View profile

­čÄş #21 - Yeni nesil sanat sepet deneyimi ayda yaln─▒zca 3 dolar!?

Revue
 
"Sometimes hype is just hype." (Sigmund Freud, Viyana'da ahkam keserken)
 

Hype Oldu!

March 1 · Issue #22 · View online
Yeni medya ilintili ilgin├ž ve hype konular─▒ derliyor, posta kutunuza b─▒rak─▒yoruz!

ÔÇťSometimes hype is just hype.ÔÇŁ┬á(Sigmund Freud, Viyana'da ahkam keserken)

├ľns├Âz
Yeni bir Hype Oldu'dan herkese merhaba!
Buz gibi havada i├žinizi ─▒s─▒tabilir miyim bilemiyorum, zira olduk├ža k─▒s─▒r bir hafta daha ge├žirdik. Zaten haftaya da havalar ─▒s─▒n─▒yormu┼č.┬á
Bu hafta hem bir g├╝nc├╝k gecikmi┼č (├žok yorgundum, mazur g├Âr├╝n), hem de ge├žen haftaki gibi light bir Hype Oldu ile beraberiz. ÔÇťB├Âyle daha iyi oldu asl─▒ndaÔÇŁ diyorsan─▒z, bu e-postay─▒ yan─▒tlaman─▒z yeterli.
Son olarak, Hype Oldu'yu ├žar┼čamba g├╝n├╝ e-posta kutusunda g├Âremeyince hemen soran sevgili kadim dostum Serdar'a buradan sizlerin de ├Ân├╝nde k├╝├ž├╝k bir te┼čekk├╝r iletiyor, hemen konulara ge├žiyorum!
Unutmadan, e─čer bu b├╝lteni be─čeniyor ve 130 k├╝s├╝r ki┼čiye ula┼čan (art─▒yoruz!) toplulu─ča yeni ki┼čilerin kat─▒lmas─▒ gerekti─čini d├╝┼č├╝n├╝yorsan─▒z, bu b├╝lteni e┼činize dostunuza y├Ânlendirmeyi ihmal etmeyin ­čĄŚ
­čś│ Hype Oldu! her hafta, genellikle ├žar┼čamba sabahlar─▒, t├╝m heyecan─▒yla posta kutunuzda.
K├╝├ž├╝k bir not olarak;┬áwww.hypeoldu.com adresinde, bu b├╝ltende okudu─čunuz yaz─▒lar─▒ k├╝├ž├╝k blog postlar─▒ ┼čeklinde de bulabilir, daha sonra yaz─▒lara g├Âz atmak isterseniz h─▒zl─▒ca ula┼čabilirsiniz. Fakat hala as─▒l mecram─▒z ve yaz─▒lar─▒n ilk yay─▒nland─▒─č─▒ ortam, tabi ki bu e-posta b├╝lteni.┬á
Sanat sepet foto─čraf─▒ ├žekiyorum, like'lar─▒ kap─▒yorum!
­čôŞ Eskiden m├╝zelerde foto─čraf ├žekmek yasakt─▒, hat─▒rlar m─▒s─▒n─▒z?
Bu s├Âzler ABD'de bir m├╝ze g├Ârevlisine ait: ÔÇťPlease take your photos as quickly as possible and you can look it up online. Everything is online.ÔÇŁ┬á
Yak─▒n zamanda hi├ž konsere, ma├ža ya da bir m├╝zeye gittiniz mi? K─▒sa boylu birisi oldu─čum i├žin zaten bu tarz ortamlarda ac─▒ ├žekiyordum; art─▒k her ┼čeyin foto─čraf─▒n─▒ ve videosunu ├žekme sevdas─▒ sa─čolsun, g├╝├ž bela g├Ârebildi─čim ┼čeyleri de havadaki kollardan ve telefonlardan g├Âremiyorum.┬á
US National Portrait Gallery'deki m├╝ze g├Ârevlisinin yukar─▒daki c├╝mlesi ├╝zerinden yola ├ž─▒karsak, Instagram, Snapchat veya Twitter gibi uygulamalar sanat deneyimini ├Âld├╝r├╝yor mu acaba?
