Bekijk profielpagina

Trump Weekly - vrijdag 22 mei 2020

Revue
 
Goedemorgen, Trump lanceerde Operation Warp Speed om versneld een coronavaccin te ontwikkelen. Steeds
 

Arjen van der Horst

22 mei · Editie #183 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Goedemorgen,
Trump lanceerde Operation Warp Speed om versneld een coronavaccin te ontwikkelen. Steeds meer staten gooien de economie open, tot groot genoegen van de president. De voorzitter van de Federal Reserve is echter somber over de economische vooruitzichten. Hij verwacht dat de economische crisis pas voorbij is als een vaccin op grote schaal beschikbaar is. In deze nieuwsbrief gaan we ook uitgebreid in op #Obamagate en het tijdperk van de samenzweringstheorieën.
Veel leesplezier!
PS De lengte van deze nieuwsbrief is 4.700 woorden en heeft een leestijd van 23 minuten. Jullie kunnen ons ook volgen op Twitter: @ArjenUSA

Operation Warp Speed
Een experimenteel covid-vaccin (foto: Reuters)
Een experimenteel covid-vaccin (foto: Reuters)
President Trump lanceerde deze week Operation Warp Speed. Het is een samenwerking tussen het bedrijfsleven, de federale overheid, de strijdkrachten en de wetenschap om in versneld tempo een coronavaccin te ontwikkelen. Trump vergeleek het met het Manhattan Project, dat leidde tot de ontwikkeling van de eerste atoombom.
Trump Discusses 'Operation Warp Speed' To Develop And Distribute Vaccines
De president sprak de verwachting uit dat er tegen het einde van dit jaar er al een vaccin kan zijn, al waarschuwen zijn medische experts nog steeds dat de ontwikkeling ervan nog veel langer kan duren. Toch was er deze week reden tot hoop. Het Amerikaanse bedrijf Moderna publiceerde positieve testresultaten in de eerste fase van de ontwikkeling van een vaccin. In totaal kregen 45 proefpersonen een experimenteel vaccin toegediend. Dertig personen hadden anti-stoffen in hun bloed wat vergelijkbaar was met een covid-patiënt die hersteld is van de ziekte.
Corona in de VS - de cijfers
De meest complete cijfers over de coronapandemie in Amerika zijn terug te vinden op de website van het Coronavirus Resource Center van de Johns Hopkins Universiteit. Een andere belangrijke bron zijn de cijfers van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Deze federale overheidsinstantie is de Amerikaanse evenknie van het RIVM. Voor deze nieuwsbrief hanteren we de cijfers van de Johns Hopkins Universiteit.
  • Amerika telt bij het verschijnen van deze nieuwsbrief 1.576.886 geregistreerde coronabesmettingen.
  • Amerika heeft tot nu toe 13,1 miljoen coronatesten uitgevoerd.
  • 298.418 mensen zijn hersteld van covid-19.
  • In de VS zijn inmiddels 94.688 patiënten overleden aan covid-19. Dat is een stijging van ruim 16.000 ten opzichte van vorige week (78.343).
  • Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger, onder meer omdat in veel Amerikaanse staten het aantal sterfgevallen in verzorgings- en bejaardentehuizen niet is opgenomen in de officiële cijfers.
  • Volgens een analyse van Columbia University waren er 36.000 minder coronadoden geweest als de VS een week eerder was begonnen met het invoeren van restricties zoals social distancing.
De economische crisis - de cijfers
  • Afgelopen week vroegen 2,4 miljoen Amerikanen een werkloosheidsuitkering aan. In totaal hebben ruim 38 miljoen Amerikanen hun baan verloren sinds medio maart, toen in de VS de eerste noodmaatregelen van kracht werden.
  • Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk veel hoger, omdat mensen met nul-urencontracten, freelancer en zzp'ers niet in aanmerking komen voor een werkloosheidsuitkering.
Bron: U.S. Labor Department
Bron: U.S. Labor Department
  • De consumentenuitgaven daalden in april met 16,4 procent, de scherpste daling ooit gemeten. Het brak daarmee het record van maart, toen de consumentenuitgaven daalden met 8,3 procent.
  • Het iconische J.C. Penney heeft faillissement aangevraagd. Het is daarmee het eerste, grote slachtoffer geworden van de economische crisis. De 118 jaar oude warenhuisketen verkeerde al jaren in de problemen, maar de pandemie heeft de onderneming de nekslag gegeven.
