Bekijk profielpagina

Trump Weekly - vrijdag 19 januari 2018

Revue
 
Goedemorgen! Het is een jaar geleden dat Donald J. Trump het Witte Huis betrad en we blikken in deze
 

Arjen van der Horst

19 januari · Editie #91 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Goedemorgen!
Het is een jaar geleden dat Donald J. Trump het Witte Huis betrad en we blikken in deze Trump Weekly uitgebreid terug op het eerste jaar van de president. De actualiteit wordt gedomineerd over een mogelijke government shutdown. Republikeinen en Democraten kunnen maar geen akkoord bereiken over de begroting. De Bullshit du Jour gaat over de Fake News Awards van de president.
Veel leesplezier!

De klok tikt voor het Congres....
Om 5.59u zaterdagochtend (Nederlandse tijd) loopt een cruciale deadline af voor de Amerikaanse overheid. Op dat moment bereikt de regering haar schuldenplafond. Wettelijk is vastgelegd dat de overheid die limiet niet mag overschrijden. In de praktijk komt het erop neer dat Washington geen geld meer mag lenen. Met andere woorden: de overheid kan zichzelf niet langer financieren. Als dat gebeurt, sluiten federale instellingen stapsgewijs hun deuren.
Er is een eenvoudige oplossing om zo'n ‘government shutdown’ te voorkomen: het Congres kan het schuldenplafond verhogen. Hoewel Republikeinen een meerderheid hebben in beide huizen van het Amerikaanse Congres, hebben ze toch de steun nodig van de Democraten (om een filibuster in de Senaat te voorkomen). De Democraten zijn best bereid akkoord te gaan met een verhoging, maar wel op voorwaarde dat er een permanente oplossing komt voor de Dreamers, illegale migranten die als minderjarige het land binnenkwamen.
Een week geleden leek een oplossing nabij. Tijdens een overleg in het Witte Huis waren alle partijen bereid om tot een zogeheten DACA-deal te komen. Maar een vervolgoverleg verliep dramatisch. Volgens aanwezigen noemde Trump Haïti en Afrikaanse landen “shithole countries”. Dit leidde tot grote woede bij Congresleden en daarmee leek een akkoord verder weg dan ooit.
Donald J. Trump
DACA is probably dead because the Democrats don’t really want it, they just want to talk and take desperately needed money away from our Military.
2:09 PM - 14 Jan 2018
Wat nu?
Een DACA-deal is voorlopig van tafel. Republikeinen zijn al dagen koortsachtig aan het overleggen. Ze hebben nu voorgesteld om de financiering van de overheid met vier weken te verlengen. In ruil voor steun van de Democraten bieden Republikeinen een deal aan over CHIP (Children Health Insurance Program), een zorgvoorziening voor arme kinderen. Trump leek gisteren nog dat plan te torpederen.
Donald J. Trump
CHIP should be part of a long term solution, not a 30 Day, or short term, extension!
2:37 PM - 18 Jan 2018
Dat leidde tot grote verwarring bij de Republikeinen. Later leek Trump zich alsnog achter het Republikeinse voorstel te scharen. Belangrijker is hoe de Democraten zich opstellen. Bij de verzending van deze nieuwsbrief was er nog steeds niet genoeg Democratische steun in de Senaat voor een deal. Daarmee komt een government shutdown steeds dichterbij (wat gebeurt er in dat geval? Lees ook dit stuk). Later vandaag komt de Senaat opnieuw bijeen in een laatste poging tot een deal te komen. 
Deze foto is inmiddels een klassieker. Van de zes personen op deze plaat zijn er nog maar twee in het Witte Huis (Trump en vice-president Pence). Reince Priebus (chef-staf), Steve Bannon (Witte Huis-strateeg), San Spicer (woordvoerder) en Michael Flynn (Nationale Veiligheidsadviseur) verloren allemaal hun baan in de eerste zes maanden van Trumps presidentschap (foto: Reuters)
Eén jaar Trump: de top 10
Voor deze speciale editie heb ik een BuzzFeed-achtig top-10 lijstje samengesteld. In een soort Trump Yearly pik ik de belangrijkste momenten uit Trumps eerste jaar. Uiteraard is deze keuze voor discussie vatbaar, maar dit waren volgens mij de cruciale momenten die zijn prille presidentschap vorm gaven. 
