Bekijk profielpagina

Trumop Weekly - vrijdag 3 november

Revue
 
Good morning!Deze Trump Weekly gaat uiteraard uitgebreid in op de nasleep van de aanslag in New York.
 

Arjen van der Horst

3 november · Editie #83 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Good morning!
Deze Trump Weekly gaat uiteraard uitgebreid in op de nasleep van de aanslag in New York. Verder: de eerste aanklachten van speciale aanklager Mueller in het Rusland-onderzoek. En: Republikeinen lanceren hun grote belastingplan.
Goed weekend!

De polarisering van het Amerikaanse bloedblad
Ruim een maand geleden schoot de 64-jarige Stephen Paddock vanuit een hotelkamer 58 mensen dood in Las Vegas. Het debat dat hierop volgde was uiterst voorspelbaar. De Democraten riepen andermaal op de wapenwetgeving aan te scherpen. De Republikeinen spraken er schande van dat de Democraten dit bloedbad meteen wilde politiseren. “There’s a time and place for political debate, but now is a time to unite as a country,” herhaalde Witte Huis-woordvoerster Sarah Huckabee Sanders in de dagen na het bloedbad.
Die reserves hebben de Republikeinen duidelijk niet als de dader een islamitische terrorist is. Woensdag ploegde de 29-jarige Sayfullo Saipov met een pick-up truck over een druk fietspad in New York. Hij doodde acht fietsers en voetgangers, elf anderen raakten gewond. Zijn voertuig kwam uiteindelijk tot stilstand tegen een schoolbus. Een agent schoot hem in de buik, waarop Saipov gearresteerd werd. In het pick-up truck had de Oezbeek briefjes achtergelaten waarin hij zijn trouw zwoer aan de Islamitische Staat. Hij is inmiddels voorgeleid.
Rechtbanktekening van Sayfullo Saipov (foto: Reuters)
President Trump nam niet eens de moeite tot eenheid op te roepen. De ochtend na de aanslag schoof hij de schuld in de schoenen van de Democratische Senaatsleider Chuck Schumer.
Trump doelde hiermee op de Diversity Visa Lottery, een loterij waarbij 50.000 mensen uit de hele wereld kans maken op een permanente verblijfsvergunning. Saipov was in 2010 via deze loterij Amerika binnengekomen. Trump noemt dit nu de “Democratische loterij”, maar dat is een valse voorstelling van zaken. Het was de Republikein George Bush senior die de wet ondertekende die de loterij mogelijk maakte vanaf 1990 (al klopt het wel dat Schumer dit voorstel destijds steunde). Overigens, de werkelijke vraag is of je dit soort daden stopt door een heel programma als de Diversity Visa Lottery af te schaffen.
Dat weerhoudt Trump er niet van het Congres te vragen een einde te maken aan de Diversity Lottery. Ook kondigde hij nog strengere “extreme vetting procedures” aan. Hij riep zelfs op dat Saipov de doodstraf moet krijgen.
Zie hier de schizofrenie van Amerika
Zwaarbewapende agenten bewaken de straten van New York(foto: Reuters)
Sinds 2001 kwamen meer dan 3.000 burgers om het leven bij terroristische aanslagen van moslimextremisten op Amerikaanse bodem. (het overgrote deel uiteraard op 11 september 2001). Sinds de aanslagen van 2001 viel Amerika twee landen binnen en gaf honderden miljarden dollars uit aan de strijdkrachten en extra veiligheidsmaatregelen. In tal van landen, van Syrië tot Niger, hebben de Amerikanen een militaire aanwezigheid. Het richtte een nieuw ministerie op (Homeland Security) en nam wetten aan zoals de Patriot Act en de Freedom Act die burgerlijke vrijheden beperkten. De inlichtingendiensten kregen verregaande bevoegdheden om terreur te bestrijden en gingen zelfs eigen burgers bespioneren. De huidige president wil een reisverbod instellen voor een aantal landen in het Midden-Oosten en Afrika. Dit alles is bedoeld om de levens van Amerikaanse burgers te beschermen tegen islamitisch terrorisme.