  • J.C. Penney is niet de enige onderneming die kopje onder is gegaan in de pandemie. Ook de kledingzaak J.Crew, luxe keten Neiman Marcus, winkelketen Stage Stores en de mode-ontwerper John Varvatos hebben faillissement aangevraagd,.
  • President Trump ondertekende deze week een decreet waarmee hij federale agentschappen opdracht geeft om honderden regels af te schaffen. De grootschalige deregulering is bedoeld om het economische herstel te bespoedigen.
Trump tekent een decreet om deregulering aan te jagen (foto: Reuters)
Trump tekent een decreet om deregulering aan te jagen (foto: Reuters)
De economische vergezichten van Amerika
Wat staat Amerika economisch te wachten dit jaar? Je kan gerust stellen dat dit een van de zwaarste economische crises is van de afgelopen honderd jaar. Zeker een op de vijf Amerikaanse werknemers is zijn baan kwijt, een dieptepunt dat niet is bereikt sinds de Grote Depressie. De economische crisis van de jaren dertig van de vorige eeuw kenmerkte zich niet alleen door hoge werkloosheid, grote ongelijkheid, diepe armoede en een stevige krimp, maar ook door de lange duur. Het kostte Amerika jaren om zich uit het diepe dal te trekken.
Gaat Amerika nu iets vergelijkbaars meemaken? Heel veel gaat afhangen van het verloop van de pandemie. Onze kennis over het coronavirus vertoont nog zulke grote gaten dat we niet weten hoe de epidemie zich verder ontwikkelt. Verdwijnt het coronavirus net als de griep in de zomer? Komt er een tweede golf die à la de Spaanse griep nog veel meer slachtoffers gaat eisen? Of komt er juist een serie van kleinere golven die langzaam wegebben? Niemand die dat weet. Een cruciale factor in dit verhaal is een effectief vaccin, maar ondanks hoopvolle ontwikkelingen (zie hierboven) zal het nog lang duren voordat een vaccin op grote schaal beschikbaar is.
Van Trump horen we enkel hoopvolle geluiden. Zeker, het tweede kwartaal zal een flinke krimp laten zien, maar daarna zal Amerika zich snel herstellen, zo klinkt het hoopvol uit het Witte Huis. “We’re going to have a really good third quarter. It’s already happening.” De president ziet zich gesterkt door de maatregelen die gouverneurs nu nemen. Bijna alle vijftig staten hebben de noodmaatregelen afgebouwd of staan op het punt dat te doen.
Maar twee belangrijke figuren van de Amerikaanse overheid waren deze week een stuk somberder over de Amerikaanse vooruitzichten. Minister Mnuchin van Financiën en de voorzitter Jerome Powell van de Federal Reserve (het stelsel van Amerikaanse centrale banken) getuigden deze week -op afstand- gelijktijdig voor de Senaat. Beiden verwachten dat de komende maanden nog veel meer banen verloren gaan. Powell: “De reikwijdte en snelheid van deze economische neergang zijn zonder modern precedent en zijn significant erger dan elke recessie sinds de Tweede Wereldoorlog.“
Waar beide heren wel in verschillen zijn de mogelijke oplossingen. Powell heeft keer op keer laten weten dat hij alle middelen van de Federal Reserve inzet om de economie overeind te houden. Het verklaart deels waarom de Amerikaanse beurzen zich enigszins herstelden na de grote klappen die ze in maart kregen. Maar Powell laat ook blijken dat het misschien niet genoeg is. Hij suggereerde tijdens de hoorzitting dat de overheid fiscale middelen moet blijven inzetten. Met andere woorden: er moet een nieuw, omvangrijk noodpakket komen. Volgens Powell is een terugkeer naar een normale situatie onmogelijk, zolang er geen vaccin is.
Powell and Mnuchin testify on the economic response to the pandemic
De Democraten zitten op de lijn van Powell. Vorige week stemden het Huis van Afgevaardigden, waar de Democraten in de meerderheid zijn, voor een nieuw hulppakket ter waarde van 3.000 miljard dollar. Republikeinen hebben al gezegd dat ze daarmee nooit akkoord gaan en ze vragen zich af of überhaupt of een nieuw noodpakket nodig is. De overheid heeft de afgelopen twee maanden al bijna 3.000 miljard dollar uitgetrokken om burgers, bedrijven en lokale overheden te helpen. Trump en de Republikeinen in het Congres zien het zo snel mogelijk heropenen van de economie als de beste oplossing.
