Bekijk profielpagina

Trump Weekly - vrijdag 23 augustus 2019

Revue
 
Goedemorgen, De Trump Weekly is weer terug! En we hebben een nieuwe rubriek: Dems 2020, een grabbelto
 

Arjen van der Horst

23 augustus · Editie #157 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Goedemorgen,
De Trump Weekly is weer terug! En we hebben een nieuwe rubriek: Dems 2020, een grabbelton van al het nieuws uit de campagnestrijd bij de Democraten. Verder gaan we uitgebreid in op de wisselende economische signalen. De Bullshit du Jour gaat over Trumps voorstel Groenland te kopen.
Veel leesplezier!
De nieuwsbrief heeft een lengte van 2.780 woorden met een leestijd is 14-15 minuten
U kunt ons ook volgen op Twitter: @ArjenUSA

Is een Amerikaanse recessie in zicht?
Verslechterde economische vooruitzichten leidden deze maand tot grote onrust op de Amerikaanse beurzen (foto: Reuters)
Verslechterde economische vooruitzichten leidden deze maand tot grote onrust op de Amerikaanse beurzen (foto: Reuters)
Augustus was een maand van wisselende signalen. Wisselende signalen van de beurzen. Wisselende signalen van de Amerikaanse economie. En wisselende signalen van het Witte Huis over de wisselende signalen van de economie. Laten we bij de economie beginnen.
De fundamenten van de Amerikaanse economie zijn stevig. De werkloosheid (3,7 procent) en inflatie (1,8 procent) zijn laag. Het consumentenvertrouwen is nog altijd hoog en de Amerikaanse consument trekt vlijtig zijn portemonnee, zo blijkt uit de laatste cijfers. Tot dusverre hebben Amerikanen in de eerste zeven maanden van dit jaar 5,9 procent meer uitgegeven in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Dat is goed nieuws voor de VS, want tweederde van de Amerikaanse economische activiteit is gebaseerd op consumentenuitgaven. De Amerikaanse economie groeit nu al 121 maanden achtereen, een periode die onder Obama begon in juni 2009 en zich doorzette onder Trump. Het is de langste periode van onafgebroken economische groei uit de Amerikaanse geschiedenis.
Tot zover het goede nieuws.
De handelsoorlog met China begint zijn sporen te trekken. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat de verhoging van de importheffingen op Chinese producten grotendeels wordt doorberekend in de prijzen. Met andere woorden: de Amerikaanse consument betaalt de rekening. Daarmee wordt het effect van de grote belastingverlaging van 2017 deels teniet gedaan. Volgens berekeningen van het CBO (de Amerikaanse variant van de Rekenkamer) kost de handelsoorlog een Amerikaans gezin gemiddeld $600 per jaar. Dat bedrag kan oplopen als Trump zijn voornemen uitvoert om de importheffingen verder op te krikken in september en december.
Verder is het effect van de belastingverlaging inmiddels uitgewerkt. Volgens Trump zou de verlaging van de vennootschapsbelasting leiden tot versnelde economische groei en hogere lonen voor werknemers. Maar het zijn vooral de aandeelhouders van grote bedrijven en de allerrijksten die geprofiteerd hebben. Bedrijfsinvesteringen en industriële activiteit nemen de laatste tijd weer af. De economische groei is onder Trump min of meer van hetzelfde niveau als de laatste zes jaar onder Obama. Een echte “bump” is dus uitgebleven. Hetzelfde geldt voor de lonen. Ondanks de historisch lage werkloosheid en krapte op de arbeidsmarkt zijn de lonen bescheiden gegroeid. Na aftrek van inflatie bedroeg de reële loonstijging in 2018 1,2 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Inkomensongelijkheid is verder toegenomen in de Verenigde Staten.
De belastingverlaging en de verhoging van de uitgaven hebben bovendien een puinhoop gemaakt van de overheidsfinanciën. De (gammele) theorie van de Republikeinen dat de belastingverlaging zichzelf wel zou terugbetalen, is een illusie gebleken. Trump beloofde aan het begin van zijn presidentschap de volledige staatsschuld van 19.000 miljard dollar in acht jaar tijd helemaal weg te werken, maar het tegenovergestelde lijkt nu te gebeuren. Volgens het CBO zal het begrotingstekort in 2020 de $1.000 miljard overschrijden - en dat in tijden van hoogconjunctuur. Ter vergelijking: in acht jaar tijd bracht president Obama het begrotingstekort terug van $1.400 miljard in 2008 tot $590 miljard in 2016. Door het snel oplopende begrotingstekort groeit ook de staatsschuld. Nu nog bedraagt de staatsschuld (inmiddels $22.000 miljard) 79% van het Bruto Binnenlands Product, maar met het huidige tempo zal het oplopen tot 92 procent in 2029, het hoogste niveau sinds de Tweede Wereldoorlog.
