Bekijk profielpagina

Geen grafeenoxide in vaccins

Revue
 
 
18 februari · Editie #136 · Bekijk online
Nieuws van Nieuwscheckers
Facebook probeert pagina’s en groepen die zich vaker schuldig hebben gemaakt aan het verspreiden van desinformatie minder zichtbaar te maken. Uit onderzoek blijkt dat dat maar beperkt werkt. Verder in deze nieuwsbrief: eigen factchecks en artikelen naar aanleiding van de verkiezingsprogramma’s, en vaccinatiesceptici die ten onrechte beweren dat er grafeenoxide in de vaccins zit.

Alleen in fantasieverhalen zit grafeenoxide in covidvaccins
Tegenstanders van vaccinatie verspreiden angstaanjagende, maar onjuiste berichten en video’s over grafeenoxide in vaccins. De stof zou levensgevaarlijk zijn en in de meest vergezochte complottheorieën zelfs met 5G tot ontploffing kunnen worden gebracht. Maar vaccins bevatten geen grafeenoxide en het is evenmin mogelijk dat de stof op een dergelijke manier reageert op 5G-straling. Toch zijn zulke berichten verbluffend populair in grote delen van de wereld. [Nieuwscheckers]
Scène uit besproken complotvideo
Scène uit besproken complotvideo
Factchecks Nieuwscheckers
CO2-reductie in Leiden van 2015 - 2019 is niet verdienste van GroenLinks
In het verkiezingsprogramma voor de lokale verkiezingen claimt GroenLinks medeverantwoordelijk te zijn voor de daling van de CO2-uitstoot in Leiden. Hoewel de cijfers over de daling kloppen, is het niet terecht dat de partij die op haar conto schrijft. De cijfers slaan op de periode tussen 2015 en 2019, terwijl GroenLinks pas sinds 2018 deel uitmaakt van het college van burgemeester en wethouders in Leiden. [Nieuwscheckers]
De E.ON-elektriciteitscentrale in Leiden. Foto: Elisa Triolo (CC BY-SA 2.0).
De E.ON-elektriciteitscentrale in Leiden. Foto: Elisa Triolo (CC BY-SA 2.0).
Niet 2,5 miljoen maar 275.000 gezinnen kunnen hun rekeningen niet op tijd betalen
In een Tweede Kamerdebat beweerde Tony van Dijck (PVV) dat 2,5 miljoen huishoudens hun rekeningen niet kunnen betalen. Dat klopt niet, want 275.000 gezinnen kunnen hun rekeningen niet op tijd betalen. In datzelfde debat bracht Van Dijck de uitspraak wat genuanceerder door te stellen dat 2,5 miljoen mensen moeite hebben met betalen van de rekeningen. Dat klopt wel, maar het gaat dan ook om de rekeningen van luxeproducten. [Nieuwscheckers]
Factchecks van andere media
Duitse boeren protesteren niet tegen coronamaatregelen
Zowel factcheckbureau AFP Nederland als Knack berichtten deze week over zogenaamde Duitse boerenprotesten tegen coronamaatregelen. Op sociale media als Facebook en TikTok ging namelijk een video rond waaruit zou blijken dat in Duitsland een protest is begonnen, net zoals het Canadese truckersprotest tegen de coronamaatregelen. Dit blijkt niet te kloppen. Wie de Duitse media nagaat, komt er achter dat het protest op de video’s over iets anders gaat: de boeren protesteren tegen nieuwe regels voor het gebruik van kunstmest. 
Vader van Klaus Schwab was waarschijnlijk geen nazi
Op Twitter ging afgelopen weken een foto rond van Eugen Schwab, de vader van de Klaus Schwab, oprichter van het World Economic Form (WEF). De berichten bij de foto impliceren van alles over wat dit zegt over Klaus Schwab. Ook Café Weltschmerz ging in op het oorlogsverleden van vader Schwab. Maar op basis van bestaande bronnen kan niet worden vastgesteld dat hij een nazi was, volgens dpa. Schwab gaf in een akte aan dat hij geen lid is geweest van de NSDAP of de SS. Hoewel dat niet sluitend is, zijn er veel andere bronnen die niet wijzen op een oorlogsverleden. Volgens Dr. Niels Weise, historicus aan het Institut für Zeitgeschichte in München, komt Schwab ook niet voor in een lijst met NSDAP-partijdocumenten die hij kon raadplegen. Dit alles bij elkaar maakt het redelijk onwaarschijnlijk dat vader Schwab een nazi was. 
De foto waar het om gaat
De foto waar het om gaat
Onderzoek: Facebook pakt recidivisten aan – met wisselend succes
In 2019 en 2020 bracht Facebook de populariteit van pagina’s die meer dan eens valse informatie publiceerden aanzienlijk terug. Maar de maatregelen hadden minder effect op Facebookgroepen. In de zomer van 2020 liep het gemiddelde aantal shares, comments en likes per bericht in deze groepen met de helft terug, maar de groepen compenseerden dat door dubbel zoveel berichten te publiceren. Het netto effect van de maatregelen was daardoor te verwaarlozen.
