Nieuwscheckers krijgt prijs als ambassadeurs voor wetenschap

#162・
2.12K

abonnees

174

edities

Meld je aan voor mijn nieuwsbrief

Door je te abonneren, ga je akkoord met de Voorwaarden en Privacybeleid van Revue en begrijp je dat Nieuws van Nieuwscheckers jouw e-mailadres zal ontvangen.

Revue
 
 
9 september · Editie #162 · Bekijk online
Nieuws van Nieuwscheckers
Nieuwscheckers vierde een feestje: deze week ontvingen we van de Leidse universiteit een prijs voor ambassadeurswerk voor de wetenschap. Verder was het business as usual: we leggen uit hoe je gezichtsherkenningssoftware kunt gebruiken om een video te verifiëren, verzamelen factchecks over het overlijden van koningin Elizabeth en het afscheid van Boris Johnson, en speuren naar virale verhalen in negentiende-eeuwse kranten.

(v.l.n.r.) Leon Pauw, Maaike Reinhoudt, Arno van 't Hoog, Peter Burger, Alexander Pleijter, Martijn Ridderbos
(v.l.n.r.) Leon Pauw, Maaike Reinhoudt, Arno van 't Hoog, Peter Burger, Alexander Pleijter, Martijn Ridderbos
Nieuwscheckers krijgt prijs van Universiteit Leiden
Hoera! Tijdens de opening van het academisch jaar in Leiden heeft Nieuwscheckers de Mr. K.J. Cathprijs in ontvangst mogen nemen. Deze prijs wordt elke twee jaar uitgereikt aan medewerkers of studenten die een positieve bijdrage leveren aan de naam van de universiteit, en ging eerder onder andere naar de Wiskundemeisjes.
In zijn speech roemde Martijn Ridderbos (vice-voorzitter van het College van Bestuur) het ‘baanbrekende’ werk van Nieuwscheckers en het belang daarvan in een tijd van toenemend wantrouwen. Nieuwscheckers bedankte Donald Trump, want zonder hem waren we immers nooit zo ver gekomen.
Nee, dit is niet de kleindochter van Joe Biden
Soms is de methode waarmee je iets kunt verifiëren interessanter dan de uitkomst. In een virale video beweert een vrouw dat ze de kleindochter is van Joe Biden en dat haar opa al vier jaar geleden is overleden. Is dat waar? Natuurlijk niet, maar wie is die vrouw dan wel? Of is het een deepfake?
In dit geval konden we haar identiteit achterhalen met gratis beschikbare gezichtherkenningssoftware: het is een vrouw die satirische TikTok-video’s maakt en zelf ook verbaasd is dat deze over Biden door zo veel mensen serieus wordt genomen. De rest van het verhaal lees je bij Nieuwscheckers.
Factchecks van Boris, dode dieren en dansende politici
Johnsons laatste toespraak langs de meetlat
Boris Johnson had tijdens zijn premierschap een flexibele relatie met de waarheid, reden voor onder meer de BBC en The Guardian om beweringen uit zijn afscheidsspeech te checken. Het levert een wisselend beeld. Sommige succesclaims van Johnsons regering blijken erg optimistisch gerekend, bijvoorbeeld de beloofde bouw van 40 nieuwe ziekenhuizen. De teller staat in werkelijkheid op drie. 
Dode runderen ten onrechte gelinkt aan vaccinatie
Vaccinatie-scepsis wordt zelfs aangewakkerd met beelden van stervende dieren. Een video uit India met kadavers van koeien wordt op sociale media gelinkt aan vaccinatie. Knack zocht de achtergronden uit en ontdekte dat volgens lokale journalisten de runderen zijn gestorven als gevolg van een virusziekte: nodulaire dermatose.
Geen parlementair dansfeest wegens salarisbijschrijving
Op Twitter circuleert een video met dansende EU-politici die, aldus bijgevoegde cynische teksten, op die manier de hoogte van hun salaris vieren, terwijl de rest van Europa zucht onder de hoge voedsel- en energieprijzen. De beelden zijn echter gemaakt tijdens het World Forum of Democracy 2021 tijdens een concert van de Bosnische band Dubioza Kolektiv, laat deze factcheck van Knack zien.  
