Bekijk profielpagina

Trump Weekly - zaterdag 23 november 2019

Revue
 
Good morning! Deze Trump Weekly is tijdelijk veranderd in een lijvige Impeachment Weekly. Deze week s
 

Arjen van der Horst

23 november · Editie #168 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Good morning!
Deze Trump Weekly is tijdelijk veranderd in een lijvige Impeachment Weekly. Deze week stond bol van openbare verhoren in het impeachmentonderzoek: maar liefst negen regeringsmedewerkers werden aan de tand gevoeld door de onderzoekscommissie van het Congres. Ik hoop dat ik met deze nieuwsbrief jullie een beetje wegwijs maak in de vele uren aan verhoren. Ik zal de belangrijkste elementen eruit lichten.
Veel leesplezier!
PS De nieuwsbrief heeft een lengte van 5.700 woorden met een leestijd van 28 minuten. Jullie kunnen ons ook volgen op Twitter: ArjenUSA

Voor wat hoort wat? "Het antwoord is ja"
EU-ambassadeur Gordon Sondland tijdens het openbare verhoor
EU-ambassadeur Gordon Sondland tijdens het openbare verhoor
Gordon Sondland zit op 26 juli in een druk restaurant in het centrum van de Oekraïense hoofdstad Kiev. Terwijl obers af en aan rennen, heeft de Amerikaanse EU-ambassadeur een telefoongesprek met Donald Trump. De president praat zo luid dat Sondland zijn telefoon op afstand van zijn oren houdt. Drie stafmedewerkers zitten bij de ambassadeur aan tafel en luisteren mee met het gesprek.
Sondland is net die dag op bezoek geweest bij de Oekraïense president Zelensky. Trump wil weten hoe het zit met “de onderzoeken”. De EU-ambassadeur reageert enthousiast, zo zal een van de stafmedewerkers later onder ede verklaren. “Zelensky loves your ass”, zegt Sondland. De president vraagt of Zelensky de onderzoeken gaat uitvoeren. “Hij gaat het doen”, antwoordt de EU-ambassadeur. “Hij zal alles doen wat je vraagt.”
Het is een dag na het beruchte telefoongesprek op 25 juli waar Trump de Oekraïense president Zelensky om een “favor” (gunst) vraagt. De Amerikaanse president wil dat Oekraïne twee onderzoeken lanceert: één naar zijn politieke rivaal Joe Biden en zijn zoon Hunter (die een tijdlang werkte voor een Oekraïens energiebedrijf) en de ander naar een wilde samenzweringstheorie. Volgens deze ongefundeerde theorie was het niet Rusland, maar Oekraïne dat in 2016 de e-mails hackte van Democratische kopstukken.
We hoorden pas vorige week vrijdag voor het eerst van dit telefoongesprek tussen Sondland en Trump. Dat maakte zijn openbaar verhoor afgelopen woensdag meteen anders dan alle andere. Tot dan toe hadden we overheidsmedewerkers aan het woord gehad die -net als Sondland- al eerder achter gesloten deuren waren verhoord. Van die verhoren waren inmiddels de verslagen vrijgegeven, dus we wisten al in grote lijnen wat ze in het openbaar zouden vertellen.
Voor Sondland gold dat niet. Hij had al eens eerder zijn verklaring aangepast (later daarover meer) en bij zijn verhoor lagen er meteen nieuwe feiten op tafel. Dat maakte zijn verhoor onvoorspelbaar. Zouden we een Sondland gaan zien die de president verdedigde, wat hij in eerdere verhoren wel had gedaan? Of werd dit een getuigenis die problematisch zou uitpakken voor Trump? Het werd het laatste.
De EU-ambassadeur vertelde dat hij en andere diplomaten “onder de uitdrukkelijke regie stonden van de president van de Verenigde Staten”. Trump droeg hen op samen te werken met Rudy Giuliani. Onder zijn leiding werd Oekraïne maandenlang onder druk gezet. Sondland was onverbloemd in zijn verhoor: dit was een voor-wat-hoort-wat (“quid pro quo”). Zelensky kreeg pas zijn gewenste bezoek aan het Witte Huis als hij onderzoeken naar de Bidens zou aankondigen.
“I know that members of this committee frequently frame these complicated issues in the form of a simple question: Was there a ‘quid pro quo’?” With regard to the requested White House call and the White House meeting, the answer is yes.”
Was there a 'quid pro quo'? 'The answer is yes,' Sondland says
Dat alleen al was problematisch voor de president, die tot nu toe altijd had volgehouden dat er “geen quid pro quo was”. Dit kwam bovendien van de man die de afgelopen maanden herhaaldelijk contact had gehad met Trump over Oekraïne. Het was daarom een stuk moeilijker voor de Republikeinen om Sondland weg te zetten als iemand die het “van horen zeggen heeft”, zoals ze bij eerdere getuigen hadden gedaan.
De hoteleigenaar die ambassadeur werd
Donald Trump en Eu-ambassadeur Gordon Sondland (foto: Reuters)
Donald Trump en Eu-ambassadeur Gordon Sondland (foto: Reuters)
Sondland is geen carrièrediplomaat, maar een steenrijke hoteleigenaar die in 2017 een miljoen dollar schonk aan de inauguratiefestiviteiten van Donald Trump. Naar goed Amerikaans gebruik werd zijn donatie beloond met een ambassadeurschap. Hij kreeg de zware post in Brussel.
