Bekijk profielpagina

Trump Weekly - zaterdag 7 maart 2020

Revue
 
Goedemorgen! Super Tuesday deed deze week zijn naam eer aan in de Democratische voorverkiezingen. Ame
 

Arjen van der Horst

7 maart · Editie #177 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Goedemorgen!
Super Tuesday deed deze week zijn naam eer aan in de Democratische voorverkiezingen. Amerika maakte een van de meest ongelooflijke politieke comebacks mee uit zijn geschiedenis. Joe Biden, wiens kandidatuur al min of meer dood was verklaard, onderging een miraculeuze wederopstanding in slechts enkele dagen tijd. In de Trump Weekly gaan we dieper in op de vraag hoe dat mogelijk was. Ook nemen we de Amerikaanse bestrijding van het coronavirus onder de loep.
Veel leesplezier!
PS De lengte van deze bomvolle nieuwsbrief is 5.050 woorden en heeft een leestijd van 24-25 minuten. Met dank aan de bijdrage van Alisja Winkel over de verkiesbaarheid van de vrouwelijke presidentskandidaten! Jullie kunnen ons ook volgen op Twitter: @ArjenUSA

Voorpagina van de New York Post na Super Tuesday
Voorpagina van de New York Post na Super Tuesday
Joe Biden: de Lazarus van Super Tuesday
Begin jaren negentig deed een jonge, talentvolle gouverneur van een kleine staat mee aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Hij gold als een politiek natuurtalent en was een rijzende ster in de Democratische partij. Hij was charismatisch, voelde zich in zijn element op campagne en wist een hechte band te creëren met zijn kiezers. Maar bij de eerste horde, de voorverkiezingen in Iowa, struikelde hij. Hij eindigde op de derde plaats.
Het werd alleen maar erger. Vlak voor de volgende voorverkiezing in New Hampshire, een week later, kwamen er beschuldigingen bovendrijven over buitenechtelijke affaires. Nog schadelijker waren de verhalen dat hij de dienstplicht in Vietnam zou hebben ontlopen. De kandidaat leek toast en in de commentaren was hij al afgeschreven. Tot ieders verrassing eindigde hij als tweede in New Hampshire. Hij pakte een paar maanden later de nominatie van zijn partij en won uiteindelijk de presidentsverkiezingen. Die man was Bill Clinton. Hij zou de geschiedenis ingaan als de comeback kid.
Zoiets was zelden vertoond in de Amerikaanse politiek. Maar Clintons wederopstanding valt in het niet bij wat Joe Biden afgelopen week presteerde op Super Tuesday. Joe Biden ging weliswaar maandenlang aan kop in de landelijke peilingen, maar zijn campagne was futloos, zijn optredens haperden en de 77-jarige voormalige vice-president kwam soms vergeetachtig over. Biden, die bekend staat als de koning van de blunder, was nagenoeg onzichtbaar in de staten die de eerste voorverkiezingen hielden. Zijn nerveuze campagnestaf vond het veiliger om hem af te schermen van lastige vragen van nieuwsgierige kiezers en journalisten.
Bidens verkiezingsprogramma blonk uit in zijn vaagheid. Zijn inhoudsloze boodschap bleek vooral te bestaan uit de notie dat hij Obama’s “BFF” was (Best Friend Forever) en dat hij als beste Trump kon verslaan (“I’m gonna beat him like a drum!”). Bovendien had Biden een gigantisch organisatorisch probleem. Zijn campagnekas raakte al snel leeg en hij gaf meer geld uit dan hij inzamelde. Er waren periodes dat zelfs kleine kandidaten als Andrew Yang meer donaties binnenharkten dan Biden. Waar Bernie Sanders, Elizabeth Warren en Pete Buttigieg indrukwekkende campagnemachines hadden opgebouwd, was het bij Biden een houtje-touwtje puinhoop.
De eerste voorverkiezingen verliepen dan ook rampzalig voor de voormalige vice-president. In Iowa eindigde hij als vierde en in New Hampshire kwam hij niet verder dan de vijfde plaats. In Nevada deed hij het beter en eindigde hij als tweede, maar het gat met de winnaar Bernie Sanders was meer dan 25 procentpunten. Nooit eerder had een kandidaat met zulke slechte prestaties in de eerste fase van de voorverkiezingen de nominatie van de Democratische partij gewonnen. Een week voor Super Tuesday was Bidens campagne op sterven na dood.
The comeback granddad
Joe Biden viert de overwinning op Super Tuesday (foto: Reuters)
Joe Biden viert de overwinning op Super Tuesday (foto: Reuters)
En tóch kwam hij als de grote winnaar van Super Tuesday uit de bus. “We are very much alive!”, riep een dolblije Biden toen de eerste uitslagen binnenrolden. Hij won uiteindelijk maar liefst tien van de veertien staten. In veel staten, zoals Virginia, Arkansas, Alabama, North Carolina, Oklahoma en Tennessee, won hij met grote overmacht. Tot ieders verrassing won hij de meeste stemmen in Massachusetts, nota bene de thuisstaat van zijn concurrent Elizabeth Warren. Een andere verrassing was Bidens winst in de kolos Texas, waarvan iedereen had gedacht dat Bernie Sanders die zou pakken.
