Bekijk profielpagina

Deepfakes en de wet

Revue
 
 
7 januari · Editie #130 · Bekijk online
Nieuws van Nieuwscheckers
Voldoet de Nederlandse wet voor de aanpak van deepfakes? Grotendeels wel, aldus een nieuw rapport, maar handhaving kan een probleem worden. Verder in onze nieuwsbrief factchecks over vertrouwen in de overheid, miskramen en vaccinatie, en een oude maar hardnekkige hoax over Femke Halsema.

Foto Budiey (Flickr, CC BY-NC 2.0)
Foto Budiey (Flickr, CC BY-NC 2.0)
Deepfakes: wetgeving voldoet, handhaving is het probleem
Om deepfakes aan te pakken behoeft de Nederlandse wetgeving wat aanscherpingen, maar het grote probleem is de handhaving van die wetten. Dat concluderen onderzoekers van het Tilburgse Institute for Law, Technology, and Society die in opdracht van het ministerie voor Justitie en Veiligheid adviezen geven voor de regulering van deepfaketechnologie
De aanleiding voor het rapport, dat deze week verscheen, is de verwachting van experts dat over vijf jaar 90 procent van de online content deels of volledig gemanipuleerd is. Het gaat daarbij op dit moment vooral om porno: meer dan 95 procent van de deepfakes zijn pornografisch.
De onderzoekers presenteren twaalf reguleringsmogelijkheden. Ze adviseren bijvoorbeeld om te debatteren over strafbaarheid van het maken, het bezit en de verspreiding van deepfakes. Ook stellen ze voor om wetsartikelen aan te passen, zodat deze beter toepasbaar zijn op deepfaketechnologie en om deepfake bewijsmateriaal in rechtszaken tegen te gegaan. Tot slot concluderen de onderzoekers dat de meest problematische toepassingen van deepfakes in Nederland juridisch al ingekaderd of verboden zijn, maar dat het kernprobleem daarom ligt bij de handhaving van de wetten.
Het rapport is gebaseerd op een literatuurstudie, een juridische analyse en vijftien interviews met Nederlandse en internationale experts. Ook is de juridische aanpak van deepfakes in China, de VS en andere landen geïnventariseerd.
In de laatste twee nieuwsbrieven van 2021 hebben we ook aandacht besteed aan onderzoek naar deepfakes, over de overtuigingskracht van deepfakevideo’s en over de verschillende toepassingen die een deepfake kan hebben. (Foto Zuckerberg: Budiey, Flickr)
Factcheck: het klopt niet dat 70% van de Nederlanders de overheid wantrouwt
Het was een verontrustend bericht dat Panorama op 5 november jongstleden publiceerde op de website: uit onderzoek zou blijken dat liefst 70 procent van de Nederlanders de overheid wantrouwt. Maar dat klopt niet. Volgens het betreffende onderzoek heeft zo’n 50% van de Nederlanders weinig of heel weinig vertrouwen in de overheid, maar weinig vertrouwen is niet hetzelfde als wantrouwen. De uitleg vind je op de website van Nieuwscheckers.
Factchecks van andere media
Nee, in Vancouver zijn er niet meer miskramen door de coronavaccins
Vorige maand is meermaals een video op Facebook gedeeld waarin de Canadese arts Daniel Nagase beweert dat er in het ziekenhuis van Vancouver 13 miskramen op een dag werden gemeld, terwijl het gemiddelde ongeveer zes miskramen per jaar is. Ook zouden er 86 doodgeboortes zijn gemeld in de stad. Het zou om gevaccineerde moeders gaan. Knack ging na wie deze dokter is.
Wie de naam Daniel Nagase opzoekt, leest al snel bij de Canadese publieke omroep CBC dat hij afgelopen oktober al een waarschuwing kreeg van de Alberta Health Services. Hij zou drie patiënten met het antiparasitaire middel Ivermectine hebben behandeld. Daarnaast blijkt het desbetreffende ziekenhuis in Vancouver al via Twitter gereageerd te hebben op de beweringen van Nagase: ‘Gedurende de covidpandemie was er geen merkbaar verschil in de incidentie van doodgeboortes in de Vancouver Coastal Health-regio.’
Femke Halsema niét op de foto met vriendin Volkert van der Graaf
