Bekijk profielpagina

Zes factchecks die je wijzer maken voor de Europese verkiezingen

Revue
 
Volgende week donderdag is het zover: stemmen voor het Europees parlement. Dus zijn we bij Nieuwschec
 
18 mei · Editie #47 · Bekijk online
Nieuws van Nieuwscheckers
Volgende week donderdag is het zover: stemmen voor het Europees parlement. Dus zijn we bij Nieuwscheckers keihard politici aan het factchecken. Dat leverde deze week zes factchecks en drie achtergrondartikelen op. Leuk resultaat: GroenLinks paste een passage in het verkiezingsprogramma aan vanwege een factcheck van Nieuwscheckers.

Factchecks voor EU-verkiezingen
Dit zijn de zes factchecks die we afgelopen week publiceerden:
Groen Links baseert bewering dat leger VS tien keer zo efficiënt is als Europese legers op een spookcijfer
De VS geven twee keer zoveel geld uit aan defensie als de Europese landen bij elkaar, maar daarmee bereiken ze ook tien keer zoveel, meent Dirk-Jan Koch, de GroenLinks-kandidaat voor het Europarlement. Dat is vaker beweerd over de baten van Europese defensiesamenwerking, maar het is een spookcijfer: niet gebaseerd op onderzoek en minstens achttien jaar oud. 
SP-leider Marijnissen overdrijft aantal Oekraïense werknemers in Polen
Arbeidsmigratie is een belangrijk thema voor de Europese verkiezingen. Polen trekken naar West-Europa voor werk, en vervolgens komen Oekraïners naar Polen om daar aan het werk te gaan. In totaal gaat het om twee miljoen Oekraïense werknemers, zei SP-leider Lilian Marijnissen in een uitzending van Buitenhof. Ze had dat gelezen in Trouw. Maar zowel Trouw als Marijnissen hebben dat aantal niet gecontroleerd. Dus hebben wij dat nu voor ze gedaan. Wat blijkt? Er zijn geen precieze cijfers. Wel schattingen en die zijn een stuk lager dan de twee miljoen van Marijnissen. Lees het in onze factcheck.
Draait de Italiaanse economie zo beroerd door de euro?
Het is te lezen in het verkiezingsprogramma van Forum voor Democratie: de euro is debet aan de stagnerende economie in Italië. Klopt dat wel, vroegen wij ons af. We raadpleegden allerlei deskundigen en kwamen tot de conclusie dat deze bewering niet hard te maken is. Er spelen zoveel andere factoren een rol, dat niet te zeggen is of de euro echt invloed heeft gehad op de Italiaanse economie. Hoe de deskundigen er precies over denken, lees je in onze factcheck.
80% van de EU-landbouwbegroting naar 20% van de boeren? Dat weten we niet, GroenLinks…
GroenLinks had in het verkiezingsprogramma gezet dat tachtig procent van het Europese landbouwgeld naar slechts twintig procent van de boeren gaat. Maar dat klopt niet. Althans, we weten niet of het klopt, want dat is onbekend. Wel is duidelijk dat ruwweg tachtig procent van de directe Europese inkomenssteun aan landbouwbedrijven naar slechts twintig procent van de boeren gaat. Maar die directe inkomenssteun is niet het hele landbouwbudget. Direct na publicatie van onze factcheck heeft GroenLinks de tekst in het verkiezingsprogramma aangepast. Lees hier meer.
Jongerius (PvdA) beweert ongefundeerd dat Nederland Europees kampioen flexwerken is
Agnes Jongerius, Europarlementariër van de Partij van de Arbeid, zei tijdens een radio-interview dat Nederland ‘Europees kampioen flexwerken’ is. Dat blijkt alleen niet uit de cijfers. De recentste cijfers van Eurostat laten zien dat het aandeel flexwerkers in Polen, Spanje en Griekenland groter is dan in Nederland. Maar Eurostat laat oproep- en uitzendkrachten buiten beschouwing. Omdat er geen cijfers uit andere landen zijn over de hoeveelheid oproep- en uitzendkrachten is niet te zeggen of Nederland Europees kampioen flexwerken is. Lees meer in de factcheck.
Bron: Voedselbank