Oekraïne zat weliswaar niet in de landenportefeuille van de EU-ambassadeur, maar Sondland trok dit dossier naar zich toe na het gedwongen vertrek van de Amerikaanse ambassadeur in Oekraïne, Marie Yovanovitch. Trump ontsloeg Yovanovitch dit voorjaar na een maandenlange lastercampagne van Trumps persoonlijke advocaat Rudy Giuliani. Sondland werd daarmee onderdeel van schimmig diplomatiek kanaal dat onder leiding stond van Giuliani.
Daarmee botsten ze al snel met het officiële Oekraïnebeleid van de Amerikaanse regering. Dat beleid was erop gericht om de kwetsbare Oekraïense natie te beschermen tegen Russische agressie. Oekraïne kreeg dan ook ruimhartige militaire hulp van Washington. Eerder dat jaar had het Congres een militair hulppakket goedgekeurd van 391 miljoen dollar.
Het niet-officiële kanaal dat gerund werd door Giuliani en Sondland, had een heel ander doel. Sondland wilde dat Zelensky in een interview met de Amerikaanse televisie de door Trump gewenste onderzoeken aankondigde. De EU-ambassadeur leek een effectief drukmiddel in handen te hebben: medio juli bevriest het Witte Huis de militaire steun van 391 miljoen dollar aan Oekraïne.
Is die militaire steun expliciet achtergehouden om Oekraïne ertoe te dwingen een onderzoek te beginnen naar Joe Biden?
Zelensky had in het telefoongesprek van 25 juli met Trump om Javelin anti-tankraketten gevraagd (foto: Reuters)
Zelensky had in het telefoongesprek van 25 juli met Trump om Javelin anti-tankraketten gevraagd (foto: Reuters)
Dit is nu de centrale vraag geworden in het impeachmentonderzoek. In zijn eerste verhoor achter gesloten deuren op 17 oktober antwoordde Sondland aanvankelijk ontkennend. Maar getuige na getuige heeft inmiddels verklaard dat Sondland instrumentaal is geweest in het onder druk zetten van Oekraïne.
De EU-ambassadeur paste zijn aanvankelijke verklaring op 28 oktober aan. Hij erkende in het openbare verhoor nu wel dat het hervatten van de militaire steun alleen zou plaatsvinden als Oekraïne zich committeerde aan een onderzoek naar de Bidens. 
“In the absence of any credible explanation for the hold, I came to the conclusion that the aid, like the White House visit, was jeopardized. My belief was that if Ukraine did something to demonstrate a serious intention [om de onderzoeken te lanceren] then the hold on military aid would be lifted.”
Sondland kwam vorige week vrijdag verder in het nauw na het verhoor van diplomaat David Holmes. Holmes is een van de stafmedewerkers die op 26 juli getuige was van het luidruchtige telefoongesprek tussen Sondland en president Trump in het restaurant in Kiev. Na afloop vroeg Holmes aan Sondland om opheldering.
“Klopt het dat president Trump geen zier geeft om Oekraïne?”, vroeg Holmes. Sondland antwoordde dat Trump alleen geïnteresseerd is in “big stuff”. Holmes kaatste terug: “Valt de oorlog in Oekraïne dan niet onder big stuff?” Onder “big stuff” vallen alleen zaken die in het voordeel werken van de president, zo verhelderde Sondland, zoals “een onderzoek naar Joe Biden”.
The Nixon question
Daarmee zijn we aanbeland bij de klassieke vraag die een halve eeuw geleden president Nixon ten val bracht in het Watergateschandaal: wat wist de president en wanneer wist hij het? In zijn openbare verhoor wees Sondland nadrukkelijk met de vinger naar Trump. Hij bleef herhalen dat iedereen de opdrachten uitvoerde van Giuliani, die op zijn beurt direct zijn opdrachten kreeg van de president.
Sondland kreeg gaandeweg in de gaten dat het bevriezen van de militaire hulp een middel was geworden in dit diplomatieke spel om Oekraïne onder druk te zetten. Ook dit was een “quid pro quo”, zo vertelde de EU-ambassadeur. Pas als Oekraïne de door Trump gewenste onderzoeken zou aankondigen, dan zou het Witte Huis de militaire steun hervatten. “2 + 2 = 4”, concludeerde Sondland simpelweg.
Sondland was gepikeerd, omdat hij voortdurend werd afgeschilderd als onderdeel van een schimmig diplomatiek kanaal. Maar, zo verklaarde hij, iedereen in de Amerikaanse regering wist ervan: de president, de vice-president, de minister van Buitenlandse Zaken, Trumps chef-staf, de Nationale Veiligheidsraad. Er was niets geheimzinnigs aan zijn pogingen om Oekraïne onder druk te zetten. “Everybody was in the loop.”
‘Everyone Was in the Loop’: Sondland Says ‘Quid Pro Quo’ Was Ordered by Trump
Is dit nu de "smoking gun'?
Dit was zonder twijfel de meest schadelijke getuigenis voor Trump tot nu toe. De Democratische commissievoorzitter Adam Schiff noemde dit verhoor “a seminal moment in our investigation”. Maar er zaten ook zwakke plekken in het verhoor van Sondland. Hij zei dat hij zich niet alles precies kon herinneren en dat hij nooit aantekeningen had gemaakt. Hij verweet het Witte Huis dat ze hem de toegang hadden ontzegd tot overheidsmemo’s en metadata van telefoongesprekken, waarmee hij zijn geheugen wilde opfrissen.
