Bekijk profielpagina

Ouder worden in Nepal

Revue
 
In Nepal zijn geen verzorgingshuizen. Hoe ziet het leven van ouderen er hier uit en wie verzorgt ze a
 

Olivier over de zorg van morgen

17 november · Editie #47 · Bekijk online
ABN AMRO schrijft over mijn moeilijke besluit bij het stoppen met Dinst

In Nepal zijn geen verzorgingshuizen. Hoe ziet het leven van ouderen er hier uit en wie verzorgt ze als dat nodig is? Ik vroeg een vriend in Nepal wanneer is iemand oud? Hij keek me glazig aan en wist geen antwoord te geven. Ouderdom aan een bepaalde leeftijd verbinden klonk hem vreemd in de oren. Ouder worden wordt in Nederland al snel als iets negatiefs beschouwd. In Nepal blijf je tot op late leeftijd actief onderdeel van de maatschappij en is er veel respect voor oudere mensen. In Nepal blijf je voor jezelf koken totdat je erbij neervalt, in Nederland werd tot kort geleden de koffie voor je ingeschonken vanaf je 65e in het bejaardenhuis. Ouder worden in Nepal is anders dan in Nederland. Wat kunnen we van elkaar leren?

Ik sprak Bishal Dhakal, de oprichter van Nepals eerste professionele thuiszorg organisatie. Bishal komt uit een welgestelde familie, spreekt vloeiend engels en heeft in het buitenland gestudeerd. Dat is een typisch profiel van een ondernemer in Nepal. Veel Nepalezen die in het buitenland hebben gestudeerd komen niet terug naar Nepal. Diegene die dat wel doen zijn vaak gedreven en willen iets goeds doen voor hun vaderland. Je zou ze sociaal verantwoord ondernemers kunnen noemen. 

Bishal sprak in ons gesprek geen één keer over de armoede of over ellende van oud en ziek worden in een land met slechte medische voorzieningen. Hij en vele anderen hier klagen niet over de overheid die zich niet bemoeit met medische hulp of ondersteuning van hulpbehoevenden. Een goed ziekenhuis in de buurt is natuurlijk fijn, en ja het is verschrikkelijk als je een dure operatie nodig hebt op je 30e maar daar geen geld voor hebt. Maar er is ook een keerzijde vertelt hij. Ziek worden is onderdeel van het leven. Er is minder angst voor de dood. De eindeloze toegang tot mogelijkheden voor medische zorg, operaties en beschikking over dure medicijnen is ook een voedingsbodem voor angst en stress. Deze mogelijkheden zorgen ervoor dat westerlingen ziek zijn en de dood niet accepteren en daarmee het zorgsysteem onbetaalbaar maken. Tja wat is beter? Ik weet het niet. 

Martine (mijn vrouw) en ik waren heel blij dat we op vertoning van ons Zilveren Kruis (Eurocross) pasje direct geholpen werden in het beste ziekenhuis van Kathmandu. Dit toen we dachten dat Cazijn, ons zoontje van 6 jaar, zijn voet gebroken had. De week erop viel Martine op de school van de kinderen van een stoel toen ze iets op wilde hangen. We wapperden weer met ons verzekeringspasje en een uur later had ze 15 mooie hechtingen in haar bovenarm. De naalden waren schoon en de dokter was fantastisch. Op zo’n moment voel je je hier bevoorrecht. 

Terug naar het ouder worden. Stel je vader of moeder krijgt een chronische, wellicht terminale ziekte. Hoe ga je daarmee om? Hoever ga je met behandelen? Wanneer slaat het voorrecht van goede medische zorg om in voor de patiënt en familie eindeloze, emotionele en vaak slopende behandeltrajecten. In Nepal is een lang en kostbaar medisch traject voor de meeste mensen geen optie. Ze accepteren dat ouderdom met gebreken komt en zijn minder bang voor de dood. De meeste Nepalezen wonen met twee of drie generaties samen in een huis. Dus er is altijd wel iemand die je kan helpen met wassen, aankleden en medicijnen halen. Ondanks dit sociale vangnet blijven ouderen veel taakjes zelf doen. Er heerst een trots om te blijven koken, op de kleinkinderen te passen en naar het lokale winkeltje te lopen voor een boodschap. Trots en zonder angst gaan ze het leven tegemoet. Klinkt best goed, toch?

