Bekijk profielpagina

Trump Weekly - vrijdag 10 juli 2020

Revue
 
Goedemorgen! Na een loeidrukke periode probeer ik weer een zwengel te geven aan de Trump Weekly. Na w
 

Arjen van der Horst

9 juli · Editie #185 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Goedemorgen!
Na een loeidrukke periode probeer ik weer een zwengel te geven aan de Trump Weekly. Na weken van massale protesten tegen racisme en politiegeweld leek de coronacrisis een tijdje naar de achtergrond gedrukt. Maar het coronavirus steekt weer de kop in de VS. En hoe! In het zuiden en zuidwesten van het land verspreidt het virus zich razendsnel en in 37 van de 50 staten stijgt het aantal geregistreerde besmettingen weer. Hoewel het Witte Huis volhoudt dat de aanpak van de coronacrisis een klinkend succes is, laten de harde cijfers een stuk somberder beeld zien. Natuurlijk gaan we ook uitgebreid in op de uitspraak van het Hooggerechtshof over Trumps belastingaangiftes.
Groet!
PS De lengte van deze nieuwsbrief is 4.800 woorden en heeft een leestijd van 23 minuten. Jullie kunnen ons ook volgen op Twitter: @ArjenUSA

De “season finale” van het Hooggerechtshof
Een demonstrant voor het Amerikaanse Hooggerechtshof (foto: Reuters)
Een demonstrant voor het Amerikaanse Hooggerechtshof (foto: Reuters)
Juni is traditioneel het ‘uitsprakenseizoen’ van het Supreme Court. Na een jaar vol hoorzittingen doet het Hooggerechtshof in deze maand elke maandag en donderdag uitspraken over alle zaken die ze in het voorgaande jaar behandeld hebben. Begin juli gaan de weledelachtbare rechters dan op zomerreces.
Maar zoals met alles in de VS is ook het hoogste hof ontregeld door de pandemie. Voor het eerst besloten de rechters dit jaar vanuit hun huis hoorzittingen te houden. Vragen werden gesteld via een telefoonverbinding. Het was ook voor het eerst dat Amerika live mee kon luisteren met de beraadslagingen van het Supreme Court (camera’s zijn ten strengste verboden in het hof en audio-opnames werden altijd pas ná hoorzittingen vrijgegeven).
Door de pandemie liepen ook de vonnissen vertraging op. Voor het eerst sinds 1996 deed het hof uitspraken in juli. Eén traditie hield het wel in stand: de meest beladen uitspraak bewaarden de rechters voor het laatst. Moeten de banken en accountant van Trump zijn boekhouding en belastingaangiftes vrijgegeven aan het Congres en Justitie in New York? Trump had dit fel bevochten, maar lagere rechters hadden hem telkens in het ongelijk gesteld. Het Supreme Court moest nu het finale oordeel vellen.
Het gaat hier om twee aparte uitspraken. De eerste draait om een strafrechtelijk onderzoek van de openbaar aanklager in Manhattan, Cyrus Vance. Hij onderzoekt de zwijggelden die Trump via zijn advocaat Michael Cohen liet betalen aan pornoactrice Stormy Daniels en Playboy-model Karen Dougal om seksaffaires onder het tapijt te vegen. Het zwijggeld moest voorkomen dat vlak voor de verkiezingen schadelijke verhalen verschenen over Trump. Vance onderzoekt of hij met deze zwijggelden valsheid in geschrifte heeft gepleegd en wil daarom toegang krijgen tot de financiële boekhouding van de president.
In Amerika is het normaal dat presidentskandidaten inzage geven in hun belastingaangiften, zodat kiezers een afgewogen oordeel kunnen vormen in een verkiezingsjaar. Zo heeft de Democratische presidentskandidaat Joe Biden 21 jaar aan belastingaangiftes vrijgegeven voor het Amerikaanse publiek. Ook Trump beloofde dat te doen tijdens de verkiezingscampagne van 2016. Later krabbelde hij toch terug. Aanvankelijk zei hij dat hij geen aangiftes wilde vrijgeven, zolang ze nog in behandeling waren bij de belastingdienst. Een paar weken voor zijn inauguratie maakte Trump bekend dat hij onder geen enkele voorwaarde zijn belastingaangifte zou vrijgeven.
