Bekijk profielpagina

Werk Slim - Hoe je hersenen je om de tuin leiden

Revue
 
 

Werk Slim

26 februari · Editie #9 · Bekijk online
Een nieuwsbrief over werk

Goedemorgen,
De afgelopen week dacht ik na over onze hersenen. En dan specifiek over denkfouten. Er zijn er namelijk nogal wat. De verschillende manieren waarop je hersenen je misleiden zijn in vier categorieën samen te vatten, en het leek me goed om het daar eens over te hebben:
1. Je hersenen filteren 99% van de informatie die op je afkomt
99% van alle informatie wordt vakkundig genegeerd.
Het is logisch dat je hersenen zo agressief filteren, want zonder dit filter zou je gek worden. Denk aan de haas die gevangen in de koplampen van een aanstormende auto geen besluit kan nemen over wat hij moet: z'n hersenen zijn overloaded. Je denkt dat je alles overziet, maar dat is niet zo. Dingen die niet je focus hebben, die veel op elkaar lijken en dingen die niet passen in je idee van de wereld: de kans is groot dat je ze niet zult opmerken.
2. Je hersenen kleuren ontbrekende delen in
Je denkt dat je het geheel overziet, maar je hersenen vullen je aan, zonder dat je het doorhebt.
Nogmaals, je denkt dat je de situatie doorgrondt en dat je een volledig plaatje hebt op basis van wat je waarneemt, maar dat is niet zo: je neemt maar deels waar wat er gebeurt en de rest wordt aangevuld. Zonder dat je het doorhebt. Aanvullen en raden is een efficiënte manier om snel tot een besluit te komen. Een bizar soort augmented reality dus, alleen is deze variant zo levensecht dat je het vrijwel niet in de gaten hebt. Je oversimplificeert bijvoorbeeld, zodat je de wereld kunt bevatten. Missende puzzelstukjes worden aangevuld op ervaringen uit het verleden. Dingen die je leuk vindt krijgen voorrang. Je denkt te weten wat anderen denken.
3. Je hersenen geven snel voorrang over langzaam
Als je het nu kunt krijgen, waarom dan wachten?
Om te kunnen overleven moet je snel keuzes maken, dat hebben we van onze voorouders geleerd. Daarom voel je je zeker van je zaak op basis van weinig informatie en sorteer je voor op wat je nu kunt krijgen in plaats van iets wat op de lange termijn goed voor je is. Je bent ook snel gemotiveerd om dingen af te maken waar je al stevig in hebt geïnvesteerd. Want het is zonde om dat op te geven, tegen beter weten in. Je ontwijkt beslissingen die niet terug te draaien zijn en doet er alles aan om je status op korte termijn hoog te houden.
4. Je hersenen gaan zeer creatief om met onthouden
"Ik weet echt honderd procent zeker dat ik de verwarming heb uitgezet voor we vertrokken" – Ik, 2018.
De informatie die je tot je neemt wordt zo efficient mogelijk in categorieën verdeeld, zodat het gemakkelijker te onthouden en gemakkelijker terug te halen is. Daarbij vergeet je details, sla je informatie gekleurd op, en kunnen er zelfs compleet verzonnen details aan je herinnering worden toegevoegd. Misschien een beetje ongemakkelijk om te beseffen, maar het kan dus erg gevaarlijk zijn om te vertrouwen op de geschiedenis in je hoofd.

Dat je hersenen deze technieken toepassen om te overleven is eigenlijk fantastisch. Het stelt je in staat om te anticiperen op de toekomst en om slim te reageren op allerlei ingewikkelde situaties, zonder dat het je al te veel energie kost. Maar het kan je ook enorm in de weg zitten, variërend van keuzes die je slimmer had kunnen maken tot het klassieke bord voor je kop waardoor samenwerken misschien een stuk minder prettig is. In een hoop situaties in onze complexe wereld maken deze denkfouten je minder effectief dan je zou kunnen zijn.
Dus even concreet, wat kun je doen?
Allereerst: besef dat dit je overkomt. De hele dag door. En dat het in de meeste gevallen prima is. We hoeven ons er niet voor te schamen. De vragen uit de eerder genoemde checklist kunnen je helpen om je eigen ideeën te toetsen. Wel zo prettig om bij jezelf te beginnen natuurlijk.
Als tweede kun je beginnen de vier categorieën scherp te krijgen:
  • Je hebt niet alle informatie
  • Het plaatje in je hoofd is een combinatie van werkelijkheid en een invulling van je hersenen
  • Je bent geneigd te kiezen voor de korte termijn, terwijl dat niet altijd goed is
  • Je kunt niet op je geheugen vertrouwen
Hoe meer je over de denkfouten weet, hoe sneller je ze ook bij anderen zult ontdekken (of denkt te ontdekken, trouwens). In ieder geval: maak denkfouten met je collega’s en je team bespreekbaar. Wat je misschien ook kan helpen: de Grote Denkfouten Checklist, een lijst met vragen om denkfouten bij jezelf en bij anderen boven water te krijgen.
En dan nog één specifieke, veel voorkomende denkfout om af te sluiten: confirmation bias. Een denkfout uit de eerste categorie: ons te agressieve filter. Deze veel voorkomende denkfout gaat over de neiging om te zoeken naar informatie die aansluit op hoe je al denkt. Oftewel, je ziet wat je wilt zien. Dit kan je blind maken voor de andere kant van het verhaal. Naast bewustwording kun je aan deze denkfout ontsnappen door jezelf te forceren ten minste één alternatieve uitkomst of standpunt te bedenken. Aan de discussie met jezelf zul je snel genoeg merken of je vastzit in je denken.
Ik liet me inspireren door dit fantastische overzicht van Buster Benson uit 2016 – als je meer wilt weten over denkfouten is dit een fijn startpunt. Dank weer voor het lezen, succes met het ontdekken en leren van je denkfouten, en heb een fantastische week!
Rick
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Rick Pastoor met Revue.