De zelfverklaarde socialist uit Vermont won in de overige vier staten, waaronder de hoofdprijs Californië. Het was zeker geen slechte dag voor Bernie Sanders. De gedelegeerden die je kon winnen op Super Tuesday, werden (min of meer) proportioneel verdeeld. Biden was weliswaar de winnaar (hij heeft nu in totaal 643 gedelegeerden op zijn naam staan volgens de laatste prognoses), maar Sanders zit met 566 gedelegeerden nog aardig in de buurt. Om de Democratische nominatie te pakken, moet je minimaal 1.991 gedelegeerden winnen. Het zou dus voorbarig zijn om Sanders ineens af te schrijven. Het zal nog lang duren voordat we weten wie het namens de Democraten gaat opnemen tegen Donald Trump.
Hoe dan ook, als je een week geleden had voorspeld dat Biden als een Lazarus zou opstaan op Super Tuesday, dan had iedereen je voor gek verklaard. Sanders’ opmars en zijn energieke campagne leken niet meer te stuiten. Maar een week later is alles anders en is de Democratische voorverkiezing teruggebracht tot een tweestrijd tussen Biden en Sanders.
De verdeling van de gedelegeerden in de veertien Super Tuesday-staten (bron: NYT)
De verdeling van de gedelegeerden in de veertien Super Tuesday-staten (bron: NYT)
Hoe was dit mogelijk?
De overwinning van Biden is des te opmerkelijker, als je weet dat hij nauwelijks campagne had gevoerd in de veertien staten van Super Tuesday. Al het geld dat hij van de bodem van zijn campagnekas wist te schrapen, zette hij in op South Carolina, die een paar dagen voor Super Tuesday als vierde staat naar de stembus ging. Meer dan 60 procent van het Democratische electoraat in South Carolina is Afro-Amerikaans en Biden gokte erop dat zijn populariteit bij zwarte kiezers zijn campagne nieuw leven zou inblazen.
Die gok betaalde zich spectaculair uit. Biden won tweederde van de zwarte kiezers en hij haalde bijna de helft van alle stemmen. Bernie Sanders eindigde als tweede op grote afstand van de voormalige vice-president. Daarmee gaf Biden een belangrijk signaal af. Zwarte kiezers vormen een invloedrijk onderdeel van het Democratische electoraat. Biden kon nu zeggen dat deze belangrijke groep op beslissende wijze voor hem had gekozen.
De uitslag in South Carolina
De uitslag in South Carolina
Na South Carolina gebeurde er nog iets bijzonders in de Democratische partij. Het establishment was in paniek geraakt door de opmars van Bernie Sanders. Voor de partijleiding en gematigde Democraten is Bernie Sanders een schrikbeeld. Ze vinden hem te links en te radicaal en ze zijn bang dat hij gematigde en onafhankelijke kiezers wegjaagt. Verschillende presidentskandidaten spraken het ook hard uit: als Sanders de nominatie pakt, dan wint Trump op zijn sloffen zijn herverkiezing en verliezen de Democraten zelfs hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden.
De Democraten leken op het juiste moment een belangrijke les van 2016 te hebben geleerd van hun politieke tegenstanders. Vier jaar geleden was het de Republikeinse partij die een historisch groot deelnemersveld had. Een buitenstaander (Trump) nam het op tegen een breed (maar verdeeld) middenveld. Kandidaten als Marco Rubio, Jeb Bush, Chris Christie en John Kasich zaten allemaal in dezelfde vijver van kiezers te vissen. Daardoor kon Trump met slechts 25 tot 35 procent van de stemmen de eerste voorverkiezingen winnen. Op Super Tuesday in 2016 was Trumps voorsprong al zo groot dat hij nauwelijks meer was in te halen. Het Republikeinse establishment had het nakijken.
Dat liep dit keer anders bij de Democraten. In de dagen voor Super Tuesday verenigden de krachten van het establishment zich om de opmars van Sanders te stuiten. Het politieke midden van de partij ging als één man/vrouw achter Biden staan. Pete Buttigieg, die het in de eerste twee voorverkiezingen verrassend goed had gedaan, was de eerste die zich opofferde. Hij trok zich afgelopen zondag terug en gaf zijn steun aan Biden. Een dag later deed senator Amy Klobuchar hetzelfde. Ook Beto O'Rourke, die zich al in november had teruggetrokken als presidentskandidaat, gaf zijn steun aan Biden.
