Bekijk profielpagina

De allerlaatste Trump Weekly - zaterdag 12 december 2020

Revue
 
Lieve volgers! Vier jaar geleden begon ik met de Trump Daily, dat later omgedoopt zou worden tot de T
 

Arjen van der Horst

12 december · Editie #195 · Bekijk online
NOS- en Nieuwsuur-correspondent Arjen van der Horst houdt je op de hoogte van al het nieuws rond Donald Trump en politiek Washington. Elke week krijg je een Trump Weekly in je mailbox.

Lieve volgers!
Vier jaar geleden begon ik met de Trump Daily, dat later omgedoopt zou worden tot de Trump Weekly. Begin 2016 was het de bedoeling dat we in de eerste honderd dagen van Trumps presidentschap deze nieuwsbrief zouden schrijven, maar daarna zouden stoppen. Voordat ik aan dit project begon, vroeg me af of we wel genoeg materiaal zouden hebben om een dagelijkse of wekelijks nieuwsbrief over Donald Trump te vullen. We zijn nu vier krankzinnig drukke jaren verder en weten inmiddels het antwoord op die vraag.
Het was niet altijd bij te benen wat er allemaal uit het Witte Huis kwam. Dat was ook een frustratie. Trump was als een zwart gat dat alle aandacht in ons nieuwsuniversum opslokte. De bovenmatige aandacht voor dit hoogst ongebruikelijke presidentschap was grotendeels gerechtvaardigd, maar het betekende dat we soms niet toekwamen aan andere belangrijke verhalen.
Vier jaar geleden dacht ik nog dat ik nooit meer een verkiezingsjaar als dat van 2016 zou meemaken. Maar 2020 sloeg natuurlijk alles. Met het einde van het presidentschap van Donald J. Trump komt ook een einde aan de Trump Weekly. In deze allerlaatste nieuwsbrief blik ik terug op de momenten en ontwikkelingen die het meeste indruk op mij gemaakt hebben in zes jaar correspondentschap.
Ik wil jullie hartelijk bedanken voor alle lieve e-mails, vragen en opmerkingen van de afgelopen jaren. Het heeft me enorm geholpen de Trump Weekly vorm te geven. Zoals met alles in de journalistiek was ook deze nieuwsbrief teamwerk. Veel dank aan mijn collega’s in Washington en Hilversum die de Trump Weekly van het broodnodige kritische commentaar voorzagen: Jet Mok, Merel Akkerman, Lizette Pellikaan, Eline de Zeeuw, Wouter Zwart, Marieke de Vries, Lucas Waagmeester, Eelco Bosch van Rosenthal en Koen Soete. Ik wil ook de leidinggevenden van de NOS bedanken die de aanzet gaven tot deze nieuwsbrief. Hun steun maakte de Trump Weekly mogelijk: Gerard de Kloet, Dick Jansen, Esther Bootsma, Bart Leferink en Marcel Gelauff.
Tot slot een bijzonder dankwoord voor mijn vriend en collega Ryan Hermelijn, die de afgelopen zes jaar mijn steun en toeverlaat was in Washington DC. Zonder zijn intellect, humor en tomeloze inzet was niets mogelijk geweest de afgelopen jaren.
Groet!
Arjen

Zes jaar Amerika
Zes jaar correspondentschap: een compilatie (met dank aan Iris de Graaf!)
“Neem de Spaanse grieppandemie van 1918. Voeg daaraan toe de Grote Depressie van 1929 en de sociale onrust van 1968. Dat is 2020”, zei een collega eerder dit jaar.
Het is onmogelijk om het afgelopen jaar in één artikel samen te vatten, laat staan een correspondentschap van zes jaar. Ik arriveerde in 2014 in de nadagen van Obama’s presidentschap, maar mijn tijd in Amerika kwam uiteraard grotendeels in het teken te staan van Donald Trump.
Het is ongetwijfeld een van de roerigste periodes uit de Amerikaanse geschiedenis. De afgelopen zes jaar kenmerkten zich niet alleen door Trumpisme en groeiende verdeeldheid, maar ook door Black Lives Matter, de vrouwenbeweging, #MeTo, oplaaiend vuurwapengeweld, groeiend anti-semitisme en de verwoestende effecten van klimaatverandering.