Inverted yield curve: een betrouwbare graadmeter
Bron: FactSet
Bron: FactSet
Alle bovengenoemde factoren leiden tot verslechterde vooruitzichten voor de Amerikaanse economie. In een eerdere Trump Weekly hebben we het al eens gehad over de zogeheten inverted yield curve. Dit is kort gezegd het verschil tussen de rente die overheid betaalt voor een tienjaarlijkse staatsobligatie en de rente die de overheid betaalt voor een tweejaarlijkse obligatie. Een tienjaarlijkse staatsobligatie is een lening die de overheid terugbetaalt over een periode van tien jaar. Aan deze lening zit meer risico vast dan een tweejaarlijkse staatsobligatie, omdat het moeilijker te voorspellen is hoe de economie zich zal ontwikkelen over een langere periode. Daarom is de rente voor een langlopende staatsobligatie doorgaans hoger dan die voor een kortlopende obligatie.
Bij een inverted yield curve is er sprake van een omgekeerde situatie. De rente voor de tienjaarlijkse staatsobligatie is dan lager dan die van een tweejaarlijkse obligatie. Het is een signaal van de markt dat de economische vooruitzichten voor de korte termijn slechter zijn dan die van de lange termijn. Waarom ga ik hier zo uitgebreid in op deze nogal technische verhandeling? Nou, dit is namelijk een betrouwbare graadmeter voor een naderende recessie. De inverted yield curve ging steevast vooraf aan elke recessie van de afgelopen vijftig jaar. Deze maand was er twee keer sprake van een inverted yield curve. Het is natuurlijk geen garantie dat dit opnieuw gebeurt en er zijn ook goede argumenten te bedenken waarom het zijn voorspellende waarde verloren heeft. Maar een meerderheid van economen is ervan overtuigd dat de Amerikaanse economie op zijn minst aan het afkoelen is, zeker nu de signalen uit andere delen van de wereld dezelfde kant uitwijzen.
Trump wappert alle kanten uit
"Nothing to see here!"
De economische vooruitzichten zorgen voor onrust in het Witte Huis en de reactie van president Trump wapperde de afgelopen weken alle kanten uit. Verhalen over een mogelijke recessie doet hij af als “fake news”. Hij houdt vol dat de handelsoorlog met China geen enkele negatieve impact heeft op de Amerikaanse economie. Maar tijdens een bijeenkomst met Apple-baas Tim Cook (die veel belangen heeft in China) erkende hij dat Amerikaanse bedrijven wel degelijk last kunnen hebben van het handelsconflict. Hij ontkent dat er economische problemen zijn, maar hij geeft wel alvast de schuld aan anderen voor de afkoelende economie. Hij haalde uit naar de media (“die praten ons een recessie aan”), Democraten (“zij willen een recessie met het oog op de verkiezingen”), Duitsland (“oneerlijke concurrentie vanwege de lage Europese rente”), China (“oneerlijke concurrentie vanwege valutamanipulatie”) en de Amerikaanse centrale bank (“die heeft de rente te snel verhoogd”).
Donald J. Trump
The Fake News LameStream Media is doing everything possible the “create” a U.S. recession, even though the numbers & facts are working totally in the opposite direction. They would be willing to hurt many people, but that doesn’t matter to them. Our Economy is sooo strong, sorry!
2:32 PM - 21 Aug 2019
Donald J. Trump
Doing great with China and other Trade Deals. The only problem we have is Jay Powell and the Fed. He’s like a golfer who can’t putt, has no touch. Big U.S. growth if he does the right thing, BIG CUT - but don’t count on him! So far he has called it wrong, and only let us down....