Oud document misleidt publiek over vaccinatie van zwangeren
Eind augustus leek op sociale media alsof het Verenigd Koninkrijk abrupt van koers was veranderd ten aanzien van het vaccineren van zwangeren. Dat is onzin, schrijft AFP, want er werden teksten gedeeld uit gedateerde richtlijnen van bijna twee jaar geleden. “Verkeerde interpretatie is het meest recente voorbeeld van hoe overheidscommunicatie op sociale media kan worden verdraaid om misinformatie te verspreiden.”
Nieuws en nepnieuws over dood Queen Elizabeth
In de nieuwsgolf die volgde op het overlijden van koningin Elizabeth op donderdag dreef ook veel nepnieuws mee. Het begon al voor de officiële bekendmaking, met een stijging van het aantal verzonnen overlijdensberichten. Na het officiële bericht haakten antivaxxxers in en weten haar dood zonder enig bewijs aan de gevolgen van vaccinatie. De voorpagina van de BBC-site kleurde niet al voor de bekendmaking van haar overlijden zwart - die was al zwart. En ja, er zijn Ieren die Elizabeth zien als boegbeeld van Brits imperialisme en haar dood. verwelkomen, maar een video van dansende Ieren voor Buckingham Palace is niet van gisteren, maar al maanden oud.
De dubbele regenboog die door veel mensen op de dag van haar overlijden werd gefotografeerd boven Buckingham Palace, was wel echt.
Virale krantenverhalen van vroeger
Grote kans dat je het enge verhaal kent over de vrouw die denkt dat haar hond onder haar bed ligt en aan haar hand likt. De volgende dag vindt zij haar hond in een poel van bloed en staat er met rode letters op de spiegel: ‘Ook mensen kunnen likken.’ (Of, in de Vlaamse versie: ‘Ook gekken kunnen lekken.’) Peter Burger vond voorlopers van dat griezelverhaal in negentiende-eeuwse kranten.
Java-Bode, 9 november 1864
Java-Bode, 9 november 1864
En verder...
  • Russische Wikipedianen die artikelen over de oorlog in Oekraïene redigeren, kampen met bedreigingen en repressailles. [NiemanLab]
  • In de EU wordt het Russische staatskanaal RT geblokkeerd, maar in Afrika, Azië en Latijns-Amerika viert het successen. [Bloomberg]
  • Complotdenker Micha Kat, uitgeleverd door Noord-Ierland, blijft in Nederland, waar hij wordt vervolgd wegens opruiing, nog zeker een week in voorlopige hechtenis. [de Gelderlander]
  • Twitter breidt zijn crowdsourced factcheckproject Birdwatch uit in de aanloop naar de Amerikaanse midtermverkiezingen … [TechCrunch]
  • … maar dat project blijkt geïnfiltreerd door QAnon. [Business Insider]
  • Een sinistere video over een horrorwinter in de gas-arme EU, toegeschreven aan het Russische bedrijf Gazprom, is in werkelijkheid van een Russische journalist. [ZDF]
Masterclass verificatie in Dutch Media Week heeft nog plaatsen voor studenten
In het kader van de Dutch Media Week organiseert BENEDMO op 4 oktober een Engelstalige masterclass voor hbo-studenten (tweede-vierde jaar) bij Beeld & Geluid Den Haag. Doel van deze masterclass is om studenten kennis te laten maken met online verificatietechnieken. Er is nog plek voor een groep van 15-20 studenten. Neem contact op met Julia Conemans (via jconemans@beeldengeluid.nl) als je in het onderwijs werkt en interesse hebt om met je studenten deel te nemen aan deze masterclass.
Agenda
Tot zover de nieuwsbrief - tot volgende week!
Alexander, Peter, Arno, Maaike en Leon
Vond je deze editie leuk?
Klik hier om je uit te schrijven.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Nieuwscheckers met Revue.
http://www.nieuwscheckers.nl