Dat blijkt uit een studie van Héloïse Théro en Emmanuel Vincent, verschenen in Information Processing and Management. Het bedrijf zelf, tegenwoordig onder de naam Meta, verstrekt slechts mondjesmaat gegevens over de aanpak van recidivisten. Facebook heeft als beleid berichten van accounts die meer dan eens valse informatie publiceren minder zichtbaar te maken – maar gebeurt dat ook?
Om dat te onderzoeken gingen Théro en Vincent na hoeveel verkeer – in de zin van shares, likes en comments – pagina’s en groepen genereerden die meer dan eens onjuiste berichten hadden gepubliceerd. Die laatste identificeerden ze op basis van verzamelingen factchecks. Een van de gebruikte datasets, bestaande uit bijna 40 duizend factchecks, is beschikbaar op Open Feedback.
Een klein aantal personen, organisaties en socialemedia-accounts, zo bleek al vaker, publiceert het grootste deel van de onjuiste en misleidende berichten. Platforms zouden daarom met name die draaideur-desinformatieverspreiders moeten aanpakken. Maar dan wel effectief.
En verder...
  • In de Volkskrant verscheen een analyse van Mark Zuckerbergs halsstarrigheid om weinig te doen aan desinformatie op Facebook: “Hij kan weinig met emoties, het idee dat ‘het delen van informatie’ in de praktijk hetzelfde kan zijn als ‘het opzwepen van emoties’, is voor hem lastig te bevatten.”
  • Oekraïne heeft te maken met grote hoeveelheden Russische trollen. Litouwse elfen hebben daarom de digitale wapens opgepakt en helpen Oekraïne met nepnieuws weren. [NOS]
  • The Great Reset is een populaire complottheorie. Zowel online als op straat komen afbeeldingen en posters voorbij over het boek met deze titel van Klaus Schwab. Wat maakt deze theorie ook aantrekkelijk voor jongeren? NOS Stories maakte er een video over. 
  • Vanaf 7 maart wil TikTok meer gaan doen om desinformatie te bestrijden op het medium door strengere richtlijnen voor gebruikers op te stellen. Hoe die richtlijnen er precies uit gaan zien, is nog vaag. [vrt]
  • Op 13 februari was hoofddocent Computer Science Frank Takes te gast op het instagramkanaal van de welzijnsorganisatie Samen Ondernemend Leren (SOL) Leiden. In een livestream legde Frank aan jongeren uit hoe je door algoritmes makkelijk in een complottheorie kan geloven. [Universiteit Leiden]
  • Volgens Amerikaanse twitteraars zou het aantal coronadoden enorm snel zijn gestegen in Denemarken sinds ze daar de coronaregels hebben losgelaten. De Denen bestempelen dit als desinformatie. [NRC]
  • YouTube wil extra streng gaan zijn met mogelijke desinformatie op het platform. Video’s die ‘op het randje’ van desinformatie zitten mogen dan niet meer gedeeld worden via een link of deelknop. [RTL Nieuws]
  • In de islamitische wereld spreekt men steeds vaker over een nieuwe complottheorie waarin Zweden zou handelen in migrantenkinderen. [Trouw]
Kijktip: Vier Vrienden op een Platte Aarde
Documentaire: vier vrienden pakken de auto naar Calais om daar te bewijzen dat de aarde plat is. Gedurende de reis voeren ze gesprekken met elkaar over hun kijk op de wereld. Eenmaal op hun bestemming brengen ze een laser in stelling en leven toe naar het moment dat ze hun experiment kunnen uitvoeren op de krijtrotsen. [NPO]
Luistertips
Nepnieuws door de jaren heen
In de aflevering van OVT van afgelopen week bespreekt historica Pien van der Hoeven de rol van nepnieuws in oorlogstijd door de geschiedenis heen. Ze schreef hierover het boek Spoken. Hoe het kapitalisme ons tot oorlog drijft en legt ook uit hoe nepnieuws strategisch kan worden ingezet.
Wie schreef de Trojan Horse brief?
Een paar jaar geleden kreeg de Britse overheid een anonieme brief in handen waarin een plan beschreven stond om scholen binnen te dringen en zo het onderwijs te islamiseren, ook wel Operation Trojan Horse genoemd. Een Britse student miste in het nieuws informatie over wie die brief geschreven had. Deze vraag legde hij voor bij de Amerikaanse ervaren journalist Brian Reed. Samen zijn ze vijf jaar bezig geweest om uit te zoeken wat er achter deze mysterieuze brief schuil ging. NRC schreef een korte recensie over de podcast.
Stuur tips
Zie jij in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in je woonplaats beweringen opduiken waarvan je je afvraagt of ze wel kloppen? Of heb je andere tips over desinformatie en complottheorieën? Laat het ons weten via nieuwscheckersleiden@gmail.com.
Een prettig weekend!
Alexander, Peter, Maaike, Jord, Arno en Sofie
Vond je deze editie leuk?
Klik hier om je uit te schrijven.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Nieuwscheckers met Revue.
http://www.nieuwscheckers.nl