Dit was ook de boodschap die Mnuchin verkondigde tijdens het verhoor. Hij waarschuwde voor zware economische schade als de restricties en lockdowns nog langer van kracht blijven. “We lopen het risico permanente schade op te lopen.” De beste hoop van Mnuchin is dat het afbouwen van de noodmaatregelen leidt tot een snel economisch herstel, de zogeheten V-shaped recovery. De Federal Reserve en ook het CBO (de Amerikaanse variant van de Rekenkamer) zetten daar grote vraagtekens bij en zij gaan uit voor een langzaam economisch herstel met horten en stoten over een periode van anderhalf jaar.
Powell gelooft niet dat het terugschroeven van de noodmaatregelen automatisch leidt tot een snelle economische wederopstanding. Alles gaat afhangen van het vertrouwen van de consument. Amerikanen zullen niet zo snel naar een restaurant gaan of de kapper bezoeken, als ze vrezen dat ze nog altijd besmet kunnen worden. “The No. 1 thing, of course, is people believing that it’s safe to go back to work so they can go out. That’s what it will take for people to regain confidence.”
Trump dreigt de WHO permanent af te knijpen
WHO-directeur DR. Tedros Adhanom Ghebreyesus (foto: Reuters)
WHO-directeur DR. Tedros Adhanom Ghebreyesus (foto: Reuters)
De president escaleerde deze week zijn ruzie met de WHO. Trump had vorige maand al de financiering voor de Wereldgezondheidsorganisatie tijdelijk bevroren, omdat het in zijn ogen te veel op de hand was van China. Trump staat niet alleen in die kritiek. Ook andere landen, zoals Australië, willen een diepgaand onderzoek naar het ontstaan van de pandemie en de rol die de WHO speelde.
Het is geen geheim dat Chinese autoriteiten de uitbraak van het nieuwe coronavirus aanvankelijk onder het tapijt probeerden te vegen. Ook bagatelliseerden Beijing het gevaar van de epidemie. Zo verklaarden ze in januari dat er geen aanwijzingen waren dat het virus van men-tot-mens kon verspreiden, terwijl Chinese artsen op dat moment wisten dat het wel zo was. De WHO nam in de beginfase van de epidemie de Chinese verklaringen woord voor woord over.
Toch kreeg Trumps besluit veel kritiek, omdat het onverstandig leek om midden in een pandemie een cruciale organisatie als de WHO te ondermijnen. Bovendien is de Wereldgezondheidsorganisatie verantwoordelijk voor de bestrijding van een hele reeks andere ziektes, zoals AIDS, malaria, ebola en zikha. De president overwoog vorige week de financiering van de WHO te hervatten, maar een paar dagen later maakte hij weer een draai van 180 graden.
Donald J. Trump
This is the letter sent to Dr. Tedros of the World Health Organization. It is self-explanatory! https://t.co/pF2kzPUpDv
In een brief aan de WHO stelde Trump een ultimatum: als de Wereldgezondheidsorganisatie binnen dertig dagen niet met “major substantive improvements” komt dan zal Amerika de financiering (circa $500 miljoen) permanent stoppen. China sprong heel handig in het politieke vacuum dat Amerika nu achterlaat. Op een bijeenkomst van de WHO kondigde Beijing aan dat het $2 miljard in steun zal geven aan de Wereldgezondheidsorganisatie en ontwikkelingslanden.
Het politieke gevecht van 2020: stemmen per post
Miljoenen Amerikanen stemmen elke vier jaar per post
Miljoenen Amerikanen stemmen elke vier jaar per post
Amerika is de enige Westerse democratie die het juist moeilijker maakt voor burgers om hun stem uit te brengen. De Republikeinen hebben “voter suppression” tot een kunst verheven de afgelopen jaren. Tal van Republikeinse staten hebben de identiteitswetten aangescherpt voor Amerikanen die hun stem willen uitbrengen. Nog niet zolang geleden kon je in de meeste staten met een veelheid van identiteitsdocumenten in een stembureau je stem uitbrengen, zoals je geboortebewijs, je collegekaart, je rijbewijs, paspoort of militaire identiteitskaart. Republikeinen zeggen steevast dat ze met deze restricties kiezersfraude willen bestrijden, terwijl onderzoek na onderzoek heeft uitgewezen dat kiezersfraude in de VS verwaarloosbaar klein is.
