Bekijk profielpagina

Trump Weekly - zaterdag 17 juni

Revue
 
Goedemorgen!Deze week buitelden de onderzoeken en rechtszaken tegen Trump over elkaar heen. Maar het
 

Arjen van der Horst

17 juni · Editie #74 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Goedemorgen!
Deze week buitelden de onderzoeken en rechtszaken tegen Trump over elkaar heen. Maar het belangrijkste nieuws kwam toch van de speciale aanklager Robert Mueller die Trump onderzoekt voor mogelijke belemmering van de rechtsgang. Verder werd politiek Washington opgeschrikt door een aanslag van een linkse activist waarbij een Congreslid zwaargewond raakte. En: Trump maakte gisteren zijn nieuwe Cuba-beleid bekend. Genoeg stof dus voor de #TrumpWeekly!
Groet!

Onderzoeken galore
Voordat we dieper duiken in het nieuws van deze week, is het misschien handig een overzicht te geven van alle onderzoeken die nu lopen tegen Trump en zijn medewerkers. In totaal zijn er vier onderzoeken in het Congres en één grootschalig onderzoek van de speciale aanklager Robert Mueller
De inlichtingencommissie van de Senaat verhoorde deze week minister Sessions van Justitie over zijn contacten met Russische functionarissen (foto: Reuters)
Het Congres
  • De inlichtingencommissie van de Senaat doet een breed onderzoek naar de pogingen van Rusland om de Amerikaanse presidentsverkiezingen te beïnvloeden. Deze commissie kijkt ook naar banden tussen Trumps campagnemedewerkers en Russische functionarissen. Zo voelden senatoren eerder deze week minister Sessions van Justitie aan de tand over zijn contacten met de Russische ambassadeur. 
  • De inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden doet min of meer hetzelfde als haar collega’s in de Senaat.
  • De commissie-Justitie van de Senaat onderzoekt specifiek of president Trump de wet heeft overtreden door FBI-directeur Comey onder druk te zetten en later te ontslaan. De centrale vraag in dit onderzoek: heeft Trump de rechtsgang belemmerd?
  • De House Oversight and Government Reform Committee van het Huis van Afgevaardigden doet een vergelijkbaar onderzoek.
De speciale aanklager: Robert Mueller
Speciale aanklager Robert Mueller onderzoekt Trump nu voor mogelijke belemmering van de rechtsgang (foto: Reuters)
Veruit het belangrijkste onderzoek is dat van de speciale aanklager Robert Mueller. Mueller heeft veel meer bevoegdheden en middelen dan de commissies in het Congres. Hij is momenteel bezig een formidabel team van onderzoekers en advocaten samen te stellen, dus dat belooft wat. 
Zijn onderzoek is ruwweg in te delen in drie hoofdstukken:
  • Hebben de Russen de Amerikaanse verkiezingen beïnvloed en in welke mate? De gezamenlijke Amerikaanse inlichtingendiensten zijn al eerder dit jaar tot de conclusie gekomen dat de Russische regering de verkiezingen probeerde te beïnvloeden ten gunste van Donald Trump.
  • Zijn er contacten geweest tussen Trumps medewerkers en Russische functionarissen? Hebben ze samengespannen om de presidentsverkiezingen te beïnvloeden? Van twee personen staat inmiddels vast dat ze contact hebben gehad met de Russen tijdens de campagne: de ontslagen Nationale Veiligheidsadviseur Michael Flynn en minister Sessions van Justitie. We weten ook dat de speciale aanklager twee adviseurs (Carter Page en Roger Stone), Trumps schoonzoon Jared Kushner en de voormalige campagnemanager Paul Manaford onderzoekt.
  • Deze week is er een nieuw hoofdstuk bijgekomen. De Washington Post onthulde dat de speciale aanklager Trump persoonlijk onderzoekt voor belemmering van de rechtsgang (en Trump bevestigt dit verhaal min of meer met deze tweet). Dit onderzoek concentreert zich op het ontslag van FBI-directeur Comey, die het onderzoek naar de Rusland-connecties leidde. Comey heeft vorige week voor de Senaatscommissie getuigd dat Trump hem gevraagd heeft het onderzoek naar Michael Flynn te laten varen. Trump heeft zelf in een interview gezegd dat het “Russia thing” door zijn hoofd speelde toen hij Comey ontsloeg.
Impeachment? Don't count on it...
Het Congres had de eerste stappen richting impeachment gezet tegen Richard Nixon. Maar het kwam nooit tot een afzettingsprocedure, omdat Nixon besloot zelf af te treden.