De opkomst van Black Lives Matter
Op de tweede dag van mijn correspondentschap, eind 2014, stapten producer Ryan Hermelijn en ik op het vliegtuig richting Ferguson. In tal van Amerikaanse steden waren protesten uitgebroken nadat een onderzoeksjury besloten had om agent Darren Wilson niet te vervolgen. Eerder in de zomer had Wilson de zwarte tiener Michael Brown doodgeschoten in Ferguson, wat toen al leidde tot massale demonstraties. Het zou mijn eerste reportage worden vanuit Amerika. Zo maakten we de opkomst van Black Lives Matter van dichtbij mee.
Ferguson, november 2014: mijn eerste reportage als Amerika-correspondent
In de zomer van 2015 keerde ik samen met cameraman Remco Bikkers terug naar St Louis en het aangrenzende Ferguson voor een portret van Black Lives Matter. We belandden onbedoeld in een confrontatie tussen politie en activisten. Wat volgde was een escalatie van geweld waarin een aantal grote problemen van Amerika samenbalden: de extreme armoede van de zwarte getto’s die geteisterd worden door drugs- en bendegeweld, het diepe wantrouwen van Afro-Amerikanen jegens de politie en het buitensporige geweld van een gemilitariseerde politiemacht die besmet is met racisme.
Reportage: Black Lives Matter, een nieuwe burgenrechtenbeweging
Trumpisme en de worsteling van de Democraten
Black Lives Matter werd in 2016 volledig overschaduwd door een nieuwe beweging: Trumpisme. Aanvankelijk nam niemand de zakenman uit New York serieus, maar tot verrassing van velen (inclusief hemzelf) won Donald Trump de presidentsverkiezingen. We zijn de afgelopen jaren vaak op zoek gegaan naar de achtergronden van zijn electorale succes. Een deel van dat antwoord vonden we in de dichtbeboste bergen van West Virginia.
Vlak voor de verkiezingen van 2016 bezochten we het mijnwerkersdorp Rhodell. Eens vormden plaatsjes als van Rhodell het kloppende hart van de Amerikaanse economie. De Democratische partij en de vakbonden maakten hier decennialang de dienst uit. Maar de afgelopen dertig jaar sloten steeds meer kolenmijnen en fabrieken. De inwoners van West Virginia voelden zich niet langer thuis bij de Democraten die ze meer en meer zagen als de partij van de hoogopgeleide, stedelijke elite aan de oost- en westkust.
West Virginia staat nu te boek als de armste staat van de Verenigde Staten. De America First-boodschap van Trump raakte dan ook een gevoelige snaar bij de inwoners van Rhodell. Zij waren de “vergeten mannen en vrouwen” waar de president het vaak over had. Bij Democraten leidde dat tot ongeloof. Hoe kon een zakenman/reality tv-ster/casino-eigenaar uit New York, die een leven van ongekende luxe leidde, zo aanslaan bij de verarmde delen van Amerika?
Maar Trump begreep instinctmatig de grieven van de witte arbeidersklasse. Hij sprak hun taal en voor het eerst in lange tijd voelden miljoenen Amerikanen zich gehoord. Bovendien symboliseerde Trump een dikke middelvinger naar het politieke establishment van Washington. Dat was een bijzonder krachtig sentiment, wat de Democraten tot op de dag van vandaag nog steeds onderschatten.
In de armste staat van Amerika raakte Trump een gevoelige snaar
We zouden vier jaar later teruggaan naar de gebieden die in 2016 massaal op Trump stemden. Zo bezochten cameraman Koen Soete en ik Luzerne County in de staat Pennsylvania. Luzerne County was decennialang een Democratisch bolwerk, maar in 2016 verpulverde Trump hier zijn tegenstander Clinton. Vier jaar later en Trump is nog altijd onverminderd populair in Luzerne County.
Reportage: in Luzerne County is de steun voor Trump onwrikbaar
Tevens zagen we een Democratische partij die steeds meer met zichzelf worstelde. Het partij-establishment wilde nadrukkelijk een middenkoers varen. Ze waren bang dat ze met een progressieve agenda te veel kiezers zouden wegjagen. Maar de linkervleugel van de partij werd steeds dominanter met vaandeldragers als Bernie Sanders, Elizabeth Warren en Alexandria Ocasio-Cortez.