Volgens Republikeinen in de onderzoekscommissie maakte dit hem een onbetrouwbare getuige. “U hebt geen documenten, u hebt geen aantekeningen, u kunt zich eigenlijk weinig herinneren. Dit is de drie-eenheid van onbetrouwbaarheid”, zei de advocaat Castor die namens de Republikeinen Sondland aan de tand voelde.
Die kritiek kwam overigens niet alleen van Republikeinen. Het Democratische commissielid had een vurige woordenwisseling met Sondland over het feit dat hij voortdurend zijn getuigenis had aangepast.
Rep. Maloney and Ambassador Sondland have tense exchange
Sondland bleef ook volhouden dat hij lange tijd onder de indruk was dat Trump alleen geïnteresseerd was in een corruptieonderzoek naar Burisma, het energiebedrijf waarvoor Hunter Biden werkte. Hij had eind juli zelf nog niet het verband gelegd tussen de Bidens en Burisma. Dat kwam nogal ongeloofwaardig over. Rudy Giuliani, met wie Sondland in tandem werkte, had in de maanden ervoor in meerdere interviews duidelijk gemaakt dat de president vooral geïnteresseerd was in een onderzoek naar de Bidens, omdat het Trumps kon helpen in zijn herverkiezingscampagne.
Het betoog van de EU-ambassadeur was op sommige punten ook tegenstrijdig. Hij riep voortdurend dat iedereen handelde in opdracht van de president. Maar op de vraag of hij direct van de president te horen had gekregen dat hij militaire hulp als drukmiddel moest gebruiken, moest hij ontkennend antwoorden. Daarmee is er volgens Republikeinen nog steeds geen hard bewijs is dat president Trump zich schuldig heeft gemaakt aan machtsmisbruik.
Vindman: “Trump heeft een grens overschreden”
Adviseur Jennifer Williams en luitenant-kolonel Alexander Vindman (foto: Reuters)
Adviseur Jennifer Williams en luitenant-kolonel Alexander Vindman (foto: Reuters)
Eén dag voor het verhoor met Sondland getuigden Jennifer Williams en luitenant-kolonel Alexander Vindman. Williams is adviseur van vice-president Pence en Vindman de voornaamste Oekraïne-adviseur van de Nationale Veiligheidsraad van het Witte Huis. Beiden luisterden op 25 juli mee met het telefoongesprek tussen Trump en Zelensky, waarin de Amerikaanse president om een gunst vroeg. Bij Vindman gingen op dat moment meteen alle alarmbellen rinkelen.
“Ik kon niet geloven wat ik hoorde”, zo getuigde Vindman tijdens zijn openbare hoorzitting in het Congres. “Het is ongepast dat de president van de Verenigde Staten een buitenlandse mogendheid vraagt om een onderzoek te beginnen naar een Amerikaans staatsburger en een politieke rivaal.”
Vindman raakte zo gealarmeerd dat hij zijn zorgen kenbaar maakte bij de raadsman van de nationale veiligheidsraad, John Eisenberg. Hij vertelde Eisenberg dat Trump “een grens had overschreden”. De raadsman plaatste het transcript van het telefoongesprek onmiddellijk op een zwaar beveiligde server, die doorgaans alleen bedoeld is voor staatsgeheimen.
Ook Jennifer Williams verklaarde dat ze geschrokken was door het telefoongesprek. Doelend op het verzoek om de Biden te onderzoeken: “Ik vond het ongebruikelijk. In tegenstelling tot eerdere presidentiële telefoongesprekken die ik had waargenomen, ging dit over een binnenlandse politieke aangelegenheid.” 
Tijdens het verhoor kwam herhaaldelijk de militaire steun van Amerika aan Oekraïne ter sprake. In juli besloot het Witte Huis militaire hulp ter waarde van 391 miljoen dollar te bevriezen. Verschillende getuigen in het impeachmentonderzoek hebben eerder al verklaard dat het Witte Huis de militaire steun als drukmiddel gebruikte om Oekraïne ertoe te bewegen de door Trumps gewenste onderzoeken te beginnen.
Vindman en Williams waren al in een vroeg stadium op de hoogte van Trumps besluit, al werd ze de officiële reden niet duidelijk gemaakt. Beiden getuigden dat niemand binnen Pentagon, het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Nationale Veiligheidsraad het een goed idee vond om de militaire steun aan Oekraïne tegen te houden.
Volgens Williams speelde dit alleen maar Moskou in de kaart. “Elk signaal dat de Amerikaanse steun aan Oekraïne aan het wankelen bracht, zou Rusland kunnen gebruiken als een mogelijkheid om hun eigen positie in Oekraïne te versterken.”
Aanvallen op getuigen
Luitenant-kolonel Vindman is onderscheiden met de Purple Heart (foto: Reuters)
Luitenant-kolonel Vindman is onderscheiden met de Purple Heart (foto: Reuters)
Luitenant-kolonel Vindman verscheen in vol militair ornaat voor de onderzoekscommissie. Hij zei dat hij dit met opzet deed, omdat hij gepikeerd was geraakt door de Republikeinse aanvallen op zijn integriteit en die van andere getuigen. President Trump had Williams en Vindman eerder uitgemaakt voor “Never Trumpers”. Republikeinen en Trump-gezinde media trokken Vindmans loyaliteit aan de Verenigde Staten in twijfel vanwege zijn Oekraïense afkomst. Ook tijdens het verhoor gingen de aanvallen gewoon door. Het Witte Huis plaatste een kritische tweet over de competentie van Vindman.
