Bekijk profielpagina

Trump Weekly - 1 februari 2020

Revue
 
We're back! Excuus voor de lange pauze. De afgelopen weken kwamen we in een niet aflatende nieuws-rol
 

Arjen van der Horst

1 februari · Editie #172 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

We’re back!
Excuus voor de lange pauze. De afgelopen weken kwamen we in een niet aflatende nieuws-rollercoaster terecht van oplopende spanningen met Iran, de afzettingsprocedure in de Senaat en bezoeken aan first-in-the-nation Iowa. Hierdoor kwam helaas ik niet toe aan de nieuwsbrief. Het begin van de voorverkiezingen is ook de start van de Trump Weekly 2020. Ik zal proberen jullie wekelijks op de hoogte te houden van een jaar dat grotendeels in het teken zal staan van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Deze nieuwsbrief staat dan ook bomvol met verhalen over de eerste voorverkiezingen in Iowa. Natuurlijk besteden we ook ruim aandacht aan de afzettingsprocedure die rap zijn einde nadert.
Veel leesplezier!
PS De lengte van deze nieuwsbrief is 5.700 woorden en heeft een leestijd van 28-30 minuten. Jullie kunnen ons ook volgen op Twitter: @ArjenUSA
Met dank aan Alisja Winkel voor haar gastbijdrages!

Het einde van het impeachmentproces
Afgelopen nacht vond er een cruciale stemming plaats in de Senaat. Honderd senatoren moesten beslissen of ze meer getuigen wilden verhoren. Met de kleinst mogelijke meerderheid (51 tegen 49) verwierp de Senaat het voorstel om meer getuigenissen en bewijsmateriaal op te vragen. Twee Republikeinen liepen over naar het Democratische kamp, maar het was niet genoeg om de Democraten aan een meerderheid te helpen. Daarmee komt het officiële einde van dit impeachmentproces snel dichterbij.
Komende woensdag zal om 22 uur Nederlandse tijd de definitieve stemming plaatsvinden. Dan moet de Senaat oordelen of Trump schuldig is aan machtsmisbruik en belemmering van het Congres. Spoiler alert: de Senaat zal Trump vrijspreken. Om de president daadwerkelijk af te zetten is een tweederde meerderheid vereist. Trump heeft de Republikeinse partij zo in zijn greep, dat die meerderheid er nooit gaat komen.
Nadat het Huis van Afgevaardigden in december voor de impeachment van Trump had gestemd, was het de afgelopen maand de beurt aan de Senaat. Hierbij veranderden de senatoren in een soort rechtbankjury en het Huis van Afgevaardigden stuurde ‘managers’ die fungeerden als openbare aanklagers. Het hele proces werd geleid door de opperrechter van het Supreme Court, John Roberts.
In de Senaat hebben de Republikeinen voor het zeggen en zij maakten van meet af aan duidelijk dat ze in razend tempo deze 'trial’ fase wilden afwerken. Ze hadden geen zin om nieuwe getuigen te horen of bewijsmateriaal op te vragen. Democraten kregen in totaal 24 uur de tijd (verspreid over drie dagen) om de Senaat te overtuigen van de noodzaak om president Trump af te zetten. Vervolgens was het de beurt aan de advocaten van Trump, die afgelopen dinsdag de verdediging van de president beëindigden.
Alles leek van een leien dakje te gaan voor de Republikeinen totdat een week geleden de 'bombshell’ kwam van de New York Times. De krant was achter de inhoud gekomen van een nog te publiceren boek van John Bolton, die een tijd lang nationaal veiligheidsadviseur was onder Trump. Bolton zou letterlijk uit de mond van de president hebben vernomen dat Oekraïne geen militaire steun kreeg van Amerika, zolang het land geen onderzoek aankondigde naar Trumps Democratische rivalen. Bolton bood zelfs aan om te getuigen in de Senaat. Zijn verhaal gaat over de kern van het impeachmentonderzoek.
De Democraten eisten natuurlijk dat ze Bolton wilden horen, maar de Republikeinen kaatsten terug dat de Democraten hun kans hadden gehad tijdens het impeachmentonderzoek in het Huis van Afgevaardigden. Daar hadden de Republikeinen wel een punt. Bolton had afgelopen najaar aangegeven dat hij bereid was te getuigen als de rechter daarmee akkoord ging. Maar de Democraten hadden geen zin in ellenlange rechtszaken en besloten Bolton uiteindelijk niet te dagvaarden. Het neemt niet weg dat de Republikeinen onder geweldige druk kwamen te staan om Bolton alsnog te horen. Even leek het erop dat Senaatsleider Mitch McConnell niet genoeg stemmen had om een getuigenis van Bolton tegen te houden, maar uiteindelijk sprongen (bijna) alle Republikeinen alsnog in het gareel.
Wat betekent dit voor de Democraten?
