Bekijk profielpagina

Trump Weekly - vrijdag 27 oktober

Revue
 
Dag!Een nieuwe Trump Weekly die we deels moeten omdopen tot de Clinton Weekly. Vandaag: muiterij bij
 

Arjen van der Horst

27 oktober · Editie #82 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Dag!
Een nieuwe Trump Weekly die we deels moeten omdopen tot de Clinton Weekly. Vandaag: muiterij bij de Republikeinen, een omstreden uraniumdeal, het beruchte Steele-dossier en de beschadigde chef-staf John Kelly.
Groet!

Muiterij bij de Republikeinen?
De Republikeinse senatoren Jeff Flake en Bob Corker verzetten zich openlijk tegen president Trump (foto: Reuters)
Deze maand hoorden we ongezouten kritiek vanuit de Republikeinse partij op president Trump. Dat begon met een toespraak van senator John McCain die waarschuwde voor het “spurious nationalism” van de president. Vorige week volgde een speech van George W. Bush, die zelden nog in de openbaarheid treedt. De oud-president noemde Trump niet bij naam, maar het was duidelijk tegen wie de toespraak was gericht. 
“We’ve seen nationalism distorted into nativism – forgotten the dynamism that immigration has always brought to America. We see a fading confidence in the value of free markets and international trade – forgetting that conflict, instability, and poverty follow in the wake of protectionism.”
Een paar dagen later en de Republikeinse senator Bob Corker haalt uit naar Trump. De president had de senator in een serie tweets beledigd.
Corker slaat meteen terug op Twitter. 
Een dag later zou Corker nog harder uithalen in een interview met CNN. “The debasing of our nation, the constant non-truth telling, just the name-calling … I think the debasement of our nation will be what he’ll be remembered most for, and that’s regretful.”
Sen. Corker says Trump is an untruthful president - YouTube
Diezelfde dag houdt de Republikeinse senator Jeff Flake een vlijmscherpe toespraak in de Senaat. “Our own democracy seems to be more defined by discord and disfunction than our value and principles. There are times we have to risk our careers in favor of principles. Now is such a time.”
WATCH: Sen. Jeff Flake announces he won't seek re-election - YouTube
Is dit nu openlijke muiterij? Verliest president Trump de grip op zijn partij?
Think again….
Oud-president Bush speelt nauwelijks nog een rol in de Republikeinse partij. McCain heeft een agressieve vorm van hersenkanker en zal waarschijnlijk zijn termijn niet meer uitzitten. Bob Corker en Jeff Flake hebben al aangekondigd dat ze zich niet meer verkiesbaar stellen als hun termijn in de Senaat afloopt volgend jaar. Dit zijn allemaal mannen die zich geen zorgen hoeven te maken over de volgende verkiezingen. Dat geeft ze weliswaar meer vrijheid om te spreken, maar maakt hun verzet wel zonder consequenties.
Eigenlijk zien we het tegenovergestelde gebeuren. Trump vergroot juist de grip op zijn partij, nu zijn grootste criticasters het schip verlaten. Jeff Flake is daar het beste voorbeeld van. Flake was van meet af aan een Never Trumper en liet vaak zijn ongenoegen blijken over de president. Dat werd hem niet in dank afgenomen bij de kiezers van zijn staat Arizona, die nog vierkant achter Trump staan.
Inmiddels was ook een Trumpiaanse kandidaat opgestaan, die hem zou uitdagen tijdens de Republikeinse voorverkiezingen in Arizona. Uit interne peilingen bleek dat Flake nog maar de steun had van 18 procent van de kiezers. Hij concludeerde zelf al dat hij kansloos was en dát was de voornaamste reden dat de senator zich niet verkiesbaar stelde. 
Het Trumpisme met zijn harde immigratiestandpunt en America First-nationalisme begint steeds meer wortel te schieten in de partij. Jeff Flake is een traditionele Republikein die een voorstanders is van een kleine overheid, lage belastingen, open grenzen en internationale handelsverdragen. Hij geeft toe: voor mijn type Republikein is steeds minder plek in de partij. 