In 2016 opereerde Bernie Sanders nog aan de buitenkant van de partij, maar vier jaar later waren grote delen van zijn agenda overgenomen door andere Democratische presidentskandidaten. Die interne worsteling zagen we in 2020 ook terug bij Democratische kiezers. In de aanloop naar de eerste voorverkiezingen in Iowa volgden cameraman Remco Bikkers en ik vier maanden lang vier kiezers uit de landbouwstaat.
Reportage: wat bepaalt de stem van de kiezers in Iowa?
Moord en verdwijningen langs de Snelweg der Tranen
Het ongebruikelijke presidentschap van Trump slokte een groot deel van onze journalistieke aandacht op en dat leidde ook geregeld tot frustraties. We kwamen soms niet toe aan andere belangrijke thema’s. Een van de verhalen die me al sinds 2016 intrigeerden, was de Highway of Tears, een verhaal dat we pas in december 2018 zouden maken. Samen met cameraman Koen Soete trok ik naar een snelweg in het afgelegen gebergte van de Canadese provincie British Columbia, waar de afgelopen jaren tientallen meisjes en jonge vrouwen verdwenen. De meesten waren afkomstig uit de First Nations, de oorspronkelijke bewoners van Canada. Niemand wist met zekerheid wat er met ze gebeurd was.
Reportage: moord en verdwijningen langs Canadese 'Highway of Tears'
Klimaatverandering: geen abstract fenomeen meer
Van langdurige overstromingen tot periodes van extreme droogte, hitte en verwoestende vuurzeeën. Steeds meer zijn de gevolgen van klimaatverandering voelbaar in Amerika. In het westen van het land werd bijna jaarlijks record na record gebroken met immense natuurbranden, terwijl het oosten juist te maken kreeg met bovenmatige neerslag.
Reportage: de 'megafires' van Californië
Nergens gaat de opwarming van de aarde zo hard als in het Noordpoolgebied. Samen met cameraman Remco Bikkers maakte ik in 2018 een van mijn bijzonderste reizen. We bivakkeerden in het Arctic National Wildlife Refuge, het grootste natuurreservaat van de VS. Trump wil de beschermde status van dit afgelegen gebied in Alaska afnemen om olie- en gasboringen mogelijk te maken. Voor de Gwich’in-stam, die al eeuwen leeft in dit gebied, is dit een nachtmerriescenario. Ze hebben al te kampen met de gevolgen van klimaatverandering en vrezen dat boringen de doodsklap betekenen voor hun manier van leven.
Reportage: een frontlinie in de wildernis van Alaska
De orkaan die Puerto Rico platwalste
Klimaatverandering leidt volgens wetenschappers ook tot steeds krachtigere orkanen. Vooral 2017 was een uitzonderlijk jaar met meerdere zware orkanen. In september legde orkaan Maria het eiland Puerto Rico grotendeels plat. De hulp van de Amerikaanse regering kwam traag op gang en dat heeft ongetwijfeld bijgedragen aan het hoge dodental (bijna drieduizend).
In Puerto Rico kwam de ramp extra hard aan. Het eiland zucht al jaren onder wanbestuur en een diepe schuldencrisis. Veel inwoners waren op zichzelf aangewezen, zo merkten we toen we de afgelegen binnenlanden introkken. Toen we een jaar later terugkwamen zaten nog steeds delen van het eiland zonder stroom en schoon drinkwater.
Reportage: hele gemeenschappen in Puerto Rico afgesneden van de buitenwereld
De vloek van Amerika: vuurwapengeweld
Het is een onderwerp waar je als correspondent moedeloos van wordt. Bijna dagelijks wordt Amerika opgeschrikt door bloedige schietincidenten waarbij meerdere slachtoffers vallen. De meeste (media-)aandacht ging altijd uit naar de mass shootings. Het gebeurt zo vaak dat de Amerikanen zelfs aparte categorieën hebben bedacht : church shootings, school shootings, nightclub shootings, office shootings, gang shootings, enzovoort.
In mijn zes jaar tijd maakte ik vijf bloedbaden mee die in de top tien zouden belanden van de dodelijkste mass shootings uit de Amerikaanse geschiedenis: Las Vegas (september 2017: 58 doden), Orlando (juni 2016: 50 doden), Sutherland Springs (november 2017: 26 doden), El Paso (augustus 2019: 23 doden) en Parkland (februari 2018: 17 doden). Hoewel de Amerikaanse overheid kosten nog moeite spaart om terroristisch geweld te voorkomen, doet het weinig tot niets om vuurwapengeweld aan band te leggen. Jaarlijks komen tussen de 30.000 en 40.000 Amerikanen om het leven door vuurwapens.