The White House
Tim Morrison, Alexander Vindman's former boss, testified in his deposition that he had concerns about Vindman's judgment. https://t.co/xwHOt4bsHS
6:49 PM - 19 Nov 2019
Vindman noemde deze aanvallen “smerig” en “verwerpelijk”. De luitenant-kolonel is in Oekraïne geboren, maar hij ontvluchte als peuter samen met zijn vader en broers de Sovjetunie. Het gezin kreeg asiel in de VS en volgens Vindman is zijn familie altijd dankbaar geweest voor de kansen die Amerika heeft geboden. Al zijn broers hebben “uit vaderslandsliefde” gediend in de Amerikaanse strijdkrachten. Vindman kreeg de Purple Heart, een van de hoogste Amerikaanse militaire onderscheidingen, nadat hij in 2014 gewond was geraakt in Irak.
Getuigen à decharge
Kurt Volker en Tim Morrison getuigden afgelopen dinsdag (foto: Reuters)
Kurt Volker en Tim Morrison getuigden afgelopen dinsdag (foto: Reuters)
Later op die dag verschenen Kurt Volker, de speciale gezant voor de Oekraïne, en Tim Morrison, een medewerker van de Nationale Veiligheidsraad. Beide mannen hadden ontslag genomen toen het hele Oekraïneschandaal naar buiten kwam. Volker en Morrison waren door de Republikeinen getuigen à décharche opgeroepen om de beschuldigingen tegen Trump te ontkrachten. Al was hun verhoor niet zo schadelijk als dat van andere getuigen, het pakte niet zo uit zoals de Republikeinen gehoopt hadden.
Volker en Morrison verklaarden weliswaar dat ze niks verkeerds zagen in het telefoongesprek tussen Trump en Zelensky van 25 juli. Maar ze verzetten zich ook tegen de verdachtmakingen die de Republikeinen verspreidden over Joe Biden. Trump en Republikeinse Congresleden roepen al weken dat Joe Biden zich schuldig heeft gemaakt aan corruptie in de Burisma-affaire (ik heb verder in deze nieuwsbrief de relatie tussen de Bidens en Burisma nog eens uitgelegd).
Volker deed die beschuldigingen af als een samenzweringstheorie die nergens op gebaseerd is. “The allegations against Vice President Biden are self-serving and non-credible.” Hij prees juist de integriteit van Joe Biden.
Kurt Volker on Biden: "I know he respects his duties of higher office"
Volker was de eerste getuige die begin oktober achter gesloten deuren verhoord werd. Hij zei nu dat hij tot andere inzichten is gekomen door de verklaringen van de andere getuigen die volgenden. Hij legde lange tijd geen verband tussen een onderzoek naar Burisma en een onderzoek naar de Bidens.
“I did not understand that others believed that any investigation of the Ukrainian company, Burisma, which had a history of accusations of corruption, was tantamount to investigating Vice President Biden. I drew a distinction between the two.”
Volker zei tijdens het verhoor dat hij van gedachten is veranderd. “Ik had dat verband achteraf in een ander licht moeten zien. Als me dat toen duidelijk was geweest, dan had ik zeker bezwaren gemaakt.” Zowel Volker als Morrison verklaarde dat het verzoek aan Oekraïne om Trumps politieke rivaal Joe Biden te onderzoeken “onacceptabel” was. Beiden gingen echter niet zover door dit als een “quid pro quo” te bestempelen.
Fiona Hill: "A domestic political errand”
Op 10 juli bracht een Oekraïense delegatie een bezoek aan het Witte Huis. Op de agenda stond een vergadering onder leiding van nationale veiligheidsadviseur John Bolton. Aanwezig waren ook: Fiona Hill (Trumps voornaamste Ruslandadviseur), de al eerder genoemde luitenant-kolonel Vindman, EU-ambassadeur Sondland en twee hooggeplaatste vertegenwoordigers van de Oekraïense regering. Tijdens haar verhoor van afgelopen donderdag beschreef Hill in detail wat er gebeurde.
Op een gegeven moment brengt Sondland in dat Oekraïne de door Trump gewenste onderzoeken moet doen als Zelensky een bezoek aan het Witte Huis wil krijgen. Hill ziet haar baas John Bolton meteen verstijven. “De lichaamstaal was zo onmiskenbaar dat het mijn aandacht trok”, verklaarde ze. Bolton maakte een abrupt einde aan de vergadering.
Kort daarna vraagt Hill om opheldering. Bolton zegt dat hij geen deel wil uitmaken van “de drugdeal” die het Witte Huis en Sondland aan het bekokstoven zijn. Hij noemt Rudy Giuliani “een handgranaat die elk moment kan ontploffen”. Hij geeft aan Hill de instructie hun zorgen kenbaar te maken aan de raadsman van het Witte Huis. Later op de dag is er een tweede ontmoeting met hetzelfde gezelschap, maar dit keer zonder Bolton. Opnieuw brengt Sondland de onderzoeken ter sprake bij de Oekraïners. Vindman en Hill gaan de confrontatie aan met de EU-ambassadeur. Ze vinden het “totaal ongepast” wat hij doet.
Hill was op dat moment al geruime tijd op de hoogte van het parallelle diplomatiek kanaal waar Rudy Giuliani en Sondland deel van uitmaakten. Het doel van dat kanaal was duidelijk en het was in strijd met het officiële Oekraïnebeleid. “He was being involved in a domestic political errand. And we were being involved in national security policy.”