De president heeft zich de afgelopen jaren met hand en tand verzet tegen de openbaarmaking van zijn financiële boekhouding. Telkens oordeelde een rechter dat zijn accountant en banken dat wel moesten doen, maar telkens ging Trump in beroep, tot aan het Hooggerechtshof aan toe. In zijn zaak tegen de New Yorkse aanklager beargumenteert dat Trump immuun is voor elke vorm van vervolging. In wezen zegt hij dat hij boven de wet staat en dat de dagvaarding van Vance geen enkele rechtsgrond geeft.
Het Supreme Court verwierp dat argument vandaag met kracht. “No citizen, not even the president, is categorically above the common duty to produce evidence when called upon in a criminal proceeding”, schreef opperrechter John Roberts in het eindoordeel. Het betekent dat de dagvaarding van Vance rechtsgeldig is. Wel krijgt Trump van het Supreme Court de gelegenheid om bezwaar te maken op andere gronden. Daarover gaat een lagere rechter zich buigen. Als die het groene licht geeft, dan krijgt een zogeheten grand jury inzage in de financiële boekhouding en belastingaangiftes van Trump. De president was, op zijn zachtst gezegd, not amused, getuige zijn tweetstorm.
Donald J. Trump
The Supreme Court sends case back to Lower Court, arguments to continue. This is all a political prosecution. I won the Mueller Witch Hunt, and others, and now I have to keep fighting in a politically corrupt New York. Not fair to this Presidency or Administration!
Krijgt het Amerikaanse publiek nu inzage in de financiële handel en wandel van de president? Dat valt nog te bezien. De grand jury is een onderzoeksjury die onder meer besluit welke bewijzen een aanklager in een rechtszaak mag gebruiken en of er genoeg grond is voor vervolging. De beraadslagingen van een grand jury zijn altijd achter gesloten deuren en de bewijsstukken blijven in die fase geheim. Pas als de aanklager een aanklacht formuleert, dan kan hij de belastingaangiftes openbaar maken, maar dan zijn we waarschijnlijk alweer een jaar verder. Het is dus onwaarschijnlijk dat de Amerikaanse kiezer inzage krijgt in de stukken vóór de presidentsverkiezingen van november.
Het is hoe dan ook een cruciale uitspraak van het Supreme Court, want het bevestigt eerdere uitspraken over Richard Nixon (over de Nixon tapes) en Bill Clinton (zijn getuigenis in de civiele zaak van Paula Jones). Het Supreme Court stelt dat er grenzen zijn aan de macht van de president en dat hij zijn presidentschap niet kan aanwenden om zich immuun te verklaren voor rechtsvervolging.
Een nederlaag voor het Congres
De tweede uitspraak gaat over de dagvaardingen van verschillende parlementaire onderzoekscommissies van het Huis van Afgevaardigden die onder leiding staan van Democraten. Zij eisen inzage in de boekhouding en belastingaangiftes van Trump, omdat ze onder meer willen weten of de president gesjoemeld heeft met zwijggelden, of er sprake is van buitenlandse inmenging met zijn verkiezingscampagne (met andere woorden: heeft hij geld uit het buitenland gekregen, wat hem chantabel maakt) en of hij geld heeft witgewassen. Trumps advocaten hadden dit bestempeld als “presidential harassment”. De commissies vuren de ene na de andere dagvaarding af om zo het werk van de president onmogelijk te maken, zo beargumenteerden ze.
De kernvraag is: hoe ver mogen parlementaire commissies gaan in hun controle van de macht? In deze zaak is het Supreme Court meer op de hand van de president. Het hof vindt dat het Congres een te breed sleepnet heeft uitgeworpen over de financiële boekhouding van de president. In eerdere rechtszaken hierover is geen goede afweging gemaakt over de scheiding der machten, zo staat in het oordeel. Het Supreme Court vindt dat het Congres zijn verzoek moet vernauwen en verwijst de zaak daarom terug naar de lagere rechtbank. Het betekent dat het Congres voorlopig geen inzage krijgt in de financiële boekhouding van Trump.
In wezen is dit ook een belangrijke uitspraak, want het suggereert dat er grenzen zijn aan de controlerende functie van het Congres, wat een van de belangrijkste taken is van een parlement. In het eeuwige getouwtrek tussen de wetgevende en uitvoerde macht, is dit een uitholling van de macht van het Congres. Natuurlijk kan een lagere rechtbank later alsnog besluiten dat de parlementaire commissies in hun recht staan, maar net zoals met de strafzaak in New York zijn we dan weer al snel een jaar verder. Opnieuw: de Amerikaanse kiezer zal via deze omweg waarschijnlijk geen inzage krijgen in Trumps belastingaangiftes voor de verkiezingen. Voor de tweede keer stemt Amerika met onvolledige kennis van zaken over een van de kandidaten.