Congreslid Adam Schiff leidde het impeachmentonderzoek namens de Democraten (foto: Reuters)
Congreslid Adam Schiff leidde het impeachmentonderzoek namens de Democraten (foto: Reuters)
Het is niet eenvoudig om de balans op te maken. Natuurlijk hadden ze graag gezien dat de Senaat Trump had afgezet, maar ik vermoed dat de Democratische leiding stiekem ook een beetje opgelucht is. De Democraten hebben heel lang geaarzeld om een impeachmentprocedure te beginnen. Ze wisten op voorhand al dat elke poging om de president af te zetten in de Senaat zou sneuvelen. Bovendien waren ze bang dat het hele proces als een boemerang naar ze zou terugkeren. Het zou zelfs de kansen van Trump op zijn herverkiezing kunnen vergroten, want de president zal ongetwijfeld de impeachment gebruiken om zijn achterban te mobiliseren.
Maar Democraten zijn ook oprecht woedend en verontwaardigd. Na een hele reeks van schadelijke getuigenissen van regeringsmedewerkers, zwart-op-wit bewijsmateriaal en zelfs een aanbod van Bolton om te getuigen, was het niet genoeg om Republikeinen op andere gedachten te brengen. We zien nu al hoe de Democraten dit gebruiken in hun campagnespotjes. Zij zeggen dat er sprake is van één grote doofpot. De Republikeinen hebben hun ogen gesloten voor overduidelijk machtsmisbruik van hun president. Democraten roepen de kiezers op om dat machtsmisbruik af te straffen in het stemhok.
Ook de Republikeinen proberen hier een voordeel uit te slaan. Zij zullen hun kiezers voorhouden dat dit één grote heksenjacht was die enkel bedoeld was om het de verkiezingsuitslag van 2016 ongedaan te maken. Ook al is de afzettingsprocedure volgende week voorbij, de impeachment zal de rest van het jaar nog een rol blijven spelen tijdens de verkiezingscampagnes.
Iowa, first-in-the-nation
Traditiegetrouw start het verkiezingsseizoen in de kleine landbouwstaat Iowa in het Midwesten van Amerika. Eind 2018 (!) was Elizabeth Warren de eerste kandidaat die haar kandidatuur bekend maakte, maar al snel volgden andere concurrenten. Afgelopen zomer stond de teller op 24 en daarmee presenteerden de Democraten hun grootste en meest diverse deelnemersveld ooit. Inmiddels is dat veld aardig uitgedund (John Delaney was gisteren de laatste afvaller), al zijn er nog altijd elf over.
Bernie Sanders
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
De zelfverklaarde “democratische socialist” was Clintons tegenstander in 2016 en wil Amerika drastisch hervormen. De 78-jarige senator voert (voor Amerikaanse begrippen) een radicaal linkse agenda. Hij wil het bestaande zorgsysteem afschaffen en vervangen door één nationaal ziekenfonds, Medicare-for-all. Hij wil het collegegeld voor openbare universiteiten afschaffen en alle studieschuld opheffen. Sanders pleit voor een verhoging van het minimumloon naar $15 per uur (is nu $7,25 per uur), wil de vakbonden meer invloed geven en de macht van het bedrijfsleven en Wall Street flink inperken.
Joe Biden
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Joe Biden is samen met Bernie Sanders de kandidaat met de grootste naamsbekendheid. Alle Amerikanen kennen hem natuurlijk als vice-president onder Obama. Dat lijkt ook de kern te zijn van Bidens verkiezingsprogramma: ik ben Obama’s BFF (best friend forever) en ik ben de beste kandidaat om Trump te verslaan. Zijn verkiezingsprogramma is erg vaag, maar het is duidelijk dat Biden het politieke midden opzoekt. Anders dan Warren en Sanders wil hij geen radicale hervorming van het zorgstelsel, maar hij wil liever Obamacare beschermen en uitbouwen. Wat de laatste maanden opviel, was hoe onzichtbaar Biden was tijdens de campagne in Iowa. De 77-jarige oud-senator staat bekend als een blunderkoning en zijn team probeert de risico’s op gaffes zo klein mogelijk te houden (zie ook dit briljante verhaal van Olivia Nuzzi).
Elizabeth Warren
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
De senator uit Massachussetts is een van de vaandeldragers van de progressieve vleugel van de partij. Er zijn grote overeenkomsten tussen haar verkiezingsmanifest en dat van Bernie Sanders. Zij pleit onder meer voor het opbreken van grote techgiganten als Facebook, Google en Microsoft. Warren was de drijvende kracht achter het Consumer Financial Protection Bureau, dat na de financiële crisis van 2008 werd opgericht door president Obama. Anders dan Sanders beschouwt Warren zich nog wel als een kapitalist, maar ze streeft wel naar een kapitalistisch systeem dat streng gereguleerd is door de overheid. Heel lang gold een niet-aanvalspact tussen de twee progressieve kandidaten, maar de relatie is de laatste weken ernstig verzuurd. Volgens Warren heeft Bernie Sanders in 2018 tegen haar gezegd dat een vrouw nooit president kan worden (Sanders ontkent).
Pete Buttigieg
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Pete Buttigieg was tot voor kort burgemeester in een stadje in het Midwesten. Hij is met zijn 38 jaar de jongste kandidaat van het hele deelnemersveld en geldt als de ‘dark horse’ onder de Democraten. Buttigieg (spreek zijn naam op zijn Engels uit als 'boot-edge-edge’) presenteert zich à la Obama als het frisse gezicht van de partij. Hij is opgeleid op de prestigieuze universiteiten van Harvard en Oxford. Hij diende als reservist in Afghanistan, werd op 29-jarige leeftijd burgemeester van South Bend en is de eerste openlijk homoseksuele presidentskandidaat van de Democraten. Hij verraste afgelopen jaar iedereen door de kolossale bedragen die hij inzamelde. Anders dan Warren en Sanders accepteert Buttigieg wel geld van steenrijke donoren en bedrijven. Buttigieg leunt tegen het politieke midden aan en hij presenteert zich nadrukkelijk als de kandidaat die het verdeelde Amerika kan verenigen.
