View profile

Issue #82 over Wiener, Hinssen en Vermeersch

Revue
 
Hallo, Dus. Gent M. Eigenlijk kan ik er niet veel meer over vertellen als de vorige keer. We're work
 

Fredo De Smet

February 2 · Issue #82 · View online
In deze Revue schrijf ik over de relatie mens en machine, de impact van technologie op ons leven, mijn boek Artificial Stupidity, de initiatieven van Gent M en andere projecten.

Hallo,
Dus. Gent M. Eigenlijk kan ik er niet veel meer over vertellen als de vorige keer. We’re working on it. Er zijn wel nog enkele nieuwe nerds die deel worden van onze beweging. Dat is tof. 🤘
Mijn boek. Daar kan ik veel over vertellen. Mensen kopen en lezen het uit. Weird gevoel. Zelf lezingen geven is leerrijk. Zag je trouwens dat Tim Verheyden het boek op één plaatste in zijn leestips op Canvas? 🤷‍♂️
Leestips? Ik las minder dan anders. Maar wel goeie dingen. Dit artikel over Shoshana Zuboff’s nieuwe boek is interessant. Dit mini-essay over wilskracht is een aanrader. En het boek Homo Robotics viel vandaag in de bus. Komt er iemand naar de conferentie donderdag? 🤖
Anyway, ik post onderaan nog enkele lees-, kijk- of luistertips. Zelf schreef ik deze week een tekst over Etienne Vermeersch, Peter Hinssen en Norbert Wiener. Ja, in één tekst. 👨‍🎓
tot hoors, Fredo

Vooralsnog zonder titel
Toen mijn schoonvader overleed, verloor niet enkel ik, maar ook Etienne Vermeersch een vriend. “Het is alsof een bibliotheek is opgebrand”, zo vatte Vermeersch zijn emoties samen aan de familie. Enkel Vermeersch kan zoiets zeggen.
Etienne Vermeersch en Piet Van Eeckhaut waren goede vrienden. Oude vrienden ook. Studiegenoten in de richting filosofie aan Ugent. Begin jaren 60 moet dat geweest zijn. Ik kan het hen jammer genoeg niet meer vragen.
Dat Vermeersch een levende bibliotheek was, bewees hij ook aan Peter Hinssen enige tijd terug. “Er stond niets in dat ik nog niet wist” liet Vermeersch aan Hinssen weten na het lezen van zijn boeken. Zo getuigt Hinssen in een emotioneel opiniestuk deze week in De Tijd.
Dat Vermeersch niet verrast werd door Hinssen’s boeken is niks om verlegen over te zijn natuurlijk. Het is echter wel opmerkelijk. Zeker als je weet dat Hinssen zelf een übernerd is die de geschiedenis van de technologie als geen ander kent. Aan Hinssen moet je niet vragen of hij weet wie Shannon of Wiener is. De vraag is wat hij niet weet over die pioniers.
Dat is vaak anders bij jonge tech-bouwers of ondernemers. Toen ik niet zo lang geleden voor een groep laatstejaars burgerlijk ingenieurs computerwetenschappen stond, stelde ik de vraag of ze Norbert Wiener kenden? “Nee? Wiener? Nog nooit van gehoord?” Niet dus.
Wiener is nochtans een van de belangrijkste technologie pioniers van de vorige eeuw. Een groot man toen Etienne Vermeersch doceerde aan dezelfde universiteit waar ik de vraag stelde. Vermeersch - moest je het niet weten - doctoreerde op een verhandeling over de filosofische implicaties van de cybernetica. Deze cybernetica werd uitgevonden door Norbert Wiener en moest een blauwdruk worden voor zowel de mathematische als sociale en ethische benadering voor de versmelting tussen mens en machine.
Dat deze ingenieurs to-be deze man niet kenden, vind ik vreemd. We verwachten blijkbaar wel dat ze slimme machines of ai kunnen ontwikkelen. Maar niet dat ze weten wat deze ontwikkelingen cultureel betekenen. In een tijd waarin technologie niet enkel voor economische maar ook maatschappelijke breuklijnen zorgt is dat een gevaarlijk spel. Hinssen’s oproep om een fonds naar Vermeersch op te richten komt dan ook geen seconde te vroeg. “Wat als we Gent op de kaart kunnen zetten als een baken voor het denken over ethiek en technologie?”
Laat me echter een misverstand uit de wereld helpen. De ethiek van technologie moet ons helpen grenzen te bewaken. Hoe slim mag een AI worden? Hoe controleerbaar moeten autonome machines zijn? Hoe kan code vooroordelen- vrij blijven? Dat zijn vragen die onderzocht moeten worden. Maar ethiek ligt niet enkel in de regelgeving: wat wel en niet mag. Ethiek gaat ook (en nog steeds) over het aanvaardbare en onaanvaardbare handelen. Ethiek ligt ook - letterlijk - in onze eigen handen.
Dat is een boodschap die ook Norbert Wiener uitdroeg midden vorige eeuw. Wist je dat, voor de term cybernetica (cybernetics), Wiener inspiratie haalde bij het oude Griekse woord cybernēticḗ? De cyber-expert is een veerman: hij die mensen overzet van de ene naar de andere oever. Zoals Wiener (en ik geloof ook Vermeersch) het zag, het zijn de filosofen en computerwetenschappers die de mensen door woelige wateren naar de toekomst kunnen loodsen.
Het is misschien niet zo bekend, maar er bestaan reeds interessante technologie-filosofen die bakens uitzetten. Met hierbij Vlaamse professoren zelf, zoals Katleen Gabriels en Marc Coeckelbergh. Jammer genoeg hebben ze geen stoel aan een Vlaamse Universiteit. In Vlaanderen is techniekfilosofie eerder een persoonlijk initiatief van de professor dan een deel van het curriculum. Dus, om een Hinssen-metafoor te gebruiken, voor de onderzoekswereld is het glas misschien half vol. Dat van de maatschappij is half leeg. Laten we daarom niet afwachten tot een fonds aan de universiteit. Als het op ethiek en technologie aankomt, moeten we allemaal aan het roer durven staan.
Fredo
Inspiration
Het Vermeersch-fonds voor technologie en ethiek | De Tijd
Tim Verheyden tipt zeven boeken | canvas.be
'The goal is to automate us': welcome to the age of surveillance capitalism | The Guardian
Against Willpower - Issue 45: Power - Nautilus
De slag om de waarheid
How AI will change storytelling and become the next great art form
Dispatches From the Border, Part 2 - The New York Times
Did you enjoy this issue?
If you don't want these updates anymore, please unsubscribe here
If you were forwarded this newsletter and you like it, you can subscribe here
Powered by Revue
Gent M - 9050 - België