10. De week van The Mooch
Op 21 juli begon een van de krankzinnigste weken in het presidentschap van Donald Trump. Een week die in veel opzichten symbool kwam te staan voor de voortdurende chaos en loopgravenoorlogen in het Witte Huis. Op die dag benoemde Trump de flamboyante hedgefundbaas Anthony Scaramucci als hoofd communicatie. Zijn aanstelling leidde tot een kettingreactie van  gebeurtenissen die het Witte Huis binnen enkele weken tijd drastisch veranderden. Witte Huis-woordvoerder Sean Spicer weigerde onder Scaramucci te werken en nam ontslag. Scaramucci (ook bekend als The Mooch) verklaarde vervolgens in een explosief interview de oorlog aan chef-staf Reince Priebus en strateeg Steve Bannon. Priebus was een dag later zijn baan kwijt. Dit leidde vervolgens tot de aanstelling van oud-generaal John Kelly als de nieuwe chef-staf. Kelly wilde orde aanbrengen in het chaotische Witte Huis en dat betekende meteen het einde van Scaramucci, die uiteindelijk maar tien dagen in functie was. Daarmee waren ook de dagen van onruststoker Steve Bannon geteld, aan wie Kelly een bloedhekel had. Bannon, die een cruciale rol speelde in de eerste zes maanden van Trumps presidentschap, keerde terug als hoofdredacteur van het rechts-populistische Breitbart. Bannon bleef nog lange tijd invloed hebben op het Witte Huis, maar na de publicatie van het boek Fire and Fury verbrak Trump de banden met de invloedrijke Bannon (die uiteindelijk ook zijn baan bij Breitbart verloor).
Anthony Scaramucci (foto: Reuters)
9. Extreem-rechts en Charlottesville
Op 11 en 12 augustus stond het stadje Charlottesville in brand. Extreem-rechtse groepen waren samengekomen om te protesteren tegen de verwijdering van een standbeeld van generaal Lee, die in de Amerikaanse burgeroorlog leiding gaf aan de pro-slavernij Confederatie. Na botsingen met tegendemonstranten liep het uit de hand. Eén tegendemonstrant kwam om het leven en haar dood leidde tot protesten in het hele land. Charlottesville kreeg extra aandacht door de reactie van Trump. De president weigerde enkel de schuld te geven aan de neo-nazi’s. Op een gegeven moment zei hij zelfs dat er “fine people” tussen de extreem-rechtse demonstranten zaten. De uitspraken werden toegejuicht door white supremacists in heel Amerika, die nieuwe energie hebben gekregen door Trumps presidentschap.
Een neo-nazi reed met zijn auto linkse tegendemonstranten omver in Charlottessville. Heather Heyer kwam daarbij om het leven (foto: Reuters)
8. Beursrecord na beursrecord
Op 16 januari brak de Dow Jones Index voor het eerst door de grens van 26.000 punten. In het eerste jaar van Trump braken de beurzen record na record. De Amerikaanse economie draait dan ook op volle toeren: de werkloosheid is laag, er is stevige groei, de lonen stijgen en het optimisme onder het bedrijfsleven is groot. Presidenten claimen altijd economische voorspoed als hun succes en Trump was daar geen uitzondering op. Het is waarschijnlijk veel te vroeg om de impact van Trumps economische beleid te meten, maar de mooie economische cijfers vormden een schril contrast met de waarschuwingen die we eind 2016 hoorden. Tal van economen voorspelden economische rampspoed als Trump het Witte Huis zou betreden, maar niets is van dat doemscenario uitgekomen. 