Amy Klobuchar
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Senator Amy Klobuchar is een wat minder bekende kandidaat, maar zij heeft wel degelijk potentie door een interessante combinatie van factoren. Ze is een van de drie vrouwen die meedoen, ze komt uit het Midwesten een heeft bewezen dat ze kan winnen in een staat waar Trump grote populariteit geniet. Ze wordt gezien als een van de weinige Democraten in de Senaat die goed kan samenwerken met Republikeinse collega’s. Klobuchar had de afgelopen maand twee opstekers. Het is gebruikelijk dat Amerikaanse kranten hun steun uitspreken via een zogeheten endorsement voor een bepaalde kandidaat. Klobuchar kreeg de steun van de New York Times en Union Leader, de grootste krant in New Hampshire, die als tweede staat voorverkiezingen houdt.
Andrew Yang
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Deze Taiwanees-Amerikaanse techondernemer is de verrassende sensatie van de voorverkiezingen. De 45-jarige Andrew Yang heeft met zijn enthousiaste en energieke ‘Yang Gang’ (zie ook onderaan deze nieuwsbrief) geen gebrek aan trouwe fans. Het speerpunt van zijn campagne is een universeel basisinkomen van 1.000 dollar per maand voor alle Amerikanen boven de 18. Yang gelooft dat voor veel mensen deze bijdrage hard nodig is, want hij vreest dat de automatisering van de samenleving tot massale werkloosheid leidt. Zijn affiniteit met technologie komt in zijn hele campagne terug, van zijn idee om voortaan te stemmen via apps tot zijn plan om de macht van grote techbedrijven op te breken. Zijn ideeën over gezondheidszorg zijn nog redelijk vaag, maar hij geeft wel aan dat hij Medicare-for-all een mooi idee vindt. Zijn meest populaire motto? ‘MATH’: Make America Think Harder
Tulsi Gabbard
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Dit Hawaïaanse parlementslid is een van de opvallendste kandidaten in de voorverkiezingen. De 38-jarige Tulsi Gabbard is de eerste hindoe die ooit werd verkozen tot het Huis van Afgevaardigden, ze is Irak-veteraan en dient nog steeds als reservist. Om deze reden ligt haar focus als kandidaat vooral op Amerika’s buitenlandbeleid. Ze pleit voor een Amerika dat zich niet bemoeit met oorlogen in andere landen. Maar ze is niet zonder controverses. Zo heeft ze zich vroeger uitgesproken tegen gelijke rechten voor LHBTI-gemeenschap en krijgt ze steun vanuit een wel erg bijzondere hoek: de Russische propagandamachine. Redenen hiervoor zijn haar ontmoeting met Syrische president Bashar Al-Assad en haar overtuiging dat de dreiging van Rusland zwaar overschat is. Hillary Clinton noemde Gabbard daarom een “Russische aanwinst”, waarop Gabbard haar aanklaagde voor ’smaad en laster’.
Tom Steyer
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Miljardair en klimaatactivist Tom Steyer is in feite een one issue candidate. Zijn hele campagne is opgebouwd rond zijn plan om klimaatverandering te bestrijden. Daarmee raakt hij aan een van de belangrijkste verkiezingsthema’s in de Democratische partij. Dat is meteen ook het probleem voor Steyer. Bijna alle Democratische presidentskandidaten hebben ambitieuze klimaatplannen, dus Steyer heeft moeite zich te onderscheiden van de rest van het veld. Wel heeft hij met zijn rijkdom een financieel superkanon in handen. Net als collegamiljardair Bloomberg (later meer over hem) besteedt Steyer miljoenen aan campagnespotjes op televisie en sociale media.
Michael Bennet
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Senator Michael Bennet uit Colorado is een van de low profile kandidaten die nog in de race is voor de Democratische nominatie. De 54-jarige senator bevindt zich ideologisch gezien rechts van het midden en staat steevast onderaan de ranglijsten voor de nominatie. Als voormalig toezichthouder van openbare scholen in Denver ligt zijn focus op onderwijs. Hij ziet geen heil in een Medicare-for-all plan en breidt liever het Obamacare uit. Opvallend is hij de enige kandidaat die de ‘Green New Deal’ niet steunt en Bennet zegt met een eigen klimaatplan bezig te zijn. Ondanks dat hij een stuk minder naamsbekendheid geniet dan zijn collega-kandidaten, houdt hij wel een bijzonder record: de meest bekeken online C-SPAN speech. In een 25-minuten durende monoloog ging Bennet tekeer tegen Senator Ted Cruz uit frustratie over de gedeeltelijke overheidssluiting vorig jaar.
