Bekijk profielpagina

Trump Weekly - vrijdag 10 november

Revue
 
Good morning, Wederom een bomvolle Trump Weekly. We gaan natuurlijk uitgebreid in op de verschillende
 

Arjen van der Horst

10 november · Editie #84 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Good morning,
Wederom een bomvolle Trump Weekly. We gaan natuurlijk uitgebreid in op de verschillende verkiezingsuitslagen deze week in Amerika. Met Trump-stemmers blikken we terug op de historische verkiezingsdag van een jaar geleden. Verder: goed nieuws voor Obamacare en het schandaal rond de controversiële Republikeinse kandidaat Roy Moore.
Groet!

Een stem tegen Trump?
De Democraat Ralph Northam won met een overtuigende marge de gouverneursverkiezing in Virginia (foto: Reuters)
Dinsdag was verkiezingsdag in de Verenigde Staten. Toen ik de volgende ochtend opstond, had ik al verschillende e-mails van de Democratische partij in mijn inbox. De Democraten waren duidelijk in een juichstemming na klinkende overwinningen in de gouverneursraces in New Jersey en Virginia. Ook elders in het land deden Democraten het goed. “This isn’t a wave. This is a tsunami,” jubelde een Democratische leider in Virginia. De interpretatie van de Democraten: de kiezer heeft Trump een afstraffing gegeven. 
Maar is dat wel zo? Laten we vooral inzoomen op de verkiezingen in Virginia, een interessante staat met twee gezichten. Het dichtbevolkte noorden van de staat, met de buitenwijken van Washington DC en steden als Alexandria en Arlington, is in toenemende mate progressief en liberaal. Het zuiden en westen van Virginia heeft uitgestrekte plattelandsgebieden en lijkt in veel opzichten op het diepe zuiden. Dit deel stemt overwegend conservatief en Republikeins.
Dat maakt Virginia weliswaar een zogeheten purple state, maar het is allang geen swingstate meer, zoals in het verleden. Door de snelle bevolkingsgroei in het noorden, waar steeds meer liberale Washingtonians zijn gaan wonen, leunt Virginia meer en meer Democratisch. De Democraten wonnen de afgelopen zeven jaar alle statewide elections. Clinton versloeg Trump met 5% verschil in Virginia. Democratische winst was dus geen verrassing hier. Als Democraten de staat hadden verloren, was het voor hen een groter drama geweest dan voor de Republikeinen. 
Er zijn zeker wel lichtpunten voor de Democraten
De Democraat Danica Roem won een zetel in het Huis van Afgevaardigden van Virginia. Ze is de eerste transgender vrouw die een zetel won in het parlement van de staat (foto: Reuters)
Ralph Northam won met een enorme marge. In de laatste dagen voor de verkiezingen lag hij maar 3% voor in het gemiddelde van de peilingen, wat duidde op een spannende race. Uiteindelijk won hij met 9% verschil. Ook al kleurt de staat steeds blauwer, dit soort marges hebben de Democraten zelden gezien in Virginia. Een deel van de Democratische analyse klopt ook wel. Bij exitpolls zei eenderde van de kiezers dat ze een signaal wilde afgeven aan Trump. Trumps impopulariteit mobiliseerde genoeg Democraten om Northam een klinkende overwinning te bezorgen. 
Democraten maken ook kans om een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden in Virginia te bemachtigen (de definitieve uitslag is nog niet bekend). Door gerrymandering (het opnieuw intekenen van kiesdistricten om je eigen partij een voordeel te geven. Lees ook dit stuk en kijk dit filmpje van John Oliver) leek een meerderheid in het Huis onmogelijk voor de Democraten, maar nu ligt ze binnen handbereik. Dat zou een prestatie van formaat zijn.
De opkomst onder Democratische kiezers in Virginia was hoog: 41%. Vorig jaar kwam bij de presidentverkiezingen 40% van Democraten opdagen. Dat is opvallend, want doorgaans is de opkomst bij Democraten aanzienlijk lager in jaren dat er geen presidentverkiezingen zijn. Opnieuw een teken dat de impopulariteit van Trump tegenstanders naar de stembus lokt.
Nog een opsteker voor de Democraten: veel Republikeinse kiezers in de buitenwijken die vorig jaar nog op Trump stemden, kozen ze nu voor de Democratische kandidaat. En: we zagen deze week de eerste effecten van nieuwe bewegingen als Indivisible en de vrouwenmars die begin dit jaar werd gehouden. Een recordaantal vrouwen had zich gemeld als kandidaat voor de Democratische partij en in tal van kiesdistricten (vooral in Virginia) waren ze succesvol. Er is nieuwe energie.
