Dataverhalen

Door Wouter van Dijke

Dataverhalen: Creatief in de koekjesfabriek

#8・
77

abonnees

8

edities

Meld je aan voor mijn nieuwsbrief

By subscribing, you agree with Revue’s Voorwaarden and Privacybeleid and understand that Dataverhalen will receive your email address.

Wouter van Dijke
Wouter van Dijke
Ik stond onder de douche na te denken over allerlei interessante dingen die met creativiteit te maken hebben. Bijvoorbeeld waarom goede ideeën zo vaak onder de douche ontstaan - heel meta dit.
Hoe ontstaat creativiteit en waarom lukt het soms niet om creatief te zijn? Dat is het thema van deze nieuwsbrief.
Veel leesplezier!

Creatief in de koekjesfabriek
Creativiteit is een beetje een onvatbaar begrip. Mijn eerste gedachte bij creativiteit is een schilder, of iemand die met kleurpotloden in de weer is, en ik heb als journalist zelf natuurlijk een creatief beroep. Maar creativiteit is veel breder. Van een programmeur tot een ambulanceverpleegkundige: in bijna elk beroep is een vorm van creativiteit een belangrijke eigenschap. Alleen bij boekhouders wordt het geloof ik niet zo gewaardeerd.
Als je in een creatief veld als de media werkt, dan word je afgerekend op de kwaliteit van je ideeën. Dat is soms best pijnlijk, omdat creativiteit zo'n fundamenteel onderdeel is van je persoonlijkheid. Een collega beschreef het van de week ‘alsof iemand een blik in je kinderwagen werpt en zegt: “leuke baby, maar ik zou er toch een andere kop op zetten.”’
Ben ik creatief? Ik vind van wel. Ik verzin (al zeg ik het zelf) best vaak leuke dingen en ook anderen zoeken mij soms op als ze ‘een goed idee nodig hebben’. Maar het lukt niet altijd. Jaren geleden liet een leidinggevende me zelfs een cursus Creatief denken volgen, omdat ik op die redactie maar weinig ideeën wist te produceren. Hoe kan dat?
Op die cursus, die gegeven werd door Rachel Janssen van De Rijmfabriek, kreeg ik een deel van het antwoord. Voor creativiteit heb je een afwisseling nodig in de hoeveelheid prikkels die je binnenkrijgt. 
Veertig uur per week onder de douche
Ideeën ontstaan vaak op rustige momenten. In bed, onder de douche, terwijl je in de file staat, je kent het ongetwijfeld. Maar je wordt geen geniale ideeënmachine als je veertig uur per week onder de douche gaat staan. Ideeën hebben een zaadje nodig, dat je juist vindt door veel prikkels binnen te krijgen. Door te lezen, door films te kijken, door een wandeling te maken, door met mensen te praten. Dan pas kan er ‘eigen verwondering’ bestaan, nog zo'n journalistiek cliché, maar vaak de basis van goede verhalen.
Je hebt de combinatie nodig. Zorg als je een drukke baan hebt dus ook af en toe voor een paar uur verveling, anders krijgen die ideeën nooit de kans om naar de oppervlakte te borrelen.
Dat sluit aan bij iets anders dat ik van Rachel leerde: je moet ruimte maken voor creativiteit. Sluit jezelf of je team eens een uur op met een notitieblok of een stapel post-its, maar ga er niet vanuit dat ideeën zomaar uit het niets ontstaan. 
Op heidag met jezelf
Daar wringt het nog wel eens, ook als je in de zogenoemde ‘creatieve industrie’ werkt. Die term is raar maar eigenlijk ook best vattend. Een chef bij RTL beschreef de redactie eens als een koekjesfabriek: het is heerlijk werk waar je mooie dingen maakt, maar tegelijkertijd moet de uitzending wel vol en mag ook de site niet leeg blijven. 
Daarbinnen moet je op zoek: waar kan ik ruimte krijgen om creatief te denken? Ik deed dat onder andere mijn leidinggevende te vragen me af en toe ruimte in mijn werkrooster te geven. Wat voor werk je ook doet: blok eens een middag in je agenda, of organiseer een heidag met jezelf. 
Als afsluiter: ik ontdekte vandaag een serie van stripmaker The Oatmeal, met acht mooie lessen over creativiteit. Lees hier waarom creativiteit een kruising tussen een paard en een kat is. 
Dingen waar ik vrolijk van word
Waar ik zoal druk mee ben
Ik was geloof ik zo'n beetje de laatste journalist in Nederland die nog nooit een podcast heeft gemaakt - hoog tijd om daar verandering in te brengen.
Op de SvJ kreeg ik daar de kans voor. Ik coördineer daar sinds dit studiejaar het vak Factchecking en social media. Omdat we helemaal gek werden van online hoorcolleges (en de studenten blijkbaar ook, want de opkomst was… niet fantastisch) besloten we het over een andere boeg te gooien: we geven de les straks via een podcast!
Had ik dus nog nooit gedaan, en ik luister zelf maar weinig naar podcasts. Gelukkig hebben we een team van vier enorm enthousiaste docenten, waaronder Remco Tomesen, die Chef Podcast was bij BNR - best handig. (Ook docenten Lisa Peters en Laurence de la Porte hadden al podcastervaring, nog meer bewijs dat ik de laatste journalist zonder was).
En dus zijn we momenteel hard aan het werk aan onze podcast: Follow the Facts. Met allerlei toffe gasten bespreken we in afleveringen van zo'n 20 minuten alles over het maken van goede factchecks en het inzetten van social media als journalist.
En het leuke voor jullie, lieve lezers: hoewel de podcast gemaakt is voor onze studenten aan de School voor Journalistiek, is hij straks via Spotify en andere podcastapps voor iedereen te beluisteren. 7 februari moeten de eerste afleveringen verschijnen - hou mijn Twitteraccount of deze nieuwsbrief in de gaten.
Deze vette cover art maakte collega Laurence.
Deze vette cover art maakte collega Laurence.
Toffe (data)verhalen en visualisaties
Ik zou hier een lijst van de beste datavisualisaties van 2021 kunnen neerzetten. Maar daar zijn er al een boel van. Dan zou ik daarnaar kunnen linken, maar dat schiet ook niet op. Gelukkig kan ik met één link volstaan:
Dit is de lijst van de beste lijsten van de beste datavisualisaties van 2021, gemaakt door Maarten Lambrechts (en gevonden in de nieuwsbrief van Jerry Vermanen)
Dat was 'm!
Tot zover deze nieuwsbrief. Heb je andere input of interessante tips, bijvoorbeeld over creativiteit, of dingen waar jij vrolijk van werd, laat het me dan weten door te reply'en op deze mail!
Je kunt ook feedback geven door hieronder op ‘Ja’ of ‘Nee’ te drukken.
Dank voor het lezen een een fijne week!
Vond je deze editie leuk? Ja Nee
Wouter van Dijke
Wouter van Dijke @woutervd

Inspiratie en tips om verhalen te vertellen met data en cijfers.

Daarnaast vertel ik je wat mij bezig houdt, en deel ik artikelen, video's, plaatjes en alle andere dingen waar ik de afgelopen tijd vrolijk van ben geworden. Meld je aan!

Klik hier om je uit te schrijven.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Created with Revue by Twitter.