Die georkestreerde aanval op Sanders slaagde grandioos. Biden had het grote voordeel dat een aanzienlijk blok van Democratische kiezers vlak voor Super Tuesday nog niet wist wat het ging stemmen. De klinkende zege van Biden in South Carolina en de terugtrekking van Buttigieg en Klobuchar overtuigden genoeg Democratische kiezers om voor Biden te kiezen. Van de late beslissers ging maar liefst 40 procent van de stemmen naar de voormalige vice-president.
De dag voor Super Tuesday deelt O'Rourke het podium met Biden om de voormalige vice-president een extra zetje te geven (foto: Reuters)
De dag voor Super Tuesday deelt O'Rourke het podium met Biden om de voormalige vice-president een extra zetje te geven (foto: Reuters)
Het is niet 2008, maar 2018
Toch is het te makkelijk om de wederopstanding van Biden enkel toe te schrijven aan een slinks opzetje van het Democratische partij-establishment. Natuurlijk waren de terugtrekking van Buttigieg en Klobuchar cruciaal voor Biden, maar het zijn uiteindelijk de kiezers die de voorverkiezingen bepalen. Uit de vele gesprekken die we de afgelopen maanden hadden met Democratische kiezers, werd telkens duidelijk dat een diepgewortelde angst de partij domineert. Democraten zijn zó bang dat Trump opnieuw gaat winnen, dat ze op de kandidaat stemmen van wie ze denken dat die de beste kans maakt om Trump te verslaan in november. Zelfs als de ideeën van die kandidaat afwijken van hun eigen overtuiging.
Deze “electability question” (later daarover meer) is een probleem voor Bernie Sanders. In de meeste peilingen scoort Sanders steevast het beste van alle kandidaten in een match-up met Trump. Maar de perceptie van veel Democratische kiezers is anders en daarom kozen ze op Super Tuesday uiteindelijk voor de veilige, kleurloze Biden. Zijn zwaktes (en daarvan zijn er talloze) namen ze op de koop toe.
De Democratische partij is duidelijk nog niet klaar voor de revolutie van de Sanderistas. Vanaf de eerste voorverkiezing in Iowa kon je dat eigenlijk al zien. Tel maar alle stemmen bij elkaar op die de gematigde kandidaten (Biden+Bloomberg+Buttigieg+Klobuchar) tot nu toe hebben gekregen, en vergelijk dat eens met het totaal aantal stemmen voor de progressieve kandidaten (Warren+Sanders). Meer dan de helft van de Democratische kiezers (54,5%) koos voor het politieke midden, terwijl de progressieve kandidaten samen 41,3% kregen.
Bernie Sanders heeft altijd gezegd dat hij grote groepen nieuwe kiezers, zoals Latino’s en jongeren, zou aanboren. In wezen beloofde hij de Obama-coalitie van 2008 nieuw leven in te blazen met een brede steun van diverse groepen. Maar niets wijst erop dat dit daadwerkelijk is gebeurd. Sanders scoort weliswaar goed bij jongeren en Latino’s, maar de opkomst in de eerste drie voorverkiezingen was juist lager dan vier jaar geleden. Het aandeel van de jongeren in het totale Democratische electoraat nam zelfs iets af, terwijl dit een cruciale kiezersgroep is voor Sanders.
Op Super Tuesday zagen we juist een scherpe kentering. In sommige staten was de opkomst wèl aanmerkelijk hoger. In Virginia was de opkomst bijna twee keer zo hoog als vier jaar geleden. In Texas gingen maar liefst 2,1 miljoen Democratische kiezers naar de stembus, ruim 600.000 meer dan in 2016. Afgelopen dinsdag lukte het de Democratische partij dus wel nieuwe kiezers naar de stembus te lokken. Maar: die nieuwe kiezers stemden vooral op Joe Biden. Daarmee is een belangrijk argument van Sanders onderuit gehaald. Het is Biden die nu kan zeggen dat hij nieuwe kiezers aantrekt.
We zagen dan ook niet de Obama-coalitie van 2008 in actie, maar de nieuwe Blue Wave-coalitie van 2018. Tijdens de tussentijdse Congresverkiezingen van twee jaar geleden haalden de Democraten een verpletterende overwinning in het Huis van Afgevaardigden. Deze ‘blauwe golf’ was het resultaat van een herschikking van het Amerikaanse electorale landschap. De buitenwijken van de grote steden leunden traditioneel altijd meer Republikeins, maar in 2018 liepen grote groepen zwevende kiezers en gematigde Republikeinen (en dan vooral hoogopgeleide witte vrouwen) over naar de Democraten. De buitenwijken kleuren zo steeds meer Democratisch blauw (lees ook dit mooie verhaal van collega Ryan Hermelijn).
Die trend zette zich voort bij plaatselijke verkiezingen in 2019 en daarmee is suburbia ook het slagveld van de presidentsverkiezingen van 2020. Deze nieuwe Democraten zijn een stuk gematigder dan de progressieven uit de stedelijke centra en zijn niet erg gediend van Bernie Sanders. Op Super Tuesday hebben de kiezers uit de buitenwijken de doorslag gegeven en Biden de winst bezorgd.
