Bekijk profielpagina

FVD-politici versterken antisemitisme op Twitter

Revue
 
 
24 mei · Editie #149 · Bekijk online
Nieuws van Nieuwscheckers
Op Twitter promoten politici van Forum voor Democratie regelmatig antisemitische accounts. Daarin onderscheiden ze zich van politici van andere partijen, blijkt uit onderzoek door Nieuwscheckers en Textgain. Verder in deze nieuwsbrief factchecks over het apenpokkenvirus.

Onderzoek: Retweets door FVD-politici pushen antisemitische accounts
Collage van tweets van door FVD-politici geretweete accounts
Collage van tweets van door FVD-politici geretweete accounts
Politici van Forum voor Democratie retweeten regelmatig antisemitische accounts. Zo promoten FVD-politici spelers in een socialemedianetwerk waarin antisemisme gemeengoed is, variërend van complottheorieën rond George Soros tot extreme haatberichten over Joden die kinderbloed drinken. Ook zonder dat ze zelf zulke antisemitische berichten retweeten, vergroten FVD-politici bereik en status van deze accounts en hun denkbeelden. Daarin verschilt FVD duidelijk van zes andere onderzochte politieke partijen, blijkt uit analyse van Nieuwscheckers en Textgain.
Deze resultaten zijn de uitkomst van een kwalitatief onderzoek naar retweets door FVD-politici en kwantitatieve analyse van 100.000 tweets, retweets en likes van  tientallen politici (op lokaal, provinciaal en landelijk niveau) van zeven politieke partijen: FVD, BIJ1, D66, DENK, GL, PVV en SGP. Het onderzochte materiaal beslaat 2021 en de eerste maanden van 2022. Anders dan twitterende politici van BIJ1, D66, DENK, GL, PVV en SGP retweeten FVD-politici structureel accounts die antisemitische berichten verspreiden. 
Hardcore en diffuus antisemitisme
Hoewel de FVD-politici slechts bij uitzondering antisemitische berichten doorstuurden naar hun volgers, retweetten ze wel berichten van antisemitische accounts. Deze retweets verhogen de viraliteit van de accounts: ze maken ze zichtbaarder en vergroten hun bereik en zichtbaarheid.
Uit de kwalitatieve analyse blijkt dat het antisemitisme van deze accounts te verdelen is in hardcore en diffuus antisemitisme. Het eerste type antisemitisme richt zich expliciet tegen Joden en maakt deel uit van de kernboodschap van de accounts. Het tweede type kenmerkt zich door antisemitische stereotypen en verhaalmotieven, maar wordt daarbij verweven met andere complottheorieën zoals QAnon en de Great Reset. In beide gevallen is het basismotief hetzelfde: beschuldigingen over pogingen van Joden om de wereld te beheersen.
Dit onderzoek is een project van Nieuwscheckers en Textgain. Textgain is een spin-off van de Universiteit Antwerpen, gespecialiseerd in analyse van big data met kunstmatige intelligentie. Het volledige onderzoek van Nieuwscheckers en Textgain is hier te lezen (pdf). Meer nieuws in de Volkskrant (FVD-politici geven antisemitische kanalen groter bereik).
Online antisemitisme: analyse Utrecht Data School
Tegelijk met het rapport van Nieuwscheckers en Textgain verschijnt een veelomvattende studie van de Utrecht Data School (UDS) naar online antisemitisme in 2020. 
De analyse van Twitter-berichten bevestigt de bevinding dat antisemitisme het sterkst aanwezig is in de omgeving van rechts-radicaal georiënteerde twitteraars en complotdenkers. Ook bevestigt het UDS-onderzoek de uitzonderingspositie van FVD onder Nederlandse politieke partijen. Zo werd op YouTube het hoogste aantal antisemitische comments aangetroffen onder video’s van Forum voor Democratie. 
Factchecks van Nieuwscheckers: Apenpokken
Berichten over het apenpokkenvirus leverden in een week tijd een rijke bron van complotverhalen. Ze worden gevoed door wilde geruchten en doordachte desinformatie. Een relatief onbekend virus wordt zo in korte tijd ingevoegd in eerdere verhalen rond Covid19, biolabs en Oekraïne.
Op sociale media wordt de link gelegd tussen apenpokken en gordelroos. Dit onjuiste bericht gaat terug op een vergissing van een Indiase website plus verkeerde interpretatie van vaccinatie-bijwerkingen.
Sociale media en complotsites verspreiden ook verhalen dat het apenpokken-virus afkomstig is uit een laboratorium. Er wordt tegelijkertijd gehint op een verband met biowapen-onderzoek in Oekraïne. Het zijn verzinsels, gevoed door anonieme geruchten en Russische desinformatie over Westerse labs in Oekraïne. Zulke complotverhalen zijn een terugkerend thema bij de opkomst van nieuwe ziekteverwekkers.