Het patroon na de zoveelste mass shooting was altijd hetzelfde. Dagenlang berichtten de media over het bloedbad. Er kwam een roep om strengere wapenwetten in te voeren. De machtige wapenlobby roerde zich en uiteindelijk gebeurde er niets. Toen op 14 februari 2018 een negentienjarige jongeman 17 scholieren doodschoot in de Stoneman Douglas High School in Florida, verwachtte ik dan ook niet dat het dit keer wel tot een ommezwaai zou leiden.
Maar die dag was het begin van een nieuwe dynamiek. Een vurig pleidooi van de scholiere Emma Gonzalez maakte veel los. De machtige wapenlobby NRA kwam in het gedrang. Jongeren in heel Amerika verenigden zich, wat op 24 maart van dat jaar culmineerde in de March for Our Lives. Aan de protestmarsen, die over het hele land plaatsvonden, deden naar schatting tussen de 1 miljoen en 2 miljoen Amerikanen mee.
Reportage - Na Parkland: hoe bescherm je kinderen tegen vuurwapengeweld?
Een bijzonder interview: John Lewis
Mijn correspondentschap tekende zich door massaprotest en grass roots activisme. We hebben het in deze nieuwsbrief al uitgebreid gehad over Black Lives Matter en de anti-vuurwapenprotesten van jongeren. In 2014 en 2015 was de Tea Party-beweging nog erg actief, een voorloper van het huidige Trumpisme. Klimaatactivisten lieten steeds luider van zich horen wat in 2016 leidde tot massale klimaat- en wetenschapsmarsen.
Begin 2016 waren we aanwezig bij de vrouwenmars in DC. Als een reactie op verkiezingsoverwinning van Trump protesteerden de dag na zijn inauguratie honderdduizenden vrouwen in het hele land . Daar bleef het niet bij: een recordaantal vrouwen werd verkozen in politieke functies bij de verkiezingen van 2018 en 2020 en de vrouwenbeweging kreeg een extra zwengel door #MeToo.
Een van mijn bijzonderste ontmoetingen was met een activist van het eerste uur. In 2018, ter gelegenheid van de vijftigste sterfdag van Martin Luther King, had ik de eer John Lewis te interviewen, de zwarte burgerrechtenactivist die in de jaren vijftig en zestig op de barricaden stond. Hij zou de afgelopen dertig jaar uitgroeien tot een van de invloedrijkste leden van het Congres. Lewis overleed dit jaar tijdens het hoogtepunt van de Black Lives Matter-protesten.
Interview: John Lewis en de erfenis van Martin Luther King
Een diep verdeeld land
De afgelopen zes jaar heb ik de woorden “verdeeldheid” en “polarisatie” zo vaak gebruikt dat ik soms als een grijsgedraaide plaat moet hebben geklonken. Maar de groeiende kloof in de Verenigde Staten (op alle niveaus) was nu eenmaal de rode draad van mijn correspondentschap. Bij mijn aankomst in 2014 trof ik al een diep verdeeld land aan. Ik dacht toen nog dat Amerika niet verdeelder kon raken. Maar die polarisatie nam alleen maar verder toe. Ik heb me altijd afgevraagd hoe die twee delen van Amerika weer op een normale manier met elkaar in gesprek raken, maar het antwoord op die vraag heb ik nooit gevonden.
Nergens was die polarisatie zo tastbaar en gewelddadig toen we eerder deze zomer de stad Kenosha in Wisconsin in bezochten, waar agenten de zwarte man Jacob Blake in de rug hadden neergeschoten. Overdag waren er vreedzame protesten van Black Lives Matter. Maar toen de avond viel, ging een minderheid van activisten de confrontatie aan met de politie. Elders in de stad gebruikten criminelen de onrust als rugdekking om bedrijven en winkels te plunderen en in brand te steken.