Mike Bloomberg is nog niet uitgespeeld
Mike Bloomberg maakt bekend dat hij zich terugtrekt uit de race (foto: Reuters)
Mike Bloomberg maakt bekend dat hij zich terugtrekt uit de race (foto: Reuters)
Super Tuesday had nog iets bewezen: je kan niet zomaar een verkiezing kopen. Zakenman Mike Bloomberg meldde zich pas heel laat voor de presidentsverkiezingen, maar met zijn enorme vermogen ($62 miljard) wist hij in korte tijd een imposante campagneorganisatie op te zetten. Hij sloeg de eerste vier voorverkiezingen over en concentreerde zich op Super Tuesday, de dag dat een derde van alle gedelegeerden op het spel stond. In totaal spendeerde Bloomberg 559 miljoen dollar (!) van zijn eigen vermogen aan zijn campagne.
De vele dollars konden echter niet verhullen dat Bloomberg een erbarmelijk slechte campagnevoerder en debater is. Tijdens de Democratische tv-debatten werd hij vakkundig afgeserveerd door Elizabeth Warren, die de grond met hem gelijk maakte. Tekenend was de uitslag in Virginia, de staat die Bloomberg het meest bezocht had in de aanloop naar Super Tuesday. De multimiljardair had er maar liefst zeven campagnekantoren (tegenover één voor Joe Biden) en hij bombardeerde de oostelijke staat met een vloedgolf aan campagnespotjes. Bloomberg eindigde in Virginia op een magere vierde plaats met minder dan 10 procent van de stemmen.
De enige winst die Bloomberg haalde, was in de voorverkiezing in American Samoa, maar dat leverde hem slechts zes gedelegeerden op. Ook in Texas en Californië haalden de voormalige burgemeester van New York een handjevol gedelegeerden binnen, maar het was niet genoeg was om een kans te maken op de Democratische nominatie. Afgelopen woensdag maakte Bloomberg bekend dat ook hij de handdoek in de ring gooit.
Toch is Bloomberg niet uitgespeeld. Net als Buttigieg en Klobuchar heeft hij zijn steun uitgesproken voor Joe Biden. En daar blijft het niet bij. Hij houdt zijn volledige campagnestaf aan tot de presidentsverkiezingen in november. Amerika kan de komende acht maanden rekenen op een door Bloomberg gefinancierd tapijtbombardement van anti-Trump spotjes.
Hij zal zijn geld en geoliede data-operatie aanwenden om Joe Biden aan de winst te helpen en zal zich met een Super Pac vooral richten op zes belangrijke swingstates. Voor Joe Biden is dit cruciale steun. Een week geleden nog had hij nauwelijks geld. Nu kan hij rekenen op het financiële superkanon van Bloomberg (overigens stromen de campagnekoffers van Biden vol sinds zijn klinkende overwinning op Super Tuesday).
Zoektocht naar verkiesbaarheid heeft vrouwelijke Democraten de kop gekost
Elizabeth Warren trok zich donderdag terug uit de race  (foto: Reuters)
Elizabeth Warren trok zich donderdag terug uit de race (foto: Reuters)
Wat begon als een historisch divers veld van Democratische kandidaten, met onder anderen zes vrouwen, eindigt in een tweestrijd die Amerika al tientallen keren eerder heeft gezien. De strijd om de Democratische nominatie gaat tussen twee witte mannen op leeftijd.
Maandag verliet senator Amy Klobuchar de race voor de Democratische nominatie en donderdag gooide ook senator Elizabeth Warren de handdoek in de ring. Vooral het vertrek van Warren is voor veel Democraten een teleurstelling, omdat ze een sterke campagneorganisatie had opgebouwd en indruk maakte met haar kennis en gedetailleerde beleidsvoorstellen. Ook viel ze op door haar genadeloze politieke instinct, toen ze miljardair Bloomberg met een paar rake opmerkingen aan de kant zette.
Het einde van haar campagne betekent dat er dit verkiezingsseizoen officieel geen kans meer is op de eerste vrouwelijke president. Technisch gezien doet er nog wel een vrouw mee, het Hawaïaanse Congreslid Tulsi Gabbard, maar met slechts twee gewonnen gedelegeerden op zak en een nationale peiling die rond de twee procent blijft steken, maakt zij geen schijn van kans.
Dat er al in dit stadium van de voorverkiezingen geen vrouwelijke kanshebbers meer zijn, is pijnlijk voor de Democraten die juist zo trots waren op hun diverse deelnemersveld. Na de tussentijdse Congresverkiezingen van 2018 trad een recordaantal vrouwelijke volksvertegenwoordigers toe tot het Amerikaanse Congres. De flinke toename was vooral bij de Democraten zichtbaar. Het kwam deels voort uit een collectief gevoel van woede en wanhoop na de verkiezingsoverwinning van Trump. Eén dag na zijn inauguratie waren in de Amerikaanse hoofdstad honderdduizenden vrouwen op de been om te protesteren tegen zijn presidentschap. Het was het begin van een grote grassroots beweging van vrouwen.