Al met al is de conclusie van vandaag dat Trump een juridische nederlaag heeft geleden, maar dat de politieke angel er voorlopig uit is. In dit verkiezingsjaar hoeft hij zich geen zorgen te maken dat de kwestie hem schade oplevert. Met het oog op de verkiezingen zijn de twee vonnissen van het hof een politieke overwinning voor de president.
Zorgverzekeraars mogen anti-conceptie weigeren
In een andere zaak van het Hooggerechtshof haalde Trump wel een overduidelijke overwinning. Alles draaide om een bepaling in Obamacare die werkgevers verplicht stelde om anti-conceptiemiddelen op te nemen in de zorgverzekering van hun werknemers (de meeste Amerikanen zijn via hun werk verzekerd voor zorg). Obamacare had het ministerie van Volksgezondheid wel de bevoegdheid gegeven een uitzondering te maken voor kerken, synagogen, moskeeën en sikh-tempels en aanverwante religieuze instellingen (zoals katholieke scholen). Die konden dispensatie krijgen voor de verplichting om anti-conceptiemiddelen te vergoeden. De regering-Trump beargumenteerde dat het ministerie die uitzondering mag maken voor elke elke werkgever die bezwaren heeft om religieuze of morele gronden. Een ruime meerderheid in het Supreme Court (7-2) was het daarmee eens.
De coronacrisis - de cijfers
Testlocaties in verschillende steden, zoals hier in Los Angeles, zijn overweldigd door de vele patiënten die zich willen laten testen
Testlocaties in verschillende steden, zoals hier in Los Angeles, zijn overweldigd door de vele patiënten die zich willen laten testen
Amerika passeerde deze week de grens van drie miljoen geregistreerde coronabesmettingen. Daarmee zijn de Verenigde Staten goed voor een kwart van alle bevestigde besmettingen in de hele wereld. De meest complete cijfers over de coronapandemie in Amerika zijn terug te vinden op de website van het Coronavirus Resource Center van de Johns Hopkins Universiteit. Een andere belangrijke bron zijn de cijfers van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Deze federale overheidsinstantie is de Amerikaanse evenknie van het RIVM. Voor deze nieuwsbrief hanteren we de cijfers van de Johns Hopkins Universiteit.
  • Amerika telt bij het verschijnen van deze nieuwsbrief 3.088.913 geregistreerde coronabesmettingen. Dat is bijna een verdubbeling sinds mijn laatste Trump Weekly op 29 mei (1.721.753 ).
  • De afgelopen twee weken is het aantal geregistreerde coronabesmettingen omhoog gesprongen, met name in de Sunbelt (het zonnige zuiden en zuidwesten van de Verenigde Staten). De grootste besmettingshaarden zijn in de staten Florida, Texas, Arizona en Californië, die goed zijn voor meer dan de helft van alle nieuwe geregistreerde besmettingen.
  • De afgelopen twee weken brak de VS het ene na het andere dagrecord. Woensdag viel het laatste record met ruim 59.400 geregistreerde besmettingen op één dag. Het zevendaagse gemiddelde schommelt nu al sinds eind vorige maand rond de 50.000.
Bron: NYT, Johns Hopkins University & CDC
Bron: NYT, Johns Hopkins University & CDC
  • Amerika heeft tot nu toe 37 miljoen inwoners getest op corona (dat is 11,3 procent van de totale bevolking).
  • De Amerikaanse autoriteiten zijn er de afgelopen maanden in geslaagd de testcapaciteit flink uit te breiden. Nu worden er dagelijks meer dan 650.000 burgers getest.
  • We moeten daarom ook voorzichtig zijn om de cijfers van nu te vergelijken met die van het begin van de coronacrisis. In april werden dagelijks 100.000 mensen per dag werden getest. Nu is dat het zesvoudige.
  • President Trump heeft dan ook meerdere malen beweerd dat de stijgende cijfers het gevolg zijn van een uitgebreide testcapaciteit. Hij zei dat het virus “zal verdwijnen” (“fade away”). Toch zijn er verschillende indicatoren die wijzen op een daadwerkelijke uitbreiding van de epidemie.
  • Dr. Fauci, de vooraanstaande immunoloog die het Witte Huis adviseert, spreekt ven een “disturbing surge”. Tijdens een hoorzitting in het Congres sprak hij de president tegen. “The virus is not going to disappear.“ Volgens hem is Amerika er niet in geslaagd de epidemie onder controle te krijgen.