Michael Bloomberg
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Multimiljardair Michael Bloomberg heeft niet alleen ervaring als zakenman, maar ook bestuurlijke ervaring na twaalf jaar burgemeesterschap in New York. Na de chaotische jaren onder Trump denkt hij dat Amerika klaar is voor een sobere technocraat die heel nadrukkelijk in het politieke midden zit. Als je kijkt naar zijn verkiezingsmanifest, dan vinkt hij veel Democratische hokjes af: grote investeringen in infrastructuur, strengere wapenwetten, de uitbreiding van Obamacare en hogere belastingen voor de allerrijksten. Maar hij wijst natuurlijk ook op zijn carrière als succesvolle zakenman. Hij denkt hiermee zowel veel Democraten als gematigde Republikeinen aan te trekken. Bloomberg heeft een enorm voordeel met zijn rijkdom. Hij is een van de welvarendste Amerikanen met een geschat vermogen van $54 miljard en hoeft zich geen zorgen te maken over de financiering van zijn campagne. Zijn rijkdom is tegelijkertijd zijn grootste handicap. In de Democratische partij een steeds grotere aversie ontstaan tegen de macht van het grote geld. De Democraten hebben de afgelopen jaren een stevige ruk naar links gemaakt en vooral de progressieve vleugel zit niet echt te wachten op een steenrijke miljardair die met een enorme zak geld letterlijk zijn deelname koopt.
Deval Patrick
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Deval Patrick meldde zich net als Bloomberg heel laat aan voor de Democratische voorverkiezingen. Jarenlang gold de voormalige gouverneur van Massachusetts als een rijzende ster binnen de partij en werd hij gezien als de nieuwe Obama. Ook in politiek opzicht lijkt hij op een kloon van Obama, met een koers die tegen het politieke midden aanschurkt met een paar progressieve accenten. Patrick was als gouverneur verantwoordelijk voor de uitvoering van een nieuws zorgstelsel in Massachusetts, dat een vroege voorloper was van Obamacare. Zijn campagne, die in december begon, lijkt nauwelijks aan te slaan. Patrick moest soms campagnebijeenkomsten afblazen, omdat niemand kwam opdagen. Hij steekt de meeste energie in de campagne in New Hampshire, de tweede staat die voorverkiezingen houdt en die als buurstaat van Massachusetts bekend terrein is voor Patrick.
Hoe verlopen de voorverkiezingen?
(foto: Reuters)
(foto: Reuters)
Presidentsverkiezingen in Amerika bestaan uit twee delen: voorverkiezingen en de general election op 3 november. Het begint met de voorverkiezingen in de vijftig staten, maar ook in andere Amerikaanse gebiedsdelen die niet de status van staat hebben, zoals Puerto Rico, American Samoa en het District of Columbia. Iowa trapt traditiegetrouw als eerste af. Daarna volgen steevast New Hampshire, Nevada en South Carolina. Na deze klassieke vier volgt Super Tuesday op 3 maart, als maar liefst veertien staten tegelijk naar de stembus gaan (waaronder de kolossen Texas en Californië). De laatste voorverkiezing wordt gehouden op de Amerikaanse Maagdeneilanden op 6 juni.
Voor het gemak hebben we het hier alleen over de Democratische voorverkiezingen. Officieel organiseren de Republikeinen ook voorverkiezingen, maar dat is een formaliteit aangezien een zittend president (bijna) automatisch de nominatie krijgt van zijn partij. Trump is weliswaar uitgedaagd door twee Republikeinse presidentskandidaten, maar daarvan durf ik nu al gerust te zeggen dat die geen schijn van kans hebben.
Deze voorverkiezingen zijn in wezen interne partijverkiezingen, waar de plaatselijke partijen van de staat zelfs de spelregels mogen bepalen. In de meeste staten mogen alleen kiezers meedoen die als Democraat geregistreerd staan. Deze kiezers stemmen in de voorverkiezingen op de verschillende kandidaten, en de uitslag vertaalt zich in een aantal gedelegeerden voor de afzonderlijke kandidaten. Vervolgens komen deze gedelegeerden samen op de Democratische partijconventie, komende zomer in Milwaukee. Op deze partijconventie zullen de in totaal 3.979 gedelegeerden bepalen welke kandidaat het gaat opnemen tegen Trump. De stem van de gedelegeerden is gebonden aan de uitslag in de voorverkiezingen van hun staat.
Je moet meer dan de helft van de gedelegeerden winnen om de nominatie te pakken. De grootste staten (in bevolking) zijn vertegenwoordigd met de grootste delegaties op de conventie. Zo is Californië (40 miljoen inwoners) op de Democratische conventie aanwezig met 416 gedelegeerden (Californië heeft ook nog eens 79 supergedelegeerden, maar dat proces ga ik nog eens komende zomer uitleggen). Het piepkleine Iowa (3 miljoen inwoners) heeft slechts 41 gedelegeerden op de Democratische conventie.
Wat is een caucus?
Een campagnemedewerker van Bernie Sanders gaat door weer en wind langs deuren om kiezers naar de caucus te trekken (foto: Reuters)
Een campagnemedewerker van Bernie Sanders gaat door weer en wind langs deuren om kiezers naar de caucus te trekken (foto: Reuters)
De meeste voorverkiezingen in de Verenigde Staten verlopen zoals we dat in Nederland gewend zijn. Je gaat op de dag van de voorverkiezing naar het stembureau, vult een stembiljet in en stopt het biljet in de bus. In Amerika heet deze vorm van voorverkiezingen een primary. Iowa heeft echter een zogeheten caucus. Het proces dat de Democraten in Iowa hanteren is razend ingewikkeld, maar ik zal in versimpelde termen proberen uit te leggen hoe dit in zijn werk gaat. 
