View profile

Issue #123 - Een gemiste trein in Paris Nord

Fredo De Smet
Fredo De Smet
Hallo,
misschien heeft het iets met de verwarrend tijd te maken, maar ik heb weer meer opdrachten voor lezingen en workshops. Een onderdeel van mijn verhaal is de “mens-machine relatie”. Het is iets dat ik graag illustreer met een verhaal of een foto.
Veel leesplezier,
Fredo
——-✂︎——-
✍︎ Feedback en vragen? Hit reply!
☞ Vrienden met interesse? Hit forward.
✌︎ Voor het eerst hier? Inschrijven kan hier.
——-✂︎——-

Nummer (en video) van de week.
Klankpartij - Tequila Acid Party. De song. De video. Wauw, wat een feest.
Beeld van de week.
Obsessie van de week.
Ware het niet van de krukken, we lieten de taxi achter ons en begonnen te lopen. Vrij zeker dat we zo sneller op onze bestemming waren. Maar we liepen niet en kwamen te laat. Net te laat voor de Thalys naar Brussel te nemen. Althans die waarvoor we een ticket hadden gekocht. 
We waren op weg naar huis. Mijn reisgenoten terug naar VUB, ik op weg naar een meeting bij VRT. Ik herinner me dat ik naar de wand van het station keek, daar in die mooie stationshal van Paris Nord, op zoek naar het uurwerk. De klok hing er echter niet. Deze keer was er geen uurwerk in de wand van het station. Er was wel een voetafdruk van een stationsklok, maar de machinerie zat er niet. Alsof het station ontwijd werd. 
Het is een obsessie die ik al enkele jaren koester. De stationsklok. Meer nog, de plaats van de stationsklok. Vaak hangt deze namelijk in het centrum van de centrale wand, omringd door ornamenten. Op dezelfde plaats waar een Jezus- of Mariabeeld in een kerk zou hangen. 
De stationsklok is geen heiligenbeeld. Het uurwerk is geen machine die we vereren. Althans niet bewust. Het is echter wel een treffende illustratie van hoe we ons tot machines en technologie verhouden. Meer dan een instrument om een probleem op te lossen, is technologie een manier om ons te organiseren. En daar is het uurwerk of de klok een goed voorbeeld van. 
Sinds de komst van de klok in onze maatschappij is de manier hoe we de tijd beleven helemaal veranderd. Meer nog, de klok bepaalt het ritme van ons leven. Hoe we de dagen indelen. Wanneer we met elkaar afspreken. Hoe laat een meeting begint en eindigt. Zelf wanneer je dag start of stopt. Het wordt beïnvloed en bepaald door een klok.
Wat me aan dit voorbeeld opvalt is hoe weinig we praten over deze situatie. We lijken te aanvaarden dat de manier hoe we tijd beleven wordt bepaald door de machine. Het is iets dat we logisch vinden. Het is vanzelfsprekend. We verzetten er ons niet tegen (behalve wanneer het zomeruur zich aandient).
<< Kijktip: The 60-second case against time zones - VOX Youtube >>
Wat me aantrekt aan deze scene is dat het over analoge technologie gaat. Een mechanische machine, zonder brein of bytes. Een ouderwetse klok. En toch zo'n impact op de wereld en maatschappij. Met de klok kwamen internationale markten, nieuwe uitdrukkingen en metaforen, andere ideeën over nationale identiteiten.
<< Luistertip: Vanessa Ogle over The Global Transformation of Time: 1870-1950 >>
Ik hoef je niet te vertellen dat we tegenwoordig veel meer machines en technologie gebruiken. De smartphone in je zak is zo'n digitale machine. Het vervangt voor velen onder ons de ouderwetse klok. Mijn reflex in Paris Nord was dan ook om naar mijn jaszak grijpen en te kijken hoe laat het was.
De smartphone is een digitale klok. Maar het is ook veel meer. Het is digitale technologie die 100 machines of instrumenten tegelijk is. Het is de digitale versie van werken (mailbox), de digitale versie van afspreken (calls), de digitale versie van oriënteren (maps), de digitale versie van vervelen (TikTok), de digitale versie van dromen (Youtube)…  
Natuurlijk nemen deze toepassingen de invullingen niet volledig over. Maar je begrijpt wat ik bedoel. De digitale technologie beïnvloedt het gedrag van de mens. Op grote schaal. Op elk moment. Van iedereen. Zo'n digitale tool is dan ook veel meer dan een tool. Het zijn stuk voor stuk wendingen van ons gedrag. Het is een afrit van de culturele autostrade. 
Waar deze afrit ons toe leidt is onduidelijk. Zitten we überhaupt aan het stuur? Ook dat durf ik te betwijfelen. Althans, zolang we het gesprek over hoe we ons tot die digitale technologie verhouden zo gemakkelijk naast ons neer blijven leggen. 
Ik zou je kunnen vragen wie de we is waarmee we dit gesprek moeten voeren. De technologie experts, ondernemers en designers van de technologie? Of schuiven de antropologen, psychologen en historici ook mee aan tafel? Welke minister -van werk, innovatie of cultuur -buigt zich over de impact van technologie in onze maatschappij? (Ik zou het niet weten.) Welke kennis bieden we studenten ingenieurs over ethiek en filosofie of gedragswetenschappen? (Laten we eerlijk zijn, bitter weinig.) Hoe staat de cultuur- en onderwijssector tegenover technologie? (Vrij conservatief.)
<< Wikipedia tip: Human–computer interaction >>
De vraag die ik vandaag stel: beseffen we dat dit het moment is om dat gesprek te voeren? Nu de digitale technologie gemeengoed geworden is. Nu de pandemie ons tot thuiszitten verplicht en iedereen nog meer achter de schermen verdwijnt. Nu de digitale platformen zo groot worden dat ze om regulering vragen. Nu de Artificiële Intelligentie echt delen van ons werk kan overnemen. Nu straten ogen krijgen en steden slim worden. (En dan heb ik het nog niet over de quantumcomputer).
“Zou je in KVS iets over tijd kunnen vertellen”, vroegen dezelfde sympathieke VUB-mensen van de gemiste Thalys in Parijs. De beste time manager van de wereld ben ik niet, maar dat verhaal over die klok in Paris Nord kan ik wel vertellen dacht ik.
Vragen.
Niet alle tools of apps hebben een grote impact op jouw leven.
  • Welke wel? Wat is jouw figuratieve klok?
  • Wie zit aan het stuur? Sta je op als je wakker bent of als “het tijd is”?
  • Wat komt er in de plaats als deze tool of app er niet was?
  • Kan je jouw relatie met de machine of technologie samenvatten met een verhaal? Waar begint dit verhaal? Welk beeld komt in je op?
Did you enjoy this issue? Yes No
Fredo De Smet
Fredo De Smet @fredodesmet

Elke week cureer ik een beeld, quote en obsessie van de week. Zo probeer ik de complexe wereld te begrijpen en beschrijven.

Inspiratie en beschouwingen over internet, cultuur & maatschappij.

If you don't want these updates anymore, please unsubscribe here.
If you were forwarded this newsletter and you like it, you can subscribe here.
Created with Revue by Twitter.
Gent M - 9050 - België