Bron: Axios/Rutgers Center for American Women and Politics
Bron: Axios/Rutgers Center for American Women and Politics
De vrouwengolf is nog lang niet voorbij
Die trend zet zich ook dit jaar voort. Een recordaantal vrouwelijke kandidaten heeft zich verkiesbaar gesteld voor het presidentschap en het Amerikaanse Congres. Opvallend is ook de scherpe toename bij de Republikeinen. Maar desondanks zijn acht maanden voor de verkiezingen alle vrouwen uitgeschakeld in de strijd om het presidentschap. Hoe komt dat?
Hoewel Amerikaans onderzoek aantoont dat in de tussentijdse Congresverkiezingen vrouwen en mannen evenveel kans maken om te winnen, was er dit jaar één struikelblok waar de vrouwelijke presidentskandidaten harder over vielen dan mannen: verkiesbaarheid. In 2016 vroegen Amerikanen zich nog hardop af of Hillary Clinton wel sympathiek genoeg was. Dit jaar werden vrouwelijke kandidaten vooral belaagd met de vraag of ze wel verkiesbaar genoeg waren.
De zoektocht naar de meest verkiesbare kandidaat is een direct gevolg van vier jaar president Trump. Voor Democratische kiezers is het prioriteit nummer één om Trump uit het Witte Huis te verjagen. De hamvraag van de voorverkiezingen luidt dan ook: welke kandidaat kan de strijd met Trump het beste winnen? Na het verlies van Hillary Clinton in 2016 sloeg de twijfel onder veel Democraten toe of weer een vrouw tegenover Donald Trump wel een goed idee was. 
Uit onderzoek van vorig jaar bleek dat een ruime meerderheid van Democraten op een vrouw zou willen stemmen, maar slechts 33 procent geloofde dat hun buren hetzelfde zouden doen. Deze aanname speelt een grote rol in de uiteindelijke stemkeuze van kiezers. Zo ontstaat er een “verkiesbaarheidsval” legde socioloog Marianne Cooper uit in een interview met de New York Times. Het is in feite een self-fullfilling prophecy. “Als kiezers denken dat andere kiezers niet op een vrouw stemmen, stemmen ze zelf niet op een vrouw. En zo zal een vrouw dus niet winnen.”
Daarbij staat Trump bekend om zijn vrouwonvriendelijke uitspraken en hij heeft zich geregeld op seksistische wijze uitgelaten over vrouwelijke politici. Door een man te nomineren, kan Trump dit soort retoriek niet gebruiken om de Democratische kandidaat te ondermijnen, zo is de cynische veronderstelling. Mannen onder elkaar hebben geen last van seksisme, leek Joe Biden eerder dit jaar te suggereren. Hij zei dat de seksistische aanvallen op Hillary “veelvoudig en oneerlijk” waren en dat dit bij hem als kandidaat niet zou gebeuren.
Onder vooral gematigde Democraten heerst een verlangen terug naar een tijd van meer politiek fatsoen. Daarom zoeken ze een veilige keuze, iemand waarvan ze met zekerheid kunnen zeggen dat diegene Trump kan verslaan. Ook dit sentiment hielp niet mee voor de vrouwelijke kandidaten.
Het plaatst vrouwelijke politici vaak in een onmogelijke positie (lees ook dit stuk van Monica Hesse). De reactie van Elizabeth Warren was tekenend toen ze donderdag uit de race stapte. ““Als je zegt dat seksisme een rol speelde in de voorverkiezingen dan noemt iedereen je een zeikerd. Als je zegt dat je geen seksisme hebt ervaren, denken miljoenen vrouwen: ‘Op welke planeet leef jij?’”
Het coronavirus verspreidt zich in Amerika
Het aantal coronabesmettingen in de VS is nog vrij laag in vergelijking met Europa en Azië. De teller is inmiddels de 300 gepasseerd, al zal het werkelijke aantal veel hoger liggen, omdat ze hier een nijpend tekort aan testmiddelen hebben. Tot nu toe zijn zeventien Amerikanen overleden. President Trump heeft vandaag een wet ondertekend waarmee een noodbudget van 8,3 miljard dollar wordt vrijgemaakt voor de bestrijding van het coronavirus
De federale overheidsorganisatie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) neemt het voortouw in deze strijd. Aanvankelijk kampte het CDC met twee problemen. Een: er zijn te weinig testkits, al is de productie ervan de laatste dagen flink opgeschroefd. Twee: aanvankelijk hanteerde CDC te strenge criteria voor het testen van patiënten, waardoor een aantal zieke Amerikanen wekenlang met het virus rondliepen, voordat ze getest werden. Die regels zijn inmiddels aangepast.