Een caucus is in feite een debatavond, waar je aan het einde van het debat je stem uitbrengt. Iowa is onderverdeeld in 1.681 precincts. Een precinct is de kleinste mogelijke bestuurslaag in Iowa en ze zijn min of meer even groot in bevolkingsaantal. Aan elke precinct is een caucus verbonden en dat betekent dus dat er in Iowa 1.681 aparte debatavonden zijn. 
Elke precinct is min of meer even groot, maar dat geldt niet voor de caucuses zelf. Zo staat op het conservatieve platteland in het noordwesten van Iowa ongeveer 15 procent van de inwoners geregistreerd als Democratische kiezer. Daar zullen op een gemiddelde caucusavond hooguit enkele tientallen Democratische kiezers komen opdagen. In Des Moines, de progressieve hoofdstad van Iowa, kun je al snel enkele honderden kiezers verwachten op een caucus (die verschillen in grootte spelen een rol bij de uiteindelijke uitslag, maar daarover later meer). 
Op maandag 3 februari is om 19 uur plaatselijke tijd het officiële startschot van alle 1.681 caucuses. Die vinden plaats in zalen van kerkgebouwen, scholen of gemeenschapshuizen. Elke presidentskandidaat is vertegenwoordigd door een fysieke plek in de zaal. Er is dus een aparte Bernie-hoek, een aparte Biden-hoek, een aparte Warren-hoek, enzovoorts. Wat je vaak ziet, is dat meeste kiezers na binnenkomst al meteen in de hoek gaan staan die hun keuze vertegenwoordigt.
Dit hele proces wordt geleid door zogeheten twee precinct chairs. Zij zorgden dat de juiste spelregels in acht worden genomen, treden op als er conflicten zijn en zijn uiteindelijk ook verantwoordelijk voor het tellen van de stemmen. Er zijn ook precinct captains. Dat zijn een of meerdere kiezers die een bepaalde presidentskandidaat vertegenwoordigen en namens die kandidaat het debat aangaan met andere kiezers.
De avond begint met een debat (om idee te krijgen luister ook naar onze reportage uit Iowa van vier jaar geleden). Elke precinct captain krijgt één minuut spreektijd om de aanwezige kiezers te overtuigen waarom hun kandidaat de beste is. Dat komt er de eerste stemronde. Je brengt je stem uit door in de hoek te staan die jouw kandidaat vertegenwoordigt. De precinct chairs doen dan een hoofdelijke stemming. Dat gaat letterlijk met een tik op je hoofd. De ene precinct chair telt de hoofden, terwijl de andere precinct chair de stemmen op papier turft. Dit is dus geen geheime stemming. Iedereen kan van elkaar zien wat ze stemmen.
Na de eerste stemronde wordt de balans opgemaakt. Er wordt gekeken welke kandidaat “viable” is. Presidentskandidaten die minder dan 15 procent van de stemmen krijgen, vallen af. Kiezers die in de eerste ronde een stem uitbrachten op een afgevallen kandidaat, krijgen in een tweede ronde een kans hun stem opnieuw te verdelen over de overgebleven “viable” kandidaten. Tussen de twee stemrondes is er opnieuw ruimte voor debat, wat 15 tot 30 minuten duurt. Dit is het levendigste en rumoerigste deel van de avond, want de precinct captains gaan hun best doen om kiezers die een tweede stem mogen uitbrengen, in hun kamp te trekken.
Na de tweede stemronde worden opnieuw de stemmen hoofdelijk geteld. Dit is de definitieve uitslag. De twee scheidsrechters (precinct chairs) geven de uitslag via een app door aan het hoofdkwartier van de Democratische partij in Iowa, waar alle stemmen van de 1.681 caucuses worden verzameld. We hadden het al over de verschillende groottes van de caucuses. De uitslag van een caucus waar maar enkele tientallen Democratische kiezers meedoen, telt minder zwaar mee dan een caucus met enkele honderden kiezers. Via een razend ingewikkelde formule worden zo de 41 gedelegeerden verdeeld, die Iowa naar de Democratische partijconventie in de zomer stuurt
De 41 gedelegeerden worden min of meer proportioneel verdeeld. Dus als Joe Biden de helft van alle stemmen haalt in Iowa krijgt hij ongeveer de helft van de gedelegeerden op zijn naam. Ik leg de nadruk op min of meer, want door de ingewikkelde formule en het afronden achter de komma, kan het een gedelegeerde meer of minder uitvallen. Om een voorbeeld te geven: in 2016 kreeg Hillary Clinton 49,84% procent van de stemmen in Iowa en Bernie Sanders kreeg 49,59 procent. Ze hadden nagenoeg evenveel stemmen, maar toch kreeg Hillary dankzij de formule en de afrondingen 23 gedelegeerden achter haar naam en Bernie Sanders 21 (toen had Iowa nog 44 gedelegeerden). Met elf deelnemende kandidaten kunnen die verschillen nog groter worden.