De woorden ‘impeachment’ en 'Watergate’ zijn al vaak gevallen de afgelopen weken, maar ik wil in deze nieuwsbrief koud water gooien over deze notie. Het is nog veel te voorbarig om in dit stadium over afzettingsprocedures te spreken. Allereerst, we hebben nog steeds geen enkel hard bewijs gezien dat Trumps medewerkers hebben samengespannen met de Russen om de presidentsverkiezingen te beïnvloeden, laat staan dat Trump daar zelf bij betrokken was.
Maar zelfs als het Rusland-onderzoek niets oplevert, kan Trump in de problemen komen. Als blijkt dat Trump het FBI-onderzoek heeft proberen te beïnvloeden, kan dat leiden tot een afzettingsprocedure. Maar obstruction of justice is niet eenvoudig te bewijzen. Niet alleen moeten de onderzoekers aantonen dat Trump het Rusland-onderzoek heeft beïnvloed, ook moet er sprake zijn van “malicious intent” (kwaadaardige opzet). Amerikaanse juristen zijn het er niet over eens wat dat precies betekent, het is juridisch een grijs gebied.
Maar zelfs als Mueller tot de conclusie komt dat Trump de rechtsgang heeft belemmerd, is het nog geen uitgemaakte zaak. Justitie kan de president niet vervolgen. Zijn lot ligt uiteindelijk in handen van het Congres en dat maakt het meteen een politieke kwestie. Bij een afzettingsprocedure fungeert het Amerikaanse Congres als aanklager en rechtbankjury tegelijk. Het moet oordelen of de misdaad ernstig genoeg is voor impeachment (de aanklacht) en afzetting (de straf). In de Amerikaanse geschiedenis is nog nooit een impeachmentprocedure met succes afgerond. Bovendien hebben de Republikeinen in beide huizen van het Amerikaanse parlement de meerderheid, dus het is echt de vraag of het zover komt. 
Trump: het is een heksenjacht
Hoe onwaarschijnlijk een impeachmentprocedure ook lijkt op dit moment, Trump maakt zich duidelijk zorgen over het onderzoek van Mueller. De afgelopen 24 uur haalde hij gefrustreerd uit op Twitter. 
Opvallend genoeg haalde hij ook uit naar zijn eigen onderminister van Justitie, Rod Rosenstein. Het was Rosenstein die Mueller vorige maand aanstelde als speciale aanklager. 
Je snapt wel waarom Trump gefrustreerd is. Alle onderzoeken dreigen zijn politieke agenda te overschaduwen. Vorige week wilde hij zijn infrastructuurplannen ontvouwen, maar het nieuws werd toen beheerst door het verhoor van de ontslagen FBI-directeur Comey, die Trump een leugenaar noemde. Deze week lanceerde Trump een trainingsprogramma voor schoolverlaters, maar alle aandacht ging uit naar het verhoor van minister Sessions van Justitie en het nieuwe onderzoek van Mueller.
Het Witte Huis probeert tegengas te geven. Meteen na de onthulling van de Washington Post verspreidde de Republikeinse partij een uitvoerige lijst van tegenargumenten die Trumps aanhangers kunnen gebruiken om de president te verdedigen. Zo benadrukken ze dat de lekken uit de inlichtingendiensten veel ernstiger zijn voor de nationale veiligheid dan het Rusland-onderzoek zelf (ironisch genoeg lekte de lijst van talking points meteen uit).
De aanval op Mueller
De Republikeinen vallen nu ook Mueller persoonlijk aan. Dat is opvallend. Toen Mueller in mei werd aangesteld als speciale aanklager, kreeg hij lof van alle kanten, van Democraten én Republikeinen. Mueller is een integere onderzoeker met een enorme staat van dienst, was het unanieme oordeel. Dit zei het Republikeinse kopstuk Newt Gingrich over Muellers aanstelling vorige maand
Maar de stemming bij de Republikeinen is volledig omgeslagen. Dit zei Gingrich deze week over Mueller:
Gingrich is zeker niet de enige. Het Witte Huis lijkt een niet-zo-subtiele campagne tegen Mueller te regisseren. Trump-aanhangers wijzen bijvoorbeeld op de onderzoekers die Mueller heeft ingehuurd. Een drietal teamleden heeft in het verleden geld gedoneerd aan de Clintons. Ze zijn bevooroordeeld! Ze richten zich ook op de hechte en vriendschappelijke banden tussen Mueller en de ontslagen FBI-directeur James Comey (lees dit verhaal maar eens). De Republikeinen zeggen dan ook: Mueller is vanwege zijn banden met Comey vooringenomen (geen onterechte vraag overigens) en hij zou zich moeten terugtrekken uit het specifieke onderzoek naar belemmering van de rechtsgang. 