2:52 PM - 21 Aug 2019
Deze week sijpelden plannen naar buiten om de economie te stimuleren. Trump bleef volhouden dat er geen vuiltje aan de lucht was, maar tegelijkertijd had hij het over een verdere belastingverlaging (een plan dat hij overigens een dag later weer introk). Ook riep hij de Federal Reserve op de rente met een volle procentpunt te verlagen, een maatregel die je normaal alleen invoert bij zwaar economisch weer. Het is een impliciete erkenning van Trump dat de Amerikaanse economie mogelijk op korte termijn een stimulus nodig heeft. De koppenmakers van de Washington Post vatten de houding van de president goed samen: “Trump eyes fiscal jolt, denies need for it”.
RIP: raketverdrag INF
Pentagon test-launches missile previously banned by INF treaty
Met de lancering van een omgebouwde Tomahawk-kruisraket maakte Amerika definitief een einde aan het INF-verdrag (Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty). Washington en Moskou hadden op 2 augustus het verdrag formeel opgezegd, dat een dertig jaar lang de ontwikkeling van middellange-afstandsraketten aan banden legde. Trump had vorig jaar al aangegeven dat het van plan was uit het verdrag te stappen, dat in 1987 door Reagan en Gorbatsjov was ondertekend. Obama had zich in 2014 al beklaagd dat de Russen het verdrag schonden met de ontwikkeling van nieuwe raketten, maar na druk van onder meer Duitsland bleven de Amerikanen nog onderdeel van INF. Berlijn was bang dat het uiteenvallen van het verdrag tot een nieuwe wapenwedloop zou leiden.
De regering-Trump heeft die reserves niet. Directe aanleiding voor het opzeggen van het verdrag zijn de Russische acties, maar de ware reden is de militaire opmars van China. Het INF-verdrag is een typisch product van de Koude Oorlog, dat de ontwikkeling van zogeheten surface-to-air raketten met een reikwijdte van 500 tot 5.500 kilometer verbood. Amerika en de Sovjet-Unie vernietigden een kleine 3.000 raketten als onderdeel van de afspraken. Alleen Rusland en de Verenigde Staten zijn de ondertekenaars van het verdrag, wat betekent dat China geen enkele beperking heeft bij de ontwikkeling van dit type raket. Dat laatste was al jaren een doorn in het oog van Washington, dat vreest dat de Chinezen op termijn de Amerikanen militair naar de kroon steekt.
De Amerikanen zijn nu van plan nieuwe raketten te ontwikkelen met een reikwijdte tussen de 3.000 en 4.000 kilometer. De test van deze week was met een bestaande kruisraket die zo was omgebouwd dat het een reikwijdte had van 500 kilometer. De test leidde tot felle reacties van Rusland en China die waarschuwen voor een nieuwe wapenwedloop tussen de grootmachten. Op verzoek van beide landen kwam gisteren de VN-Veiligheidsraad bijeen om de Amerikaanse plannen te bespreken.
Trumps nieuwe immigratiemaatregel
Migrantengezinnen worden vrijgelaten hij de Texaanse grensplaats McAllen (foto: Reuters)
Migrantengezinnen worden vrijgelaten hij de Texaanse grensplaats McAllen (foto: Reuters)
Trump wil een nieuwe regel invoeren die het mogelijk maakt om migrantenouders en hun kinderen voor de duur van de asielprocedure vast te zetten. Dat is een breuk met de huidige regels. Na een uitspraak van het Hooggerechtshof mogen minderjarige migranten hooguit twintig dagen worden opgesloten, waarna de overheid ze moet vrijlaten. In de praktijk betekent dit dat het hele gezin inclusief ouders vrijkomt, omdat de overheid niet de kinderen van hun ouders scheidt (de regering-Trump probeerde dat wel vorig jaar, maar na hevig verzet maakte het Witte Huis een einde aan dat beleid). Trump hoop dat de nieuwe maatregel een afschrikkend effect heeft, al zal die ongetwijfeld aangevochten worden via de rechter
Een nieuwe rubriek: Dems 2020
  • Gouverneur Jay Inslee van de staat Washington trekt zich terug uit de Democratische race. Hij presenteerde zich als de klimaatkandidaat, maar hij kreeg maar weinig tractie. Het deelnemersveld is daarmee een stukje kleiner geworden, al telt het nog altijd 22 kandidaten.
  • Julián Castro is de tiende presidentskandidaat die zich gekwalificeerd heeft voor de derde ronde van Democratische verkiezingsdebatten, die in september gehouden worden. Vanaf nu zijn de regels om mee te kunnen doen, een stuk strenger. De maatregel was met opzet bedacht door de Democratische partijleiding om het deelnemersveld al in een vroeg stadium te versmallen.