In werkelijkheid zijn deze pogingen vooral bedoeld om het minderheden en kiezers met lage inkomens te dwarsbomen, groepen die traditioneel meer Democratisch leunen. Zo voerde Alabama een wet in die alleen nog maar paspoorten en rijbewijzen toestond als geldig identiteitsbewijs in het stembureau. Meteen nadat de wet was aangenomen sloot de staat 31 bureaus waar burgers een rijbewijs konden aannemen. Het overgrote deel van de bureaus die gesloten werden, stond in zwarte wijken.
Bij de gouverneursverkiezingen van Georgia in 2018 nam de Republikein Brian Kemp het op tegen de Afro-Amerikaanse Democraat Stacey Abrahams. Kemp was tevens minister in de staatsregering die belast was met de verkiezingsprocedures. Enkele maanden voor de verkiezingen verwijderde hij meer dan een half miljoen inwoners van de kieslijst, omdat die niet meer op het adres zouden wonen waar ze als kiezer geregistreerd waren. Afro-Amerikanen werden bovengemiddeld verwijderd. Uit later onderzoek bleek dat Kemp ten onrechte 340.000 kiezers had verwijderd, omdat ze nog gewoon op hun opgegeven adres woonden.
In Texas mag je wel met je militaire ID-kaart stemmen, maar niet meer met je collegepas (studenten stemmen overweldigend Democratisch in Texas). In tal van Republikeinse staten zijn de mogelijkheden voor vervroegd stemmen beperkt en de openingstijden van stembureau ingekort, opnieuw een maatregel die vooral minderheden raakt. Republikeinen lanceerden dit jaar het idee om voormalige politiemannen en ex-militairen in te zetten in “inner cities”, codewoord voor zwarte wijken. De Republikeinen willen dat deze “verkiezingswaarnemers” in de buurt van stembureau kiezers controleren of ze wel echt mogen stemmen.
De lijst van voorbeelden is werkelijk eindeloos.
Het jongste gevecht gaat over het stemmen per post. Tal van staten willen de mogelijkheden voor poststemmen uitbreiden, zodat kiezers in deze pandemische tijden veilig hun stem kunnen uitbrengen. Dat leidde meteen tot felle protesten van Republikeinen die zonder enige vorm van bewijs riepen dat dit kiezersfraude in de hand werkt. In Amerika stemmen miljoenen kiezers al vele decennia per post zonder dat gepaard gaat met grootscheepse fraude. Bij de presidentsverkiezingen van 2016 brachten een op de vijf kiezers hun stem uit per post. Dat jaar registreerden de autoriteiten slechts vier gevallen van kiezersfraude op een totaal van 135 miljoen stemmen.
Trump liet in april blijken wat de ware reden is van het Republikeinse verzet: “If you ever agreed to it, you’d never have a Republican elected in this country again.” Dat verklaart waarom de president zich zo hard opstelt. Trump (die in 2018 zelf zijn stem per post uitbracht) ging deze week nog een stap verder. Hij dreigde de federale financiering van de staten Michigan en Nevada stop te zetten, omdat die in zijn ogen illegaal aanvragen voor poststemmen hadden verstuurd naar kiezers (spoiler alert: het was niet illegaal).
Donald J. Trump
Michigan sends absentee ballot applications to 7.7 million people ahead of Primaries and the General Election. This was done illegally and without authorization by a rogue Secretary of State. I will ask to hold up funding to Michigan if they want to go down this Voter Fraud path!
Donald J. Trump
State of Nevada “thinks” that they can send out illegal vote by mail ballots, creating a great Voter Fraud scenario for the State and the U.S. They can’t! If they do, “I think” I can hold up funds to the State. Sorry, but you must not cheat in elections. @RussVought45 @USTreasury
De angst van de Republikeinen is dat elke poging om stemmen makkelijker te maken, vooral in het voordeel is van de Democraten, getuige deze eerder tweet van Trump.
Donald J. Trump
Republicans should fight very hard when it comes to state wide mail-in voting. Democrats are clamoring for it. Tremendous potential for voter fraud, and for whatever reason, doesn’t work out well for Republicans. @foxandfriends
Er is echter geen bewijs dat poststemmen vooral in het voordeel zijn van de Democraten. Het leidt bovendien tot de nodige hypocrisie bij de Republikeinen. In Pennsylvania sporen de Republikeinen hun kiezers juist wel aan om te stemmen per post. In South Carolina stuurde een Republikeinse kandidaat een geautomatiseerd sms-bericht naar kiezers, waarin hij zich achter het verzet van de president schaarde. Tevens riep hij kiezers op zich aan te melden voor stemmen per post.