Een andere zorg zijn de miljoenen Amerikanen die onverzekerd zijn. Medische kosten zijn in Amerika aanzienlijk hoger dan in Nederland en veel arme mensen gaan om die reden niet naar een arts of ziekenhuis, omdat ze simpelweg de rekening niet kunnen betalen. Hoge medische kosten zijn de voornaamste oorzaak voor de honderdduizenden Amerikaanse gezinnen die zich jaarlijks failliet laten verklaren. Trump heeft wel aangegeven dat de overheid mogelijk de ziekenhuisrekeningen van onverzekerde Amerikanen gaat betalen.
Een ander probleem is dat de miljoenen Amerikanen geen recht hebben op betaald ziekteverlof. Welvarende werknemers kunnen het zich nog wel veroorloven om een tijdje onbetaald thuis uit te zieken, maar dat geldt niet voor de arme onderklasse. Het is een bekend fenomeen dat arme Amerikanen gewoon naar hun werk, ook als ze ziek zijn. Dit zou de verspreiding van het coronavirus alleen maar versnellen.
De langzame ontwrichting van het dagelijkse leven
Verschillende scholen in de staat Washington gingen tijdelijk dicht voor een grondige schoonmaakbeurt (foto: Reuters)
Verschillende scholen in de staat Washington gingen tijdelijk dicht voor een grondige schoonmaakbeurt (foto: Reuters)
Hoewel de uitbraak nog redelijk beperkt is gebleven in de VS, heeft het wel degelijk een impact op het dagelijkse leven. We waren eerder deze week nog op de luchthaven van Los Angeles, waar het abnormaal rustig was. Ons toestel was voor de helft leeg. Luchtvaartmaatschappijen zijn begonnen met het schrappen van binnenlandse vluchten.
De grootste besmettingshaarden zijn in de staten Washington en Californië. Beide staten hebben de noodtoestand afgekondigd, evenals Florida en Maryland. In de staat Washington zijn uit voorzorg veel scholen gesloten voor een grondige schoonmaakbeurt. Een cruiseschip is voor de kust van Californië tegengehouden nadat tientallen coronabesmettingen aan het licht kwamen. Alle 3.500 passagiers moeten in hun cabines blijven en ze mogen voorlopig niet aan land komen. In totaal zijn zeventien staten getroffen door het coronavirus.
De Amerikaanse beurzen hadden al langer last van de wereldwijde uitbraak. De koersen kelderden zeven dagen achtereen, de grootste koersval sinds het rampjaar 2008. De beurzen herstelden zich enigszins deze week, nadat de Amerikaanse centrale bank de rente met een half procentpunt had verlaagd. Dat herstel was echter van korte duur. Donderdag en vrijdag maakten de beurzen weer een diepe duik.
Het coronavirus is inmiddels ook bij ons dicht in de buurt gekomen. Ik woon met mijn gezin in Montgomery County (Maryland) even buiten Washington. De gouverneur van Maryland maakte donderdag bekend dat drie inwoners van Montgomery County ziek zijn geworden van het coronavirus. Je merkt het inmiddels ook aan de kleine dingen in het dagelijkse leven. Steeds meer mensen dragen mondkapjes in het openbaar. Mijn buren zijn gaan hamsteren. Amerikanen willen geen handen meer schudden.
De politisering van het coronavirus
Trump beantwoordt tijdens een 'townhall' debat van Fox News vragen over de aanpak van het coronavirus (foto: Reuters)
Trump beantwoordt tijdens een 'townhall' debat van Fox News vragen over de aanpak van het coronavirus (foto: Reuters)
Het was lange tijd onduidelijk wie de touwtjes in handen had bij de bestrijding van het coronavirus, maar vorige week wees Trump vice-president Mike Pence aan als leider van de corona taskforce. Dat leidde meteen tot verontruste reacties van wetenschappers en gezondheidsexperts. Pence staat namelijk niet bekend als een vriend van de wetenschap. Een bloemlezing:
  • Pence over de effectiviteit van voorbehoedsmiddelen: “Condoms are a very, very poor protection against sexually transmitted disease.”
  • Over de gevaren van roken. “Time for a quick reality check. Despite the hysteria from the political class and the media, smoking doesn’t kill.”
  • De oplossing voor de AIDS-epidemie: “Pray on it”
  • Over klimaatverandering: “Global warming is a myth. The earth is actually cooler today than it was about 50 years ago.”
  • Over vervuiling in Amerika: “America has the cleanest air and water in the world.”
  • De evolutietheorie? “I believe that someday scientists will come to see that only the theory of intelligent design provides even a remotely rationale explanation for the known universe.”