  • Voor Castro is het uiteraard welkom nieuws. De voormalige minister werd eens gezien als een van de meest veelbelovende politieke talenten van de Democraten en stond bekend als de ‘Latino Obama’. Tot dusverre is hij er niet in geslaagd een grote impact te maken op de Democratische verkiezingsstrijd. In de peilingen komt hij niet verder dan 2 procent.
  • Joe Biden lanceerde zijn eerste campagnevideo in Iowa, de eerste staat die voorverkiezingen houdt in 2020. Hij presenteerde zich als de kandidaat met brede ervaring die beloofde “to restore the soul of the nation, battered by an erratic, vicious, bullying president.”

Bidens eerste campagnevideo in Iowa
  • Het is een kiezersgroep die altijd door beide partijen genegeerd wordt: native Americans. De oorspronkelijke bewoners van Amerika zijn doorgaans een te kleine groep om een rol van belang te spelen, maar dat kan dit keer anders zijn. Verschillende Democratische presidentskandidaten voeren actief campagne bij stammenleiders. Trump won in 2016 de verkiezingen door de Blue Wall-staten als Michigan, Wisconsin en Pennsylvania verrassend te winnen. Het verschil tussen Trump en Clinton was in die staten slechts 77.000 stemmen. Vandaar dat de Democraten ook native Americans binnenboord proberen te halen, omdat een kleine groep al een groot verschil kan maken.
  • Presidentskandidaat Elizabeth Warren bood haar excuses aan tijdens de bijeenkomst met de stammenleiders. Lange tijd had ze volgehouden dat ze native American was, maar een DNA-test wees uit dat daar weinig van klopte.
  • De New Yorker schreef dit lijvige portret van presidentskandidaat Kamala Harris. “She is a leading contender in the Democratic effort to unseat Trump, the only black woman in a field that, with six female candidates, is distinguished by an unprecedented number of women. “My Shot,” from the musical “Hamilton,” often plays at her events.”
  • In de Republikeinse voorverkiezingen (ja, die zijn er ook) lijkt Trump er een nieuwe uitdager bij te krijgen. De conservatieve radiopresentator Joe Walsh zegt dat hij “sterk overweegt” zich in de strijd te gooien. Eerder had de voormalige gouverneur van Massachusetts, Bill Weld, zich aangemeld voor de Republikeinse voorverkiezingen. Spoiler alert: ze maken geen schijn van kans tegen Trump.
LUISTERTIP: Een onbedoelde dynamiek
Deze podcast van The Daily is zeker de moeite van het terugluisteren waard. Hierin gaat de podcast uitgebreid in op de gevolgen van de nieuwe regels die de Democratische partij heeft ingevoerd voor deelname aan de verkiezingsdebatten. De nieuwe regels hebben een onbedoeld bijeffect. Kandidaten die niet kunnen leunen op een geoliede campagnemachine (zoals Biden, Sanders, Warren en Harris die hebben) zijn nóg afhankelijker geworden van grote donoren, terwijl de Democratische partij zich juist meer wil richten op kleine donoren. Door het debatformat (dat gericht is op confrontatie met antwoorden van maximaal één minuut) heeft inhoudelijk debat plaatsgemaakt voor puntige oneliners.
In het verleden pasten de kandidaten hun politieke boodschap aan plaatselijke thema’s. Zo had je het in Iowa steevast over de ethanolindustrie en de maissubsidie voor boeren. Het dwong kandidaten ook aan “keukentafelpolitiek” te doen: al reizend door staten met kleine groepen kiezers in debat gaan. Door de groeiende rol van de landelijke televisiedebatten is die traditionele manier van campagne voeren steeds meer onder druk komen te staan. Landelijke thema’s zijn steeds belangrijker geworden. Al met al is het voor de kleinere kandidaten moeilijker geworden om door te breken. Alleen Pete Buttigieg, de burgemeester van een stadje in Indiana, is daarin geslaagd.
Bullshit du Jour
In de permanente reality show van het Witte Huis is feit van fictie soms moeilijk te onderscheiden. Toen de Wall Street Journal vorige week als eerste berichtte dat Trump Groenland wilde kopen, krabde Amerika zich collectief achter de oren. Hoe serieus moesten we dit nieuws nemen? Het bericht had rechtstreeks uit The Onion kunnen komen, de Amerikaanse variant van De Speld. De late night talkshows en de meme-makers hadden in ieder geval een field day. In Groenland, een semiautonoom eiland binnen het Deense koninkrijk, reageerden ze aanvankelijk met een mix van verbazing en ongeloof. “We staan open voor handel, maar we zijn niet te koop", zei het Groenlandse ministerie van Buitenlandse Zaken droogjes op Twitter.