Baz─▒ m├╝zelerde saatlerce s─▒ra beklemek m├╝mk├╝n, s─▒ra geldi─činde ise art─▒k san─▒r─▒m hepimiz i├žg├╝d├╝sel olarak eseri uzun uzun incelemek ve hakk─▒nda tart─▒┼čmaktansa, foto─čraf─▒n─▒ ├žekiyoruz. Rasyonel d├╝┼č├╝n├╝nce ÔÇťd├╝nya g├Âz├╝yleÔÇŁ g├Ârme olay─▒n─▒ foto─čraflamak, hatta e┼čle dostla payla┼čmak anla┼č─▒labilir bir durum. Fakat as─▒l amac─▒n ilgili sanat eserini deneyimlemektense, orada fiziki olarak varl─▒─č─▒ ispatlamaya d├Ânmesi en basitinden ├╝retici i├žin biraz rahats─▒zl─▒k verici olsa gerek.
Ki┼čisel olarak ilgin├ž buldu─čum bir ba┼čka nokta ise, ├Ânde gelen neredeyse her m├╝zenin art─▒k online turlar─▒, ├žok y├╝ksek kaliteli, hatta ├╝├ž boyutlu eser g├Âsterimleri bulunuyor. Hatta VR teknolojisinin ilerlemesiyle gelecekte muhtemelen konserleri ya da ma├žlar─▒ birebir ya┼čayabilece─čiz. B├Âyle bir d├╝nyada m├╝zeye gidip, yaln─▒zca foto─čraf ├žekip y├╝r├╝meye devam etmeyi anlam─▒yorum. Sanat ├╝retici ve k├╝rat├Ârlerinin de hi├ž mutlu oldu─čunu sanm─▒yorum.
Sanat galerilerinin ceplerden f─▒rlayan telefonlara k─▒l olmas─▒ bir kenara, US National Portrait Gallery olduk├ža ilgin├ž bir ┼čey denemi┼č ve eserlerin alt─▒na #MyNPG hashtag'ini eklemi┼č, ├╝st├╝ne foto─čraf ├žekenleri de bu hashtag ile payla┼č─▒m yapmaya y├Âneltmi┼č. Biraz tart─▒┼čmal─▒ ve belki de sansasyonel bir karar, siz ne dersiniz?
­čÖä┬áBug├╝n kahve i├žerken (demek isterdim ama lahmacun yiyorduk, yurdum enteli olunca bu kadar) neler yazaca─č─▒m─▒ soran sevgili Simge'ye bu konudan bahsetti─čimde, ÔÇťne anlad─▒m konseri viz├Ârden izlemektenÔÇŁ gibi bir tabir kulland─▒, a├ž─▒k├žas─▒ ├žok da yerinde oldu. Haz─▒r olun, sa─č duyuya davet edece─čim: En son ne zaman telefonunuzdaki videolar─▒ a├ž─▒p izlediniz? Ya da Youtube'da en son ne zaman b├Âyle bir amat├Âr ├žekim videoyu rahatl─▒kla izlediniz? Bir arkada┼č─▒n─▒z─▒n Instagram'dan alelade ┼čekilde payla┼čt─▒─č─▒ sanat eserinin varl─▒─č─▒yla ne kadar ilgilendiniz? Telefonu muz gibi tutarak video ├žekme olay─▒na hi├ž girmiyorum.
Haber okuman─▒n deneyimi mi olurmu┼č?
­čô▒ Sip, teknoloji haberlerini g├╝nl├╝k olarak leziz bir anlat─▒mla sunuyor.
├ľncelikle bilmeyenler i├žin Product Hunt, t─▒pk─▒ ┼ču an okudu─čunuz b├╝lten gibi bir b├╝lten olarak birka├ž y─▒l ├Ânce ba┼člayan ve y─▒llar i├žinde devasa bir toplulu─ča ev sahipli─či yapan, b├╝y├╝k bir portal haline gelen bir web platformu. ├ľzellikle yaz─▒l─▒m, tasar─▒m veya basit├že yeni ├ž─▒kan ┼čeylerle ilgileniyorsan─▒z Product Hunt'─▒ ve kurucusu Ryan Hoover'─▒ takip etmenizi kesinlikle ├Âneriyorum.