Bullshit du Jour
Weer terug van weggeweest: hydroxychloroquine. President Trump en zijn cheerleaders op Fox News hadden dit malariamedicijn wekenlang gepromoot als mogelijk wondermiddel tegen covid-19. Trumps eigen medische experts waarschuwden keer op keer dat niet bewezen is dat het een effectief middel is. Gaandeweg kwam er meer onderzoeksresultaten vrij die erop wezen dat hydroxychloroquine meer schade aanrichtte dan dat het daadwerkelijk hielp de ziekte te bestrijden. De medicijnautoriteit FDA maakte een einde aan discussie. Het raadde artsen af het middel toe te dienen, behalve als het voor klinisch onderzoek was (de president zou dit FDA-advies betitelen als een “Trump enemy statement”). Van de ene op de andere dag hadden Trump en Fox News het niet meer over het omstreden malariamedicijn…. tot deze week.
Coronavirus: Trump claims he takes hydroxychloroquine despite FDA warnings
Tot ieders verrassing maakte Trump bekend dat hij al enkele weken hydroxychloroquine neemt uit voorzorg in combinatie met zinktabletten. het was niet op voorschrift van zijn arts, maar het leek hem zelf een goed idee. Want: “I heard a lot of good stories.” Een dag later gaf Trumps lijfarts een memo vrij waarin hij bevestigde dat hij het gebruik van hydroxychloroquine besproken had met de president. Opvallend genoeg zei hij niet of hij het ook daadwerkelijk had voorgeschreven.
Trumps bekendmaking leidde tot felle kritiek van Nancy Pelosi. Volgens de Democratische leider is het onverstandig om een middel te nemen dat niet is goedgekeurd door de wetenschap en zeker niet voor mensen als Trump die “morbid obese” zijn. Zelfs presentatoren op Trumps favoriete zender Fox News, zoals Neil Cavuto, verkondigden dat dit een gevaarlijk idee was en dat het gebruik van hydroxychloroquine voor sommige covid-patiënten dodelijk kan zijn.
Fox News Host Warns Viewers Against Taking Trump's Medical Advice | NowThis
Andere Fox News-presentatoren als Sean Hannity en Laura Ingraham namen het later weer op voor de president. Dat moet verwarrend zijn geweest voor de trouwe Fox News-kijker. Het ene moment horen ze over de mogelijk dodelijke gevolgen hydroxychloroquine, maar in de volgende uitzending wordt het middel weer aangeprezen. Trump zelf haalde hard uit naar de kritiek van Neil Cavuto en Fox News.
Donald J. Trump
.@FoxNews is no longer the same. We miss the great Roger Ailes. You have more anti-Trump people, by far, than ever before. Looking for a new outlet! https://t.co/jXxsF0flUM
Twee dagen later maakte Trump bekend dat hij stopt met het nemen van het malariamedicijn.
#Obamagate en de kracht van de samenzweringstheorie
Ik heb heel lang geaarzeld of ik een hoofdstukje zou wijden aan de totale onzin die #Obamagate is gaan heten. Of zoals een collega van Vox schreef: “There’s no point in unpacking this theory here because it’s bullshit and everyone knows it.”
Het is een dilemma waar wij journalisten wel vaker mee worstelen in het Trump-tijdperk: hoe ga je om met een verzonnen crisis? Moet je daar überhaupt over berichten? Een bekend voorbeeld was De Karavaan van 2018. In de weken voor de tussentijdse Congresverkiezingen had Trump het veelvuldig over een stoet van migranten die vanuit Midden-Amerika onderweg waren naar de Verenigde Staten. Nu is dit een bekend fenomeen. Migranten uit de Latijns Amerika reizen vaak in grote groepen richting Amerikaanse grens om zich zo beter te kunnen beschermen tegen mensensmokkelaars en andere belagers.
Trump deed voorkomen of dit een volkomen nieuw fenomeen was. Hij schilderde De Karavaan af als een gevaarlijke invasie van een bende gewelddadige migranten met enge ziektes die op het punt stonden de zuidgrens onder de voet te lopen. Het was een niet-zo-subtiele poging zijn achterban te stimuleren om naar de stembus te gaan voor de tussentijdse Congresverkiezingen. Trumps propagandazender Fox News en andere conservatieve media pikten het op, waarop de president nog meer begon te fulmineren over de karavaan. Zo ontstond een klassieke Trump-Fox News feedback-loop.
