View profile

Weekly newsletter of สถานการณ์โลก - Issue #3

Weekly newsletter of สถานการณ์โลก
Weekly newsletter of สถานการณ์โลก
รู้จัก Quad และประชุมสุดยอด 4 ฝ่ายในสมัยไบเดน

Quad คือกลไกหนึ่งของยุทธศาสตร์ครองความเป็นเจ้าของสหรัฐฯ สกัดกั้นอิทธิพลจีนที่กำลังก้าวขึ้นมา และอาจเป็นกลไกสำคัญของรัฐบาลไบเดน
ที่มา Quad :
Quad (กลุ่ม 4 ฝ่าย) เป็นคำเรียก “Quadrilateral Security Dialogue” เป็นเวทีหารือด้านความมั่นคงของ 4 ประเทศ ประกอบด้วยสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย ญี่ปุ่นและอินเดีย ล้วนเป็นประเทศที่มีอิทธิพลอำนาจสูง ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย การประชุมครั้งแรกเริ่มเมื่อปี 2007 จากความคิดริเริ่มของชินโซ อาเบะ (Shinzo Abe) นายกฯ ญี่ปุ่น
สหรัฐฯ ออสเตรเลียและญี่ปุ่นเป็นพันธมิตรด้านการทหารอยู่แล้ว อินเดียเป็นประเทศเดียวที่ยังไม่เป็นพันธมิตรทางทหาร 
มีข่าวว่ากลุ่ม Quad หวังกระชับความร่วมมือกับนิวซีแลนด์ สิงคโปร์ เวียดนามและชาติสมาชิกอาเซียนอื่นๆ
เครื่องบิน Y-8 ที่บินเข้าเขตห้ามบินไต้หวัน (Cr. Taiwan News)
เครื่องบิน Y-8 ที่บินเข้าเขตห้ามบินไต้หวัน (Cr. Taiwan News)
ภัยคุกคามจีนที่เข้มข้นและแผ่กว้าง :
ตั้งแต่แรกเริ่มจีนเป็นประเด็นหลักที่หยิบยกขึ้นมาหารือเมื่ออิทธิพลจีนแผ่ขยายในเอเชียแปซิฟิกมากขึ้น รัฐบาลสหรัฐฯ ให้ความสำคัญเพิ่มขึ้นตามลำดับ ปี 2014 รัฐบาลโอบามาประกาศใช้ยุทธศาสตร์ปรับสมดุลเอเชียแปซิฟิกหรือปักหมุดเอเชีย (Pivot to Asia) เพิ่มกำลังปิดล้อมจีน
ต่อมาปรับเป็นยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิก รวมอนุภูมิภาคอินเดียเข้ามา รัฐบาลอินเดียในระยะหลังเห็นความสำคัญกับกลุ่ม 4 ฝ่ายอย่างจริงจัง อันที่จริงแล้วความสัมพันธ์ระหว่างอินเดีย-จีนเหมือน 2 ยักษ์ใหญ่ที่มีเรื่องไม่ลงรอยกัน แม้เจรจาเรื่อยมาแต่มีการปะทะทางชายแดนเรื่อยมาเช่นกัน อินเดียไม่เป็นพันธมิตรทางทหารกับสหรัฐฯ แต่หากต้องต้านจีนในยุคนี้การร่วมมือกับสหรัฐฯ เป็นทางเลือกเดียวที่เหลืออยู่ และใช้เรื่องนี้ต่อรองขอผลประโยชน์ต่างๆ จากสหรัฐฯ โดยเฉพาะด้านเศรษฐกิจ
ในอีกมุมหนึ่งนักวิเคราะห์หลายคนเชื่อว่า Quad คือกลไกหนึ่งของยุทธศาสตร์ครองความเป็นเจ้าของสหรัฐฯ สกัดกั้นอิทธิพลจีนที่กำลังก้าวขึ้นมา กองกำลังนาวีจีนที่ขยายแสนยานุภาพกว้างไกลออกไปเรื่อยๆ คาดว่าปีนี้ (2021) จีนจะประจำการเรือบรรทุกเครื่องบินลำที่ 3 และอาจเป็นกองกำลังนาวีใหญ่ที่สุดของโลกในไม่ช้า 
ด้วยมุมมองเช่นนี้ฝ่ายสหรัฐฯ จำต้องกระชับความสัมพันธ์พร้อมรับมือจีน 
ภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก
ภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก
ระบบความมั่นคงตามแนวทาง 4 ฝ่าย :
ในกรอบระบบความมั่นคงภูมิภาค หลักคิดโครงสร้างความมั่นคงเอเชีย-แปซิฟิกมีหลายแนว ถ้ายึดตามอาเซียนจะเป็นระบบที่อาเซียนเป็นแกนหลัก นำชาติมหาอำนาจประเทศต่างๆ ในภูมิภาคมาอยู่ในแผนของอาเซียนซึ่งรัฐบาลทรัมป์แสดงท่าทียอมรับ