Er is bovendien een belangrijk verschil met vier jaar geleden. In 2016 publiceerde de Democratische partij in Iowa slechts één uitslag; namelijk hoeveel gedelegeerden de presidentskandidaten hadden gewonnen. Dit keer publiceert de partij maar liefst drie uitslagen (volgt u het nog?):
  • Het totaal aantal stemmen dat is uitgebracht in de eerste stemronde
  • Het totaal aantal stemmen dat is uitgebracht in de tweede stemronde
  • De verdeling van de 41 gedelegeerden op basis van de uitslag van de tweede stemronde
Waarom is dit belangrijk? Omdat er na de eerste ronde een aantal kandidaten afvallen en een groot aantal kiezers opnieuw een stem mag uitbrengen, zullen er grote verschillen zijn tussen de eerste en tweede stemronde. Zo kan Biden misschien in de eerste stemronde de meeste stemmen halen, maar Bernie Sanders de meeste stemmen in de tweede ronde. Als de onderlinge verschillen echt heel klein zijn, is het zelfs mogelijk dat wéér een andere kandidaat (zeg Buttigieg) ervan doorgaat met het meeste aantal gedelegeerden. Dit kan een geheel eigen dynamiek creëren. In het bovengenoemde hypothetische voorbeeld zullen er dan drie kandidaten zijn die de overwinning gaan claimen in Iowa.
Hèt grote nadeel van een caucus
Vorige week draaiden we in de bittere winterkou voor een speciaal verkiezingsproject van Nieuwsuur (foto: AvdH)
Vorige week draaiden we in de bittere winterkou voor een speciaal verkiezingsproject van Nieuwsuur (foto: AvdH)
Vier jaar geleden was ik al eens op zo'n caucusavond in Des Moines. Het is een fascinerende ervaring. De aanwezige kiezers nemen de caucus bloedserieus, er is levendig debat en je gaat er weg met het gevoel dat je democratie in actie hebt gezien. Maar er zit ook een kolossaal nadeel aan vast. Bij ‘normale’ verkiezingen heb je de hele dag de tijd om je stembiljet af te geven op het stembureau of kan je zelfs per post stemmen. Bij een caucus moet je een paar uur lang fysiek aanwezig zijn om te kunnen stemmen. Veel mensen werken in de avond of hebben jonge kinderen die naar bed moeten. Werkgevers zijn niet verplicht om kiezers de tijd te geven om naar een caucus te gaan.
Het gevolg: een lage opkomst. Vier jaar geleden was de opkomst in Iowa slechts 15,7 procent. Ter vergelijking: bij de voorverkiezingen in New Hampshire (een primary) was de opkomst 62 procent. En dan hebben we het nog niet gehad over het weer. Ik was vorige week nog in Iowa en de temperatuur was -17 Celsius. Een dag kwamen we vast te zitten in een sneeuwstorm. Als het weer bar en boos is komen veel kiezers niet, dus het kan een grote impact hebben op de uitslag. Doorgaans zie je dat de meest fanatieke kiezers op zo'n caucusavond verschijnen. Het gros van de kiezers blijft gewoon thuis.
Wat zeggen de peilingen?
De afgelopen maanden zagen we enorme verschuivingen in de peilingen. Dan weer ging Elizabeth Warren aan kop, dan weer Biden. Een tijdje lang scoorde Pete Buttigieg het best en in de laatste weken doet Bernie Sanders het erg goed. Je kan wel zeggen dat deze vier (Sanders, Biden, Buttigieg en Warren) al maandenlang een kopgroep vormen. De rest bungelt er op afstand achteraan. We kijken steevast naar het gemiddelde van de peilingen en volgens de laatste stand gaat Sanders (24%) aan kop, gevolgd door Biden (20%), Buttigieg (16%) en Warren (15%).
Bron: Real Clear Politics
Bron: Real Clear Politics
Daarbij moet ik meteen zeggen dat een caucus (en zeker die in Iowa) notoir moeilijk te peilen is. Als op een caucusavond enkele tientallen mensen meer of minder komen, kan dat al tot grote verschillen leiden. De opkomst is immers laag en kleine wijzigingen hebben daarom al een grotere impact. Wat het extra moeilijk maakt is dat de Democraten tijdens hun caucus twee stemmen uitbrengen. Daarmee is niet alleen je eerste voorkeur van belang, maar ook je tweede voorkeur (in het geval je eerste keuze afvalt na de eerste stemronde).
Alle ogen zullen daarom gericht zijn op de cijfers die Ann Selzer later vandaag uitbrengt. Selzer is een plaatselijke opiniepeilster in Iowa, die in opdracht werkt van de plaatselijke krant Des Moines Register. Zij staat te boek als de queen of the pollsters in Amerika en zelfs bij de grotere peilbureaus gelden haar cijfers als de gold standard. Zo was zij in 2008 de enige peiler die de verrassende verkiezingsoverwinning van Barack Obama in Iowa voorspelde. Vier jaar geleden maakten we dit portret over Selzer.
Waarom is Iowa zo belangrijk?