Product Hunt ekibinin yeni bir yan uygulamas─▒ ise haberimizin konusu. Sip ismini verdikleri bu uygulama, g├╝nl├╝k teknoloji haberlerini olduk├ža farkl─▒ bir anlat─▒yla sunuyor.┬á
G├╝nde yaln─▒zca bir kez iletilen Sip bildirimleri (bu bildirimi default olarak sessiz yapmalar─▒ da takdire ┼čayan), kilit ekran─▒nda i├žeri─čin ├Âzetini g├Âsteriyor. Bence bu bile olduk├ža etkili bir anlat─▒m y├Ântemi. S─▒rf bu y├╝zden Ontrava ve Bundle gibi yerli ├Ârnekleri ve Quartz gibi bir yabanc─▒ ├Ârne─či belki aylard─▒r a├žmad─▒m ama istisnas─▒z her bildirimlerini okudum.┬á
Bildirimde bahsedilen konular ilginizi ├žektiyse, buyrun uygulaman─▒n i├žine ge├želim. Uygulamada olduk├ža ┼č─▒k ve minimalist bir tasar─▒mla, telefon ekran─▒ i├žin ├Âzelle┼čtirilmi┼č bir i├žerik sunuluyor. Bu i├žerik, g├Ârsel ve yorumlarla ├Âzet bir ┼čekilde sunuluyor, baz─▒ al─▒nt─▒larda ise ÔÇťmakalenin tamam─▒n─▒ g├Âr├╝nt├╝leÔÇŁ gibi d─▒┼č ba─člant─▒lar da bulunuyor. Ayak├╝st├╝ t├╝ketim i├žin harika de─čil mi?┬á
Konsepti de be─čendiyseniz, hemen Quartz'─▒n uygulamas─▒n─▒ da araya s─▒k─▒┼čt─▒rmak istiyorum. Uygulama bir mesajla┼čma uygulamas─▒ gibi g├Âr├╝n├╝yor ve e─členceli, hatta bazen sarkastik cevap opsiyonlar─▒yla haber i├žeriklerini size mesaj atan birisiyle konu┼čuyormu┼č havas─▒ yarat─▒yor.┬á
E─čer ÔÇťwall of textÔÇŁ t├╝ketmek sizi de yoruyorsa, bahsetti─čim t├╝m uygulamalara Apple ve Google Play Store'lardan ula┼čmak tabi ki m├╝mk├╝n.┬á
­čŚ× ÔÇťHer g├╝n ├Ân├╝m├╝ze bilmemka├žbin sat─▒r yaz─▒ d├╝┼č├╝yorÔÇŁ goygoyuna girmeyece─čim, ama geleneksel habercilik y├Ântemlerinin yava┼čtan de─či┼čmesi gerekti─či konusunda hemfikiriz. Bu anlamda hem Sip ve Quartz gibi yabanc─▒ ve yarat─▒c─▒ ├Ârneklere bir g├Âz atman─▒z─▒, hem de Bundle ve Ontrava gibi yerli giri┼čimlere bir ┼čans vermenizi mutlaka tavsiye ediyorum. Olan bitenden bildirimler yoluyla h─▒zla haberdar olmak, haber okuyaca─č─▒m derken reklama bo─čulmamak veya paywall kurban─▒ olmamak bir yana, ger├žekten ┼č─▒k bir deneyim ya┼čamak paha bi├žilemez.┬á
Ald─▒─č─▒n─▒z nefes i├žin ayl─▒k yaln─▒zca 3 dolar ├Âdemez misiniz?
­čĺÁ Kitap├ž─▒larda dergilerin ├žo─čunu kar─▒┼čt─▒rmak hala bedava ama g├╝zel dergi de kalmad─▒ ki.
Abonelik servislerini sonsuz ula┼č─▒labilirlik sa─člamas─▒ ve ki┼čiselle┼čtirilmi┼č i├žerikler sunabilmelerinden dolay─▒ genellikle destekledi─čimi daha ├Ânce de bir├žok kez yazd─▒m. Fakat ┼ču yaz─▒l─▒ yay─▒nda paywall mevzusundan art─▒k bana bile g─▒na gelmi┼č durumda.