Thomas Chatterton Williams 🌍 🎧
Mike Pence and his coronavirus emergency team praying for a solution. We are so screwed. https://t.co/p020FBIK9J
Het is nog te vroeg om nu al een oordeel te vormen over het leiderschap van Pence, maar van meet af aan was de kritiek vanuit de politiek en wetenschap dat de Amerikaanse overheid te traag reageerde. Het was vooral Trump die getergd reageerde op deze verwijten. Hij bleef erop hameren dat “alles onder controle was”. Hij ging vrijdag nog een stap verder door te zeggen dat “we closed it down, we stopped it”, terwijl hij tegelijkertijd zijn handtekening zette voor een noodbudget van 8,3 miljard dollar. Alle experts zeggen dat Amerika nog maar aan het begin staat aan een veel grotere uitbraak.
Twee sentimenten verklaren de reacties van de president. Hij wil overkomen als de man die in controle is. In een gesprek met verslaggevers bombardeerde hij zichzelf tot een medische topexpert. “People are really surprised I understand this stuff. Every one of these doctors said, ‘How do you know so much about this?’ Maybe I have a natural ability.”
Trump lijkt zich eerder zorgen te maken over zijn reputatie als bekwaam leider dan de daadwerkelijke gevolgen van het coronavirus. Op Twitter slaat hij zichzelf dagelijks op de borst hoe geweldig hij de uitbraak aanpakt.
Donald J. Trump
Gallup just gave us the highest rating ever for the way we are handling the CoronaVirus situation. The April 2009-10 Swine Flu, where nearly 13,000 people died in the U.S., was poorly handled. Ask MSDNC & lightweight Washington failure @RonaldKlain, who the President was then?
Voor de zekerheid verstuurde het Witte Huis een persbericht met de titel “Praise for the President’s coronavirus response” met daarbij een lofzang van trouwe Trump-lakeien.
Persbericht van het Witte Huis
Persbericht van het Witte Huis
Tegelijkertijd houdt Trump als een havik de beurskoersen in de gaten, die hij als een maatstaf van zijn succes ziet. De afgelopen twee weken maakten de beurzen een diepe duik. De wereldwijde corona-uitbraak heeft de potentie een rem te zetten op de Amerikaanse economie. De bloeiende economie was juist zijn belangrijkste troefkaart in het jaar van zijn herverkiezing. Het is voor Trump een extra reden om de uitbraak van het virus te bagatelliseren.
Trump speelt met vuur
Donald J. Trump
So, the Coronavirus, which started in China and spread to various countries throughout the world, but very slowly in the U.S. because President Trump closed our border, and ended flights, VERY EARLY, is now being blamed, by the Do Nothing Democrats, to be the fault of “Trump”.
Kritiek op zijn aanpak zet hij weg als een “hoax” van de Democraten en de media, die er alleen maar op uit zijn om zijn presidentschap te ondermijnen. Het grootste probleem is dat Trump ook misinformatie verspreidt in zijn pogingen het probleem met het coronavirus te bagatelliseren. Hij deed het sterftecijfer van het coronavirus, dat volgens schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie 3,4 procent is, af als “a false number”. Op basis van een “hunch” ligt het werkelijke sterftecijfer volgens de president ver onder de 1 procent. Hij beweerde ook dat waarschijnlijk “duizenden of honderdduizenden mensen” beter zijn geworden, terwijl ze gewoon naar hun werk gingen.
Ook noemde hij het virus de “coronagriep” en hij voorspelde dat net als de griep het virus is verdwenen als de lente aanbreekt. Voor de duidelijkheid: het coronavirus is niet hetzelfde als de griep, het is een volkomen nieuw virus voor mensen. We weten nog te weinig van het coronavirus of het -net als de griep- over enkele maanden zal verdwijnen.
Het was Trump ten voeten uit. We zijn inmiddels gewend aan een president die dagelijks leugens en misleidende informatie de wereld inslingert (de teller is inmiddels de 16.000 gepasseerd), maar dit is van een andere orde. Juist bij een epidemie moet je de informatie van de overheid kunnen vertrouwen. Trump speelt met vuur.
Rechterlijke tik op de vingers voor Schumer en Barr
Chuck Schumer bij een pro-choice demonstratie voor het Hooggerechtshof
Chuck Schumer bij een pro-choice demonstratie voor het Hooggerechtshof
Rechters van het Supreme Court mengen zich zelden in de Amerikaanse politiek, maar deze week deelde opperrechter John Roberts een stevige tik uit aan de Democratische Senaatsleider Chuck Schumer. Tijdens een demonstratie van pro-abortusactivisten had Schumer hard uitgehaald naar de Neil Gorsuch en Brett Kavanaugh, de twee ultraconservatieve rechters in het Hooggerechtshof die door Trump zijn voorgedragen. Hij dreigde dat de twee rechters “een prijs” betalen als ze het recht op abortus verder ondermijnen.
“I want to tell you, Gorsuch. I want to tell you, Kavanaugh. You have released the whirlwind and you will pay the price! You won’t know what hit you if you go forward with these awful decisions.”