Meer factchecks over apenpokken: nee, apenpokken hebben niets te maken met een vermeend chimpanseevirus in Astra Zeneca-vaccins (HLN.be); nee, deze uitbraak is niet voorspeld door Bill Gates (Newsweek).
Factchecks van andere media
Geen Palestijnse propaganda, maar een achter-de-schermenvideo
Propaganda is niet alleen aanwezig in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland. Het Israëlisch-Palestijns conflict brengt ook al jaren desinformatie met zich mee. Zo circuleerde er afgelopen maand online een video rond waarin we een jongen op de grond zien liggen met een plas bloed om hem heen. Daaromheen staat een cameraploeg en een paar mensen geven het jongetje regieaanwijzingen. Volgens sommigen wijst deze enscenering op een Palestijnse propagandavideo. Knack vond een video van hetzelfde tafereel, gefilmd vanuit een andere positie. Het Arabische bijschrift verwijst naar een Palestijnse korte film, ‘Empty Place’. De scène die we in de virale video zien, zien we ook terug in de trailer van deze film. 
Video’s van muziekclips, films of games worden vaker uit de context gehaald om vervolgens online viraal te gaan. Nieuwscheckers maakte eerder een factcheck over een zogenaamde dode Russische soldaat die nog een sigaretje opsteekt. Ook deze video bleek uit een oude muziekclip te komen.
Nepaccount van CBS News verspreidt onjuiste berichten
De schietpartij die onlangs in Buffalo plaatsvond, leverde veel desinformatie op. Naar aanleiding van het incident ontstonden er met name veel neppe Twitteraccounts. De accounts doen zich voor als erkende nieuwsorganisaties. Eén zo'n account tweette in naam van de Nieuws-Zeelandse CBS News-vestiging en berichtte over een arrestatie van twee verdachten van de schietpartij. Een screenshot van dit bericht ging viraal op sociale media. Politifact zag dat het account is aangemaakt op 17 mei 2022, wat een aanwijzing was voor het feit dat het hier om een nepaccount ging. 
En verder...
  • Niet alleen ‘wappies’ trappen in nepnieuws, dat kan iedereen overkomen. Vrij Nederland maakte een handleiding over hoe om te gaan met misinformatie.
  • Sinds de start van de huidige informatieoorlog is het lastig te zeggen wat waar is en wat niet. Kan je daardoor een kant kiezen? In een opinieartikel van NRC bespreekt Peter Vermaas het ‘bothsidesism’ van de krant en welke nuanceringen daarbij geplaatst moeten worden.
  • Het European Digital Media Observatory (EDMO), waar Nieuwscheckers ook bij is aangesloten, maakte een overzicht van wat er de afgelopen maanden het meest gefactcheckt werd en waar dat gebeurde.
  • Wat weet jij van factchecken in tijden van oorlog? De Volkskrant maakte een test om te checken of jij de feiten op een rij hebt. 
  • Factcheckers in India hebben trends van mis- en desinformatie geconstateerd. Onwaarheden worden in het land vooral geproduceerd door politici. Maar ook op Facebook staat veel nepnieuws over lokale culturen. [Poynter]
  • Het Spaanse Factchequeado is gelanceerd om misinformatie in Spaanstalige gemeenschappen in de VS te bestrijden. [Niemanlab]
  • China gebruikt media van over de hele wereld om de standpunten van het land, die soms desinformatie betreffen, te verspreiden. [GRID]
  • De complotdenkers die valse verhalen verspreidden over de gemeente Bodegraven-Reeuwijk moeten nu een schadevergoeding van meer dan 215.000 euro betalen. Volgens de drie mannen zouden er pedofiele netwerken zijn en rituele kindermoorden in Bodegraven plaatsvinden. [Omroep West]
  • The Daily Wire blijkt duizenden euro’s te hebben gespendeerd aan het promoten van anti-Amber Heard propaganda. De conservatieve nieuwswebsite deelde advertenties die zouden wijzen op het gelijk van Depp binnen de rechtszaak die tegen hem is aangespannen door zijn ex. [VICE]
  • Een bijzonder gebruik van deepfake-technologie: de dertienjarige Sedar Soares, die in 2003 werd doodgeschoten in Rotterdam, roept in een video getuigen en daders op zich te melden.
  • Desinformatie-expert Nina Jankowicz werd hoofd van een Amerikaanse overheidsinstantie die desinformatie ging bestrijden. Een paar weken later moest ze het veld ruimen als slachtoffer van een… desinformatiecampagne. {Trouw, NPR}
Stuur tips
Heb je tips, vragen of suggesties? Mail ons dan op nieuwscheckersleiden@gmail.com of stuur een tweet, DM of Messengerbericht naar @nieuwscheckers.
Fijn weekend!
Alexander, Peter, Maaike, Jord, Arno, Leon en Sofie
Vond je deze editie leuk?
Klik hier om je uit te schrijven.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Nieuwscheckers met Revue.
http://www.nieuwscheckers.nl