  • Zo is het aantal ziekenhuisopnames over de gehele linie fors gestegen. Verschillende ziekenhuizen meldden dat ze geen ICU-bedden meer hebben. Onderstaande grafiek vertelt slechts een deel van het verhaal, omdat sommige staten, waaronder Florida, geen cijfers publiceren over ziekenhuisopnames.
Bron: Covid Tracking Project
Bron: Covid Tracking Project
  • Ook is het percentage dat positief test op corona, flink gestegen. Een maand geleden nog testte 3 procent positief, nu is dat inmiddels de 9 procent gepasseerd. Er zijn grote regionale verschillen: in sommige steden, zoals Houston of Phoenix, test meer dan 20 procent positief.
  • Hoewel de testcapaciteit is uitgebreid de afgelopen weken, is dat percentage van positieve testen steeds verder omhoog geklommen, een duidelijke indicatie dat het virus zich weer sneller verspreid. Sommige testsites in het zuiden van het land zijn overweldigd door de vele patiënten die zich melden voor een test.
  • Er zijn duidelijke verschillen tussen de eerste fase van de crisis en de huidige fase. In maart was het epicentrum van de epidemie in New York. Later zag je in maart en april dat het virus zich razendsnel verspreidde in steden als New Orleans, Boston, Chicago en Philadelphia. Wat in de huidige fase opvalt is dat de stijgingen vrijwel gelijktijdig begonnen zijn in Texas, Arizona, Florida en het zuiden van Californië.
  • Het CDC onderzoekt wat hiervan de oorzaak is. Mogelijk hebben de massale protesten tegen racisme en politiegeweld een rol gespeeld maar vooralsnog is er geen bewijs dat dat inderdaad zo is. Het CDC zelf vermoedt dat het begonnen is op Memorial Day op 25 mei, toen mensen elkaar massaal opzochten op stranden en in restaurants en kroegen, zonder mondkapjes en social distancing in acht te nemen.
  • Mogelijk speelt ook de temperatuur een rol. Het wordt nu zo heet in de zuidelijke staten dat veel mensen vooral binnen zitten met de airconditioning aan. Het virus verspreidt zich makkelijker binnen dan buiten.
Bron: Covid Tracking Project
Bron: Covid Tracking Project
  • 953.420 mensen zijn inmiddels hersteld van covid-19.
  • In de VS zijn inmiddels 132.934 patiënten overleden aan covid-19. Dat is een stijging van ruim 31.000 ten opzichte van 29 mei (101.597).
  • Het aantal mensen dat elke dag overlijdt aan covid-19 is sterk gedaald de afgelopen twee maanden. Op de piek overleden er ruim 2.000 Amerikanen per dag. De laatste weken schommelt dat tussen de 350 en 600 coronadoden per dag, maar de laatste dagen kroop het weer om hoog richting de 900 doden per dag.
Bron: NYT, Johns Hopkins University & CDC
Bron: NYT, Johns Hopkins University & CDC
  • Hoewel het aantal geregistreerde besmettingen fors is gestegen de afgelopen weken, is het dagelijkse dodental verder gedaald. Dat kan natuurlijk nog veranderen, omdat zieke patiënten natuurlijk niet meteen overlijden. Een stijging in het aantal besmettingen vertaalt zich doorgaans in een hoger dodental 2-4 tot vier weken later, dus mogelijk zien we eind juli weer een stijging.
  • Maar er zijn verschillende verklaringen waarom het dodental waarschijnlijk niet de hoogtes bereikt van april. Dit keer zijn het vooral jongere Amerikanen die besmet raken (de helft is jonger dan 35) en die hebben een kleinere kans op overlijden. Bovendien zijn ziekenhuizen beter uitgerust en zijn er inmiddels betere methoden en medicijnen om de zieke patiënten te behandelen.
Bron: Covid 19 Tracking Project
Bron: Covid 19 Tracking Project
  • Bovenstaande grafieken geven eigenlijk een veel beter van de situatie. In het eerder getoonde totaalplaatje zijn ook de cijfers uit het noordoosten van de VS opgenomen. Daar (met New York voorop) waren in maart en april de problemen het grootst, maar daar hebben ze de epidemie aardig onder controle. Als je de cijfers van de drie staten eruit licht die op dit moment het zwaarst getroffen zijn, dan zie dat daar het dodencijfer wel degelijk aan het stijgen is.