Republikeinen staan dan ook voor een dilemma. Verzet ik me tegen Trump en riskeer ik weggeduwd te worden door de Trumpisten? Of ga ik juist mee met de president? De meeste Republikeinen lijken voor het laatste te kiezen. Tal van Republikeinen in het Congres zijn het achter de schermen eens met Flake en Corker, maar ze kijken wel uit om de president te bekritiseren. Iedereen vreest de Twitter-toorn van Trump.
Zij beseffen dat ze zonder de Trump-kiezers niet kunnen winnen bij de tussentijdse verkiezingen voor het Congres volgend jaar. “The assumption that many Republican voters would be repelled by Donald Trump turned out to be wrong”, constateert columnist Thomas Edsall. “Instead party loyalty — a visceral, even subconscious, attachment — takes precedence.”
Dat betekent overigens niet dat Trump vrij spel heeft. De senatoren McCain, Corker en Flake kunnen het de president nog bijzonder lastig maken in hun laatste jaar. Ze hoeven zich geen zorgen te maken over hun herverkiezing en kunnen vrij handelen. De Republikeinen hebben met 52 zetels maar een flinterdunne meerderheid in de Senaat en Trump heeft elke senator nodig bij ingrijpende wetsvoorstellen als de belastinghervorming.
En wat als de belastinghervorming mislukt? Veel Republikeinen, voor wie de hervorming van het belastingstelsel de heilige graal is, tolereren Trump, zolang ze hun conservatieve agenda kunnen doorvoeren.  Reken maar dat het verzet dan toeneemt, zeker als de verkiezingen van 2018 achter de rug zijn. 
Let's talk about Hillary...
Hillary Clinton (foto: Reuters)
Als je veel Fox News kijkt of de berichtgeving op rechts-populistische sites als Breitbart volgt, zou je soms denken dat Hillary Clinton alsnog president is. Er gaat geen dag voorbij of er verschijnen wel berichten over Clinton. “Fox News is so dependent on Hillary Clinton as a foil that they’ve decided just to keep covering her as if she’s president”, constateert Judd Legum van de linkse denktank Think Progress. 
Maar deze week verschenen twee verhalen over de Democratische presidentskandidaat die wat meer hout sneden dan de gebruikelijke Clinton bashing. Het zijn allebei complexe verhalen en ik zal ze proberen zo helder mogelijk uit te leggen.
Uranium One
Het eerste verhaal gaat over Uranium One, een van oorsprong Canadees mijnbouwbedrijf. In 2015 kwam het voor het eerst op onze nieuwsradar door het boek Clinton Clash en een lijvig artikel in de New York Times. Wat was er aan de hand? Uranium One bezit land, fabrieken en mijnen in de staat Utah die goed zijn voor 20 procent van de Amerikaanse uraniumproductie. 
In 2009 kocht het Russische energiebedrijf Rosatom een aandeel van 17 procent in Uranium One. Een jaar later probeerden de Russen hun aandeel uit te breiden naar 51 procent. Rosatom is een staatsbedrijf en beheert de nucleaire productie van Rusland voor zowel militaire als civiele doeleinden. Omdat een buitenlands staatsbedrijf een aanzienlijk deel van de Amerikaanse uraniumproductie wilde overnemen, was daarvoor toestemming nodig van de Amerikaanse overheid. 
Die toestemming kwam er. Rosatom nam in 2013 Uranium One volledig over. Dat riep wel vragen op. De Russen kregen toestemming in de periode dat Clinton minister van Buitenlandse Zaken was. De auteurs van het boek Clinton Cash en journalisten van de New York Times onthulden dat negen investeerders van Uranium $145 miljoen hadden geschonken aan de Clinton Foundation, de liefdadigheidsstichting van de Clintons.
Het is terecht dat er vragen gesteld werden (en worden) over de donaties aan de Clinton Foundation. Het is veilig aan te nemen dat tal van regimes en ondernemers hun miljoenen niet alleen gaven uit puur nobele motieven, maar ook vooral omdat ze toegang wilden krijgen tot de invloedrijke Clintons. Bovendien hield de Clinton Foundation niet op met het inzamelen van geld tijdens het ministerschap van Clinton. Belangenverstrengeling lag daardoor op de loer, al is nooit bewezen dat er sprake was van een quid pro quo bij de uraniumdeal. 