Greenland MFA 🇬🇱
#Greenland is rich in valuable resources such as minerals, the purest water and ice, fish stocks, seafood, renewable energy and is a new frontier for adventure tourism. We're open for business, not for sale❄️🗻🐳🦐🇬🇱 learn more about Greenland on: https://t.co/WulOi3beIC
1:49 PM - 16 Aug 2019
Trump hield zich aanvankelijk stil, maar een paar dagen later bevestigde hij dat hij inderdaad met de gedachte speelde. De New Yorkse vastgoedkoning zag Groenland als “a large real estate deal” die van strategisch belang kon zijn voor Amerika. Hij zei er meteen bij dat het geen topprioriteit was voor zijn regering en het Witte Huis benadrukte dat het idee los stond van het aanstaande staatsbezoek van de president aan Denemarken. Dinsdag reageerde Trump nog met een knipoog door plechtig te beloven dat hij geen Trump Tower zou bouwen op het eiland.
Donald J. Trump
I promise not to do this to Greenland! https://t.co/03DdyVU6HA
2:07 AM - 20 Aug 2019
Het idee om anno 2019 een ander land te kopen is natuurlijk absurd, al is het niet zonder precedent in de Amerikaanse geschiedenis. De Verenigde Staten kregen de afgelopen 250 jaar mede vorm door landaankopen. In 1803 kocht Washington de staat Louisiana van de Fransen, in 1867 betaalde Amerika $7,2 miljoen aan Rusland voor de aanschaf van Alaska en de Amerikaanse Maagdeneilanden werden in 1917 aangekocht van, jawel, Denemarken. Trump is ook niet de eerste president die Groenland zou willen inlijven. In de jaren veertig stelde Harry Truman voor het eiland te kopen, maar Denemarken wees dat verzoek beleefd af.
Je snapt wel waarom de Amerikanen geïnteresseerd zijn in Groenland. Door klimaatverandering smelt de poolkap en zijn maritieme routes als de befaamde Noordwest Passage bevaarbaar geworden. Grote olie- en gasvoorraden en andere grondstoffen worden meer en meer toegankelijk. Door die grote economische belangen zijn landen als Canada, Rusland en de Verenigde Staten al geruime tijd hun militaire positie in het poolgebied aan het verstevigen.
Eerder maakten we voor Nieuwsuur deze reportage over de militarisering van de poolcirkel:
Nieuwsuur: De militarisering van het Noordpoolgebied
De Amerikanen hebben al een militaire basis op Groenland. Tel daarbij op de strategische ligging van het eiland en de aanwezigheid van grondstoffen en je begrijpt wel waarom Washington belangstelling heeft. Hoe dan ook, de Deense premier deed het voorstel af als absurd. “Groenland is niet Deens. Groenland is van de Groenlanders. Ik hoop zeer dat hij dit niet serieus meent.” Dat laatste was tegen het zere been van Trump. Prompt zegde hij het staatsbezoek aan Denemarken af, waarmee hij impliciet erkende dat zijn plan wel degelijk serieus was.
Donald J. Trump
Denmark is a very special country with incredible people, but based on Prime Minister Mette Frederiksen’s comments, that she would have no interest in discussing the purchase of Greenland, I will be postponing our meeting scheduled in two weeks for another time....
1:51 AM - 21 Aug 2019
Donald J. Trump
....The Prime Minister was able to save a great deal of expense and effort for both the United States and Denmark by being so direct. I thank her for that and look forward to rescheduling sometime in the future!
1:51 AM - 21 Aug 2019
Een dag later maakte Trump duidelijk dat hij vooral verbolgen was over de manier waarop de Deense premier zijn verzoek had afgewezen. Hij noemde haar uitspraken “nasty” en ongepast. “Ze had ook gewoon kunnen zeggen: dit willen we niet en we willen er niet over praten. Maar zeg niet dat het een absurd idee is. Je praat niet op zo'n manier tegen de Verenigde Staten, zeker niet onder mij.” Wat begon als een halve grap, ontaardde zo in een heuse diplomatieke rel met een van Amerika’s trouwste bondgenoten.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.