Op 4 januari brak de Dow Jones voor het eerst door de 25.000 puntengrens. Een paar weken later had de index alweer een nieuw record (foto: Reuters)
7. Noord-Korea: fire and fury
De wereld hield haar hart vast toen Trump op 8 augustus de relatie met Noord-Korea met één uitspraak op scherp zette. “North Korea best not make any more threats to the United States. They will be met with fire and fury like the world has never seen.” Noord-Korea droeg zelf bij aan de spanningen door een aantal lange-afstandsraketten te lanceren, die in theorie Amerikaans grondgebied konden bereiken. Met zijn uitspraak ontketende Trump een woordenoorlog tussen hem en Kim Jong-un. De Noord-Koreaanse leider kreeg als bijnaam Little Rocket Man en Pyongyang noemde Trump een “loser” en een"lunatic". In september dreigde Trump in een toespraak zelfs met de “totale vernietiging” van Noord-Korea en in januari maakte hij duidelijk dat zijn nucleaire knop “groter is” dan die van Kim Jong-un. De spanningen op het Koreaanse schiereiland zijn weer enigszins afgenomen na een toenadering tussen de Noord- en Zuid-Koreaanse regering. 
De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un (foto: Reuters)
6. Obamacare: een Republikeins fiasco
Zeven jaar lang hadden de Republikeinen zonder succes gevochten tegen Obamacare. Maar op 20 januari 2017 was het zover: de Republikeinen hadden op dat moment de Senaat, het Huis van Afgevaardigden én het Witte Huis in handen. Wat kon er nog misgaan? Maar de ontmanteling van Obamacare bleek taaier dan gedacht. De afbraak van Obama’s zorgstelsel betekende dat miljoenen Amerikanen hun zorgverzekering dreigden te verliezen en voor veel Republikeinse Congresleden was dat een stap te ver. In het Huis kregen de Republikeinen nog een nipte meerderheid voor de repeal and replace van Obamacare. In de Senaat liep het na meerdere pogingen op 28 juli stuk. Dat betekent niet dat de Republikeinen hun pogingen opgeven. Met de grote belastinghervorming (later daarover meer) slaagden de Republikeinen erin de verzekeringsplicht af te schaffen, een belangrijke pijler van Obamacare. 
De duim omlaag van de Republikeinse senator McCain. Met zijn tegenstem mislukte een laatste poging om Obamacare te ontmantelen (foto: Congres)
5. Neil Gorsuch en de rechterlijke macht
Vraag aan conservatieven wat het beste besluit was van president Trump en velen zullen antwoorden: de benoeming van Neil Gorsuch als rechter van het Supreme Court (SCOTUS). In februari 2016 was een plek vrijgekomen met het overlijden van de conservatieve rechter Antonin Scalia. Zijn dood leidde tot paniek bij de Republikeinen. Zonder Scalia was de stemverhouding in het Hooggerechtshof teruggebracht tot vier liberale en vier conservatieve rechters. Republikeinen vreesden dat president Obama een progressieve opvolger van Scalia naar voren zou schuiven. Daarmee zou voor het eerst in een halve eeuw de balans doorslaan naar een liberale meerderheid. De Senaat, waar de Republikeinen in de meerderheid waren, besloot de voordracht van Obama hoe dan ook tegen te houden, in de hoop dat een Republikein de presidentsverkiezingen zou winnen. Hun gok pakte goed uit. Trump won en hij schoof de conservatieve rechter Neil Gorsuch naar voren. Conservatief Amerika juichte, want Gorsuch leek in bijna alle opzichten op zijn voorganger Scalia. De impact van Trumps beslissing moet je niet onderschatten. Rechters in het Supreme Court worden voor het leven benoemd. Neil Gorsuch is voor SCOTUS-begrippen piepjong (50 jaar) en zal waarschijnlijk nog enkele decennia meegaan. Even invloedrijk is de tsunami aan rechterlijke benoemingen van de afgelopen maanden. De president draagt ook federale rechters voor (de laag die onder het Supreme Court zit) en de Senaat moet de benoemingen goedkeuren. Obama kreeg op dat vlak weinig voor elkaar, omdat de Republikeinse meerderheid in de Senaat zijn benoemingen tegenhield of vertraagde. Door de jaren heen zijn zo tal van plekken opengevallen in de federale rechtbanken. Nu de Republikeinen de Senaat, het Huis van Afgevaardigden én het Witte Huis in handen hebben, kan niemand ze tegenhouden. De Senaat benoemt nu op voordracht van Trump aan de lopende band conservatieve rechters. Als de Republikeinen dit tempo volhouden dan zullen ze in de eerste twee jaar van Trump twee keer zoveel rechters (650) benoemd hebben dan in acht jaar Obama (325). Net als bij het Supreme Court zijn deze rechters benoemd voor het leven. De benoeming van Neil Gorsuch en federale rechters is dan ook de ware en langdurende impact van het Trumpisme. 