Pete Buttigieg op een campagnebijeenkomst in Dubuque, Iowa (foto: AvdH)
Pete Buttigieg op een campagnebijeenkomst in Dubuque, Iowa (foto: AvdH)
Ik hoor jullie je al afvragen: waarom krijgt Iowa bovenmatig veel aandacht? Het is immers een piepkleine staat die slechts 41 levert van de in totaal 3.979 gedelegeerden die op de Democratische partijconventie in juli de nominatie bepalen. Bovendien is Iowa nou niet bepaald een demografische weerspiegeling van de Verenigde Staten. Negen op de tien inwoners in Iowa is wit, terwijl dat in de hele Verenigde Staten zes op de tien is. En hoe representatief is een caucus waar maar 15 procent van de kiezers komt opdagen?
Het zijn stuk voor stuk terechte vragen en het is ook een discussie die elke vier jaar terugkeert. Er is vaak gesproken over een drastische hervorming van het hele systeem van voorverkiezingen. Dat dat soort pogingen telkens stuklopen, heeft deels te maken met politieke traditie. Het is onderdeel van de Amerikaanse folklore dat Iowa first-in-the nation is. In de landbouwstaat klinkt elke vier jaar het officiële startschot van de Amerikaanse presidentsverkiezingen en alleen al om die reden krijgt het bijzonder veel aandacht.
Maar er zijn ook andere redenen waarom Iowa toch belangrijk is. De leidingen van beide partijen zien de caucus als een belangrijke lakmoesproef. Door de opzet van een caucus zijn kandidaten gedwongen op microniveau een campagne te voeren. De kiezers in Iowa zijn gewend aan ’kitchen table politics’. Hier wordt van kandidaten verwacht dat ze in keukens, woonkamers en diners kiezers opzoeken. Je moet de presidentskandidaten in de ogen kunnen kijken. Dit is geen fabeltje. Voor een speciaal verkiezingsproject voor Nieuwsuur (de uitzending is komende zondag) volgde ik vier maanden lang vier kiezers in Iowa. Stuk voor stuk hadden ze persoonlijke ontmoetingen en gesprekken gehad met meerdere presidentskandidaten. Het is een luxe die kiezers in veel andere staten niet hebben.
De kandidaat die in alle 1.681 precincts campagnevertegenwoordigers heeft, is het best in staat om bij kiezers op de deur te kloppen, ze over te halen een stem uit te brengen of ze een lift te geven op een bitterkoude caucusdag in februari. Tijdens de caucus voeren ze het debat aan tijdens de verschillende stemrondes. De presidentskandidaat die Iowa wint, bewijst dat hij of zij een goed geoliede campagnemachine kan opzetten. Voor de partijleiding is dit een belangrijke aanwijzing voor later succes.
Die formule gaat overigens niet altijd op. In 2016 kwam Trump met zijn Trump Force One aanvliegen, parkeerde zijn toestel in de hangar en hield ter plekke een campagnebijeenkomst. Na afloop vloog hij meteen weer terug, zodat hij in zijn eigen bedje in New York kon slapen. Weken achtereen kamperen in Iowa, zoals veel kandidaten deden, of kitchen table politics waren niet aan Trump besteed. Toch had Trump succes met zijn campagne. Hij eindigde als tweede vlak achter Ted Cruz, die de maanden daarvoor als een malle alle 99 counties van Iowa had bezocht.
De caucus heeft ook nog een ander effect. Na de eerste voorverkiezing wordt het een afvalrace en scheidt het kaf zich van het koren. Grote donoren wachten vaak met het uitgeven van geld tot de eerste voorverkiezingen. Winst in Iowa leidt tot volstromende campagnekoffers. Kandidaten die falen worden ineens financieel afgeknepen. Het is survival of the fittest. Die dynamiek is overigens wel veranderd de afgelopen jaren. Bernie Sanders bewees al in 2016 dat hij met kleine donaties enorme hoeveelheden geld in kon zamelen. Hij weerde met opzet de donaties van rijke geldschieters en het bedrijfsleven. Elizabeth Warren heeft anno 2020 succes met dezelfde strategie. Het betekent dat de invloed van grote donoren minder is geworden en dat je het langer kan volhouden zonder hun steun.
Wat is de voorspellende waarde van Iowa?
Het korte antwoord is: niet zoveel. Winst in Iowa betekent niet automatisch dat je een hogere kans maakt op het presidentschap. Voor alle presidentskandidaten is de winst van Obama in 2008 het droomscenario. Tegen alle verwachtingen in won Obama de voorverkiezing in Iowa, terwijl de torenhoge favoriet Hillary Clinton als derde eindige. Voor Obama betekende het een belangrijke doorbraak die uiteindelijk zou leiden tot de Democratische nominatie en het presidentschap.
Bron: NPR
Bron: NPR
De praktijk is een stuk weerbarstiger, zoals de tabel hierboven laat zien. Bij de afgelopen tien voorverkiezingen in Iowa won de Democratische winnaar zes keer de nominatie. Slechts twee keer wonnen de winnaars het presidentschap. Bij de Republikeinen zegt de uitslag nog veel minder. Slechts drie keer leidde winst in Iowa tot de Republikeinse nominatie. Het enige zinnige wat je hierover kan zeggen is dat na Iowa zich langzaam een kopgroep gaat aftekenen. In de top 5 zal zich de uiteindelijke winnaar bevinden, zo is mijn inschatting.