PVV-Europarlementariër overdrijft het aantal Nederlanders dat naar de Voedselbank gaat
Volgens Europarlementslid Marcel de Graaff (PVV) zitten honderdduizenden Nederlandse burgers zo krap bij kas, dat ze hun eten bij de Voedselbank moeten halen. Hoewel het aantal mensen dat naar de Voedselbank gaat het afgelopen jaar steeg, is zijn stelling overdreven: Niet honderdduizenden, maar ongeveer 140 duizend mensen ontvingen vorig jaar eten van de Voedselbank. Lees hier de factcheck.
Andere artikelen van Nieuwscheckers over de EU
Nieuwscheckers publiceert niet alleen factchecks in de aanloop naar de Europese verkiezingen, maar ook achtergrondartikelen. Bijvoorbeeld om uit te leggen hoe het Europees Parlement werkt.
Hoe werkt het Europees Parlement eigenlijk?
Veel Nederlanders weten niet wat er op het spel staat bij de Europese Parlementsverkiezingen, blijkt uit recent onderzoek. Opvallend, aangezien het Europees Parlement de afgelopen jaren aan relevantie heeft gewonnen. In deze explainer geven we antwoord op een aantal belangrijke vragen: waar stemmen Europarlementariërs eigenlijk over, en welke rol speelt het Europees Parlement?
Wie zeggen onderzoeken over het vertrouwen in de EU?
De ene politicus zegt dat de EU steeds minder vertrouwen geniet van de bevolking, terwijl de andere politicus juist zegt dat steeds meer Nederlanders de EU steunen. Maar wat klopt daarvan? En waarom komen onderzoeksinstituten met verschillende conclusies? We hebben een inventarisatie gemaakt van de meest recente studies, die je hier kan lezen.
Zo werd de strijd om de omstreden EU-auteursrechtrichtlijn beslecht
Zelden werd in Brussel zo hevig gelobbyd over een voorstel als over de hevig bekritiseerde auteursrechtrichtlijn van de EU. De lobby van de muziekindustrie wist het te winnen van de tech-industrie en NGO’s die opkomen voor internetvrijheid. Een kijkje in de keuken van de Europese politiek.
Nieuwscheckers runt Facebook-campagne tegen nepnieuws
Met het oog op de Europese verkiezingen is Facebook deze week in samenwerking met factcheckers een campagne begonnen om mensen alert te maken op nepnieuws. Op Facebook krijgen mensen eenvoudige tips aangereikt om zelf te controleren of berichten op Facebook te vertrouwen zijn. In Nederland verschijnt de campagne onder de vlag van Nieuwscheckers op Facebook. De tips zijn ook te vinden op de Nieuwscheckers-website.
FactCheck071: Geen voetbalvelden over voor hockey Roomburg
De komende tijd checkt politiek verslaggever Sebastiaan van der Lubben uitspraken uit de Leidse gemeenteraad. De factchecks staan op zaterdag in het Leidsch Dagblad en later op onze website.
Hockeyclub Roomburg wil meer velden. De club barst uit haar voegen. Kritische omwonenden keren zich echter tegen extra sportvelden in het Roomburgerpark: ’de hockey’ kan beter verhuizen naar een verlaten sportveld van een voetbalclub die op het punt staat om te vallen. Die bewering blijkt onjuist: de ruimte is er niet (meer). De velden waar men het over had, blijven in gebruik door studentenvoetbalclub LSVV ’70 en kunnen geen hockeyveld worden. Lees de factcheck hier.
Factchecks van andere media
Melkklieren in de vorm van bloemblaadjes
Kort geleden ging onderstaande foto van vrouwelijke melkklieren rond op sociale media. Vrouwelijke melkklieren zouden eruit zien als bloemblaadjes, en onder meer de Libelle en Kek Mama besteedden aandacht aan de foto. De Volkskrant ging na in hoeverre de weergave realistisch is. De conclusie: “Het idee van zo’n corsage van vlees en bloed is wel leuk, maar in werkelijkheid zien borsten er vanbinnen meestal niet uit als bloemen.” Lees hier wat de experts erover zeggen.
Bron: Volkskrant
Vrouwelijke journalisten en bedreigingen