Dat weerhield Donald Trump er niet van met zware beschuldigingen te komen. “Clinton approved the transfer of 20 percent of America’s uranium holdings to Russia, while nine investors in the deal funneled $145 million to the Clinton Foundation.” Die beschuldigingen waren grotendeels valselijk. Aan de donatie van $145 miljoen aan de Clinton Foundation zat natuurlijk een luchtje, maar de vraag is of de donaties direct met de overname te maken hadden. Het overgrote deel van het geld ($141 miljoen) was afkomstig van één investeerder, Frank Giustra. Hij verkocht in 2007 al zijn aandelen in Uranium One, anderhalf jaar voordat Clinton minister van Buitenlandse Zaken werd.
Bovendien: Clinton kon niet in haar eentje beslissen over de overname. De staat Utah en de U.S. Nuclear Regulatory Commission moesten hun toestemming geven. Namens de federale overheid moest de Committee on Foreign Investment in the United States (CFIUS) het groene licht geven. In de CFIUS zijn negen Amerikaanse ministeries en andere overheidsorganen vertegenwoordigd. 
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft weliswaar invloed, maar is slecht een van de negen stemmen in dit orgaan. Overleg binnen de CFIUS verloopt via lagere ambtenaren, het is ongebruikelijk dat de minister zich daarmee bemoeit. Clinton zelf zegt dat ze nooit persoonlijk betrokken was bij het verlenen van toestemming voor de deal.
Waarom is Uranium One opnieuw in het nieuws?
Dat komt door dit verhaal in The Hill. Het politieke magazine onthulde dat de FBI corrupte praktijken van Rosatom-medewerkers onderzocht, één jaar voordat het Russische bedrijf toestemming kreeg om Uranium One over te nemen. FBI-agenten ontdekten dat de Russen door afpersing en omkoping hun invloed in de Amerikaanse uraniumindustrie probeerden te vergroten. Ook zouden er harde bewijzen zijn dat de Russen miljoenen probeerden door te sluizen naar Clinton Foundation.
Andermaal staan de schijnwerpers op de Clinton Foundation, maar veel is nog onduidelijk. Waarom is toen niet ingegrepen? Was CFIUS op de hoogte van dit onderzoek? Zo ja, waarom is toen alsnog toestemming gegeven? Vooralsnog lijkt het erop dat dit onderzoek binnen de FBI is gebleven en dat zelfs de hoogste bazen binnen de FBI van niets wisten. Ronald Hosko, destijds plaatsvervangend FBI-directeur, reageerde verbaasd. “I had no idea this case was being conducted.”
Maar voor de Republikeinen in het Congres is het in ieder geval reden genoeg om een onderzoek te beginnen naar de uraniumdeal. 
Het Steele-dossier
Trump heeft het Steele-dossier altijd afgedaan als een "hoax" (foto: Reuters)
De link tussen Trump, Clinton en Rusland kwam ook op een andere manier bovendrijven. Begin dit jaar berichtten we al over het beruchte Steele-dossier. Christopher Steele is een voormalige Britse geheim agent die actief was in Rusland. Na zijn carrière bij MI6 stapte hij over naar de private sector. 
Steele werd in 2016 ingehuurd door het onderzoeksbureau Fusion GPS dat op zoek was naar belastende informatie over Trump in Rusland. Het onderzoek van Fusion GPS werd aanvankelijk gefinancierd door een Republikeinse tegenstander van Trump. Toen Trump de Republikeinse nominatie won, namen de Democraten de financiering van het onderzoek over.
Steele leverde uiteindelijk dit rapport af. Het zat vol met extravagante beschuldigingen. Zo zou Trump in Moskou prostituées hebben besteld die hij over zijn hotelbed liet plassen. De Russische geheime dienst zou dit alles met verborgen camera’s en microfoons hebben opgenomen om Trump eventueel te kunnen chanteren. Ook concludeerde Steele dat Trump-getrouwen voortdurend contact hebben gehad met vertegenwoordigers van de Russische staat.