In diezelfde periode kwamen in Amerika meer dan een half miljoen burgers om door vuurwapens. Dat is een factor 166 als je het vergelijkt met het aantal doden als gevolg van islamitisch terrorisme. Maar als het gaat om vuurwapengeweld doet het Congres (en dan met name de Republikeinen) vrijwel niets. Een oppermachtige wapenlobby blokkeert zelfs de meest minimale aanpassing van de wapenwetten. Het Congres heeft het federale instituten zelfs verboden onderzoek te doen naar de oorzaken en gevolgen van vuurwapengeweld. Terwijl voor de ene vorm van geweld Amerika bereid is extreme maatregelen te nemen, kijkt het land bij een ander type bloedbad de andere kant uit. 
Cartoon van Nick Anderson
Muellers brede sleepnet
Speciale aanklager Mueller kwam deze week met zijn eerste aanklachten in zijn onderzoek naar de Russische inmenging van de Amerikaanse verkiezingen. Hij klaagde Trumps voormalige campagnevoorzitter Paul Manafort aan en ook Rick Gates, een voormalige medewerker van Manafort. De aanklacht tegen Manafort zag iedereen wel aankomen, maar Mueller kwam ook met een verrassing. Een campagnemedewerker van Trump, George Papadopoulos, bekende tegen de FBI dat hij gelogen had over pogingen om contacten met de Russen op te zetten. 
Speciale aanklager Robert Mueller (foto: Reuters)
Voordat we het belang gaan wegen van de aanklachten, wil ik alles eerst nog op een rijtje zetten. Wie zijn deze heren en wat behelzen de aanklachten?
Paul Manafort
Paul Manafort meldt zich bij een rechtbank in Washington DC nadat hij is aangeklaagd (foto: Reuters)
Paul Manafort is zonder twijfel de bekendste van het drietal. Hij heeft een lange geschiedenis in de Republikeinse partij. Hij werkte voor de verkiezingscampagne van Gerald Ford in de jaren zeventig en zou sindsdien voor tal van Republikeinse presidentskandidaten werken, inclusief Ronald Reagan, George H.W. Bush en Bob Dole. Manafort heeft ook al jarenlang banden met Trump. Hij heeft zelfs een appartement in de Trump Tower in New York.
Het grote geld verdiende Manafort als consultant en lobbyist. De afgelopen jaren was hij vooral actief in Oost-Europa. Hij was adviseur voor de Oekraïense president Viktor Yanukovych, die hechte banden had met Vladimir Poetin. Ook werkte hij voor een aantal pro-Russische oligarchen. 
Manafort werd in de lente van 2016 aangesteld om orde te brengen in de chaotische campagne van Trump en hij speelde een hoofdrol in het organiseren van de Republikeinse partijconventie. Toen de New York Times een groot verhaal publiceerde over geheime miljoenenbetalingen vanuit Oekraïne, stapte Manafort op als campagnevoorzitter.
Het is zijn werk in Oekraïne dat hem nu in de problemen heeft gebracht. Mueller heeft twaalf aanklachten tegen Manafort ingediend, voor onder meer het witwassen van geld en samenzwering tegen de staat. Let wel: geen van deze aanklachten heeft te maken met eventuele samenwerking met de Russen om de Amerikaanse presidentsverkiezingen te beïnvloeden.
Rick Gates
Rick Gates (foto: Reuters)
Tegen Rick Gates gelden vergelijkbare aanklachten. Hij was jarenlang de rechterhand van Paul Manafort. Hij was Manaforts assistent tijdens zijn werkzaamheden in Oekraïne en verhuisde mee toen zijn baas aan de slag ging bij de Trump-campagne. Er is één belangrijk verschil: Gates bleef nog lang voor Trump werken, ook nadat Manafort opstapte als campagnevoorzitter. Gates speelde een prominente rol in de organisatie van Trumps inauguratie. Later was hij betrokken bij de oprichting van de pro-Trump denktank America First Policies. De denktank ontsloeg hem echter toen speculaties groeiden over mogelijke aanklachten tegen Gates. 
George Papadopoulos
George Papadopoulos (de derde man van links met de donkere das) tijdens een vergadering met Trump (foto: Reuters)
Veruit de interessantste onthulling was de schuldbekentenis van George Papadopoulos. De 30-jarige campagnemedewerker sloot zich in maart 2016 bij de Trump-campagne aan als adviseur op het gebied van buitenlandse zaken. Al vrij snel kwam hij in aanraking met een Maltese professor die contacten had met hoge Russische officials. De professor zei in  april vorig jaar dat de Russen schadelijke informatie hadden over Clinton in de vorm van “duizenden emails” (saillant detail: dit was twee maanden voordat bekend zou worden dat de emails van Democratische kopstukken gehackt waren).  