Maar toch: leiderloos en inspiratieloos
De ruzie rond het boek van oud-partijvoorzitter Donna Brazile legde diepe verdeeldheid bloot bij de Democraten (foto: Reuters)
De overtuigende overwinningen in Virginia en andere plekken in de VS kunnen niet verhullen dat de Democraten hopeloos verdeeld zijn. De partij heeft zich niet kunnen verenigen achter één idee en een nieuwe, inspirerende leider. Een jaar na de presidentverkiezingen woedt nog altijd een felle richtingenstrijd binnen de partij (lees ook dit, dit en dit stuk). 
Je hebt aan de ene kant de progressief-liberale vleugel, zeg maar de Bernie Sanders-tak, die inzet op een landelijk gesubsidieerd zorgstelsel, een brede sociale zekerheid en hogere belastingen voor de rijken. Aan de andere kant staat het partijkader, aangevoerd door de Congresleiders Nancy Pelosi en Chuck Schumer die een centristische koers varen. Hoe verdeeld de partij nog steeds is, bleek wel uit de ophef rond het pas verschenen boek van oud-partijvoorzitter Donna Brazile, die Clinton beschuldigde van vals spel bij de voorverkiezingen. 
Dé grote uitdaging van de Democraten is weer aansluiting zien te vinden met de witte arbeidersklasse, die traditioneel Democratisch stemde, maar zich meer en meer verweesd voelt in de partij. Het was die groep kiezers in Rustbeltstaten als Michigan en Wisconsin die de doorslag gaven in de presidentsverkiezingen vorig jaar. Ook op het platteland heeft de Democratische partij veel steun verloren. 
Wat dat betreft bevatte de verkiezingsuitslag in Virginia ook slecht nieuws voor de Democraten. Het westen en zuiden van de staat worden gedomineerd door witte kiezers en lijken veel op de buitengebieden van de oude industriestaten Ohio, Michigan en Wisconsin (die allemaal naar Trump gingen vorig jaar). Bij de gouverneursverkiezingen in Virginia stemde 57% van de witte kiezers op de Republikein Gillespie. Daarmee week hij nauwelijks af van Donald Trump, die vorig jaar 59% van de witte kiezers haalde. Die groep lijkt nog steeds weinig vertrouwen te hebben in de Democraten.
De Republikein Ed Gillespie voerde in Virginia een Trumpiaanse campagne zonder Trump (foto: Reuters)
"Niet Trumpiaans genoeg"
Dat was de conclusie die de president meteen al trok na de uitslag in Virginia. De Republikeinse gouverneurskandidaat Gillespie had niet voldoende het Trumpiaanse gedachtegoed omarmd.
Steve Bannon, Trumps voormalige consigliere en hoofdredacteur van het rechts-populistische Breitbart, kwam met een vergelijkbare analyse
“One of the things that the Gillespie campaign shows you is you can’t fake the Trump agenda. You have to go all in.”
Heeft Bannon niet een punt? Gillespie ademt in alle opzichten Republikeins establishment. Hij was partijvoorzitter, adviseur in het Witte Huis van George W. Bush en verdiende het grote geld als lobbyist in Washington. Als Republikeinse partijvoorzitter pleitte hij voor een hervorming van de immigratiewetgeving om latino kiezers naar de partij te lokken. Niet bepaald een Trumpiaan.
Maar tijdens de campagne ging Gillespie een andere koers varen. Hij voerde een snoeiharde campagne op Trumpiaanse onderwerpen als immigratie, misdaad en cultuurthema’s als standbeelden van generaals uit de Confederatie. 
Snoeihard campagnespotje van de Republikein Ed Gillespie
Maar Gillespie hield Trump ook op afstand. De president had weliswaar zijn steun uitgesproken, maar was nergens te zien bij campagne-evenementen in Virginia. Gillespie stond liever op een podium met Republikeinen als Marco Rubio en George W. Bush. Hij voerde zo een campagne met twee gezichten. Met Trumpiaanse thema’s probeerde hij de Trump-stemmer te lokken. Tegelijkertijd wilde hij traditionele Republikeinen niet van zich vervreemden. Gillespie was een establishment-schaap in Trumpiaanse wolfskleren, waar ongetwijfeld veel Trump-stemmers doorheen prikten. De halfslachtige campagne had duidelijk geen succes. 
Onrust bij de Republikeinen
Niet iedereen binnen de Republikeinse partij deelt Bannons analyse. Partijstrateeg Mike Murphy, die Trump vaak bekritiseert, was genadeloos in zijn oordeel. 