Bishal geeft regelmatig lezingen in Europa over zijn thuiszorg model in Nepal. Over de manier waarop hij met Healthathome ‘zijn’ ouderen een zo actief mogelijk leven laat leiden, onderdeel laat zijn van de gemeenschap en zorgt dat de zorgprofessionals goed contact houden met familie. Als nederlandse zorgondernemer klinkt mij dit als muziek in de oren. Dit is precies wat we nodig hebben in Nederland. 

Ook in Nepal zijn steeds meer werkenden die zich onttrekken aan de sociale verplichtingen in de familie. Mensen zoals ik, zegt Bishal. “Ik stel me individualistischer op. Dat begon met mijn opleiding in en vele reizen naar het buitenland. Ik werk hard en als het moment komt dat mijn vader of moeder hulp nodig heeft, dan ligt het voor de hand dat we daarvoor betaalde ondersteuning, dus thuiszorg, in huis halen”. Hoeveel van de hulpbehoevende in de Kathmandu vallei geen familieleden voor de dagelijkse ondersteuning om zich heen hebben? Hoeveel mensen thuiszorg nodig hebben. Op die vraag antwoord Bishal dat dat maar een laag percentage is. Een andere thuiszorg ondernemer die ik sprak dacht daar anders over en was ervan overtuigd dat dit ongeveer 50 procent is. Kortom, erg duidelijke statistieken over de ouderenzorg zijn hier niet beschikbaar. Beide ondernemers vertelden dat thuiszorg duur is en de overheid hier niet aan meebetaalt. Het is dus een luxe service. Een volle dag thuiszorg ondersteuning kost hier ongeveer €20. Dat is voor veel mensen te duur en daardoor blijft de nieuwe thuiszorg markt voorlopig een relatief kleine markt voor de rijkere Nepalezen. Tot een jaar of 10 geleden werd het niet geaccepteerd om de verzorging van je ouders over te laten aan vreemden. En waren er geen professionele thuiszorg organisaties bij wie je daarvoor terecht kon. Dat kan nu dus wel. Langzaam aan gaan meer mensen in de hoofdstad de verzorging voor hun ouders uit handen geven. Zou dat komen doordat hier ook steeds meer overbelaste mantelzorgers zijn? Daar heb ik in elk geval nog niks over in de kranten gelezen…

Tenslotte wil ik refereren aan een artikel dat 11 september in de Volkskrant stond “Elke dag langsgaan en goed plannen: zo werkt het team van mevrouw Plet”. Mevrouw Plet heeft kanker met uitzaaiingen in de borst, longen, lymfe en bekken. Gelukkig woont haar zoon Glen drie dorpen verderop. Hij komt elke dag langs en helpt met dagelijkse dingen zoals koken. Het artikel gaat over het zorgteam dat voor haar klaarstaat. Drie keer per dag komt de wijkverpleegkundige: voor de medische controles, de medicijnen, wassen, eventueel hulp bij het opstaan en naar bed gaan. Een diëtiste die voedingsadvies geeft, de logopediste voor de ademhalingsoefeningen, de ergotherapeut die aanpassingen noodzakelijk achtte als een wc-verhoger en een douchekrukje. De ambtenaar van de gemeente wilde inventariseren of er nog vrijwilligers moesten worden ingeschakeld maar dat was niet nodig. En Marion, de praktijkondersteuner van de huisarts, belt meerdere keren per week. Met dit team van ondersteuners is goed plannen het geheim zegt Marion. En dan zijn er nog meer mogelijkheden van ondersteuning, zoals fysiotherapeuten aan huis, podotherapeuten en nog veel meer. Eigenlijk moet ik dit artikel vertalen en een paar mensen hier laten lezen. En dan erbij vertellen dat mensen zoals mevrouw Plet het vervelend vinden dat er veel vreemden over de vloer komen. Maar wellicht moet ik dan eerst uitleggen wat een logopedist, ergotherapeut en een fysiotherapeut is.
Veel goeds en Namaste
Olivier

Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Olivier Coops met Revue.