Steele raakte zo gealarmeerd door zijn bevindingen dat hij de FBI inschakelde. De inlichtingendienst, die al eerder met Steele had samengewerkt, vond de Brit een betrouwbare bron, maar kon zijn conclusies nauwelijks verifiëren. Van het rapport bleef uiteindelijk weinig overeind, al bleken later sommige delen te kloppen. 
We wisten in januari al dat de Democraten Steeles onderzoek hadden gefinancierd. Maar wie waren dan de Democraten die het geld gaven? Lange tijd bleef dat onduidelijk, totdat de Washington Post deze week met het antwoord kwam. Het waren de Clinton-campagne en het Democratische partijbestuur die het geld hadden opgehoest voor het onderzoek. 
Is dit schadelijk voor Clinton?
Ja en nee. Het verzamelen van belastende informatie over je politieke tegenstanders, het zogeheten oppo research, is gangbare praktijk in Amerika. Elke Amerikaanse politicus verzamelt modder over de vijand. Maar het geeft Trump wel een kans om uit te halen naar het Clinton-kamp en verwarring te zaaien. De president zegt nu: zie je wel, het hele Rusland-onderzoek is een verzinsel. Ik werkte niet samen met de Russen, maar Hillary Clinton!
Daar is een mooi Engels begrip voor: to muddy the water. Het verhaal gaat nu al dagen over de rol die Clinton en de Russen. Zolang de Republikeinen dáár de aandacht op kunnen richten, leidt het de aandacht af van Trumps eigen Rusland-connecties. 
John Kelly: brandblusser of vaandeldraager van Trumpisme?
Trumps chef-staf John Kelly (foto: Reuters)
Van John Kelly is altijd gezegd dat hij de “adult in the room” is. De man die orde brengt in een chaotisch Witte Huis. Kelly is onderdeel van het triumviraat van oud-generaals (Mattis, McMaster & Kelly) die de president tegen zijn ergste instincten moet beschermen. Als chef-staf van het Witte Huis controleert Kelly met wie de president spreekt en wat voor informatie hij krijgt. Stoorzenders (Steve Bannon, Scaramucci, Gorka) werkte de oud-generaal snel de deur uit.
Helemaal fool proof is zijn aanpak niet. Kelly bepaalt welke telefoongesprekken naar Trump doorgeschakeld worden, maar hij kan niet controleren met wie Trump zelf belt, zeker in de avonduren als Kelly niet in de buurt is. De presidentiële Twitter-uitbarstingen zijn ook niet beteugeld en Kelly lijkt nu zelf beschadigd te zijn door de grillen en nukken van de president (ik zeg met nadruk lijkt, want ik betwijfel of het daadwerkelijk zo is – maar daarover later meer).
Kelly trad vorige week als brandblusser op toen een ruzie met een weduwe van een omgekomen soldaat volledig ontspoorde. Dat begon anderhalve week geleden tijdens een persconferentie van Trump met een vraag over Niger. Waarom had het Witte Huis nog niet gereageerd op het incident in Niger, waar vier Amerikaanse militairen om het leven kwamen bij een hinderlaag?
Trump reageerde defensief. Hij zei dat hij al brieven had gestuurd naar de families van de overleden soldaten en hij zou spoedig ook bellen met de nabestaanden. En toen deed hij iets typisch Trumpiaans: hij maakte er een wedstrijdje wie-kan-het-beste-condoleren van met zijn voorgangers. 
President Trump falsely said Obama didn’t call the families of dead soldiers
Trump beweerde dat Obama nooit belde en hij met “vrijwel elke familie”. Dat was een dubbele leugen. Niet alleen belde Obama met de nabestaanden, Trump zelf bleek maar de helft van de families van gesneuvelde militairen te hebben gebeld. Het leidde tot woedende reacties van Obama-getrouwen.