Ze verwees voortdurend naar de pogingen om Oekraïne onder druk te zetten als “binnenlandse politiek”. Met andere woorden: ze zag snel in dat Trump iets nastreefde wat in zijn persoonlijke belang was, namelijk het beschadigen van een politieke tegenstander. Ook kwam ze met een waarschuwing naar de Republikeinen die -net als Trump- nog steeds wilde samenzweringstheorieën verspreiden over Oekraïne.
Die complottheorie gaat als volgt. In 2016 heeft de Oekraïense regering samengespannen met de Democraten. De Democraten hebben hun e-mails laten hacken door Oekraïne (en dus niet Rusland), zodat ze later de schuld konden geven aan Moskou. Op deze manier wilden de Democraten de verkiezingscampagne van Trump in diskrediet brengen. Deze theorie is al talloze malen ontkracht en is zelfs door Trumps naaste medewerkers afgedaan als “krankzinnig”.
Toch blijven Trump en sommige Republikeinse leden van de onderzoekscommissie (Devin Nunes voorop) deze theorieën verspreidden. Volgens Hill is dit gevaarlijk. “Sommigen in deze commissie lijken te geloven dat het niet Rusland was die onze verkiezingen beïnvloedde, maar Oekraïne. Dit is fictie die verzonnen en verspreid is door de Russische inlichtingendiensten zelf. De waarheid is dat Rusland de buitenlandse mogendheid was die systematisch onze democratische instituties heeft aangevallen in 2016.”
Ook zei ze tegen de Republikeinen dat ze het landsbelang altijd voor moeten laten gaan. “If the president, or anyone else, impedes or subverts the national security of the United States in order to further domestic political or personal interest, that is more than worthy of your attention.”
Trump reageert
Trumps aantekeningen als hij de pers te woord staat (foto: Reuters)
Trumps aantekeningen als hij de pers te woord staat (foto: Reuters)
Het was ook voor Trump duidelijk dat het verhoor van Sondland afgelopen woensdag een grote impact had. Hij volgde de verhoren vanuit het Witte Huis en hij stelde zelfs een werkbezoek aan Texas met een uur uit. Vlak voor zijn vertrek stond hij op het gazon van het Witte Huis de pers even te woord. Het was voor Trumps begrippen een ongebruikelijke korte verklaring. Normaal gaat hij als freewheelend het gesprek aan met de pers, maar nu hield hij zich heel strak aan zijn aantekeningen die hij met een dikke viltstift op twee blaadjes had geschreven.
Hij begon met een gebruikelijke Trumpiaanse verdediging als hij onder vuur ligt. “Ik ken hem eigenlijk niet zo goed”, zei hij over Sondland. “Ik heb niet vaak met hem gesproken. Dit is niet een man die ik niet goed ken. Hij lijkt me wel een aardige vent.” Dit over de man die een miljoen dollar aan Trump had geschonken en die de afgelopen maanden geregeld met hem gesproken had over Oekraïne.
Vervolgens las hij voor uit het verslag van Sondlands eerdere verhoor achter gesloten deuren. Daarin vertelde Sondland over een telefoongesprek dat hij begin september had gehad met de president. Sondland vroeg Trump toen wat hij van Oekraïne wilde. Trump citeerde letterlijk:
“Ik wil niets. Ik wil niets. Ik wil geen voor-wat-hoort-wat. Zeg tegen Zelensky dat hij de juiste keuze maakt. Dit zijn laatste woorden van de president van de Verenigde Staten.“
Twee dagen later reageerde hij een stuk uitgebreider in een interview met het ontbijtprogramma Fox & Friends van zijn favoriete zender Fox News.
Trump sprak vrijdag bijna een uur lang Fox & Friends
Dit was zoals we Trump kennen: het interview wapperde alle kanten en de lange lijst van Trumpiaanse grieven kwamen aan bod. Hij zei dat hij niets fouts had gedaan, hij beledigde sommige getuigen, deed het hele onderzoek af als een grote heksenjacht van de Democraten en hij verdedigde Rudy Giuliani’s rol in het Oekraïneschandaal.
Hoe nu verder?
Voorlopig waren dit de laatste openbare verhoren. Het is onduidelijk of de Democraten nog nieuwe getuigen gaan oproepen. Het is geen geheim dat de Democraten dit hele proces in redelijk rap tempo willen afwikkelen. Ze hebben er namelijk geen zin in dat de impeachmentprocedure de Democratische voorverkiezingen van volgend jaar gaat overschaduwen. Het liefst ronden ze het onderzoek nog voor de Kerst af.
Toch zijn er nog tal van onbeantwoorde vragen, vooral over het bevriezen van de militaire hulp, wat een cruciaal onderdeel is van het hele impeachmentonderzoek. Het staat vast dat het Witte Huis de militaire hulp in juli tegenhield, ook al was het al eerder goedgekeurd door een ruime meerderheid in het Congres. Maar wat was de officiële redenen voor het bevriezen van deze steun (als er die al waren)? Wie binnen de Amerikaanse regering waren hiervan op de hoogte en wie voerde dit uit? In welke mate was de president er zelf bij betrokken?