De negen rechters van het Supreme Court. Neil Gorsuch staat helemaal rechts op de achterste rij (foto: Reuters)
4. Het Klimaatakkoord van Parijs
Op 1 juni maakte Trump bekend dat Amerika uit het klimaatakkoord van Parijs stapte. Het was vooral een symbolisch besluit. De afspraken in de klimaatdeal zijn niet bindend en het duurt sowieso vier jaar voordat de Amerikanen definitief geen onderdeel meer zijn van het akkoord. Maar op het gebied van klimaat en energie had Trumps presidentschap wel degelijk een grote impact. Hij schrapte het ambitieuze Clean Power Plan van Obama, dat de uitstoot van CO2 moest terugdringen. Tal van milieu- en klimaatregels sneuvelden en de olie- en gasindustrie kreeg ruim baan. Trump hief de beschermde status op van natuurparken, gaf het groene licht voor de aanleg van oliepijplijnen en maakte de weg vrij voor boringen voor de Amerikaanse kusten. Onder Obama voerde het Environmental Protection Agency (EPA) de strijd aan tegen klimaatverandering, maar Trump stelde klimaatscepticus Scott Pruitt aan als baas van het milieu-agentschap. De boodschap van Trump is duidelijk: de olie- en gasindustrie krijgt voorrang, klimaat en milieu verdwijnen naar de achtergrond.
Trump maakt bekend dat Amerika uit het klimaatakkoord van Parijs stapt. Rechts de klimaatscepticus Scott Pruitt, de nieuwe baas van het milieuagentschap EPA (Foto: Reuters)
3. Het reisverbod
Het presidentschap van Trump was nog geen week oud en hij nam meteen een van zijn meest controversiële beslissingen: een reisverbod tegen zeven overwegend islamitische landen. De beslissing leidde tot chaos op de luchthavens en grote protesten in het hele land. Het reisverbod zette meteen de toon voor Trumps immigratiebeleid. De president kreeg van meet af aan veel weerstand en de uitvoering van zijn immigratiebeleid verliep verre van soepel. De bouw van de Mexicaanse muur is nog steeds niet van de grond gekomen. Het reisverbod, dat in drie incarnaties zou verschijnen, is inmiddels verzand geraakt in eindeloze juridische procedures. Maar Trump had wel degelijk een impact op immigratie. Hij schrapte het DACA-programma, dat bescherming bood voor 780.000 illegale migranten. Trump nam ook de tijdelijke status af van honderdduizenden legale migranten uit Midden-Amerika en Haïti. Trumps retoriek en maatregelen hadden ook een ander effect: het aantal migranten dat illegaal de zuidgrens overstak, is drastisch gedaald
Bij San Diego liet Trump acht prototypes van Mexicaanse grensmuur bouwen (foto: Reuters)
2. Het ontslag van FBI-directeur James Comey
Op 9 mei ontsloeg Trump FBI-directeur James Comey, die op dat moment het Rusland-onderzoek leidde. Zijn adviseur Steve Bannon zou het later de “worst mistake in modern political history” noemen. Het ontslag leidde uiteindelijk tot de aanstelling van Robert Mueller als speciale aanklager. Mueller heeft een topteam van advocaten ingehuurd die onderzoek doet naar de Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen. Het mandaat van de speciale aanklager is groot. Hij kan ook zaken onderzoeken die niet direct met Rusland te maken hebben, zoals de financiën van Trumps zakenimperium. De president doet het vaak af als een “hoax” en een “heksenjacht”, maar inmiddels zijn vier naaste medewerkers van Trump aangeklaagd, inclusief Trumps voormalige campagnevoorzitter Paul Manafort en de ontslagen Nationale Veiligheidsadviseur Michael Flynn. Zo kruipt het onderzoek steeds dichter naar de inner circle van Trump. Mueller gaat gedegen te werk en het zal nog wel enige tijd duren voordat hij zijn conclusies presenteert. We hebben nog steeds geen harde bewijzen gezien dat Trump samenspande met de Russen om de verkiezingen te winnen, maar het onderzoek heeft de potentie zijn presidentschap te ontregelen.