Rechtszaken galore
De ministers van Justitie van de staat Maryland en het District of Columbia, Brian Frosh (links) en Karl Racine, maken bekend dat ze Trump voor de rechter slepen voor het schenden van de grondwet (foto: Reuters)
Als je een federale post bekleedt of minister wordt in de Amerikaanse regering, gelden strenge anti-corruptieregels. Ministers die een bedrijf bezitten of aandelen hebben, moeten daarvan afstand doen door ze onder te brengen in een zogeheten blind trust. Zo bracht minister Tillerson van Buitenlandse Zaken (voorheen topman van het oliebedrijf Exxon Mobil) $182 miljoen aan aandelen onder in een blind trust. 
Een blind trust is een fonds dat beheerd wordt door een onafhankelijke manager, zodat de oorspronkelijke eigenaar geen invloed kan uitoefenen op de investeringen. Deze constructie is bedacht om belangenverstrengeling te voorkomen door zo veel mogelijk afstand te creëren tussen de zakelijke belangen en de publieke functie van een minister of ambtenaar.
Trump heeft niets van dit alles gedaan. Hij is nog steeds eigenaar van zijn bedrijf. Hij heeft zijn bezittingen niet ondergebracht in een blind trust, maar in een gewone trust. Documenten laten zien dat Trump nog steeds grote invloed heeft op zijn bedrijf. De president beloofde plechtig dat hij het bestuur van de onderneming aan zijn oudste twee zoons zou overlaten en dat hij niet met zijn kinderen zou praten over het reilen en zeilen van de onderneming. Die laatste belofte lijkt hij inmiddels gebroken te hebben. Donald Trump jr. verklaarde onlangs in een interview dat hij zijn vader elk kwartaal bijpraat over het bedrijf.
Overtreedt Trump hiermee de wet? Op het eerste gezicht niet. De strenge anti-corruptiewetten gelden voor federale ambtenaren en ministers, maar zijn niet van toepassing op de president en de vice-president. Toch is er één uitzondering op die regel en dat is de Emoluments Clause in de Amerikaanse grondwet. Die stelt dat de president geen geld of andere geschenken mag ontvangen van buitenlandse regeringen.
“No Title of Nobility shall be granted by the United States: And no Person holding any Office of Profit or Trust under them, shall, without the Consent of the Congress, accept of any present, Emolument, Office, or Title, of any kind whatever, from any King, Prince, or foreign State.” - ARTICLE I, SECTION 9, CLAUSE 8
Die clausule is nu de basis voor een aantal rechtszaken. Begin deze week maakten de staat Maryland en het District of Columbia bekend dat ze Trump voor de rechter slepen. Ze zijn ervan overtuigd dat de president de grondwet schendt. Hun zaak concentreert zich op het Trump International Hotel in de Amerikaanse hoofdstad, dat de president vorig jaar opende
Volgens Maryland en DC huren diplomaten en buitenlandse regeringen hotelkamers en conferentieruimtes in het hotel om zo in de gunst te komen bij de president. Zo zou de regering van Saoedi-Arabië via een PR-bureau voor $270.000 aan hotelkamers hebben geboekt in het Trump International Hotel als onderdeel van een grootscheepse lobbycampagne. Dat is oneerlijke concurrentie voor hotels en conferentiecentra in Washington en het aangrenzende Maryland, zo stellen de twee lagere overheden. Bovendien ontvangt de president miljoenen rechtstreeks van buitenlandse regeringen.
Twee dagen later maakten 200 Democratische Congresleden bekend dat ook zij de president aanklagen voor schending van de grondwet. Nog niet eerder hadden zoveel Congresleden een president aangeklaagd. De Trump Organization houdt de inkomsten van het hotel geheim en daarmee schendt de president de Emoluments Clause, stellen de Democraten. De Congresleden willen via de rechter afdwingen dat het Congres alsnog zijn controlerende functie kan uitoefenen. 
Eerder dit jaar stapten restauranthouders in Washington naar de rechter met een klacht die sterkt lijkt op die van Maryland en DC. Deze drie aanklachten zijn potentieel gevaarlijk voor Trump, omdat ze tot een afzettingsprocedure kunnen leiden. Maar het is allerminst zeker of het zover komt. Rechtszaken op basis van het Emoluments Clause zijn uiterst zeldzaam en er bestaat nauwelijks jurisprudentie op dit vlak. De rechter kan beslissen de zaak niet in behandeling te nemen en daarmee zouden de processen een vroege dood kunnen sterven. Amerikaanse juristen zijn het er wel over eens dat de kans nu groter is dat dit een echte rechtszaak wordt, nu twee overheden zich in de juridische strijd hebben geworpen.