Het was een bijzonder effectieve strategie om de nieuwsagenda te bepalen, want op een gegeven moment berichtte iedereen over De Karavaan. Ook de NOS stuurde een correspondent naar Mexico om verslag te doen. Dat het niet meer dan een verkiezingsstunt was bleek wel in november. In de dagen en weken na de tussentijdse verkiezingen hadden Trump en Fox News het nauwelijks meer over De Karavaan, terwijl die nog steeds moest aankomen bij de grens. Overigens, als verkiezingstactiek was het niet zo'n groot succes. De Democraten pakten met overmacht de meerderheid van het Huis van Afgevaardigden terug. Anti-Trump sentiment bleek krachtiger dan anti-migranten sentiment.
Dus hoe om te gaan met het verzonnen schandaal #Obamagate dat eerder deze maand trending was op sociale media? Allereerst zal ik een poging ondernemen om uit te leggen wat Obamagate is, voor zover een rationele uitleg mogelijk is (lees voor informatie ook dit artikel van collega Jen Kirby). Deze onsamenhangende samenzweringstheorie is al even oud als Trumps presidentschap en zwerft al jaren rond in de krochten van het internet bij de pro-Trump chatgroepen op 4Chan of bij de aanhangers van de nóg krankzinnigere samenzweringstheorie QAnon.
Het komt er kort gezegd op neer dat Obama en zijn aanhangers in de deep state hoogstpersoonlijk de FBI dirigeerde om Trump te beschadigen. Eerst om zijn verkiezingscampagne te saboteren. Toen dat niet lukte, wendde Obama zijn invloed aan om zijn presidentschap te ondermijnen. In dat licht was het Rusland-onderzoek een dekmantel (in de woorden van Trump: een “hoax”) om Obama’s ware doel te verhullen.
Die hele theorie zit vol tegenstrijdigheden. Als de FBI erop uit was om Trump te beschadigen, waarom maakte FBI-directeur Comey dan vlak voor de verkiezingen bekend dat hij het onderzoek naar Hillary Clinton e-mails heropende? Op dat moment onderzocht de FBI ook al de Russische inmenging met de presidentsverkiezingen en de mogelijke rol die de Trump-campagne daarin speelde. Op geen enkel moment voor de verkiezingen maakte de FBI bekend dat het ook de Trump-campagne onderzocht. Als iemand schade opliep door de FBI dan was het vooral Clinton
In 2017 had Trump zijn voorganger al beschuldigd van spionage. Obama zou hoogstpersoonlijk opdracht hebben gegeven om afluisterapparatuur te plaatsen in Trump Tower. Ook zou Obama spionnen hebben gestuurd om campagnemedewerkers in de val te lokken.
Donald J. Trump
Terrible! Just found out that Obama had my "wires tapped" in Trump Tower just before the victory. Nothing found. This is McCarthyism!
Alles draait om Michael Flynn
Michael Flynn (foto: Reuters)
Michael Flynn (foto: Reuters)
De hele #Obamagate samenzweringstheorie kreeg deze maand nieuw leven na het besluit van minister Barr van Justitie om de strafzaak tegen Trumps voormalige veiligheidsadviseur Michael Flynn te laten vallen. Trump en zijn aanhang schilderden Flynn af als een held die het slachtoffer was geworden van de slinkse methodes van de FBI. Uit openbaar gemaakte notities van FBI-agenten zou blijken dat ze hem met opzet in de val hadden gelokt door hem tot leugens te verleiden over zijn contacten met de Russische ambassadeur in 2016. Liegen tegenover de FBI is een federaal misdrijf.
Flynn was na de verkiezingsoverwinning van Trump naar voren geschoven als zijn aanstaande nationale veiligheidsadviseur. Obama had hem dit sterk afgeraden in een persoonlijke ontmoeting met Trump. Hij had Flynns aanstelling als directeur van de Defense Intelligence Agency niet verlengd, omdat het Pentagon zich zorgen maakte over zijn chaotische managementstijl en zijn extreme opvattingen over anti-terreurmethoden. Trump sloeg Obama’s advies in de wind.
