View profile

Issue #114 - "Mutualism"

Fredo De Smet
Fredo De Smet
Hi
ik vind weer meer en meer plezier in het schrijven van deze mail. Hopelijk jij ook in het lezen ervan.
Benieuwd hoe deze binnenkomt.
Let me know.

Nummer van de week.
Dit nummer kwam ik in m'n vinyl verzameling tegen: MU - Let’s get sick 🌪
Beeld van de week.
2019: voor een kookboek maakt Pei-Ying Lin een lijst met gekende virussen.
2019: voor een kookboek maakt Pei-Ying Lin een lijst met gekende virussen.
Obsessie van de week.
Vraagje. Kan je een oude heks nabootsen? Ja jij, lezer van deze nieuwsbrief. Een heks. Met een bezemsteel. En een grote neus. Ja, die. Welk geluid maakt die oude heks? Ik vermoed dat iedereen min of meer hetzelfde geluid maakt. En dat terwijl niemand ooit echt een oude heks heeft gezien.
Dit is dan ook een filosofisch vraagstuk dat me al jaren wakker houdt. Hallo, Plato. Sta er even bij stil. Een heks bestaat enkel in de verbeelding en toch weten we hoe die heks klinkt. Meer nog, we kunnen een zintuigelijke ervaring creëren en herkennen op basis van die verbeelding.
Het is een van mijn dada’s. Hoe we ons verhouden tegenover waarheden en ficties. (Misschien maakt die heks wel een helemaal ander geluid dan dat schel gegrinnik?)
Anyway, een andere casus. Stel, ik vraag je communisme te beschrijven. De kans is groot dat je begint over de Sovjet-Unie of Cuba. Onze beeldvorming over communisme baseert zich op hoofdstukken uit de geschiedenis. Traumatische hoofdstukken. Hierdoor verliest het begrip zijn legitimiteit.
Dit fenomeen voel je duidelijk in de Verenigde Staten, waar elke vorm van socialisme gelijkgesteld wordt aan communisme, ofte, de tegenpool van het huidig economisch systeem. Daarom gebruiken Bernie Sanders, AOC en co de term ‘democratic socialism’. Ze willen namelijk aantonen dat het socialisme het kapitalisme niet uitsluit.
Pleit je voor een maatschappij of ideologie waarbij de gemeenschap centraal staat, dan kom je gegarandeerd bij historische vormen van communisme uit. En daarmee is het gesprek afgelopen. ‘There is no alternative’.
Dat is jammer. Want op moeizame manier hebben we dit jaar geleerd hoe belangrijk de gemeenschap is. De enige manier waarop we het Covid-19 virus te baas kunnen, is als gemeenschap ons gedrag aan te passen. De enige motivatie om dat te doen, is de gemeenschap helpen en beschermen. En toch ontbreekt het ons aan verbeelding om zich een maatschappij of economie in te beelden waarin de gemeenschap (de commune) centraal staat.
Marina Gorbis, executive director van het Institute for the Future stelt daarom een andere term voor: Mutualism. Mutuality (wederkerigheid) stelt niet het individu (kapitalisme) of de gemeenschap (communisme) maar de relatie centraal. “In biology, mutualism refers to a symbiotic relationship between two organisms from different species that benefits both. At a societal level, mutualism involves recognition that the social and economic well-being of any individual is highly dependent on the well-being of others in the society. We are all in a mutually interdependent relationship.” schrijft Gorbis in een blogpost op Medium.
Nu denk je waarschijnlijk: “En social media dan, die hadden toch ook de opzet de communities centraal te zetten?” Inderdaad, Facebook’s huidige missie is “Give people the power to build community and bring the world closer together.” Maar als de gemeenschap echt centraal zou staan, dan zou deze gemeenschap ook een gedeelde verantwoordelijkheid opnemen. En dat is iets wat het bedrijf Facebook niet toelaat. Waarom? Omdat Facebook en co in de eerste plaats het economisch systeem dient.
Bovendien zijn ook de design principes van deze platformen gericht om consumenten (ipv mensen of gemeenschappen) te dienen. Dat geldt zowel voor internationale platformen als lokale media bedrijven. Populair zijn de start-ups die recommendation engines aanbieden, zodat er data gedreven beslissingen worden genomen en een gepersonaliseerde service kan ontwikkeld worden. Buzzword bingo. Of zoals op de website van de Vlaamse start-up Froomle staat: “Ace your personalization with guaranteed results.” Dat allemaal, nogmaals, voor resultaten van klanten. Niet voor vrienden, families, collega’s of gemeenschappen.
De ironie van de zaak is dat de digitale platformen zoals Facebook en TikTok hun groei te danken hebben aan de allusie op het sociale aspect, maar dat ze net door de groei anti-sociaal geworden zijn. De platformen zijn zo groot, dat voor iedere persoon met een gekke fantasie of hobby een community bestaat. Dat op zich is niet zo erg. De valkuil is echter dat de identiteit van deze mensen vaak afhangt van de mogelijkheid om zich te onderscheiden van of zich af te zetten tegen andere mensen (Schild en Vrienden, anyone?).
Media theoreticus Marshall McLuhan waarschuwde hier reeds in 1977 voor: “The closer you get together, the more you like each other? There is no evidence of that in any situation that we have ever heard of. When people get close together, they get more and more savage and impatient with each other.”
Net zoals de houdbaarheidsdatum van het woord communisme verstreken is, beseft ook Gorbis dat er culturele obstakels zijn die in de weg staan om over een ander systeem te kunnen denken. “We first need to abandon ideas that have outlived their usefulness”. Een van die ideeën is schaal. Een obsessie in de tech en start-up wereld. Maar schaal, zo zegt ze in de podcast Team Human, is anti-human. “Nuance simply doesn’t scale, it is an inconvenience.”
Interessant aan de tekst en ideeën van Gorbis is dat het geen terugkeer belooft. Geen loutere heropleving van de commons of nostalgie naar de tijd dat alles nog eenvoudig was. Het scenario of choice is geen growth, constraint of collapse maar transformation. “The Transformation scenario moves us to a very different path of pursuing social rather than purely economic or technological agendas, ultimately leading to greater collective wellbeing.”
Inderdaad, ik durf nog te dromen. Ook in dit vreemde jaar.
Fredo
——-✂︎——-
✍︎ Feedback en vragen? Hit reply!
☞ Vrienden met interesse? Hit forward.
✌︎ Voor het eerst hier? Inschrijven kan bovenaan.
Did you enjoy this issue? Yes No
Fredo De Smet
Fredo De Smet @fredodesmet

Elke week cureer ik een beeld, quote en obsessie van de week. Zo probeer ik de complexe wereld te begrijpen en beschrijven.

Inspiratie en beschouwingen over internet, cultuur & maatschappij.

If you don't want these updates anymore, please unsubscribe here.
If you were forwarded this newsletter and you like it, you can subscribe here.
Created with Revue by Twitter.
Gent M - 9050 - België