"It's time to destroy Trump & Co"
Agenten zetten het honkbalveld in Alexandria af waar afgelopen woensdag een schutter drie Republikeinen en twee agenten verwondde (foto: Reuters)
Vuurwapengeweld is in Amerika niet bepaald zeldzaam. Gemiddeld vind er één keer per dag een “mass shooting” plaats (definitie: vier of meer slachtoffers). Wat zich in de vroege uren afspeelde op een honkbalveld even buiten Washington leek dan ook (aanvankelijk) niet zo bijzonder. Maar dat veranderde toen duidelijk werd dat Congresleden het doelwit waren. Vuurwapengeweld tegen Amerikaanse politici is namelijk wel zeldzaam. 
Rond 7 uur woensdagochtend opende de 66-jarige James Hodgkinson het vuur op Republikeinse Congresleden, die op een honkbalveld aan het trainen waren voor een benefietwedstrijd. Het Congreslid Steve Scalise, een stafmedewerker, een lobbyist en twee agenten raakten gewond. Scalise ligt op dit moment nog in kritieke toestand in het ziekenhuis na meerdere operaties aan de heup. De schutter werd neergeschoten door agenten en zou later aan zijn verwondingen overlijden.
Volgens een aanwezig Congreslid was het een gerichte actie: Hodgkinson was gekomen om de Republikeinen neer te schieten. Al snel werd duidelijk dat Hodgkinson een linkse activist was (hij was vrijwilliger in de campagne van Bernie Sanders). Hij had een hekel aan Hillary Clinton, maar bovenal haatte hij president Trump. “Trump is a traitor. Trump has destroyed our democracy. It’s time to destroy Trump & Co”, schreef hij in maart nog op Facebook.
Doorgaans breekt er na een grote schietpartij een voorspelbaar debat uit. Democraten eisen dat er strengere vuurwapenwetten komen. Republikeinen zien dat als een inbreuk op het Tweede Amendement en ontkennen dat het bezit van vuurwapens (er zijn meer vuurwapens dan mensen in dit land) iets te maken heeft met het wijdverspreide vuurwapengeweld. Dit debat bleef nu grotendeels uit.
Sommige Republikeinen wezen met de beschuldigende vinger naar de Democraten. Volgens het Congreslid Chris Collins hebben de Democraten met hun felle anti-Trump retoriek een klimaat gecreëerd voor dit soort geweld. “I can only hope that the Democrats do tone down the rhetoric.” De al eerder genoemde Newt Gingrich sprak van “a pattern of an increasing intensity of hostility on the left”. Maar over het algemeen reageerde de politiek vrij ingetogen. De Democratische en Republikeinse leiders Nancy Pelosi en Paul Ryan hielden een gezamenlijk interview om te benadrukken dat er even geen tijd was voor partijpolitieke spelletjes.
Zelfs president Trump hield een ingetogen speech waarin hij de hoop uitsprak dat de slachtoffers snel zouden herstellen en de agenten bedankte voor hun dappere optreden. Trump riep het land tot eenheid op. “We may have our differences, but we do well in times like these to remember that everyone who serves in our nation’s capital is here because, above all, they love our country.“
LEESTIP: wat zegt de schietpartij over het gepolariseerde klimaat in de VS? "Iedere politicus, journalist of politiek medewerker in Washington kan vertellen hoe intens het politieke debat is geworden. Er komen veel meer doodsbedreigingen binnen dan voor de verkiezingen. Na de schietpartij in Alexandria dreigt die spanning alleen maar groter te worden”, schrijft NRC-collega Guus Valk
Cuba not so libre
President Obama markeerde vorig jaar de ontdooiende relatie tussen Cuba en Amerika met een bezoek aan Havana (foto: Reuters)
Amerikaanse presidenten kunnen niet eigenhandig een embargo tegen Cuba opheffen of instellen. Daarvoor heeft hij de toestemming nodig van het Congres. Toen president Obama anderhalf jaar geleden het herstel van de diplomatieke relaties tussen Cuba en Amerika bekend maakte, kon hij hooguit aan de randen van het embargo wat veranderingen aanbrengen. Zo voerde Obama per presidentieel decreet een aantal versoepelingen door.