Flynns problemen begonnen op 29 december 2016, een maand voor Trumps inauguratie. Die dag had hij meerdere telefoongesprekken met de Russische ambassadeur in Washington, Sergei Kislyak. De regering Obama had op 29 december diplomatieke sancties ingesteld tegen Rusland voor de inmenging met de Amerikaanse presidentverkiezingen. Flynn drong er bij Kislyak op aan om de situatie niet te escaleren en geen tegenmaatregelen te nemen. Poetin zou zich onthouden van tegenmaatregelen, wat prompt door Trump geprezen werd. Kislyak zou later tegen Flynn zeggen dat Poetin zijn advies had gevolgd. Het was een hoogste controversiële move van Flynn, omdat hij de acties van de zittende regering ondermijnde. Mogelijk was het zelfs in overtreding met de wet.
Het ministerie van Justitie was op 2 januari op de hoogte van de gesprekken van Flynn, omdat de NSA de telefoongesprekken van Kislyak had afgeluisterd. De Washington Post berichtte op 12 januari 2017 als eerste dat Flynn met Kislyak had gesproken. Flynn ontkende dat hij met de Russische ambassadeur had gesproken over sancties. Trumps woordvoerder Sean Spicer zou die dag de ontkenning herhalen. Drie dagen later ontkende vice-president Mike Pence in een persconferentie dat Flynn met Kislyak over sancties had gesproken. Op dat moment wisten de Justitie en de FBI dat Flynn had gelogen over de inhoud van zijn telefoongesprek. Bij waarnemend minister van Justitie Sally Yates rinkelden alle alarmbellen. Als zij wisten dat Flynn gelogen had over de inhoud van de gesprekken, dan wisten de Russen dit ook. Dit maakte Flynn chantabel in de ogen van Justitie.
Waarom beschrijf ik dit zo uitvoerig? Volgens Trump en zijn aanhang was Flynn in de val gelokt door de FBI. Maar de FBI zou Flynn pas op 24 januari 2017 ondervragen (Flynn herhaalde in dat verhoor opnieuw zijn leugen). De FBI wist al voor het verhoor dat Flynn gelogen had. Toen een paar weken later de Washington Post onthulde dat Flynn wel degelijk over sancties had gesproken, was zijn positie onhoudbaar geworden. Trump ontsloeg Flynn omdat hij gelogen had tegenover de vice-president, zo was de officiële verklaring. Flynn zou later een schuldbekentenis tekenen met speciaal aanklager Mueller, waarin hij bekende dat hij tegenover de FBI gelogen had.
Donald J. Trump
I had to fire General Flynn because he lied to the Vice President and the FBI. He has pled guilty to those lies. It is a shame because his actions during the transition were lawful. There was nothing to hide!
Fast forward drie jaar en het ministerie van Justitie laat alle klachten tegen Flynn vallen. Het past volledig in de strategie van minister Barr die met terugwerkende kracht het hele Rusland-onderzoek aan het oprollen is om de politieke vrienden van Trump te beschermen. Al eerder greep hij in bij de strafzaak tegen Trump-fluisteraar Roger Stone (hij dwong de aanklagers de strafeis in te trekken). Ook liet hij de beginselen van het Rusland-onderzoek tegen het licht houden. Toen dat onderzoek concludeerde dat de er geen sprake was van politieke motivatie bij het Rusland-onderzoek, nam Barr daar geen genoegen mee. Hij heeft inmiddels opdracht gegeven tot een tweede onderzoek.
Enter Obama. In een telefoongesprek met politieke medewerkers (dat later zou lekken) noemde voormalige president de federale aanpak van de pandemie een “absolute chaotic disaster". Ook bekritiseerde hij het besluit van Barr om de strafzaak tegen Flynn in te trekken.
“There is no precedent that anybody can find for someone who has been charged with perjury just getting off scot-free. That’s the kind of stuff where you begin to get worried that basic — not just institutional norms — but our basic understanding of rule of law is at risk. And when you start moving in those directions, it can accelerate pretty quickly as we’ve seen in other places.”
Dit was de trigger voor Trump. Hij twitterde hij dat Obamagate een groter schandaal was dan Watergate. Hij noemde Obama de crimineelste en corruptste president uit de Amerikaanse geschiedenis.
Donald J. Trump
OBAMAGATE makes Watergate look small time!
Donald J. Trump
If I were a Senator or Congressman, the first person I would call to testify about the biggest political crime and scandal in the history of the USA, by FAR, is former President Obama. He knew EVERYTHING. Do it @LindseyGrahamSC, just do it. No more Mr. Nice Guy. No more talk!