  • Het probleem leek te zijn opgelost, maar na de recente dramatische stijging van het aantal coronabesmettingen kampen Amerikaanse zorgverleners in sommige regio’s andermaal met tekorten aan beschermende kleding en mondkapjes.
Bullshit du Jour
De woordvoerster van de president verklaarde deze week dat de Amerikaanse aanpak van de coronacrisis een leidend voorbeeld is voor de hele wereld. “I think the world is looking at us as a leader in COVID-19”, zei ze met droge ogen. Een week geleden besloot de Europese Unie Amerikaanse reizigers uit de Verenigde Staten te weren, juist omdat de pandemie in de VS uit de hand loopt.
Trump zelf beweerde dat het coronavirus tamelijk onschadelijk was. In 99 procent van de gevallen was het virus “totally harmless”, verklaarde de president op 4 juli.
President Trump says 99% of COVID-19 cases are 'totally harmless'
Nu weten natuurlijk niet precies wat de president bedoeld met “totally harmless”, maar laten we eens naar de harde cijfers kijken. We hebben tot nu toe 3,09 miljoen geregistreerde coronabesmettingen in Amerika en ruim 132.000 bevestigde coronadoden. Dat zou betekenen dat 4,3 procent van de covid-patiënten overlijdt. In werkelijkheid ligt dat percentage natuurlijk veel lager, omdat veel besmette Amerikanen (en dan vooral de mensen die geen ziekteverschijnselen hebben) niet meegeteld worden in de officiële cijfers. Na een paar grootscheepse steekproeven concludeerde het CDC dat het aantal besmettingen mogelijk tien keer groter is dan het officiële cijfer.
Overigens, het aantal mensen dat overlijdt aan covid-19, ligt waarschijnlijk ook een stuk hoger dan het officiële dodental. In de eerste drie maanden van de coronacrisis was de oversterfte 28 procent hoger dan het aantal bevestigde coronadoden. Kortom, het is ontzettend lastig een precies percentage vast te stellen voor de dodelijkheid van het virus. Toch mag je rustig zeggen dat Trumps uitspraak onzin is. Tussen de 15 en 20 procent van de besmette Amerikanen belandt in het ziekenhuis. Dat kun je niet “totally harmless” noemen.
Schoolstrijd in de VS
Na de mondkapjes en het terugschroeven van de noodmaatregelen zijn de scholen het nieuwste onderwerp geworden van de politieke strijd in de VS. Zoals wel vaker in deze pandemie praat de overheid met verschillende monden. Het CDC had eerder al richtlijnen gegeven voor het heropenen van de scholen, maar president Trump zei dat die veel te streng waren.
Donald J. Trump
I disagree with @CDCgov on their very tough & expensive guidelines for opening schools. While they want them open, they are asking schools to do very impractical things. I will be meeting with them!!!
De president eist dat de scholen hoe dan ook opengaan na de zomervakantie, anders dreigt hij de financiering van het openbare scholen af te knijpen. Hij heeft zijn eigen medische experts onder druk gezet om de richtlijnen te versoepelen. Daarmee ligt de president op ramkoers met de twee grootste schoolsystemen van het land. De burgemeester van New York heeft al aangekondigd dat de scholen in zijn stad in september pas gedeeltelijk open gaan. Los Angeles wil zijn scholen vooralsnog gesloten houden nu het aantal besmettingen razendsnel stijgt.
De economische crisis - de cijfers
United Airlines heeft aangekondigd dat het mogelijk 36.000 banen gaat schrappen (foto: Reuters)
United Airlines heeft aangekondigd dat het mogelijk 36.000 banen gaat schrappen (foto: Reuters)
De Amerikaanse economie lijkt te bekomen van de eerste zware klap aan het begin van de coronacrisis. Iedereen in de VS, president Trump voorop, hoopt dat het een zogeheten ‘V-shaped recovery’ worden: snel herstel na een stevige economische krimp.
  • Afgelopen week vroegen 1,3 miljoen Amerikanen een werkloosheidsuitkering aan. Dat is nog altijd fors, maar een stuk minder in vergelijking met eind maart toen in een week bijna 7 miljoen Amerikanen een werkloosheidsuitkering aanvroegen.
  • Na het zware banenverlies in april, toen 20 miljoen Amerikanen hun baan kwijt raakten, zette het economisch herstel zich langzaam in.
  • Tot ieders verrassing kwamen er in mei 2,5 miljoen banen bij. In de maand juni steeg het aantal banen met 4,8 miljoen. Dat laatste cijfer is wellicht geflatteerd, want het is gebaseerd op een meetmoment op 12 juni, voordat de coronacrisis zich snel uitbreidde in het zuiden en zuidwesten van het land. Het zou me niet verbazen als er een correctie komt van dat cijfer later deze maand.