Flashback! De Nederlandse-Amerikaanse kiezer in Iowa
De windmolen van Pella (foto: Arjen van der Horst)
De windmolen van Pella (foto: Arjen van der Horst)
De afgelopen vier maanden heb ik veelvuldig Iowa gezocht. Tijdens een van mijn reizen reed ik langs het plaatsje Pella, waar zich in de 19de eeuw een Nederlandse gemeenschap vestigde. Vier jaar geleden hadden we al eens een bezoek gebracht aan Pella toen we een verhaal maakten over de Republikeinse voorverkiezingen. Het calvinistische Pella is zeer conservatief en de meeste inwoners stemmen hier Republikeins. Het was vier jaar geleden fascinerend te zien hoezeer de kandidatuur van Trump de Nederlands-Amerikaanse kiezers in Pella spleet. Hier kun je het verhaal teruglezen.
LUISTERTIP: Podcast over de Amerikaanse verkiezingen
Wees gerust! We gaan hier niet de zoveelste podcast lanceren over de Amerikaanse politiek. Wat we wél gaan doen is dat Bureau Washington van de NOS en Nieuwsuur op gezette tijden de bestaande podcast De Dag van NPO Radio 1 kaapt tijdens dit drukke verkiezingsjaar. Mijn collega Marieke de Vries en ondergetekende leverden gisteren onze eerste bijdrage. Enjoy!
De Yang Gang (door Alisja Winkel)
Andrew Yang met een campagnevrijwilliger
Andrew Yang met een campagnevrijwilliger
Andrew Yang is een onverwachtse sensatie in de Democratische voorverkiezingen. De 45-jarige techondernemer houdt zich knap staande tegen zijn medekandidaten die allemaal meer politieke ervaring hebben. Waar senatoren als Kamala Harris en Cory Booker het veld hebben geruimd, weet de politieke nieuwkomer Yang in de race te blijven. Een van de belangrijkste redenen voor dit succes is zijn enthousiaste en trouwe achterban: de zeer luidruchtige Yang Gang.
De Yang Gang is een gemengd gezelschap, maar vooral onder jongeren valt de ondernemer goed in de smaak. Online werkt de achterban door middel van tweets en memes als een geoliede machine samen om zoveel mogelijk mensen op de been te krijgen voor Yang. Volgens campagnevrijwilliger Aaron (37) is dat een groot pluspunt voor de campagne. “De Yang Gang is over het algemeen enorm tech-savy. We hebben veel mensen met kennis over data en sociale media in ons midden. Als we aandacht willen vragen voor Yang, hebben we zo een hashtag gaande op Twitter”.
Maar ook offline is de Yang Gang actief. Op straat zijn ze herkenbaar door hun shirts en mutsen met Yangs bekende slogans: MATH ‘Make America Think Again’ en ‘Humanity First’. Met de slogans drijft Yang de spot met zijn eigen technische achtergrond en grapt hij op een luchtige manier over de campagne van president Trump.
De verfrissende manier waarop Yang omgaat met Trump, is dan ook iets wat veel supporters aanspreekt. Waar andere Democraten snoeihard ingaan tegen de huidige president, doet Yang dit niet. Supporter Mariah (25) vindt het inspirerend dat aanvallen op Trump geen speerpunt in de campagne zijn, zoals dat bijvoorbeeld bij Bernie Sanders wel het geval is.
“Yang praat alleen over Trump als hij wil uitleggen waarom hij de vorige verkiezingen zo succesvol was. Zijn campagne is gebaseerd op hoop en niet op haat. Yang focust zich op de menselijkheid die ons allemaal verbindt, in plaats van op de dingen die ons verdelen”.
De positieve insteek van de Yang-campagne zie je terug in de Yang Gang. In de staat Iowa, waar maandag de eerste voorverkiezingen worden gehouden, staan ze bekend als een luidruchtige en vrolijke wervelwind die door de hele staat raasde. Volgens Aaron vielen ze daar niet alleen bij de Democraten op. “Bij onze evenementen kwamen ook aanhangers van Trump om de hoek kijken. Die konden zich vaak vinden in Yangs boodschap.”  
Yang focust zich namelijk op problemen die ook voor Trump-stemmers van belang zijn, zoals werkloosheid in de oude industriestaten. Waar Trump echter de oorzaak voor werkloosheid ziet in de toename van immigranten en globalisering van de handel, ziet Yang de automatisering van de samenleving als het grootste probleem. Daarom pleit Yang voor een universeel basisinkomen van 1.000 dollar per maand voor alle Amerikanen boven de 18. Hiermee wil hij ervoor zorgen dat mensen niet met lege handen achterblijven als ze bijvoorbeeld hun baan verliezen.  
De kans dat de energieke Yang Gang hun kandidaat uiteindelijk als president zien is vrij klein. In de landelijke peilingen blijft Yang steken rond de 4%. Maar het feit dat hij meedoet bij de voorverkiezingen in Iowa zou wel effect kunnen hebben op de prestaties van andere kandidaten zoals Bernie Sanders. De twee kandidaten vissen namelijk in dezelfde vijver van jonge Democratische kiezers. Vrijwilliger Aaron houdt de goede hoop voor de voorverkiezing maandag: “De Yang Gang heeft een fantastische onlinestrategie ontwikkeld. De strijd is nog lang niet gestreden”.

Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.