Maar aan welke misdaad heeft Obama zich schuldig aan gemaakt? Trump werd daar meerdere keren om gevraagd door verslaggevers en telkens had hij geen antwoord. “Jullie weten wel wat de misdaad is. De misdaad is duidelijk voor iedereen.” En later zei hij: “Obamagate. It’s been going on for a long time. It’s been going on from before I even got elected, and it’s a disgrace that it happened.”
Dat weerhield Trump er niet van om Senaatscommissies en het ministerie van Justitie op te roepen om Obama te ondervragen. Senator Lindsey Graham, een bekende Trump-cheerleader die die de commissie-Justitie leidt, weigert echter Obama op te roepen. Zelfs Trumps trouwe lakei minister Barr is niet van plan Obama aan de tand te voelen. Wel is Graham van plan medewerkers van Obama op te roepen in een onderzoek naar de beginselen van het Rusland-onderzoek.
Het tijdperk van de complottheorie
De wilde beschuldigingen van Trump zijn een poging om de aandacht af te leiden van het drama van de pandemie en de diepe economische crisis. Hoewel Obamagate evidente onzin is, slaagde Trump erin (net als met De Karavaan) om de nieuwsagenda te bepalen. Iedereen berichtte over Obamagate en dat bleef niet beperkt tot Amerika. In Nederland bood De Telegraaf kritiekloos een podium voor deze ongefundeerde bullshit door de column van Trump-adept Leon de Winter te plaatsen. Die presenteerde de hele complottheorie met droge ogen als “feiten”.
Daarmee komen we aan bij een belangrijke punt in deze affaire: samenzweringstheorieën zijn mede dankzij sociale media en prominente aanjagers als Trump mainstream geworden. Niet langer behoren ze tot de marges van het publieke debat, maar ze zijn inmiddels tot het hart doorgedrongen. Zie wat er met de pandemie is gebeurd. Anti-vaxxers laten steeds luider van zich horen. Corona wordt veroorzaakt door 5G-zendmasten! Bill Gates sponsort vaccinonderzoek om zo stiekem microchips in mensen te injecteren. Voor veel mensen is dit klinkklare onzin, maar vele anderen nemen het bloedserieus, getuige de vele 5G-masten die in tal van landen in de fik zijn gestoken.
Lees ook over het interessante project Shadowland waarmee tijdschrift The Atlantic de impact van samenzweringstheorieën registreert.
“The rise of mainstream conspiracism is the result not just of bad information or bad politics or bad thinking, but of systems built to stoke paranoia and to profit from mistrust. This project is an attempt to illuminate the forces that have created this unreality—and chart a course for how we might feel our way out.”
Vox-journalist Sean Illin beschrijft in dit uitstekende artikel (“The fake “Obamagate” scandal shows how Trump hacks the media”) hoe Trump met opzet samenzweringstheorieën gebruikt “to flood the zone”. We worden zo overvoerd met leugens, misinformatie en complottheorieën dat het de aandacht afleidt van de zaken die er werkelijk toe doen.
“The important thing here is not that this theory is false. The important thing is that we’re talking about it at all, and we’re only talking about it because the president wants us to talk about it. Talking about this non-story means we’re talking less about, say, the nearly 85,000 Americans who have died so far from the coronavirus or the impending recession.”
Obamagate laat zien dat de media in 2020 nog steeds niet de les hebben geleerd van 2016. In een medialandschap dat meer en meer gedomineerd wordt door klik- en kijkcijfers is het next shiny thing dat Trump ons voorhoudt te verleidelijk om niet over te berichten. In de woorden van Sean Illing: “Thus, the zone is flooded with shit.”
“Watching the media pounce on this story like greyhounds chasing mechanical rabbits has been painful, but also deeply familiar. It’s a pattern we’ve seen unfold countless times. The president unleashes a tweetstorm, millions of people retweet it, right-wing media boosts the signal, and then mainstream media outlets cover it, often breathlessly.”
De vraag is of Trump zijn doel bereikt. Niet iedereen is daarvan overtuigd. Obama verliet het Witte Huis met hoge populariteitscijfers en tot op de dag van vandaag blijft de voormalige president een van de populairste politici van het land. Trumps samenzweringstheorieën over Obama werken misschien bij zijn achterban, maar Trump onderneemt geen enkele poging om zijn kiezersgroep uit te breiden. Snoeiharde aanvallen op Obama zullen hem daarbij niet helpen. Zo blijft Trump een nauw pad bewandelen op weg naar de verkiezingen. In 2016 won hij daarmee het presidentschap. Maar is het genoeg om 2020 te pakken?
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.