  • President Trump jubelt dat het een groot succesverhaal is. Hij klopte zich op de borst dat het de snelste banengroei in een maand ooit was.
Donald J. Trump
Economy and Jobs are growing MUCH faster than anyone (except me!) expected. Job growth is biggest in history. China Virus Mortality Rate is among the LOWEST of any country. Shaping up for a good third quarter, and a great next year! NASDAQ at new record high, 401k’s way up!!!!
  • Het klopt inderdaad dat er nog nooit eerder zoveel banen bijkwamen in één maand tijd, maar Amerika komt dan ook uit een ontzettend diep dal. De werkloosheid daalde weliswaar van 14,7 procent (in april) naar 11,1 procent nu, maar dat is nog altijd het hoogste werkloosheidscijfer sinds de Grote Depressie van de jaren dertig. Het is nog verre van kumbaya in de VS.
  • Nieuws uit de luchtvaartindustrie onderstreept dat Amerika nog steeds in zwaar weer verkeert. United Airlines kondigde deze week een massaontslag aan. Mogelijk zullen 36.000 banen (al dan niet tijdelijk) verdwijnen bij het luchtvaartbedrijf. Het is de helft van het personeelsbestand van United Airlines.
  • Opnieuw dreigt een iconische naam uit het Amerikaanse bedrijfsleven te verdwijnen. Kledingbedrijf Brook Brothers (anno 1818) heeft faillissement aangevraagd.
De cultuuroorlog op steroïden
Independence Day is de dag dat het land gezamenlijk de geboorte van de Amerikaanse republiek viert. Op 4 juli verzamelen Amerikanen zich met picknickmanden in parken of komen ze samen voor een barbecue in de achtertuin. Dit jaar waren de vieringen een stuk soberder in verband met de pandemie. Autoriteiten wilden voorkomen dat grote mensenmassa’s zich verzamelden en veel steden besloten dan ook geen vuurwerkshows of parades te organiseren.
Eén traditie bleef wel overeind: aan de vooravond van Onafhankelijkheidsdag hield de Amerikaanse president een toespraak. Normaal benadrukken presidenten tijdens dit plechtige moment de gedeelde waarden van Amerikanen en roepen ze op tot broederschap en eenheid.
Zo niet bij Trump.
Voor de gelegenheid had de president het iconische Mount Rushmore uitgekozen met de uitgehakte hoofden van de oud-presidenten George Washington, Thomas Jefferson, Abraham Lincoln en Teddy Roosevelt. Dat ging uiteraard gepaard met Trumpiaans spektakel, compleet met overvliegende straaljagers, helikopters, een fly-by van Airforce One en een grootse vuurwerkshow (doorgaans is vuurwerk verboden rond Mount Rushmore in verband met brandgevaar, maar de Republikeinse gouverneur maakte maar al te graag een uitzondering). Een uitzinnige massa Trump-fans (uiteraard zonder mondkapjes) genoot met volle teugen en scandeerde herhaaldelijk “USA! USA! USA!”
De toespraak die Trump hield was een variant van de ‘American Carnage’-speech die de president hield bij zijn inauguratie begin 2017. Het was een boze speech waarin hij zijn Democratische tegenstanders uitmaakte voor extreem-linkse fascisten en hij waarschuwde dat het land platgelopen dreigt te worden door plunderende brandstichters. Over de pandemie en de 130.000 Amerikaanse coronadoden besteedde hij weinig aandacht. Hij leek zich drukker te maken over het behoud van slavernijsymbolen, zoals de Confederatie-vlag en de standbeelden van generaals die voor het behoud van slavernij vochten, dan de diepe crisis waarin het land verkeert.
“In our schools, our newsrooms, even our corporate boardrooms, there is a new far-left fascism that demands absolute allegiance. … This left-wing cultural revolution is designed to overthrow the American Revolution.”
“Angry mobs are trying to tear down statues of our Founders, deface our most sacred memorials, and unleash a wave of violent crime in our cities,” Trump said. “They think the American people are weak and soft and submissive.”

Trump holds Independence Day celebration at Mount Rushmore
Zoals alles met Trump leidde dit tot extreme contrasten in de reacties (een middenweg bestaat niet bij Trump). De New York Times beschreef de toespraak als “dark and divisive”. Het Today programma noemde het “pure woede”. De hoofdredacteur van het conservatieve tijdschrift National Review (dat in 2016 nog een hele editie wijdde onder de titel “Against Trump”) bejubelde het als “zijn beste toespraak sinds Warschau”.