Roberts noemde de uitspraken van Schumer “gevaarlijk” en “ongepast”.
“Justices know that criticism comes with the territory, but threatening statements of this sort from the highest levels of government are not only inappropriate, they are dangerous. All Members of the Court will continue to do their job, without fear or favor, from whatever quarter.”
Schumer verdedigde aanvankelijk zijn uitspraken, maar later bood hij zijn verontschuldigingen aan. “Ik had die woorden niet moeten gebruiken.” De Democratische leider was overigens niet de enige politicus die op zijn vingers werd getikt door de rechterlijke macht. Een federale rechter haalde fel uit naar minister Barr van Justitie. De minister had met opzet de conclusies van speciaal aanklager Mueller verdraaid in een “gecalculeerde poging” om Trump te beschermen, zo stelde de rechter.
“The Court cannot reconcile certain public representations made by Attorney General Barr with the findings in the Mueller Report. It causes the Court to seriously question whether Attorney General Barr made a calculated attempt to influence public discourse about the Mueller Report in favor of President Trump despite certain findings in the redacted version of the Mueller Report to the contrary.”
Voordat een geredigeerde versie van Muellers rapport werd vrijgegeven in april 2019, had Barr een maand eerder verklaard dat Trump overal van was vrijgesproken op basis van Muellers bevindingen in het Rusland-onderzoek.
Maar dat was niet wat Mueller had geconcludeerd. De speciaal aanklager had weliswaar niet voldoende bewijs gevonden voor een criminele samenzwering tussen de Trump-campagne en de Russische autoriteiten, maar hij stelde ook dat de president “niet was vrijgesproken”. In zijn rapport wees hij op tien instanties waar Trump de rechtsgang mogelijk had belemmerd. Mueller zei dat hij niet tot definitieve conclusie kon komen, omdat hij volgens de richtlijnen van Justitie een zittende president niet mocht vervolgen.
De federale rechter die Barr bekritiseerd heeft, moet nu oordelen of minister Barr zwartgemaakte stukken van Muellers eindrapport openbaar maakt voor het Amerikaanse publiek. De zaak was aanhangig gemaakt door een actiegroep die meer transparantie eist van de Amerikaanse overheid.
Strafhof onderzoekt oorlogsmisdaden in Afghanistan
Rechters van het Internationaal Strafhof in Den Haag (foto: Reuters)
Rechters van het Internationaal Strafhof in Den Haag (foto: Reuters)
Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft sinds zijn oprichting in 2002 een kleine dertig zaken onderzocht. Het overgrote deel betreft oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Afrikaanse landen. Het grootste verwijt tot nu was dat het strafhof het vooral gemunt leek te hebben op misdaden in Afrika, terwijl Westerse landen buiten schot bleven.
Daar komt nu mogelijk voor het eerst verandering in. Rechters van het strafhof hebben toestemming gegeven voor een diepgaand onderzoek naar oorlogsmisdaden in Afghanistan. Daden van de Taliban en de Afghaanse regering worden onderzocht, maar ook de Verenigde Staten en mogelijk het Verenigd Koninkrijk blijven niet buiten schot.
Minister Pompeo van Buitenlandse Zaken heeft woedend gereageerd op het besluit van het Strafhof (dat niet erkend wordt door de VS). Al eerder weigerde de Amerikaanse regering visa af te geven aan aanklagers van het strafhof die onderzoek wilden doen naar Amerikaanse oorlogsmisdaden in Afghanistan.
Het einde van de oorlog in Afghanistan? Not so fast...
Amerikaanse militairen schieten op Taliban-stellingen in Kandahar (foto: Reuters)
Amerikaanse militairen schieten op Taliban-stellingen in Kandahar (foto: Reuters)
Een week geleden zette Washington een belangrijke stap richting de beëindiging van de langste oorlog uit de Amerikaanse geschiedenis. De regering-Trump was al geruime tijd in onderhandeling met de Taliban om een vredesdeal te sluiten. Vorige maand leidde dat al tot een tijdelijke afname van het geweld op de Afghaanse slagvelden. Afgelopen zaterdag zetten de Amerikaanse gezant Zalmay Khalilzad en vertegenwoordigers van de Taliban in Qatar hun handtekening onder een permanent vredesakkoord.
De Amerikanen beloven in veertien maanden tijd alle militairen terug te trekken uit Afghanistan. Ook zal de Afghaanse regering als teken van goede wil 5.000 gevangen Taliban-strijders vrijlaten. De Taliban laten op hun beurt 1.000 Afghaanse militairen vrij. Ook mogen de Taliban geen onderdak bieden aan internationale terreurgroepen als Al Qaeda. De vraag is of het vredesakkoord lang stand houdt. Een week nadat alle partijen hun handtekening hadden gezet, braken er alweer gevechten uit tussen Amerikaanse troepen en Taliban-strijders.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.