├ľncelikle paywall nedir, ona bir bakal─▒m: Paywall hadisesi, ismiyle m├╝semma bir ┼čekilde bir web sitesine girdi─činizde ÔÇťhocam yaln─▒z para ├Âdemeden, abone olmadan ben sana bu i├žeri─či g├ÂstermemÔÇŁ gibi bir mesaj g├Ârmeniz anlam─▒na geliyor. ├ľdeme yoksa duvar var yani. Bu metodun farkl─▒ ve yumu┼čat─▒lm─▒┼č uygulamalar─▒ da var tabi.┬á
Yerel yay─▒nc─▒lardan bildi─čim kadar─▒yla yaln─▒zca S├Âzc├╝, taray─▒c─▒da adblock yakalay─▒nca paywall uyar─▒s─▒ veriyor, fakat onda da reklamlar─▒ a├žma gibi bir ├ž├Âz├╝m var. Benim bildi─čim kadar─▒yla globalde de bunu uzun zamand─▒r uygulayan en b├╝y├╝k yay─▒nc─▒ Forbes'tu.┬á
Bir yandan da yine uzun s├╝redir Harvard Business Review'in ve The New Yorker'─▒n uygulad─▒─č─▒, ayda 3 makale sonras─▒ paywall uygulanmas─▒ gibi bir y├Ântem var. Bu y├Ântemi son zamanlarda Medium'daki baz─▒ ├Âzel ├╝retilmi┼č i├žerikler de dahil olmak ├╝zere bir├žok farkl─▒ yerde de g├Ârmeye ba┼člad─▒k. ├ľzellikle Wired'─▒n ge├žti─čimiz g├╝nlerde bu modele d├Ânmesi beni derinden sarsm─▒┼č durumda.┬á
Burada bir virg├╝l koyal─▒m, zira hem ÔÇťya reklam ya paywallÔÇŁ diyen ya da ÔÇťhadi ├╝├že kadar bir ┼čey demiyorumÔÇŁ diyen yay─▒nc─▒lar─▒n yay─▒nlar─▒n─▒ bir ┼čekilde okumak m├╝mk├╝n. Reklam g├Âsteren yay─▒nc─▒lar, genellikle adblock kapatma kar┼č─▒l─▒─č─▒nda g├Âsterdikleri reklamlar─▒ nispeten ├╝sturuplu g├Âsteriyorlar (S├Âzc├╝ tabi ki suyunu ├ž─▒kar─▒yor). Ya da 3 makale sayan sayfalar─▒n yaz─▒lar─▒n─▒ okumak i├žin gizli sekme veya cookie'leri temizleme gibi arka kap─▒lar m├╝mk├╝n.
Fakat bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda, bir de Wall Street Journal'─▒n uygulad─▒─č─▒ gibi, hard-paywall diyebilece─čimiz bir y├Ântem var. Bu y├Ântem do─črudan abone giri┼či yapmadan ba┼čl─▒klar hari├ž neredeyse hi├žbir bir ┼čey g├Âstermiyor. Hevesle girip eli bo┼č d├Ânmek de olduk├ža tats─▒z tabi ki.
Fakat bu durum da bariz ┼čekilde yay─▒nc─▒lara yar─▒yor. Daha ├Ânce NY Times'─▒n dijital aboneliklerde h─▒zla b├╝y├╝d├╝─č├╝nden bahsetmi┼čtim. Bir ba┼čka ara┼čt─▒rma da g├Âsteriyor ki, paywall'lar s─▒k─▒la┼čt─▒k├ža, yay─▒nc─▒lar─▒n dijital aboneliklerden elde ettikleri gelirler de h─▒zla art─▒yor. 2017 y─▒l─▒ i├žin %50-70 aras─▒ b├╝y├╝meler g├Âzlenmi┼č, fakat bu b├╝y├╝meler oranlar─▒n bir kand─▒rmacas─▒ m─▒, yoksa ger├žekten kayda de─čer mi bilemiyorum.
Bir ba┼čka ara┼čt─▒rmaya da┬á(4. madde), insanlar─▒ neyin abone olmaya itti─či konu olmu┼č. Bu ara┼čt─▒rmada ├Âne ├ž─▒kan birka├ž noktaya bakarsak, internetteki tipik tuzaklardan olan ÔÇťanl─▒k indirimlerÔÇŁ, abonelerin %45'ini cezbetmi┼č. Ba┼čka ilgin├ž bir nokta da, abonelerin %30'u yerel haberlere ula┼čmak i├žin abone oluyormu┼č. Eh, Google ile Facebook ya┼č tahtaya basmaz demi┼čtik.
─░nsanlar─▒n abone olduklar─▒ kaynaklarla nas─▒l kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒n─▒ sorgulad─▒─č─▒m─▒z noktada ise, abonelerin %59'unun halihaz─▒rda s├╝rekli ziyaret etti─či kaynaklara para ├Âdedi─čini g├Âr├╝yoruz. %40 ise ayn─▒ yay─▒n─▒n bas─▒l─▒ halini zaten ediniyormu┼č. Bunun d─▒┼č─▒nda, e┼čin dostun payla┼č─▒m─▒na ula┼čma ├žabas─▒ da hi├ž fena de─čil, %30'u cezbetmi┼č.┬á
Bu paywall atmosferi umar─▒m ba─č─▒ms─▒z yay─▒nc─▒lara yarar, zira yak─▒nda cebimizden dolarlar sa├žmadan adamak─▒ll─▒ haber okuyamayaca─č─▒z gibi duruyor.