Hoe dan ook, zijn toespraak zet de toon voor de rest van zijn verkiezingscampagne dit jaar. De president heeft zich voorgenomen zijn instinct te volgen. In zijn retoriek en tweets zet hij vooral in op tweespalt en het mobiliseren van zijn achterban. Hij onderneemt geen enkele poging om gematigde en zwevende kiezers te overtuigen. Om het succes van 2016 te herhalen schets hij een doemscenario en wakkert hij de cultuuroorlog aan om zijn kiezers naar de stembus te lokken. Trump gooit zo een tankwagen vol olie op het vuur van de Amerikaanse politiek.
Wéér twee boeken over Trump
Aan de lijst van boeken over Donald Trump lijkt maar geen einde te komen. Deze zomer kunnen we er weer twee nieuwe aan toevoegen. Het eerste is van John Bolton, die tot zijn ontslag in september vorig jaar zeventien maanden lang de nationale veiligheidsadviseur was van Trump, een van de belangrijkste functies in het Witte Huis. Trump probeerde de publicatie nog (tevergeefs) via de rechter tegenhouden, omdat Bolton in het boek staatsgeheimen zou bekendmaken.
Het boek, met als titel The room where it happened, is een ontzettend taai werk van 500 pagina’s lang waar je echt doorheen moet ploegen. Toch is het verplichte kost (althans, voor ons journalisten), omdat Bolton de hoogste regeringsfunctionaris is uit de regering-Trump die uit de school klapt. Bovendien weten we dat hij gedetailleerde aantekeningen heeft gemaakt van elke ontmoeting en bespreking in het Witte Huis (tot grote ergernis van Trump).
Bolton bevestigt wat Democraten in de impeachmentcommissie al maanden riepen: Trump heeft Oekraïne onder druk gezet door militaire steun te bevriezen om zo een onderzoek naar Biden en zijn zoon Hunter af te dwingen. Bolton toont zich in het boek bijna verbaasd dat de president maar in één ding geïnteresseerd is: zijn eigen belang en het veilig stellen van zijn herverkiezing in november. De grootste onthulling was dat Trump de Chinese president Xi Jinping om hulp vroeg bij zijn herverkiezingen (voor de liefhebber: lees ook deze samenvatting).
In een ander tijdperk was dit een gigantisch schandaal geweest. Maar de president heeft niet voor niets als bijnaam ‘Teflon Donald", die een keiharde anti-aanbaklaag heeft waarop elk schandaal afketst (en vaak weet hij het zelfs in zijn eigen voordeel te gebruiken). Bovendien zitten we midden in een pandemie en aanhoudende protesten tegen racisme en politiegeweld. De onthullingen uit boek van John Bolton verzuipen in al dit nieuws, dus het is onwaarschijnlijk dat Trump hierdoor enige schade oploopt.
Bolton kreeg veel kritiek dat hij niet wilde getuigen voor de impeachmentcommissie van het Congres, maar wel cruciale informatie leek te bewaren voor zijn boek. Bolton zegt dat het de schuld van de Democraten is. Volgens hem hebben de Democraten het impeachmentproces te snel afgeraffeld en had een veel breder onderzoek naar de misdragingen van de president een veel grotere kans van slagen gehad om Trump daadwerkelijk af te zetten.
"Hoe mijn familie de gevaarlijkste man ter wereld creëerde"
Het tweede boek is van Trumps nichtje Mary Trump. Het is voor het eerst dat een familielid van Trump uit de school klapt. Mary is de dochter van Fred jr, de oudere broer van Donald Trump. Fred Trump jr. overleed op jonge leeftijd na een lang gevecht tegen alcoholisme. Mary en haar broer leven al langer in onmin met de rest van de Trump-familie na een bikkelhard gevecht over de erfenis van pater familias Fred Trump senior (de vader van Donald en Fred Trump).
Het boek ligt nog niet in de schappen van de winkels, omdat een andere broer van de president, Robert Trump, de publicatie via de rechter probeert tegen te houden. Mary Trump heeft volgens haar oom een zwijgcontract ondertekend na een deal over de erfenis. Het boek zou dit contract schenden. Volgens Mary Trump heeft dit zwijgcontract geen enkele juridische waarde, omdat de hele deal gebaseerd is op fraude.