Papadopoulos probeerde vervolgens meerdere malen ontmoetingen op te zetten tussen Trump en Russische officials. Zijn bazen in de campagne wezen dat voorstel af, al waren ze wel bereid andere campagnemedewerkers naar Moskou te sturen. Papadopoulos loog aanvankelijk tegenover de FBI over zijn contacten met de professor. De FBI ontmaskerde zijn leugen en gebruikte dat om hem onder druk te zetten. Papadopoulos werkt nu mee met het FBI-onderzoek als informant, waarschijnlijk in ruil voor strafvermindering. 
Hoe reageert Trump?
Het Witte Huis doet alsof er niets aan de hand is. “We’ve been saying from Day One there’s no evidence of Trump-Russia collusion, and nothing in the indictment today changes that at all,” zei woordvoerster Sanders. Volgens Trump hadden de aanklachten tegen Manafort en Gates niets met zijn campagne te maken. 
Dat was een klassieke Trumpiaanse reactie. Hij probeerde meteen de aandacht te verleggen naar Hillary Clinton. Volgens het Witte Huis is dat het échte schandaal: de samenzwering tussen Clinton en de Russen (zie ook vorige Trump Weekly). Dat is echter moeilijker vol te houden met de onthulling over Papadopoulos. Dat had wél rechtstreeks te maken met de campagne en contacten met de Russen. Trump probeerde zijn rol te bagatelliseren. 
Dat was nogal een contrast met wat Trump een jaar geleden nog zei over Papadopoulos. Toen noemde hij hem een “excellent  guy” en roemde zijn werk als adviseur.
Wat zegt dit over Muellers strategie?
We hebben een aantal zaken geleerd van de aanklachten. Allereerst, Mueller heeft het onderzoek strak in de hand. De aanklacht tegen Papadopoulos was al in juli ingediend en toch lekte het niet uit. In het vergiet dat Washington heet, is dat een prestatie van formaat.
Verder is duidelijk geworden dat Mueller zijn mandaat ten volste gebruikt. Het was onderminister Rod Rosenstein van Justitie die hem eerder dit jaar aanstelde als speciale aanklager. Mueller heeft de opdracht de Russische inmenging in de Amerikaans verkiezingen te onderzoeken, maar hij kan eindeloze zijpaden betreden. “If the Special Counsel believes it is necessary and appropriate, the Special Counsel is authorized to prosecute federal crimes arising from the investigation of these matters”, schreef Rosenstein in het mandaat.
Dat geeft Mueller verregaande bevoegdheden en het onderzoek hoeft zich dan ook niet te beperken tot de Russische activiteiten. De aanklachten tegen Mueller en Gates laten zien dat hij daar ten volste gebruik van maakt. Je kunt je afvragen: wat hebben die aanklachten nou te maken met het Ruslandonderzoek? Al zijn ze niet direct gerelateerd aan de Russische inmenging, Mueller kan ze wel bijvoorbeeld gebruiken om Manafort en Gates te laten “zingen”, net als Papadopoulos.
Dit is een klassieke FBI-methode die Mueller in zijn lange carrière bij de federale recherche heeft geperfectioneerd. Werp een breed net uit. Begin aan de buitenkant van een organisatie en probeer belastend materiaal te vinden van het “lagere” personeel. Gebruik dat materiaal om potentiële verdachten onder druk te zetten. Maak van hen informanten die belastende informatie verklappen over de mensen die boven hen in de organisatie zitten. Werk zo langzaam omhoog. De FBI gebruikte deze methode met groot succes om de New Yorkse maffia te ontmantelen en Mueller lijkt deze methode nu ook toe te passen op het onderzoek naar de Trump-campagne.
Moet Trump zich zorgen maken?
We staan slechts aan het begin van Mueller onderzoek. Het woord “impeachment” viel alweer vaak de afgelopen dagen, maar het is onmogelijk te zeggen welke kant dit onderzoek uitgaat. De Trump-bashers juichen te vroeg. Wel wordt het voor Trump en zijn aanhangers steeds moeilijker vol te houden dat Muellers onderzoek een heksenjacht is. De aanklachten tegen Manafort en Gates zijn serieus. De schuldbekentenis van Papadopoulos laat zien dat er in de Trump-campagne op zijn minst een bereidheid was om contact te zoeken met de Russen.