Sondland gaf in zijn verhoor wel een duidelijke aanwijzing wie dit kunnen weten: vice-president Pence, minister Pompeo van Buitenlandse Zaken, Trumps chef-staf Mick Mulvaney, Rudy Giuliani en de voormalige nationale veiligheidsadviseur John Bolton. Maar dit is nu juist het probleem voor de onderzoekscommissie: geen van deze mannen wil getuigen. De Democraten zouden hun getuigenis kunnen afdwingen via de rechter, maar dan ben je alweer vele maanden verder en dat willen de Democraten juist voorkomen.
Hebben de Democraten genoeg om een einde te breien aan het impeachmentonderzoek? Afgaand op de reacties van verschillende Democratische leiders krijg je de indruk dat ze in de eindfase zijn beland. Het zal ongetwijfeld leiden tot de impeachment van president Trump, maar niet tot zijn daadwerkelijke afzetting. Als de verhoren de afgelopen weken één ding duidelijk hebben gemaakt, is dat de Republikeinen niet op andere gedachten zijn gebracht. Zonder steun van de Republikeinen in de Senaat is de afzetting van Trump een illusie.
De Republikeinse strategie: see no evil, hear no evil
Als je terugkijkt op zes weken aan verhoren, valt het meteen op hoe consistent alle getuigenissen zijn geweest. Het verhaal loopt volgens de inmiddels bekende lijnen. Trump wilde dat de Oekraïense president in het openbaar een onderzoek zou aankondigen naar zijn politieke verhaal Joe Biden. Om Oekraïne onder druk te zetten werd militaire hulp van 391 miljoen dollar bevroren. Alle verhoren hebben zo grotendeels het klokkenluidersrapport bevestigd waarmee het hele Oekraïneschandaal aan het rollen kwam. Voor de Democraten is het overduidelijk dat de president zijn ambt heeft misbruikt voor persoonlijke doeleinden.
Maar kijk je naar Trumps huiszender Fox News en je krijgt in heel ander verhaal voorgespiegeld. In het parallelle universum van conservatieve media is het juist president Trump die aan de winnende hand is. Dag in, dag uit maken de Republikeinse leden van de onderzoekscommissie gehakt van de argumenten van de Democraten. De getuigen die Amerika krijgt voorgeschoteld, weten eigenlijk helemaal niets en worden steevast neergezet als ‘Never Trumpers’. Daarmee is voor de Republikeinen bewezen wat dit hele impeachmentonderzoek in werkelijkheid is: een wanhopige heksenjacht van de Democraten die het nog steeds niet kunnen verkroppen dat ze de presidentsverkiezingen van 2016 hebben verloren.
Donald J. Trump
The Republican Party, and me, had a GREAT day yesterday with respect to the phony Impeachment Hoax, & yet, when I got home to the White House & checked out the news coverage on much of television, you would have no idea they were reporting on the same event. FAKE & CORRUPT NEWS!
1:32 PM - 21 Nov 2019
Achter de Republikeinse pogingen het impeachmentonderzoek onderuit te halen zit geen uitgekiende strategie. Het is vooral bedoeld als rookmachine om zand te strooien in het impeachmentproces. Neem Devin Nunes, de belangrijkste Republikein in de onderzoekscommissie. Hij hield tijdens de verhoren lange monologen waarin hij fulmineerde over het Ruslandonderzoek van speciaal aanklager Mueller en het “geheime dossier” van de voormalige Britse agent Christopher Steele. Bijna dagelijks begon hij over de inmenging van Oekraïense regering in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016, een geliefde Republikeinse samenzweringstheorie die ook geregeld door Trump wordt verspreid.
Voor de kijkers die de openbare verhoren dagelijks gevolgd hebben, waren de Republikeinse argumenten vaak onnavolgbaar en tegenstrijdig. Zelden stelden Nunes en zijn Republikeinse collega’s vragen die over het Oekraïneschandaal zelf gingen. Maar de trouwe volgers van Fox News of populistisch-rechtse websites Breitbart, wisten precies waar ze het over hadden. Stuk voor stuk kwamen de favoriete conservatieve “talking points” aan bod. De Republikeinse Congresleden produceerden zo tijdens de verhoren aan de lopende band hapklare soundbites die vervolgens viral gingen op de conservatieve media.
De belangrijkste Republikeinse argumenten:
  • Er was helemaal geen sprake van een voor-wat-hoort-wat. De militaire steun aan Oekraïne werd immers hervat en president Zelensky heeft nooit een onderzoek naar de Bidens aangekondigd.
  • De Oekraïense president heeft zelf gezegd dat hij niet onder druk is gezet.
  • De getuigen zijn “Never Trumpers” en ongekozen bureaucraten die deel uitmaken van de “deep state” die Trump onderuit wil halen.
  • De getuigen hebben hun informatie uit tweede en derde hand. Ze hebben het alleen maar van horen zeggen, wat ze onbetrouwbare getuigen maakt.
  • Het is helemaal niet bewezen dat Trump persoonlijk Oekraïne onder druk zette.
  • Het échte schandaal is de corruptie van Joe Biden. Hij zette de Oekraïense regering onder druk om de openbaar aanklager te ontslaan, die onderzoek deed naar het energiebedrijf waarvoor zijn zoon Hunter Biden werkte. Het was daarom terecht dat president Trump om een onderzoek vroeg naar de Bidens.
  • Het échte schandaal (deel twee) zijn de pogingen van Oekraïense regering om de Amerikaanse presidentverkiezingen van 2016 te beïnvloeden. Hooggeplaatste regeringsofficials werkten samen met de Democraten om Hillary Clinton in het zadel te helpen.