Niet dat het veel zin heeft de publicatie tegen te houden, want verschillende media hebben al het boek gelezen. Daarin beschrijft Mary Trump, van huis uit een klinisch psycholoog, dat haar oom een narcist is en een gevaar voor het land. Heel zijn leven staat in het teken van leugens, bedrog en wreedheid, aldus Mary Trump.
Tegenover de New York Times legde ze het waarom het belangrijk was dit boek (getiteld: Too Much and Never Enough: How My Family Created the World’s Most Dangerous Man) te publiceren. Eerder hielp ze de New York Times al bij het grote onderzoeksverhaal over het kolossale belastinggesjoemel van Donald Trump door de krant inzage te geven in financiële documenten van de familie. De president ontving volgens het artikel bijna een half miljard dollar uit de erfenis van zijn vader, terwijl hij daar nauwelijks belasting over betaalde.
Alleen al vanwege de achtergrond van beide auteurs zou het de moeite waard moeten zijn om de twee genoemde boeken te lezen, maar ik moet toegeven dat ik een beetje leesmoe ben (althans, als het gaat om boeken over Trump). Na Fire and Fury, Unhinged, Fear, Let Trump Be Trump, Siege, Trump Revealed, A Higher Loyalty, Unbelievable, Team of Vipers, A Stable Genius, enzovoorts, enzovoorts, kun je grote delen van de inhoud wel dromen. Elke boek heeft weer zo zijn eigen sappige, unieke detail, maar grotendeels lees je verhalen die je al in de krant hebt gelezen. Na een paar boeken weet je wel dat Trump chaotisch, egoïstisch en narcistisch is; dat hij nooit leest; een korte aandachtspanne heeft; altijd op zoek is naar de zwakke plekken van zijn tegenstanders; dat hij voortdurend liegt en bedriegt en het hele leven als één grote reality tv-show ziet.
Wat mij betreft zijn er de afgelopen vijf jaar maar drie boeken geweest die er echt uit sprongen, simpelweg omdat ik er veel van leerde. The Devil’s Bargain van Joshua Green geeft een diep inzicht in de symbiose tussen Donald Trump en Steve Bannon. American Carnage van de onvolprezen en uitstekend ingevoerde Tim Alberta gaat eigenlijk meer over de Republikeinse partij dan Trump zelf. Zijn boek plaatst de opkomst van Trump in de historische context van een partij die gaandeweg steeds meer radicaliseerde. Mijn absolute favoriet blijft nog altijd The Fifth Risk van Michael Lewis, die onlangs nog een aardig interview had met De Correspondent.
Lewis vertelt altijd zijn verhalen door de ogen van de meest spectaculaire en intrigerende karakters (zie ook zijn eerdere meesterwerken Moneyball, Liar’s Poker, Boomerang and The Big Short). In The Fifth Risk stelt Lewis zich de vraag wat er gebeurt met Amerikaanse instituties en ministeries als een leider aan de macht komt die maling heeft aan wetenschappelijk onderzoek en het liefst het hele systeem wil opblazen. Lewis schreef dit boek aan het begin van Trump presidentschap. George Packer schreef voor de Atlantic een diepgravend essay hierover (“How Trump is destroying the civil service and bending the government to his will”) , wat je als een natuurlijk vervolg van Lewis’ boek kan beschouwen.
Kijktip (zeggen wij van wc-eend...)
Toen ik zes jaar geleden arriveerde in de Verenigde Staten belandde ik meteen in een onstuimige periode met grote protesten tegen buitensporig politiegeweld en racisme, nadat een reeks ongewapende, zwarte mannen (en jongens) werd gedood door witte politieagenten. Met name de dood van Michael Brown in Ferguson maakte veel los en was een katalysator in de ontluikende #BlackLivesMatter beweging. BLM werd toen nog niet omarmd door de Amerikaanse bevolking. Velen vonden het zelfs een extremistische en radicale beweging. In 2015 volgden we voor Nieuwsuur twee prominente activisten van Black Lives Matter: Kwame Rose in Baltimore en Tef Poe in St. Louis.
Black Lives Matter: een nieuwe burgenrechtenbeweging (2015)
De dood van George Floyd is een nieuwe katalysator gebleken. Vijf jaar later is er wel brede steun voor Black Lives Matter. Wij zochten activist Kwame Rose weer op in Baltimore en blikten terug op de roerige weken van massaal protest. Ook spraken we met Dr. Hathaway jr, een dominee en burgerrechtenactivist die als tiener op de barricaden stond in de jaren zestig.
In Baltimore is de apartheid nog springlevend (2020)
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.