Amerikaanse burgers hoefden voortaan geen toestemming meer te vragen van de overheid om naar Cuba te reizen. Luchtvaartmaatschappijen openden rechtstreekse verbindingen tussen Amerikaanse luchthavens en Havana. Veerdiensten mochten voortaan varen tussen Florida en Cuba. Amerikaanse bedrijven uit bepaalde sectoren mochten voorzichtig hun voelsprieten uitsteken op het communistische eiland. Cubaanse Amerikanen konden makkelijker geld sturen naar hun familie op Cuba. Beide landen openden ambassades in Havana en Washington.
Obama zette ook een punt achter het zogeheten wet feet, dry feet policy. Twintig jaar lang gold de regel dat elke Cubaan die voet zette op Amerikaanse bodem (dry feet), automatisch een verblijfsvergunning kreeg. Cubaanse vluchtelingen die op zee werden onderschept door de Amerikaanse kustwacht (wet feet), werden teruggestuurd naar Cuba. Obama maakte in de laatste dagen van zijn presidentschap een einde aan die praktijk. Voortaan werden Cubanen behandeld als elke migrant uit Latijns Amerika.
Trump stelt zich hard op tegen het Cubaanse regime, maar is dikke vrienden met het Saoedische regime (foto: Reuters)
President Trump had tijdens de verkiezingscampagne de toenadering met Cuba een “bad deal” genoemd. Gisteren verkondigde hij in Miami, woonplaats van vele Cubaanse bannelingen, dat hij een einde maakte aan de deal. “Effective immediately, I am canceling the last administration’s completely one-sided deal with Cuba.” Trump kon op luid applaus rekenen van Cubaanse bannelingen in de zaal, die altijd hebben gepleit voor een harde lijn tegen het Castro-regime. 
Ondanks de ferme taal van de president is zijn maatregel slechts een gedeeltelijke terugdraaiing van Obama’s beleid. Het wordt weer moeilijker voor Amerikaanse toeristen naar Cuba te reizen. Financiële transacties met Cubaanse bedrijven die banden hebben met de Cubaanse inlichtingendiensten en de strijdkrachten, zijn verboden. Maar de ambassades blijven gewoon open en luchtvaartmaatschappijen en veerdiensten mogen blijven opereren met directe verbindingen naar Cuba. Ook draait Trump niet de maatregel terug die een einde maakte aan het wet feet, dry feet policy.
De aanscherping van de boycot tegen Cuba zal ongetwijfeld de ontkiemende Cubaanse toeristenindustrie treffen, maar volledige terugkeer naar de oude situatie is het ook weer niet. Trump is pas bereid het embargo te versoepelen als de Cubaanse regering vrije verkiezingen houdt en dissidenten vrijlaat. Dat laatste kwam de president meteen op kritiek te staan, ook van partijgenoten zoals het Republikeinse Congreslid Justin Amash.
Daarmee doelde Amash natuurlijk op het bezoek van Trump vorige maand aan Saoedi-Arabië. Daar danste hij een zwaardendans met Saoedische prinsen, was bereid om voor vele tientallen miljarden dollars wapens te verkopen aan Riyad en roemde de hechte vriendschapsbanden met het Saoedische regime (dat in veel opzichten repressiever is dan Havana). Trump eiste dat Cuba verkiezingen houdt, maar beloofde een paar weken eerder dat hij de Saoedi’s en andere regimes in het Midden-Oosten ze “niet de les zal lezen”.
Bullshit du Jour
Deze week hield Trump zijn eerste voltallige kabinetsvergadering. Dat leidde tot deze bizarre vertoning. Eerst verklaarde Trump dat hij nu al de meest succesvolle president is uit de Amerikaanse geschiedenis (nou vooruit, misschien komt Roosevelt nog in de buurt, gaf Trump toe). Vervolgens stonden één voor één zijn ministers op om te vertellen hoe fantastisch Trump was. Amerikaanse media maakten al snel top-10 lijstjes met de slijmerigste opmerkingen. De winnaar? Het unanieme oordeel: Reince Priebus. “We thank you for the opportunity and blessing to serve your agenda”, zei de chef-staf van Trump.
Dit was natuurlijk voer voor komieken en zijn politieke tegenstanders. De Democratische Senaatsleider Chuck Shumer hield een impromptu stafvergadering waarin hij zich de lof liet toezingen door zijn medewerkers. Ook in het buitenland ging de kabinetsvergadering niet onopgemerkt voorbij. De Australische premier Malcolm Turnbull (die eerder dit jaar nog een moeilijk telefoontje had met Trump) stak de draak met de Amerikaanse president
Trump en zijn kabinet (foto: Reuters)
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.