  • Het impeachmentonderzoek is alleen maar bedoeld om de verkiezingsuitslag van 2016 ongedaan te maken. Het is een vervolg op het even nutteloze Rusland-onderzoek van speciaal aanklager Mueller.
Republikeinen namen niet eens de moeite om het bredere Amerikaanse kiezerspubliek te overtuigen van hun gelijk. Voor de Republikeinen was voldoende om hun achterban binnenboord te houden. Veel van hun argumenten zijn eenvoudig te weerleggen, maar dit is iets wat zelden gebeurt in de echokamers van de Trump-gezinde media. Daarmee hebben de Republikeinen al hun doel bereikt. Volgens de laatste peilingen is slechts 18 procent van de Republikeinse kiezers voorstander van het afzetten van Trump. De president blijft ongekend populair onder zijn achterban en daarmee heeft hij zijn partij in een wurggreep. Republikeinse Congresleden zullen zich wel twee keer bedenken om de Twitter-toorn van Trump te trotseren.
Hoe zat het ook alweer met de Bidens en Oekraïne?
Hunter en Joe Biden (foto: Reuters)
Hunter en Joe Biden (foto: Reuters)
Met het impeachmentonderzoek naar president Trump liggen ook de activiteiten van zijn politieke rivaal Joe Biden en zijn zoon onder een vergrootglas. Centraal in de afzettingsprocedure staat een telefoongesprek tussen president Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Daarin vraagt Trump aan Zelensky om een corruptieonderzoek te beginnen naar de Bidens. Maar waarom kwam de Amerikaanse president juist met dit verzoek aan Oekraïne?
Dit verhaal begint met Hunter Biden, de 49-jarige zoon van de voormalige vicepresident Joe Biden, die een van de belangrijkste presidentskandidaten is van de Democraten. In 2014 trad Hunter Biden toe tot het bestuur van Burisma Holdings, het grootste gasbedrijf van Oekraïne. Hij bleef tot april 2019 werken voor de onderneming en kreeg voor zijn diensten tot 50.000 dollar per maand.
In 2015 zette vicepresident Joe Biden de Oekraïense regering onder druk om ’s lands hoogste aanklager, procureur-generaal Viktor Shokin, te ontslaan. Tijdens een bezoek aan Kiev dreigde hij om Amerikaanse steun aan Oekraïne stop te zetten. “Ik zei tegen ze: jullie krijgen geen 1 miljard dollar. Ik vertrek over zes uur. Als jullie openbaar aanklager dan niet ontslagen is, dan krijgen jullie geen geld”, zei Joe Biden in een interview in 2018.
Dat Biden de Oekraïense regering onder druk heeft gezet, staat dus buiten kijf. Volgens president Trump heeft hij zich hiermee schuldig gemaakt aan misbruik van zijn macht als vicepresident. Openbaar aanklager Shokin wilde namelijk corruptie onderzoeken bij het bedrijf waar Hunter Biden in het bestuur zat.
Vice-president Joe Biden eiste het ontslag van Shokin om zo het corruptieonderzoek naar Burisma Holdings stop te zetten, zo luidt de beschuldiging van Trump. “Joe Biden en zijn zoon zijn corrupt. Als een Republikein had gezegd wat Biden heeft gezegd, dan zou hij op de elektrische stoel zijn beland”, zei de president in september.
Maar klopt die zware beschuldiging wel? Allereerst is er nooit een strafrechtelijk onderzoek geweest naar Hunter Biden zelf. Het klopt wel dat er een corruptieonderzoek liep naar gasbedrijf Burisma Holding, maar dat onderzoek kwam nooit echt van de grond en was al stilgelegd ruim voordat Joe Biden met zijn eis kwam. Er is geen enkel bewijs dat Joe Biden het onderzoek wilde saboteren om zijn zoon te beschermen, zoals Trump beweert. Sterker nog, de reden dat de vice-president aandrong op het ontslag was omdat openbaar aanklager Shokin juist te weinig deed om corruptie aan te pakken.
Dit vond allemaal plaats gedurende een periode van grote instabiliteit in Oekraïne. Het Westen wilde Oekraïne graag helpen, zodat het zich beter kon beschermen tegen Russische agressie, maar de Westerse landen maakten zich ook grote zorgen over de omvangrijke corruptie bij de regering in Kiev. Vooral de lakse houding van openbaar aanklager Viktor Shokin was hen een doorn in het oog. Shokin had sinds zijn aanstelling verschillende onderzoeken naar corruptie geblokkeerd. Ook had hij invallen laten doen bij prominente anti-corruptieorganisaties in Oekraïne.
Verschillende Europese landen, de G7 en Europese Unie drongen daarom al geruime tijd aan op het ontslag van Shokin. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) ging nog een stap verder. Als Oekraïne niet meer werk zou maken van de strijd tegen corruptie en als Shokin nog langer zou aanblijven, dan zou het IMF de financiële steun stopzetten. Joe Biden kwam met zijn eis nadat verschillenden landen en internationale organisaties precies hetzelfde geëist hadden. De diplomatieke druk had effect. In maart 2016 stemde een meerderheid van het Oekraïense parlement voor het ontslag van Shokin.