Speciale aanklager Robert Mueller (foto: Reuters)
1. Het belastingplan
Toen Ronald Reagan campagne voerde voor zijn herverkiezing in 1984 beloofde hij een grootscheepse hervorming van het Amerikaanse belastingstelsel. Reagan haalde vervolgens een klinkende overwinning: hij won 49 van de 50 staten. Ondanks dat brede mandaat duurde het twee jaar voordat Reagan zijn belastingplan door het Congres kreeg. Sindsdien kreeg geen enkele president een belastinghervorming van formaat voor elkaar…. tot afgelopen jaar. Trump had een grootse hervorming aangekondigd, waarbij vooral de drastische verlaging van de vennootschapsbelasting in het oog sprong. Zeker na het debacle rond de ontmanteling van Obamacare, dachten maar weinigen dat dit plan zou slagen. Maar waar Reagan er twee jaar over deed, lukte het de Republikeinen nu in enkele weken. Toegegeven, het proces was gehaast en normale parlementaire procedures werden overboord gegooid, maar ze kregen het wel voor elkaar. Dit succes was geboren uit het falen van de repeal and replace van Obamacare. De Republikeinen stonden onder gigantische druk. Als ze hun twee grote verkiezingsbeloftes niet konden uitvoeren, wat kregen ze dan nog wel voor elkaar? Het resultaat was een klassiek Republikeins plan waarvan vooral de allerrijksten en grote bedrijven profiteren. De belastingverlaging heeft ook grote gevolgen voor de overheidsfinanciën, want volgens de meeste serieuze beramingen zal het een gigantisch gat in de begroting slaan. Het maakte ook meteen duidelijk welke kant Trump koos als het erop aankwam. Tijdens zijn inauguratie beloofde Trump de “vergeten mannen en vrouwen van Amerika” te helpen. Uiteindelijk koos de president ervoor vooral de welvarende klasse te helpen. Voor Trump was uiteindelijk maar één ding belangrijk: een overwinning van formaat. De Republikeinen betalen mogelijk wel een zware prijs voor hun belastingplan, dat bijzonder impopulair is bij de Amerikaanse kiezers. Bij de tussentijdse Congresverkiezingen in november kan ze dat veel zetels kosten. 
Trump tekende op 22 december de nieuwe belastingwet (foto: Reuters)
Eén jaar Trump: de radioserie
In het Radio 1 Journaal keken we deze week elke ochtend terug op de grote thema’s van het eerste jaar van Trump. Voor de liefhebbers: hier kun je alle afleveringen terugluisteren.
  • Op maandag belichtten we de Amerikaanse economie. Een jaar geleden nog voorspelden tal van economen dat de beurzen zouden kelderen als Trump het Witte Huis zou betreden. Niets van dit alles is waar gebleken. De Amerikaanse economie groeit snel, de werkloosheid is laag en de beurzen halen record na record. Tegen alle verwachtingen slaagde hij erin een grote belastinghervorming door te voeren
  • Dinsdag keken we naar het buitenlandbeleid van Trump. Hij benoemde een olietopman als minister van Buitenlandse Zaken en voortaan zou het Amerikaanse eigenbelang (America First!) voorop staan in de buitenlandse relaties. 
