View profile

Digital Humanist - "Pensée unique" 🤔

Fredo De Smet
Fredo De Smet
En ik die dacht dat “je microfoon staat niet aan” de meest gebruikte zin van het jaar zou zijn. Dat was buiten de jaaroverzichten gerekend. Die beginnen allemaal met “het was een speciaal jaar”. Of een variatie op het thema.
Ik vond het eigenlijk een interessant jaar. Met ups en downs. Zoals bij iedereen. Maar ook met interessante gedachten. Sterke beelden. En mooie muziek.
In deze Revue geen jaaroverzicht, maar zoals steeds, een nummer en beeld en obsessie van de week.
veel leesplezier, Fredo

Nummers van het jaar.
Beeld van het jaar.
London, 13 juni 2020. - Foto: (c) Dylan Martinez
London, 13 juni 2020. - Foto: (c) Dylan Martinez
Dit beeld. Hoe een man tijdens een Black Lives Matters bijeenkomst een gewonde tegenbetoger uit een gevecht redt en in veiligheid brengt.
Patrick Hutchinson heet de held. Waarom hij dit deed is eenvoudig. “Had een van de andere politie agenten iets gelijkaardig gedaan, dan was George Floyd nog in leven.”
Obsessie van de week.
Deze gedachte kwam tot mij tijdens een wandeling in de wijk. Ook dat is 2020. Wandelen.
De gedachte: in tegenstelling tot wat ik vermoedde, werd niet tijd maar ruimte de belangrijkste parameter dit jaar.
Dat klinkt abstract. I know. Let me explain…
Het begint bij de podcast: Corona, een stil leven. Het moet een van de mooiste dingen zijn die ik al gemaakt heb. Ik maakte de podcast in maart. Zodra de lockdown begon dus. Hij werd gepubliceerd op 8 april. Op dat moment hadden de 7 mensen die ik hiervoor interviewde de montage reeds gehoord. Ze hadden me tijdens gesprekken en opnames verteld hoe ze de lockdown beleefden. Wat door hun hoofd ging. Persoonlijke getuigenissen. Kwetsbaar vaak.
Met de podcast wou ik een foto nemen. Een stilleven maken. Letterlijk op pauze drukken, een screenshot nemen om later te herbekijken. Je hoort grote vragen in de podcast. Grote verwachtingen ook. Er was tijd om over verandering na te denken nu alles tot stilstand was gebracht.
Ja, lange tijd geloofde ik dat we dit jaar afstand zouden nemen van de waan van de dag. Dat dit het momentum was om na te denken over wat we op lange termijn kunnen en willen veranderen. Maar de werkelijkheid bleek “banaler en pragmatischer”, zoals mijn vriendin Saskia me waarschuwde.
Er manifesteerde zich een opvallend spanningsveld (en verbijsterend politiek spel) dit jaar. Het virus had onverhoeds de hele wereld lam gelegd. De lockdown werd echter vooral lokaal georganiseerd. In elk land, elke provincie of stad werden andere regels uitgeschreven.
Veel meer dan dat het gesprek over lange of korte termijn ging, hadden we het in 2020 over afstand, over ruimte. Een probleem op grote schaal (globaal) bracht een remedie op kleine schaal (bubbels). Welkom in de anderhalve meter maatschappij.
De banale werkelijkheid van 2020 heeft interessante dingen gebracht. Kerst vieren rond een vuurkorf. Op wandel gaan met collega’s. Je eigen buurt ontdekken. Nieuwe dingen zien in dezelfde straat.
Daar is niks verkeerd mee. Integendeel. De Stoïcijnen prijzen het dagdagelijkse. Seneca hield een dagboek bij. Marcus Aurelius ook. Evalueer je eigen dag, zo leert de Stoa ons, en probeer niet te veranderen waar je geen invloed op hebt. Kortom, aanvaard het lot. Amor Fati! riep Nietzsche.
Aandacht voor het banale. Okay, I got it. Maar met de lockdown kwamen we ook in een beklemmende wereld terecht. Een waarin weinig tot geen perspectief is. De media in een tunnelvisie. Het gesprek gaat over cijfers en grafieken. Er is amper plaats voor dieptezicht. Pensée unique, heet dat dan. Gruwelijk, als je het mij vraagt.
Veel, zo besefte ik op een wandeling deze week, heeft te maken met het feit dat we tijd en ruimte niet uit elkaar weten te houden. Alsof acute uitdagingen (bv. gezondheid) zich altijd manifesteren op kleine schaal en mondiale projecten (bv. climate change) zich enkel organiseren op lange termijn. Door tijd en ruimte naast in plaats van tegenover elkaar te leggen creëren we blinde vlekken. We zijn blind voor grote uitdagingen enerzijds en systeemfouten anderzijds. Want geef toe, het is nu niet het moment om over klimaat-opwarming te spreken. En de globale ongelijkheid in de vaccinatie wedloop zullen we ook maar best negeren (dit plannetje niet bekijken). Hashtag ironie.
En zo trof ik mezelf, na de wandeling, met een stylo boven een servet aan. Om dit schema te tekenen. Eén as voor de termijn (tijd), een andere voor schaal (ruimte). Als we deze kruisen, ontstaan er vier scenario’s. Op het schema zie je de andere manieren om uit de waan van de dag te breken. Door bijvoorbeeld een popsong te maken over climate change, zoals ze in deze Reply All podcast doen. Ze gebruiken de kracht van het internet om iets snel op grote schaal te bewegen. Of door de Europese weg te bewandelen, zoals Mariana Mazzucato doet. Via de invloed van lokale overheden de globale agenda beïnvloeden.
Wat ik jou voor 2021 wens? Creatieve manieren om uit de waan van de dag te breken.
——-✂︎——-
✍︎ Feedback en vragen? Hit reply!
☞ Vrienden met interesse? Hit forward.
✌︎ Voor het eerst hier? Inschrijven kan bovenaan.
Did you enjoy this issue? Yes No
Fredo De Smet
Fredo De Smet @fredodesmet

Elke week cureer ik een beeld, quote en obsessie van de week. Zo probeer ik de complexe wereld te begrijpen en beschrijven.

Inspiratie en beschouwingen over internet, cultuur & maatschappij.

If you don't want these updates anymore, please unsubscribe here.
If you were forwarded this newsletter and you like it, you can subscribe here.
Created with Revue by Twitter.
Gent M - 9050 - België