Bekijk profielpagina

Thomas & Yulia Knol

Revue
 
Goeiemorgen, Vandaag heb ik in m’n nieuwsbrief iemand te gast met wie schrijvers normaal niet in con
 

Thomas & Friends

7 april · Editie #31 · Bekijk online
Geregeld stel ik samen met een inspirerende gast een nieuwsbrief op over de onderwerpen die hem of haar interesseren. Welkom bij de meest onvoorspelbare nieuwsbrief ter wereld.

Goeiemorgen,

Vandaag heb ik in m’n nieuwsbrief iemand te gast met wie schrijvers normaal niet in contact komen, maar die wel cruciaal is bij het maken van een boek. Mijn - zo heet dat dan - persklaarmaker.

Voor een boek naar de drukker gaat wordt de tekst verschillende keren nagelezen. In eerste instantie wordt hij ‘persklaar gemaakt’. Alle alinea’s, zinnen en woorden worden verschillende keren herlezen, om te kijken of alles wel klopt. Zeg je ‘de protocol’ of ‘het protocol’? Is deze uitspraak niet te Vlaams? Waar wordt in deze zin naar verwezen?

Wanneer dat gebeurd is, wordt de hele tekst vormgegeven zoals hij gedrukt zal worden. Daarna leest een corrector de tekst nog een paar keer na om zeer kleine foutjes op te sporen, die vaak ontstaan bij het splitsen van woorden.

Twee cruciale functies, die vervuld worden door mensen - meestal freelancers - die achter de schermen werken. Omdat het me wel fijn leek om hem of haar te ontmoeten vroeg ik aan Katrien De Loose (de fondsredacteur bij mijn uitgever) of ze toevallig een mailadres van die persoon had. “Ze is een Nederlandse, heet Yulia Knol en hier zijn haar contactgegevens”, luidde het antwoord.

Ik besloot Yulia op te zoeken op Google en vond amper iets. Op Bol las ik dat ze aan een boek van Pieter Steinz had meegewerkt (als je een literatuurfan blij wil maken moet je absoluut ‘Steinz Gids voor de wereldliteratuur’ cadeau doen). Op Facebook ontdekte ik… niets. Ik had één gemeenschappelijke vriend - Daniël van Das Mag - en zag dat Yulia geen herkenbare profielfoto had. Ofwel is ze een jonge hipster, zo concludeerde ik, ofwel een oudere vrouw die vindt dat ‘Facebook niet mag weten hoe ze eruit ziet’. Op hoop van zegen stuurde ik Yulia een vriendelijk mailtje en boekte ik een treinticket naar Amsterdam, waar ik haar zou ontmoeten.

///

Een beetje nerveus zat ik in De Brakke Grond (een van mijn favoriete plekken in Amsterdam) met mijn telefoon te spelen. Binnen drie minuten zou Yulia door de deur stappen. Nog steeds had ik geen idee van hoe ze was en eruit zag.

Een vrouw - bruin haar, ik gok een jaar of tien ouder dan ik - kwam de zaak binnen en keek me aan. “Ben jij Thomas?”

///

Yulia vertelde me dat ze normaal nooit schrijvers ontmoette waarmee ze had samengewerkt. Wijlen Pieter Steinz wel, ja, maar die was anders. Ooit was hij uitgenodigd voor het Boekenbal en mocht hij z’n hele equipe meenemen. Daar zaten ze, met z’n allen in de limousine. “Vond ik wel te veel eer”, zegt Yulia. “Kunnen wij, de freelancers, niet gewoon wandelen, dacht ik steeds.”

Het is een anekdote die, zo ontdek ik al snel, precies samenvat hoe Yulia is. Voor zover je daar na één colaatje over kan oordelen. Een persklaarmaker en corrector werken doorgaans in de schaduw en hebben daar ook geen probleem mee.

“Het verbeteren van een boek neemt ongeveer een week in beslag”, zei Yulia. “Tijdens het lezen corrigeer ik niet alleen rechtstreeks in de tekst, maar ik houd ook een lijstje met opmerkelijkheden bij. Daarin noteer ik bijvoorbeeld welke meervoudsvorm de schrijver voor een bepaald woord gebruikt, zodat ik kan zien of er geen twee verschillende door elkaar worden gebruikt.”

Een veelgemaakte fout, zoals er wel meer zijn. “Vaak moet ik woorden aanpassen die te Vlaams zijn. Bij een roman is dat minder, daar heeft de schrijver meer literaire vrijheid. Vlaamse schrijvers gebruiken lidwoorden soms op een andere manier, of werken met rare meervoudsvormen. ‘Het hekken’, bijvoorbeeld. Ook uitdrukkingen als ‘de truken van de foor’ vind ik mooi. Bij woorden die Nederlanders niet kennen ga ik steeds synoniemen suggereren. Daarnaast heeft iedere uitgeverij ook een eigen reglement, waarin hun grammaticale huisregels staan. Hoe gebruik je haakjes, bijvoorbeeld, of welk woord krijgt de voorkeur als er tussen twee gevallen getwijfeld wordt?”

In de verbeterde tekst had ik gezien dat Yulia op de meest bizarre uren opmerkingen had toegevoegd. Toen ik haar daarover aansprak moest ze even lachen. “Ja, ik lees soms teksten na op m’n e-reader in bed, dat vind ik wel handig”, zei ze. Het leven als grammar nazi klinkt best fijn, als je ‘t zo bekijkt. Al lijkt het me wel een zware job, waarbij je steeds gefocust moet blijven. Niets voor mij - van het CLB kreeg ik ooit een mooie diagnose daarover - maar Yulia lijkt het te kunnen. “Ik probeer vooral af te wisselen tussen zware en minder zware taakjes, zodat ik me goed kan concentreren. Inhoudelijk vind ik de diversiteit van de teksten ook tof, al heb ik een voorkeur voor non-fictie. Het is vooral zo leuk om iedere keer opnieuw als lezer dingen te ontdekken. Ik kan er nog steeds van genieten hoor”, zei ze.

Aan het eind van ons gesprek vroeg ik Yulia of haar job in de toekomst nog zal bestaan, nu een spellingscorrector vooraf al aangeeft welk woord anders zou moeten. “Het lijkt me fascinerend om dat mee te maken, maar als je kijkt naar pakweg Google Translate hebben we nog een hele weg te gaan. Maar ik ben wel benieuwd, wie weet staan binnen een jaar of twintig op het Boekenbal wat robots in een hoekje te dansen.”

Zo, dat was het voor deze keer! Binnenkort ploft de volgende editie van de meest onvoorspelbare nieuwsbrief ter wereld op je digitale deurmat. (Oh, en vertel je vrienden dat ze zich ook kunnen abonneren door hier hun mailadres achter te laten).

Groetjes,

Thomas

Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Thomas & Friends met Revue.