Maar zelfs als Mueller aantoont dat de Trump-campagne samenwerkte met de Russen, is het maar de vraag of dit kan leiden tot afzetting van Trump als president. Mueller moet dan aantonen dat Trump actief betrokken was bij de samenwerking. Dat is een taaie opgave, zelfs voor een briljante onderzoeker als Mueller.
Misschien komt het gevaar voor Trump wel uit een heel andere hoek. Zoals gezegd, heeft Mueller een breed mandaat en hij zal ongetwijfeld diep gaan graven in de financiën van de president. Trump komt uit de schimmige vastgoedwereld van New York waar regels gebogen en gebroken worden. 
Ook Trump voelt dat daar een gevaar zit. Hij waarschuwde Mueller eerder al niet de financiële zaken van zijn familie te onderzoeken. Mueller trekt zich weinig aan van deze waarschuwing en sinds enkele weken gooien Trump en zijn vrienden in de media (Breitbart, Fox News, Wall Street Journaal) het over een andere boeg: val de integriteit aan van Mueller. Het is een beproefde tactiek van de Trumpisten. Zaai zoveel mogelijk twijfel en leidt de aandacht af van je eigen problemen.  
De Heilige Republikeinse Graal: belastinghervorming
In de Trump Weekly van vorige week legden we al uit dat er -ondanks een paar felle criticasters- nauwelijks écht verzet bestaat binnen de Republikeinse partij tegen Trump. Vele Congresleden delen ongetwijfeld de kritiek van senatoren als Jeff Flake en Bob Corker, maar het overgrote deel van de Republikeinen houdt gewoon zijn mond.
De reden hiervoor is duidelijk. Zelden is Republikeinse partij zo machtig geweest. Ze heeft in meerderheid in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden, er zit een Republikein in het Oval Office, het Supreme Court heeft een conservatieve meerderheid en Republikeinen hebben de meerderheid van staatsparlementen en gouverneurschappen in de handen.
Met andere woorden: dit is hét moment om de conservatieve agenda uit te voeren. De grootste, glimmende bokaal in de Republikeinse prijzenkast is uiteraard de belastinghervorming. Zolang die in het verschiet ligt, accepteren de meeste Republikeinen de chaos in het Witte Huis.
Het Republikeinse Congreslid maakt de plannen bekend voor een grootscheepse hervorming van het belastingstelsel (foto: Reuters)
Maar belastinghervorming is niet eenvoudig.....
….en dat is nog een understatement. Uit eigen ervaring weet ik dat het Amerikaanse belastingstelsel gekmakend gecompliceerd is. De laatste grote belastinghervorming is van 1986 onder Ronald Reagan. Sindsdien heeft elke president geprobeerd een belastinghervorming door te voeren, maar telkens liepen ze stuk op de complexiteit van het belastingstelsel.
De Republikeinen (en met hen veel Amerikanen) willen graag de belastingen drastisch verlagen. Met name de hoge vennootschapsbelasting is hen een doorn in het hoog. Nu nog ligt die op 35 procent (39 procent als je daarbij de vennootschapsbelasting van afzonderlijke staten optelt). Amerika heeft het hoogste tarief van alle OVSE-landen. 
Trump wil die verlagen naar 20 procent en liever nog verder omlaag duwen richting de 15 procent. Zo’n kolossale belastingverlaging slaat natuurlijk een enorm gat in de begroting. De verlaging van de vennootschapsbelasting alleen al zou de overheid naar schatting 1.500 miljard dollar aan inkomsten kosten over een periode van tien jaar.
So what’s the problem?
Om de begroting enigszins in balans te houden, zullen de Republikeinen tegenmaatregelen moeten nemen. Het meest voor de hand liggend is om stevig te gaan snoeien in het woud aan aftrekposten. Zo mogen Amerikanen hun hypotheekrente, staatsbelastingen en hun pensioenbijdrage aftrekken van de federale belasting. Het afgelopen jaar alleen al claimden Amerikanen 1.200 miljard dollar aan aftrekposten. Dat komt bovenop de automatische aftrekposten die de belastingdienst IRS doorvoert op je salaris. Dat bedrag was afgelopen jaar 747 miljard dollar.