In Villamedia - het vakblad voor journalisten - stond recent een stuk over vrouwelijke journalisten die te maken krijgen met bedreigingen. De helft van het aantal vrouwelijke journalisten zou te maken hebben (gehad) met bedreigingen, intimidaties of geweld in het kader van hun werk. Met name freelancers en/of journalisten met een migratieachtergrond zouden kwetsbaar zijn. NRC concludeert dat dat waar is: het blijkt uit een enquêteonderzoek waaraan 366 vrouwen meededen, en bovendien stroken de resultaten met diverse internationale onderzoeken.
Aluminium en alzheimer
Volgens de website Healthy Bites veroorzaakt aluminium de ziekte van alzheimer. NUcheckt concludeert dat die uitspraak onwaarschijnlijk is. Dinant Bekkenkamp, teamleider wetenschappelijk onderzoek bij Alzheimer Nederland, bevestigt dat aluminium hoogstwaarschijnlijk geen belangrijke rol speelt bij het ontstaan van de ziekte van Alzheimer. Ook andere alzheimerorganisaties schrijven dat er geen wetenschappelijk bewijs voor is.
En verder...
  • Uit onderzoek dat NU.nl heeft laten uitvoeren blijkt dat 56 procent van de mensen sociale media niet vertrouwt als nieuwsbron. Bovendien twijfelt 69 procent van de respondenten soms over het waarheidsgehalte van nieuwsberichten.
  • Vorige week gaven we op het Onderwijsfestival van de Universiteit Leiden een presentatie over Nieuwscheckers. Bekijk hier de video voor een impressie van de dag.
  • Ben je benieuwd hoe de gerenommeerde factcheckers van The Washington Post hun werk doen? Bekijk dan deze video.
  • Volgens The New York Times is Rusland hard bezig om de Europese verkiezingen te ondermijnen met desinformatie.
  • CNN publiceerde deze week een stuk over onwaarheden die in Europa de ronde doen en die weerlegd zijn door factcheckers. Met onder meer de bewering van Baudet dat door de komst van migranten homofobie in Nederland toeneemt.
  • En nog een stuk over het werk van factcheckers tijdens de Europese verkiezingscampagne: van The Guardian.
  • Afgelopen week publiceerden De Groene en NRC de resultaten van hun onderzoek naar hoe de Russische trollenfabriek Oekraïne de schuld in de schoenen probeerde te schuiven van de MH17-ramp.
Agenda
  • Op 28 mei komt Elliot Higgins op Universiteit Utrecht vertellen over de Bellingcat-methode voor lokale onderzoeksjournalistiek. Toegang is gratis, maar plek is beperkt. Meer informatie vind je hier.
  • Op 18 juni vindt in Amsterdam de Grote Expertisedag Nieuwe Media plaats, waar men gaat praten over manieren waarop techniek de vertrouwensband kan versterken tussen publiek en journalistiek. Nieuwschecker Peter Burger zal daar de masterclass ‘Monitoren en researchen van pulp/fake news’ geven. Meer informatie en aanmelden kan via deze link.
  • Het Reuters Institute organiseert in juli een summer school, waar desinformatie ook uitgebreid aan bod zal komen in de vorm van seminars.
  • 1-12 juli: Summer School Trolls, Bots and Dictators van het Digital Methods Initiative, Universiteit van Amsterdam.
Stuur tips!
Nog een week te gaan tot we naar de stembus mogen om een nieuw Europees parlement te kiezen. Tot die dag - donderdag 23 mei - zullen we nog volle bak factchecken. Lees of hoor je een politicus iets zeggen wat je niet vertrouwt? Of zie je op sociale media nepnieuws over de verkiezingen? Stuur je tips door naar ons, en wie weet gaan we ermee aan de slag. Je kan ons bereiken via DM op Twitter, een privébericht op Facebook, Instagram of per mail: nieuwscheckersleiden@gmail.com.

Dat was de nieuwsbrief van deze week. Tot volgende week!
Peter Burger, Alexander Pleijter, Enith Vlooswijk, Fiorella Opromolla, Clémence Overeem en Thomas Borst
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Nieuwscheckers met Revue.
http://www.nieuwscheckers.nl