“Donald Trump is an anchor for the GOP. We got that message in loud volume in Virginia. The ­canary in the coal mine didn’t just pass out; its head exploded.”
Volgend jaar november zijn er belangrijke tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres. Republikeinse leiders krabben zich nu achter de oren wat voor campagnes ze moeten gaan voeren. Het is een duivels dilemma. Een campagne met een Trumpiaanse agenda heeft grote risico’s. Het schrikt een deel van de kiezers af en mobiliseert de anti-Trumpers, zoals Virginia laat zien. Tegelijkertijd kan de Republikeinse partij niet zonder de aanzienlijke groep kiezers die trouw blijven aan de president (daarover later meer).
Voorop gesteld: de uitslag in Virginia zegt weinig over de landelijke verhoudingen, dus we moeten voorzichtig zijn al te grote conclusies te trekken. Al met al gaven de verkiezingen afgelopen dinsdag gemengde signalen af voor beide partijen. Republikeinen moeten vrezen voor verliezen in traditionele bolwerken als de buitenwijken van grote steden. Voor de Democraten komt de echte test volgend jaar in de Rustbeltstaten in het Midwesten.
Eén jaar later...
Marc Berns, eigenaar van een reparatiewinkel in Prairie du Chien, stemde vorig jaar op Trump. Hij heeft geen spijt van zijn stem (foto: AVDH)
Een van die Rustbeltstaten is Wisconsin, dat tot vorig jaar decennialang trouw Democratisch stemde. Maar dáár ging in 2016 de befaamde blue wall van Hillary Clinton aan diggelen. We trokken eerder deze maand door de Mississippi-vallei in West-Wisconsin om de stemming te peilen onder Trump-kiezers. Hoe kijken zij terug op het roerige jaar sinds de verkiezingen? Hebben zij spijt van hun stem of blijven ze de president steunen?
We bezochten het plaatsje Prairie du Chien, ingeklemd tussen weidse bossen en de Mississippi-rivier. Dit landelijke gebied is een interessante regio. Aan de rivier liggen enkele tientallen kiesdistricten die in 2012 nog allemaal op Barack Obama stemden, maar vorig jaar -op een enkele county na- overliepen naar Trump. Dit leverde een aantal interessante observaties op
Allereerst, we kwamen maar weinig Trump-stemmers tegen die spijt hebben (hier kun je onze reportage terugluisteren). De mensen die we spraken was niet het type diehard Trump-fan, zoals we die vaak tegenkomen op zijn campagnebijeenkomsten. Velen hadden eerder nog op Barack Obama gestemd. Ook zij zien de chaos in Washington en ze hebben een hekel aan het tweetgedrag van Trump.
Toch blijven ze achter Trump staan. Waarom? Ze geloven nog steeds dat Trump het moeras in Washington zal dempen (drain the swamp!). Als er een schuldige is aan te wijzen voor de chaos, dan is het niet de president, maar de Democraten én Republikeinen in het Congres. Een Trump-stemmer noemde beide partijen “wishy washy”: ze zijn één grote pot nat. Ze willen dat Trump meer tijd krijgt om de boel op orde te krijgen. 
Wij journalisten volgen natuurlijk alle ontwikkelingen en schandalen in Washington op de voet, maar de kiezer in het verre Midwesten aanschouwt de politiek duidelijk met meer afstand. De kiezers die wij spraken, vinden bijvoorbeeld het hele Rusland-onderzoek maar bijzaak. Ze zien liever dat Democraten en Republikeinen samenwerken met de president om het land beter te maken.
Gezondheidszorg blijft centraal voor kiezers
In oktober ondertekende Trump een decreet dat Obamacare ondermijnt (foto: Reuters)
De storm rond Obamacare is wat geluwd, maar betekent niet dat het gevaar voorbij. Met presidentiële decreten probeert Trump de zorgwet te ondermijnen. Maar er is ook goed nieuws voor Obamacare. Meer dan 600.000 Amerikanen lieten zich de afgelopen week registreren voor het zorgstelsel, een veel hoger aantal dan in voorgaande jaren. In de staat Maine besloten kiezers in een referendum het zorgstelsel voor arme mensen uit te breiden, tegen de zin in van de Republikeinse gouverneur. Uit exitpolls in Virginia bleek gezondheidszorg veruit het belangrijkste thema te zijn voor kiezers.