In Kenosha kwamen we ook in aanraking met een fenomeen dat zich steeds openlijker manifesteerde in de VS: zwaarbewapende milities. Vanuit verschillende staten en steden trokken mannen (het waren voornamelijk mannen) met semi-automatische wapens naar Kenosha. Ze hadden er geen vertrouwen in dat de politie de plunderingen en brandstichtingen kon voorkomen. Tijdens de derde nacht van onrust liepen we mee met zo'n milities. In diezelfde nacht ging het gierend mis: de 17-jarige Kyle Rittenhouse schoot met een AR15 semi-automatisch wapen twee demonstranten dood. Een derde raakte zwaargewond.
Reportage: op pad met de burgermilitie in Kenosha
De pandemie bepaalde alles in 2020
In het laatste jaar van mijn correspondentschap kwamen veel van de bovenstaande grote thema’s weer terug. Er waren massale protesten tegen racisme en buitensporig politiegeweld na de dood van George Floyd en Breonna Taylor. Het westen van het land stond andermaal in brand na een periode van extreme droogte en hitte. Het land leek verdeelder dan ooit in een uniek verkiezingsjaar.
Maar uiteraard stond 2020 vooral in het teken van de pandemie die op alles haar stempel drukte en genadeloos alle zwaktes van het Amerikaanse systeem blootlegde. De coronacrisis landde in maart en aanvankelijk was New York het epicentrum. Dat leverde surreële en unieke beelden op. De city that never sleeps was een spookstad geworden waarin het dagelijkse leven volledig was lamgeslagen.
Reportage: hoe de coronapandemie New York lam legt
In de week dat Amerika de 200.000 covid-doden passeerde, keerden we terug naar New York. We zagen hoe diep de wonden waren die de pandemie had geslagen. We bezochten een begrafenisondernemer in Queens die de eerste golf van dichtbij meemaakte en zich inmiddels schrap zette voor een tweede golf.
Amerika bereikt trieste mijlpaal: 200.000 coronadoden
Qua vadis, Amerika?
Een maand geleden eindigde ik mijn laatste bijdrage vanuit Washington DC voor het NOS Journaal met de woorden dat Amerika als het ware twee presidenten heeft. We zijn inmiddels een maand verder en Trump heeft nog steeds niet de overwinning van Joe Biden erkend. Dagelijks verspreidt hij leugens, complottheorieën en ongefundeerde beschuldigingen dat de Democraten de verkiezingen hebben gestolen. Terwijl het land in steeds grotere gezondheidscrisis verkeert en de economie na een korte opleving weer dreigt stil te vallen, steekt de president al zijn tijd en energie in het terugdraaien van de verkiezingsuitslag.
Hoewel Trump geen enkel bewijs heeft voor grootschalige kiezersfraude en nog geen rechter heeft te weten overtuigen, gelooft een groot deel van zijn aanhang dat hij de rechtmatige winnaar is. Ook de meerderheid van de Republikeinen in het Congres heeft nog steeds niet de overwinning van Joe Biden erkend. Amerikaanse media melden dat Trump niet aanwezig zal zijn bij de inauguratie van Joe Biden op 20 januari. Daarmee breken de president en de Republikeinen met een eeuwenoude traditie van een vreedzame overdracht van de macht.
Ik verlaat dit land dan ook met een mengeling van verwondering en pessimisme. Ik heb intens genoten van de natuurpracht van dit onmetelijke land en de enorme diversiteit van zijn inwoners, die ons vaak met open armen ontvingen. Ik heb diepe bewondering voor de enorme veerkracht van Amerikanen die zelfs in de moeilijkste omstandigheden reden voor optimisme zien.
Maar ik ben somber gestemd over hun toekomst.
De problemen van het land zijn gigantisch. De ongelijkheid is extreem, de middenklasse holt uit en de economie staat vooral in dienst van de allerrijksten. De pandemie heeft aangetoond hoe krakkemikkig het nationale zorgstelsel is. De infrastructuur is hopeloos verouderd en brokkelt steeds verder af. De Verenigde Staten kampen nog altijd met systematisch en institutioneel racisme. Klimaatverandering begint een steeds grotere tol te eisen, terwijl groot deel van Amerika dit probleem niet serieus neemt of zelfs ontkent.
De ruimte voor consensus en compromis om deze kolossale uitdagingen aan te pakken is alleen maar afgenomen de afgelopen jaren. Zo is Amerika vooral in worsteling met zichzelf. Het land gaat een onzekere toekomst tegemoet waarbij zijn leidende rol op het wereldtoneel niet meer vanzelfsprekend is.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Arjen van der Horst met Revue.