Tweet van Alyssa Mastromonaco, de voormalige vice-chef-staf van Obama
Een dag later en Trump belde met de families van de vier overleden militairen. Meteen was een nieuwe rel geboren. Een gesprek met een weduwe van een omgekomen militair verliep niet zo goed. Federica Wilson, een Democratisch Congreslid en vriend van de familie, luisterde mee met het gesprek. Volgens haar was de president tactloos en respectloos. “He knew what he signed up for… but when it happens it hurts anyway”, zei Trump tegen de weduwe volgens Wilson. De president kon niet eens de naam van de overleden militair herinneren.
Dat leidde tot een furieuze reactie van Trump, die Wilson meteen uitmaakt voor leugenaar (al zou de weduwe zelf later het relaas van Wilson bevestigen). 
Er ontspon zich een pijnlijk welles-nietes gevecht tussen Trump en het Congreslid. Intussen namen de vragen over het incident in Niger toe. Wat deden de Amerikanen überhaupt in het Afrikaanse land? Waarom duurde het twee dagen voordat het lichaam van een van de Amerikaanse gesneuvelden was gevonden?
De rel dreigde zo uit de hand te lopen dat chef-staf John Kelly ingreep. Tijdens een persconferentie toonde Kelly zich de goede soldaat die zijn commander-in-chief beschermde. Hij sprak het relaas van Wilson niet tegen, maar hij opende wel een aanval op haar. Hij vond het schandelijk dat Wilson had meegeluisterd met het gesprek. Gesprekken tussen de president en nabestaanden waren immers “heilig” in zijn ogen (terwijl Kelly vergat te melden dat hijzelf en andere Witte Huis-medewerkers ook meeluisterden).
Kelly ging vervolgens nog een stap verder. Hij noemde Wilson “een hol vat” en hij verwees daarbij naar een gebeurtenis van enkele jaren geleden. In 2015 woonden Kelly en Wilson de opening van een FBI-gebouw bij. Het gebouw was vernoemd naar twee omgekomen FBI-agenten en de openingsceremonie stond geheel in het teken van deze twee mannen. Kelly zei dat hij “geschokt” was toen Wilson tijdens haar toespraak pochte dat ze de financiering van het gebouw had geregeld en dat het ”goed was voor haar kiezers”. Het was pure karaktermoord.
Er was alleen een probleem. Wilson had dat helemaal niet gezegd. De financiering van het gebouw was al rond voordat Wilson Congreslid werd. Een dag later dook een video van de toespraak op. Wilson zegt niets over de financiering, wel dat ze ervoor gezorgd had dat het gebouw naar de twee FBI-agenten werd vernoemd. Een groot deel van de toespraak is een groot eerbetoon aan de FBI-agenten. Kelly loog dus tijdens zijn persconferentie.
De onkreukbare generaal die liegt? In de commentaren die volgden, werd al snel geconcludeerd dat zelf de meest gerespecteerde leden van het Witte Huis beschadigd raken door het moddergooien van Trump. Met andere woorden: Kelly kan er niets aan doen, het is allemaal de schuld van de president.
Maar die analyse is te makkelijk. Kelly profileert zich als de kalme manager, de waterdrager van Trump die zelf geen politieke invloed uitoefent. Inmiddels weten we wel beter. Afgelopen zomer was er op het Witte Huis een discussie over het aantal vluchtelingen dat Amerika accepteert. Het huidige maximum ligt op 110.000, maar Trump opperde het terug te brengen naar 50.000. Kelly mengde zich in de discussie. Als het aan hem lag, ligt dat getal ergens “tussen nul en een”.
Kelly groeide op in een traditioneel arbeidersgezin in Boston en diende het grootste deel van zijn leven in de Amerikaanse strijdkrachten. Zijn politieke filosofie is gevormd door patriottisme, respect voor vlag en vaderland, een hard immigratiestandpunt en een voorkeur voor een stevig veiligheidsbeleid (lees ook dit stuk). Het wijkt nauwelijks af van Trumps standpunten. Kelly was een voorstander van het reisverbod en tijdens zijn korte periode als minister van Binnenlandse Veiligheid zorgde Kelly ervoor dat de immigratiedienst strenger optrad tegen illegalen. 
Dat maakt Kelly meer dan een manager. De oud-generaal is evengoed een aanjager van Trumpisme. 
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.