Dat heeft de Republikeinen duidelijk aan het denken gezet. Hun eigen voorstel om de gezondheidszorg te hervormen blijft diep impopulair. Er circuleerden de afgelopen dagen plannen om de verzekeringsplicht af te schaffen (een belangrijke pijler van Obamacare) om zo een belastingverlaging te kunnen financieren. Na de uitslag in Virginia lijken Republikeinen in de Senaat dit plan weer in te trekken
De moraal van een moraalridder
De Republikein Roy Moore is in opspraak (foto: Reuters)
We schreven al eerder in de Trump Weekly over Roy Moore, de Republikeinse firebrand uit Alabama. Je kan Moore het beste omschrijven als een christen-fundamentalist. Hij stelt dat moslims geen plaats mogen nemen in het Amerikaanse Congres. Hij wil homoseksualiteit strafbaar stellen. De aanslagen van 11 september waren in zijn ogen een straf van God voor de goddeloosheid van Amerika. Kortom, Moore heeft er geen moeite mee iedereen de les te lezen op morele en religieuze waarden.
Moore is de Republikeinse kandidaat voor een Senaatszetel in Alabama (volgende maand zijn de verkiezingen). Al eerder verschenen berichten over dubieuze betalingen van een liefdadigheidsstichting aan Moore. Gisteren kwam de Washington Post kwam met een nieuwe onthulling. Daarin zegt een vrouw dat ze op 14-jarige leeftijd ongewenst seksueel contact had met Roy Moore. Dit speelde zich af in de jaren tachtig, toen Moore zelf 32 was. Drie andere vrouwen vertelden de krant dat Moore avances maakte, toen ze nog tiener waren.  
Moore probeerde dit verhaal al op voorhand onschadelijk te maken via het rechts-populistische Breitbart (dat de kandidatuur van Moore steunt). Tegenover de Washington Post ontkende hij alle aantijgingen. 
“These allegations are completely false and are a desperate political attack by the National Democrat Party and the Washington Post on this campaign.” 
Verschillende Republikeinen hebben al afstand genomen van Moore. Als de onthullingen kloppen, zo zei Senaatsleider Mitch McConnell, dan moet Moore zijn kandidatuur intrekken. Er is alleen een praktisch probleem. De verkiezingen zijn al over een paar weken en de stembiljetten zijn gedrukt. De eerste kiezers in Alabama hebben hun stem al per post uitgebracht.
Er is geen mechanisme waarbij het Republikeinse partijbestuur kan ingrijpen en de kandidatuur tegenhoudt. De kandidaat kan alleen zichzelf terugtrekken (maar Moore weigert dat te doen) óf de lokale partijafdeling in Alabama trekt zijn kandidatuur in. Republikeinse leiders in Alabama maken echter geen aanstalten hem van de lijst te halen. 
Integendeel. Het lokale partijkopstuk Jim Ziegler verdedigde Roy Moore met verve. Zelfs als de aantijgingen in de Washington Post kloppen, zo zei Ziegler, dan is het “much ado about nothing.” Over seksuele contacten met een 14-jarige maakte hij een vergelijking met de bijbelse Maria en Jozef.
“Also take Joseph and Mary. Mary was a teenager and Joseph was an adult carpenter. They became parents of Jesus.  There’s just nothing immoral or illegal here. Maybe just a little bit unusual.”
Dat plaatste de Republikeinen in het Congres in een pijnlijke positie. Ze moesten sowieso al niets van Moore hebben. Het Republikeinse establishment had miljoenen dollars gepompt in de campagne van Luther Strange, Moores tegenstander in de Republikeinse voorverkiezingen. De partijtop wist zelfs Trump te overtuigen om Strange te steunen in plaats van de meer Trumpiaanse kandidaat Moore. Na het verlies van Strange schaarde de president zich onmiddellijk achter de kandidatuur van Roy Moore. 
Opvallend is de spagaat waarin het invloedrijke Breitbart zich verkeert. Hoofdredacteur Steve Bannon voerde actief campagne voor Moore. Bij eerdere onthullingen over het seksueel misbruik van Hollywood-producer Harvey Weinstein sprak de rechts-populistische site schande en beschuldigde linkse media ervan dat ze het hele schandaal onder het tapijt veegden
Met de onthullingen over Roy Moore slaat Breitbart ineens een heel andere toon. Fake news! Een hetze van de linkse media! Door krampachtig vast te houden aan de kandidatuur van Moore creëren Bannon & Co een risico voor de Republikeinen. Een Democratische winst in Alabama leek op voorhand onmogelijk (Trump won vorig jaar 62% van de stemmen), maar op het hoofdkantoor van de Democraten ruiken ze nu ongetwijfeld een (piepkleine) kans. Republikeins verlies in Alabama zou een nachtmerrie zijn voor de GOP, die maar een flinterdunne meerderheid heeft in de Senaat.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.