Een hoax uit 2012 stak afgelopen week weer de kop op. Op Facebook en Twitter gaat een oude foto rond van de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema in het gezelschap van een vrouw die volgens het bijschrift Petra Lievense is, de vriendin van de moordenaar van Pim Fortuyn. In werkelijkheid is de vrouw een oud-politicus van GroenLinks, Marry Mos. Mos bevestigde aan een factchecker van dpa dat zij naast Halsema staat op de foto, die is genomen tijdens een campagne-activiteit in 2006. [dpa]
WHO-voorzitter verspreekt zich over boosterprikken bij kinderen
Vlak voor de kerstdagen ging op sociale media een video rond waarin Tedros Adhanon Ghebreyesus, de voorzitter van de Wereldgezondheidsorganisatie, over de boosterprikken sprak. De video komt van een WHO-persconferentie op 20 december 2021 in Genève. De voorzitter versprak zich bij het Engelse woord ‘kinderen’, waardoor hij niet ‘chil-children’ zei, maar ‘kill children’. Een ongelukkige verspreking volgens de WHO die op 23 december aan AFP bevestigde dat de directeur-generaal over de eerste lettergreep struikelde. De Wereldgezondheidsorganisatie pleit juist voor boostervaccinaties, maar het liefst eerst de ouderen en daarna pas de kinderen. [AFP] (Zie 2:43 voor de verspreking)
Omicron spreading faster than Delta and vaccinated/recovered more likely to be infected - WHO chief
En verder...
  • Hoe ga je als partner, familielid of collega om met een complotdenker? In de Duitse deelstaat Brandenburg is er nu een speciaal hulppunt waar ondersteuning wordt aangeboden vanuit de overheid. [NOS]
  • Platforms die podcasts aanbieden, zoals Spotify, stellen dat er richtlijnen zijn om schadelijke inhoud zoals desinformatie tegen te gaan. Maar hoe controleren de platforms in die grote hoeveelheid audio wat er wel en niet waar is? [NRC]
  • EUvsDisinfo schrijft over de hoogtepunten van onderzoek naar desinformatie in 2021. Veel gaat, zoals te verwachten, over corona. [EUvsDisinfo]
  • De Washington Post en ProPublica analyseerden miljoenen Facebookberichten over de Amerikaanse verkiezingen van voor de Capitoolbestorming die op 6 januari plaatsvond. Facebook bagatelliseerde zijn rol bij het aanwakkeren van het geweld. [Washington Post]
  • Podcastmakers bleken een prominente rol te hebben in de Capitool-rellen. [Brookings]
  • De massamoord op schoolkinderen in het Amerikaanse Sandy Hook in 2012 was een keerpunt in de geschiedenis van complottheorieën: sindsdien zijn niet alleen de overheid en elite het mikpunt van de theorieën, maar ook individuen, zoals familieleden van slachtoffers. [Niemanlab]
  • Hier zijn de eerste 100 procent synthetische stockfoto’s van mensen. De AI-gegenereerde foto’s zijn ongelooflijk realistisch. [Petapixel]
Luistertip
  • Onze eigen Alexander Pleijter sprak met filosoof Maarten van Doorn in de podcast Ongekend over de rol van factcheckers en de toekomst van de journalistiek. [Spotify]
  • Het Republikeinse Congreslid Marjorie Taylor Greene is van Twitter verwijderd wegens het verspreiden van misinformatie over de coronavaccinaties. [De Volkskrant] Zij werd bekend als aanhanger van Qanon en verkondigde in 2018 dat de bosbranden in Californië waren aangestoken door de bekende familie Rothschild via een laserstraal vanuit de ruimte. [Mediamatters] Met Het Oog Op Morgen spreekt met journalist Lucas Waagmeester over de verwijdering van Marjorie Taylor Greene van Twitter (Vanaf 04:58). [Spotify]
Stuur tips
Wij zijn weer gestart met een factcheckproject met de studenten van de masteropleiding Journalistiek en Nieuwe Media. Alle tips zijn daarom van harte welkom. Mail ze naar nieuwscheckersleiden@gmail.com of stuur een tweet naar @nieuwscheckers.
Een fijn weekend toegewenst!
Groeten,
Peter, Alexander, Jord, Maaike, Sofie en Stijn
Vond je deze editie leuk?
Klik hier om je uit te schrijven.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Nieuwscheckers met Revue.
http://www.nieuwscheckers.nl