ในขณะเดียวกันเป็นที่สงสัยว่าสหรัฐฯ มีแผนของตัวเองด้วยหรือไม่ เห็นชัดได้ว่าการเสนอจัดประชุมสุดยอด 4 ฝ่ายตามที่นายกฯ ออสเตรเลียเสนอ มีเพียง 4 ประเทศเข้าร่วมซึ่งเกือบทั้งหมดเป็นพันธมิตรด้านการทหารกับสหรัฐฯ อยู่แล้ว น่าเชื่อว่าสหรัฐฯ เป็นแกนนำหรือมีบทบาทสำคัญ นายกฯ มอร์ริสันกล่าวว่า “ผู้นำ 4 ประเทศจะร่วมกันสร้างสันติภาพ การอยู่ดีกินดีและเสถียรภาพแก่อินโด-แปซิฟิก” โดยจะพิจารณาอิงแนวทางของอาเซียน น่าติดตามว่ากลุ่มดังกล่าวจะมียุทธศาสตร์ของตัวเองหรือไม่ (เปิดเผยหรือไม่)
เรือรบสหรัฐฯ (Cr. media.defense.gov/)
เรือรบสหรัฐฯ (Cr. media.defense.gov/)
แนวคิดนาโตของเอเชีย (Asian NATO) :
มีข้อมูลหลายชิ้นชี้ว่ารัฐบาลสหรัฐฯ หวังสร้างพันธมิตรด้านความมั่นคงในย่านนี้ตามแบบนาโต (NATO) แม้ความเป็นไปได้ต่ำแต่เป็นแนวคิดหนึ่งที่มีอยู่
นาโตเกิดขึ้นในยุคสงครามเย็นเพื่อต้านโซเวียตรัสเซียโดยเฉพาะแถบยุโรป ในยุคนั้นสหรัฐฯ ส่งรถถังเครื่องบินรบนับพัน ทหารนับหมื่นนับแสน อาวุธนิวเคลียร์หลายร้อยหัวรบไปประจำการที่ยุโรป (จนบัดนี้ฐานทัพ อาวุธนิวเคลียร์จำนวนหนึ่งยังคงอยู่) 
นาโตเอเชียเป็นแนวคิดสร้างพันธมิตรทางทหารสำหรับเอเชียแปซิฟิก เมื่อปีที่แล้ว (2020) มีข่าวรัฐบาลสหรัฐฯ หวังติดตั้งอาวุธนิวเคลียร์ในย่านนี้ รัฐบาลออสเตรเลียกับฟิลิปปินส์พูดชัดว่าไม่ยอมเป็นฐานนิวเคลียร์แก่สหรัฐฯ 
หากอาวุธนิวเคลียร์เป็นส่วนหนึ่งของนาโตเอเชีย แนวทางนี้กำลังทำงาน
กองเรือรบสหรัฐฯ (Cr. www.navy.mil/)
กองเรือรบสหรัฐฯ (Cr. www.navy.mil/)
Quad ในสมัยไบเดน :
ตั้งแต่โจ ไบเดนดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี นักวิชาการตั้งคำถามว่านโยบายต่อจีนเป็นอย่างไร ข้อสรุปล่าสุดแม้รัฐบาลไบเดนไม่ใช้ถ้อยคำดุดันแบบทรัมป์แต่แสดงความกังวลต่อจีนไม่น้อย ไบเดนกล่าวว่าจีนเป็นชาติเดียวที่ท้าทายเสถียรภาพฝ่ายโลกเสรีในทุกมิติ (เศรษฐกิจ การทูต การทหาร เทคโนโลยี) ท้าทายความเป็นไปของโลกในแบบที่อเมริกาต้องการ ระบบโลกที่ให้ประโยชน์และสะท้อนค่านิยมของคนอเมริกัน
เวทีหารือด้านความมั่นคงของกลุ่ม Quad มีตั้งแต่ปี 2007 แล้ว การประชุมสุดยอด 12 มีนาคม 2021 จะเป็นการประชุมสุดยอดครั้งแรกของผู้นำ 4 ประเทศ สกอตต์ มอร์ริซัน (Scott Morrison) นายกฯ ออสเตรเลียหมายมั่นให้กลุ่มนี้เป็นแกนหลักในการจัดการจีน ดำเนินการตามยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิก
น่าติดตามว่าผลการประชุมสุดยอดเป็นอย่างไร 
วิเคราะห์องค์รวมและสรุป :
ถ้าย้อนหลังตั้งแต่ยุทธศาสตร์ปรับสมดุลเอเชียแปซิฟิกของรัฐบาลโอบามา สู่ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกของทรัมป์ การประชุมสุดยอด Quad คือการสานต่อยุทธศาสตร์รุ่นพี่ กระชับพันธมิตรประเทศฝ่ายประชาธิปไตยในย่านนี้ จะเห็นว่าบทบาทของ Quad เพิ่มขึ้นและอาจเป็นกลไกสำคัญของรัฐบาลไบเดน
น่าติดตามว่าในสมัยไบเดนนี้ ประเด็นไต้หวัน หมู่เกาะเซนกากุ/เตียวหยูจะกลับมาตึงเครียดหรือไม่
Did you enjoy this issue? Yes No
Weekly newsletter of สถานการณ์โลก
Weekly newsletter of สถานการณ์โลก @chanchaiCK

😀เจ้าของคอลัมน์ "สถานการณ์โลก" ไทยโพสต์ นายหน้าประกันวินาศภัยและประกันชีวิต สนใจติดต่อไลน์ @7chanchai (มีเครื่องหมาย @)

If you don't want these updates anymore, please unsubscribe here.
If you were forwarded this newsletter and you like it, you can subscribe here.
Created with Revue by Twitter.