Bekijk profielpagina

‘Het spel en de knikkers - en wat je kan leren van de Brexit’ - Editie #9

‘Het spel en de knikkers - en wat je kan leren van de Brexit’ - Editie #9
Door Victor Mendels  • Editie #9 • Bekijk online

Goedenavond,
Donald Tusk heeft een tijdje terug fel uitgehaald naar Britse politici die het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU hebben bepleit. ,,Ik vraag me af hoe die speciale plek in de hel eruitziet voor degenen die de Brexit hebben aangemoedigd, zonder zelfs maar een schets van een plan hoe dat veilig moet gebeuren’’, zei hij kort na overleg met de Ierse premier Leo Varadkar in Brussel. De opmerking was natuurlijk slecht gevallen bij veel Britten.
Ik ben zelf een groot liefhebber van Groot-Brittannië - volg de ontwikkelingen op het eiland op de voet - en heb er ook een periode gewoond en gewerkt. In het boek, Boris. Klucht of koningsdrama? van Patrick Bernhart kwam ik een geestige observatie tegen.
“The British are brave people. They can face anything, except reality.” 
- George Mikes
Patrick Bernhart reconstrueert in zijn boek de rol van Boris Johnson in de Brexit-campagne. Hoe het Leave-kamp met succes heeft geappelleerd aan onderliggende gevoelens bij de Brexit-stemmer: heimwee naar een tijd dat Groot-Brittannië nog een onafhankelijke wereldmacht was. Ook de rol van een van de markantste figuren die het Verenigd Koninkrijk wist te bewegen tot de Brexit wordt verder toegelicht. Die van de campagneleider van Vote Leave, Dominique Cummings.
Cummings heeft met zijn data-analisten, veelal wis- en natuurkundigen, in de tien weken durende campagne mensen gebombardeerd met gepersonaliseerde boodschappen, met inbegrip van het verspreiden van fakenieuws. Later zal Cummings schrijven dat drie grote krachten in het voordeel van Leave werkten. Ten eerste de immigratiecrisis, die door de Engelse bevolking in de laatste jaren grotendeels werd geweten aan de Europese Unie. Ten tweede de financiële crisis van 2008, die volgens Cummings knaagde aan het vertrouwen in de overheid, big business en bankiers. Ten slotte was er de eurocrisis. Deze drie krachten ondermijnden het vertrouwen in de Europese Unie als motor voor vooruitgang en welvaart.
De campagne van Leave heeft ervoor gezorgd dat deze coalitie, die over de klassen heen gaat, haar gevoelens en verwachtingen heeft kunnen projecteren op de slogan “Take Back Control”. Mensen die het eens zijn met stellingen als “Ik herken het land waarin ik woon niet meer” en “Als ik Engeland een zwaai van een toverstokje zou kunnen terugtoveren naar de jaren vijftig, zou ik dat doen”. Maar ook een groot deel van de zwevende kiezers, wiens hart een vertrek uit de Europese Unie wenst maar wier hoofd zegt dat het riskant kan zijn, kiest voor Leave.
Het aanspreken van het hart is een voorbeeld van de metafoor van de olifant en de berijder. Die de Amerikaanse psycholoog Jonathan Haidt heeft geïntroduceerd. Daarin staat de olifant voor het intuïtieve brein en de berijder voor het rationele brein. De functie van de berijder is om de olifant van dienst te zijn omdat de olifant de dienst uitmaakt. De berijder kan beter in de toekomst kijken dan de olifant, maar is vooral de woordvoerder van de olifant: hij kan achteraf perfect uitleggen welke keuzes de olifant heeft gemaakt en kan redenen vinden om te verantwoorden wat de olifant wil gaan doen. Kortom: beslissingen om op een bepaalde manier te handelen zijn al op een intuïtief niveau genomen voor dat eens mens zich van die beslissingen bewust wordt. Mensen zeggen wel dat ze feiten willen, maar in werkelijkheid willen ze feiten die hun intuïtieve mening en voorkeuren ondersteunen. Als de olifant en de berijder het oneens zijn over de richting die ze uit moeten, wint de olifant het bijna altijd. Daarom is het belangrijker de olifant in de mens aan te spreken dan de berijder. De Leavers hebben dat beter gedaan dan de Remainers.
Afgelopen keer schreef ik al dat ons brein gevoeliger is voor goede verhalen dan voor waarheid en feiten. Als een verhaal daarbij onze emotie raakt, zijn we helemaal ontvankelijk voor misleiding. Het verhaal van de olifant en de berijder leert mij dat er meer kennis over de krachten en grenzen van ons brein nodig is binnen ons vakgebied. Zou daarom een ‘training gedragsanalyse’ niet voorwaardelijk moeten zijn om onderdeel te kunnen uitmaken van een ‘multidisciplinair’ beoordelingsteam?
Met ‘ervaringsdeskundigheid’ en/of ‘subject matter expert’ als belangrijkste kwalificaties, al dan niet aangevuld met een snelcursus ‘leveranciersbeoordeling voor dummies’, ben je nog geen professionele beoordelaar.
Ik geloof dat we de kennis die we inmiddels wel hebben over menselijk gedrag, moeten benutten. Niet manipuleren met trucjes, maar respectvol invloed uitoefenen. Vanuit integriteit en betrouwbaarheid. In een sfeer van goede samenwerking.
Heb een fijne week!
Victor

Hoe vond je deze editie?
Victor Mendels

Hier deel ik kennis en inzichten over allerlei onderwerpen die mij interesseren, waaronder de 'wereld' van aanbesteden en daar voorbij.

Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Victor Mendels met Revue.