­čĺ░ Nedense bu para kesesi emojisini, b├╝ltende ├žok fazla kullanmaya ba┼člad─▒─č─▒m─▒ d├╝┼č├╝nmeye ba┼člad─▒m. D├╝┼č├╝k maliyetler sayesinde do─črudan ├╝reticiden t├╝keticiye bir ekosistem olu┼čmas─▒ ku┼čkusuz iyi bir ┼čey. Fakat ÔÇťglobalizationÔÇŁ mevzusunu da kesinlikle unutmamak gerekiyor. Daha birka├ž g├╝n ├Ânce bir sunumum i├žin NYT ar┼čivinden bir kup├╝re ihtiyac─▒m oldu, fakat tabi ki ├╝cretli oldu─ču i├žin ula┼čamad─▒m. Bir tarafta benim gibi seyrek u─črayanlar─▒ ├╝zme konusu var, bir ba┼čka tarafta bizim gibi dolar─▒n el yakt─▒─č─▒ ├╝lkelerin vatanda┼člar─▒ var. Fakat ├Âb├╝r tarafta da yay─▒nc─▒lar da hay─▒r i┼či yapm─▒yor tabi ki. Belki baz─▒ mobil oyunlarda oldu─ču gibi ÔÇť├Ânce reklam─▒ izle, sonra ne yap─▒yorsan yapÔÇŁ gibi bir uygulama, para ├Âdeyecek durumu olmayanlara uygulanabilir. ─░nterneti 90'l─▒ y─▒llarda ├ž─▒lg─▒nca bir ┼čey yapan, her ┼čeyin bedava olmas─▒yd─▒. Acaba yeni devir nas─▒l olacak, merak ediyorum.
G├Âz atmal─▒k ­čĹÇ
  • Biraz eski bir yaz─▒ym─▒┼č, ben yeni g├Ârd├╝m. Amerikal─▒ bir izleyicinin, bir gece Netflix'te dola┼č─▒rken denk geldi─či Ertu─črul: Dirili┼č dizisiyle ilgili, ger├žekten inan─▒lmaz e─členceli yaz─▒s─▒na ve globalle┼čmenin geldi─či noktay─▒ g├Âsteren yorumlara bakman─▒z─▒ mutlaka ├Âneriyorum. Adam oturup ├╝┼čenmemi┼č, 4 sezonu altyaz─▒yla izlemi┼č, valla tebrik ediyorum.
  • Bir tweet nelere kadir: Kardashian han─▒mlar─▒n─▒n ├╝vey karde┼či olan Kylie Jenner bu hafta i├žinde ÔÇťSnapchat'i a├žan kald─▒ m─▒ yahuÔÇŁ gibisinden bir tweet at─▒yor ve Snapchat hisseleri bir anda %8 ├žak─▒l─▒yor. Alakas─▒z ki┼čilerin elinde b├Âyle sa├žma sapan bir g├╝c├╝n olmas─▒na m─▒ yanars─▒n─▒z, yoksa firmalar─▒n bu kadar k─▒r─▒lgan olmas─▒na m─▒, oras─▒ size kalm─▒┼č.
Kapan─▒┼č
Bu b├╝lteni sonuna kadar okudu─čunuz i├žin te┼čekk├╝rler ­čśŹ┬á
Dilerseniz en alttaki ├že┼čitli butonlar─▒ kullanarak payla┼čabilir, ya da ilgisini ├žekecek arkada┼člar─▒n─▒za basit├že bu maili ÔÇťforwardlayabilirsinizÔÇŁ.
B├╝ltenle ilgili fikir, g├Âr├╝┼č ve ├Ânerilerinizi bu e-postay─▒ do─črudan yan─▒tlayarak bana hemen iletebilirsiniz.┬á
Yan─▒ s─▒ra, ilgin├ž veya hype :) oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝z konular─▒ iletirseniz, okumaktan ve ├╝zerine konu┼čmaktan b├╝y├╝k mutluluk duyar─▒m (ger├žekten duyar─▒m, yaz─▒n yani).┬á
G├Âr├╝┼čmek ├╝zere, hype's─▒z kalmay─▒n ­čśś
Mert.
Did you enjoy this issue?
If you don't want these updates anymore, please unsubscribe here
If you were forwarded this newsletter and you like it, you can subscribe here
Powered by Revue
Kad─▒k├Ây, Istanbul