De vennootschapsbelasting is daar zelf een uitstekend voorbeeld van. Die belasting is weliswaar 35 procent, maar door allerlei belastingvoordelen betalen Amerikaanse bedrijven in de praktijk gemiddeld 19 procent, wat veel meer in lijn ligt met de rest van de geïndustrialiseerde landen. 
Maar dáár loopt de politiek tegen een probleem aan. Veel van die aftrekposten zijn razend populair. En in Amerika geldt: voor elke aftrekpost is wel een belangenvereniging. Dit zijn groepen die veel geld doneren aan Congresleden. Reken maar dat die hun stem laten horen deze weken.
Hoe gaan de Republikeinen dit dilemma oplossen?
Het korte antwoord is: ze lossen het niet op. Daarover later meer. Gisteren publiceerden de Republikeinen de contouren van hun belastingplan. Dit zijn de voornaamste punten:
  • De federale vennootschapsbelasting gaat van 35 naar 20 procent.
  • Het aantal belastingschijven voor de inkomstenbelasting wordt teruggebracht van zeven naar vier.
  • De belastingvrije voet wordt verdubbeld: $12.000 voor individuen en $24.000 voor getrouwde paren.
  • Het hoogste tarief voor de grootverdieners wordt gehandhaafd op 39,6 procent (Trump had eerder beloofd het terug te brengen naar 35 procent). Wel gaat de belastingvoet omhoog. Het hoogste tarief geldt voor inkomens van individuen vanaf $500.000 per jaar (is nu nog $417.000). Voor getrouwde paren gaat de belastingvoet omhoog naar $1 miljoen per jaar (nu is dat nog $470.000)
  • Het maximum voor belastingvrij sparen voor pensioenen ($18.000 per jaar) blijft onveranderd.
  • De successierechten op hoge nalatenschappen (door de Republikeinen de “death tax” genoemd) worden op termijn afgeschaft.
En wat staat daar tegenover?
Om de begroting in balans te houden nemen de Republikeinen een aantal tegenmaatregelen. 
  • De hypotheekrente-aftrek wordt beperkt tot maximaal $500.000 per jaar.
  • Je mag maar maximaal $10.000 aan lokale eigendomsbelasting aftrekken.
  • Huishoudens kunnen niet langer staatsbelastingen aftrekken van hun federale belasting. 
Het grote gevecht gaat nu beginnen
President Trump promoot op een campagnebijeenkomst in Pennsylvania zijn belastingplan (foto: Reuters)
De president heeft haast. Hij is er nog steeds niet in geslaagd om wetgeving van betekenis door het Amerikaanse parlement te loodsen en hij hunkert naar een politieke overwinning. Maar zijn haast heeft ook grote risico’s. Er zijn namelijk twee grote problemen met het Republikeinse belastingplan.
Het eerste is terug te leiden tot een simpele rekensom. Het verlies aan belastinginkomsten wordt bij lange na niet gecompenseerd door de afschaffing van een aantal aftrekposten. Republikeinen spreken er al jaren schande van dat de staatsschuld is gegroeid tot meer dan 20.000 miljard dollar de afgelopen jaren. Met dit plan zal de staatsschuld echter versneld toenemen.
Republikeinen maken zich daar ineens geen zorgen meer over. Zij zeggen dat de belastingverlaging leidt tot versnelde economische groei en extra belastinginkomsten. Met andere woorden: de belastingverlaging betaalt zichzelf terug. Maar er is in het verleden geen enkel voorbeeld aan te wijzen dat dit zo werkt. Oud-president George H.W. Bush noemde dit dan ook “voodoo economics”.
Trump hoopt nog voor het einde van dit jaar de nieuwe belastingwet te ondertekenen. Maar zijn pad ligt vol obstakels en valkuilen. Democraten gaan hem uiteraard niet helpen en dat kan in de Senaat, waar de Republikeinen maar een flinterdunne meerderheid hebben, problemen opleveren. Dertig jaar lang hebben de Republikeinen, vergeefs, geprobeerd belastingen te hervormen. Het zou een prestatie van jewelste zijn als het ze nu in twee maanden wel zou lukken. 
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.