Dems 2020
  • De Democraten hielden in Georgia hun vijfde televisiedebat. In grote lijnen was het een herhaling van dezelfde argumenten die we al maanden horen van de verschillende kandidaten. De sterrenstatus van Elizabeth Warren is enigszins tanende en Joe Biden kwam op momenten hakkelend over. Het opvallendste nieuws kwam van Warren. Ze pleitte eerder voor een rigoureuze hervorming van de Amerikaanse gezondheidszorg, die volgens haar eigen beramingen 20.500 miljard dollar gaat kosten. Dit plan is de afgelopen weken van alle kanten onder vuur komen te liggen en tijdens het debat maakte ze een terugtrekkende beweging. Ze zegt nu dat het zogeheten Medicare-for-all plan pas in het derde jaar van haar presidentschap gaat uitvoeren, maar dit is codetaal dat ze er eigenlijk vanaf ziet. Bijna alle presidenten verliezen in hun derde jaar zetels in het Congres na tussentijdse Congresverkiezingen. Als je grootse plannen wil doorvoeren, dan werkt dat bijna alleen aan het begin van je presidentschap (zie Obama met Obamacare en Trump met zijn grote belastingverlaging).
  • November is tot dusverre een goede maand gebleken voor Pete Buttigieg. Joe Biden gaat weliswaar nog steeds aan kop in de landelijke peilingen, maar Buttigieg gaat nu aan de leiding in verschillende peilingen in de o zo belangrijke eerste voorverkiezingen in Iowa en New Hampshire.
LEESTIP: Amerikanen nemen Kremlintactieken over
De website van Conservative Edition News
De website van Conservative Edition News
Het Rusland-onderzoek van speciaal aanklager Mueller legde in detail uit hoe het Kremlin de Amerikaanse presidentsverkiezingen probeerde te beïnvloeden. Zo organiseerden ze via Facebook een anti-moslim demonstratie bij een moskee in Houston, Texas. Tegelijkertijd organiseerden ze op hetzelfde moment en dezelfde locatie een tegendemonstratie. Facebook en Twitter waren de favoriete hulpmiddelen van de Russische inlichtingendiensten om misinformatie en samenzweringstheorieën te verspreiden onder Amerikaanse kiezers. Zo probeerden ze in het verkiezingsjaar maximale chaos en verdeeldheid te zaaien met controversiële thema’s als wapenbezit, abortus en politiegeweld tegen zwarte Amerikanen.
De Amerikaanse inlichtingendiensten waarschuwden onlangs dat Rusland (maar ook andere landen als Iran en China) zich opnieuw voorbereiden op een grootscheepse desinformatiecampagne in verkiezingsjaar 2020. Maar het zijn niet alleen buitenlandse mogendheden die deze tactieken toepassen. Ook steeds meer Amerikanen gebruiken vergelijkbare methodes. Zo legde de New York Times de operatie bloot van Ken LaCorte, een voormalige baas bij Fox News. LaCorte runt de website Conservative Edition News met verhalen die het bloed van conservatieven moet doen koken (“In Texas geven ze op school les hoe je een abortus kunt plegen”). Tevens beheert hij de website Liberal Edition News die zich juist richt op progressief Amerika. LaCorte is er niet vies van om hier en daar een samenzweringstheorie te plaatsen.
LaCorte laat de verhalen optikken door jonge (en goedkope) schrijvers uit een Macedonisch stadje, dat al eerder in opspraak kwam vanwege de Fake News-fabrieken die daar stonden. De motieven voor LaCorte zijn simpel: het is lucratief. Hij draait het er niet omheen dat het hem vooral om clickbait te doen is. Binnen een mum van tijd had hij drie miljoen volgers op sociale media en hadden zijn websites dertig miljoen unieke bezoekers. Al wijkt zijn motief af van dat van het Kremlin, het effect is hetzelfde: het verder opstoken van de Amerikaanse cultuuroorlogen.
Bullshit du Jour
Het was Trumps grote verkiezingsbelofte dat hij fabrieken en banen weer zou terughalen naar Amerika. De president claimt dan ook graag de credits als ergens in Amerika een nieuwe fabriek opent. Dat de president daarbij vaak een loopje met de waarheid neemt, zou niemand meer mogen verbazen. Neem Trumps bezoek aan een Apple-fabriek in Austin, Texas waar Mac Pro-computers in elkaar gezet worden. Tijdens zijn toespraak deed Trump alsof hij de fabriek had geopend. “Dit is een erg bijzonder dag voor mij.”
Dat was klinkklare onzin, want de fabriek stond er al sinds 2013. Misschien dat Trump in de war was met een ander project van Apple, want eerder op de dag had het bedrijf aangekondigd dat het een nieuw kantorencomplex zou bouwen in Austin. Maar een paar uur later liet Trump er geen misverstand over bestaan wat hij bedoelde.
Donald J. Trump
Today I opened a major Apple Manufacturing plant in Texas that will bring high paying jobs back to America. Today Nancy Pelosi closed Congress because she doesn’t care about American Workers!
12:18 AM - 21 Nov 2019
Apple-baas Tim Cook hoorde Trumps toespraak aan, maar hij hield wijselijk zijn mond. Hij was al blij genoeg dat een geplande verhoging van importheffingen die zijn productie zouden treffen, niet doorging. Trumps kuluitspraak past overigens in een presidentieel patroon. Eerder dit jaar beweerde Trump dat hij verantwoordelijk was voor de opening van twee grote fabrieken in Pennsylvania en Louisiana. “It was the Trump administration that made it possible.” In werkelijkheid hadden federale instanties onder Obama en de staatsoverheden jaren daarvoor al toestemming gegeven voor de bouw van de fabrieken.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.