  • Woensdag behandelden we een onderwerp waar Trump een grote impact op had: klimaat en energie. De president manifesteerde zich hier als de anti-Obama. Hij stapte uit het klimaatakkoord van Parijs, sloopt de klimaatagenda van zijn voorganger en gaf de gas- en olieindustrie ruim baan.
  • Minder radicaal was zijn defensiebeleid, een onderwerp dat we donderdag bespraken. Trump beloofde een drastische nieuwe koers in te slaan. Amerika was niet langer de politieman van de wereld en hij trok zich het liefst terug uit de slepende oorlogen in het Midden-Oosten en Afghanistan. maar de praktijk bleek weerbarstig voor Trump, die op dit vlak een vrij conventionele president was.
  • In de laatste aflevering op vrijdag blikten we terug op zijn harde migratiebeleid, dat de kern vormt van het Trumpisme. Er kwam een reisverbod en een vluchtelingenstop. Hij ontnam de tijdelijke status weg van honderdduizenden legale migranten en maakte een einde aan het DACA-programma. Trump kreeg op dit vlak hevige weerstand, maar hij had wel degelijk een impact op de Amerikaanse immigratie.
Bullshit du Jour
Wij journalisten hadden hiernaar natuurlijk vol verwachting uitgekeken: de Fake News Awards. Op een gegeven moment vroegen we ons af of ze überhaupt doorgingen, want het Witte Huis bleef het maar uitstellen (fake news!). Maar deze week was het dan zo ver. Trump publiceerde zijn top tien van Fake News-momenten, een lijst die gedomineerd werd door -surprise, surprise- CNN en de “failing” New York Times.
Donald J. Trump
And the FAKE NEWS winners are... https://t.co/59G6x2f7fD
2:00 AM - 18 Jan 2018
Het hypocriete hieraan is natuurlijk dat de president zelf aan de lopende band onwaarheden en leugens de wereld in slingert. De Washington Post houdt sinds het begin van zijn presidentschap bij hoeveel keer Trump gejokt heeft. De lijst is indrukwekkend. De Post noteerde in de eerste 355 dagen meer dan 2.000 onwaarheden en leugens
Steve Bannon verschijnt voor een onderzoekscommisie van het Congres (foto: Reuters)
En verder in het nieuws....
  • Trump-fluisteraar Steve Bannon verscheen deze week voor een onderzoekscommissie in het Congres. Na zijn explosieve uitspraken in het boek Fire and Fury, waarin hij Trumps zoon beschuldigt van landverraad, wilden de Congresleden wel Bannons verhaal horen. Bannon weigerde echter vragen te beantwoorden. De voormalige strateeg van Trump beriep zich op “executive privilege” (dat betekent: gesprekken met de president zijn altijd vertrouwelijk). Hierop kreeg Bannon een dagvaarding van speciale aanklager Mueller.  Het “executive privilege” geldt niet voor verhoren door de speciale aanklager.
  • Twee Republikeinen haalden deze week hard uit naar Trump. Senator John McCain schreef een opiniestuk in de Washington Post, waarin hij de president opriep te stoppen met zijn aanvallen op de media. Senator Jeff Flake had woorden van gelijke strekking in een vernietigende toespraak in de Senaat waar hij Trump vergeleek met Josef Stalin. “When a figure in power reflexively calls any press that doesn’t suit him ‘fake news’, it is that person who should be the figure of suspicion, not the press.”
  • Het einde van een bromance? Senator Lindsey Graham was tijdens de verkiezingscampagne een felle criticaster van Donald Trump, die hij eerder nog “crazy” and een “kook” noemde. Maar de afgelopen maanden leken Trump en Graham best buddies. Ze gingen golfen en spraken elkaar geregeld over de telefoon. Het doel van Graham was duidelijk: hij wilde graag de steun van de president bij zijn pogingen een permanente oplossing te vinden voor de Dreamers. Na het mislukken van de DACA-deal lijkt Graham het helemaal gehad te hebben met Trump. “This has turned into an shitshow and we need to get back to being a great country.”
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.