View profile

Mee met media 📰 📱 💻 - Nieuwsbrief over all things #media, #onderzoek en #innovatie.

Revue
 
 

Mee met media 📰 📱 💻

April 24 · Issue #34 · View online

Nieuwsbrief over all things #media, #onderzoek en #innovatie.


Deze editie: EU als pionier met regels rond AI, onderzoek naar het ‘backfire-effect’ bij factchecking en enkele conclusies van de Digimeter.

Europa komt als eerste ter wereld met regels rond AI 🔑
De Europese Commissie heeft deze week nieuwe regels voorgesteld voor het gebruik van artificiële intelligentie (AI). Het is daarbij de eerste mogendheid die een dergelijk wettelijk kader naar voren schuift, een beetje zoals de EU dat deed met de GDPR (Gegevensbescherming). Deze regels kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor Europese burgers, overheden en bedrijven die te maken krijgen met AI, zo zei Margrethe Vestager (EU-Commissaris voor Digitale Verandering). We lichten een aantal bevindingen toe.
De risicopiramide van AI
Een van de opvallendste regels is dat de Europese Unie alle technologie wil onderwerpen aan een controle, waarbij ze werkt met een soort risicopiramide. Die piramide evalueert die tools, gaande van toepassingen met een ‘minimaal risico’ tot toepassingen met een ‘onaanvaardbaar risico’: (met dank aan Laurens Verhagen van De Volkskrant voor onderstaand overzicht)
Minimaal risico. Onderaan (en het vaakst gebruikt) zit AI waaraan nauwelijks risico kleeft en die dus gewoon moet kunnen floreren zonder extra regels. Denk hierbij aan spamfilters.
Beperkt risico. Het gebruik van chatbots of het maken van zogenoemde deepfake-video’s. Transparantie is hierbij een vereiste. Wie een vakantieticket boekt en met een chatbot praat, moet daar een melding van krijgen.
Hoog risico. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om slimme systemen die beoordelen of iemand een lening of hypotheek kan krijgen. Of die cv’s beoordelen. Dit gebruik moet aan strenge regels voldoen. Er mag geen sprake zijn van discriminatie.
Onaanvaardbaar risico. Helemaal verboden. De commissie noemt sociaal krediet-systemen naar Chinees voorbeeld, waarbij slecht gedrag leidt tot een lagere score en dus tot beperkingen, zoals minder mogen reizen. Ook ‘biometrische identificatiesystemen op afstand’ (camera’s met gezichtsherkenning) mogen in principe niet meer.
Interpretatie en uitzonderingen
Dat de EU met een voorstel voor een gerechtelijk kader komt, wordt door veel experten als positief beschouwd. Toch is de tekst, zoals zo vaak, voor interpretatie vatbaar en zijn er uitzonderingen. Om een voorbeeld te geven: het gebruik van gezichtsherkenning. Eigenlijk wil de EU dit enkel in uitzonderlijke gevallen toepassen, zoals bijvoorbeeld in luchthavens. Toch mag deze technologie, zo blijkt uit het voorstel, gebruikt worden door overheden als er een vermoeden is van terrorisme of als er criminelen geïdentificeerd moeten worden. De regels kunnen in die zin dus gebruikt worden om gezichtsherkenning meer in te zetten dan misschien nodig zou zijn.
Een andere uitzondering is dat militaire toepassingen zoals autonome wapens buiten deze wetgeving vallen. Deze worden ook door slimme technologie gevoed, en kunnen dus potentieel gevaarlijk zijn voor Europese burgers. En wie is verantwoordelijk als een autonoom wapen iemand om het leven brengt?
Wie is verantwoordelijk, AI of de maker?
Deze week hebben we de gevolgen besproken van dit voorstel tot wettelijk kader met Magali Feys (advocate), Katleen Gabriëls (moraalfilosofe) en Tom Van de Weghe (journalist VRT). Daaruit bleek dat het moeilijk is om bepaalde AI-technologieën aansprakelijk te stellen voor bepaalde misdrijven die ze zouden begaan. De schuld wordt veeleer gelegd bij de maker of programmeur die de technologie heeft ontwikkeld. En er zijn al misdaden begaan door AI-toepassingen, denk aan het verspreiden van video’s met deepfakes. In onderstaande video wordt belicht tot wat AI in staat is vandaag, en wat het in de toekomst zou kunnen:
Would you be happy to follow a robot leader? | Theo Priestley | TEDxGlasgow
Tot slot, dit voorstel zal nu goedgekeurd moeten worden door de Europese Raad, het Parlement en de Commissie. Het lobbyen kan beginnen… To be continued!
Geen 'backfire-effect' door fact-checking 🔎
In discussies over factchecking wordt er regelmatig verwezen naar het zogenaamde ‘backfire-effect’. Hiermee wordt het omgekeerde effect bedoeld dan dat waar factchecking op gericht zou zijn, namelijk mensen doen inzien dat een bepaalde claim onjuist is. Anders gezegd: door op nieuwssites, factchecking websites of sociale media bepaalde discutabele claims te factchecken, bestaat het risico dat het publiek nog meer overtuigd zal geraken van die claim, wat resulteert in een sterker geloof erin.
Een grootschalige meta-studie (op 30 eerder gepubliceerde studies) van Northwestern University toont aan dat factchecking in het algemeen een positieve invloed heeft op de inschatting van de accuraatheid van een claim en dat er dus geen sprake is van een backfire-effect. Wat wel uit de studie naar voor komt, is dat factchecking niet altijd en op iedereen dezelfde impact heeft. Zo is het effect minder groot in verkiezingstijd en werken visuele labels of schalen, die gebruikt worden om de graad van desinformatie aan te duiden, minder goed. 
Digimeter: Lockdown ft. digitale boost 🚀
Deze week is de jaarlijkse ‘Digimeter’ verschenen, een rapport van Imec Vlaanderen. We geven kort drie conclusies mee over ons mediagebruik:
Meer schermtijd. And the winner is… Onze smartphone. Het rapport concludeert dat we in 2020 dagelijks ruim 3 uur van onze tijd met onze smartphone in de weer zijn. Dat is meteen een halfuur meer dan het jaar ervoor. Het is ons favoriete scherm geworden voor allerhande zaken: muziek beluisteren, nieuws lezen, sociale media checken…
Meer streamingabonnementen. We konden niet naar de bioscoop, dus gaven we meer uit aan streamingabonnementen. De helft van de respondenten geeft aan naar Netflix te kijken. Aangezien Streamz en Disney+ pas eind september op de Vlaamse markt kwamen, is het nog niet duidelijk hoeveel het marktaandeel van beide diensten is. Lieven De Marez van Imec spreekt over elk een 10 à 15 procent.
Meer frustratie over technologische vooruitgang. We staan opvallend positiever tegenover technologie dan de jaren voorheen. Onze smartphones en andere toestellen hebben ervoor namelijk voor gezorgd dat we in contact konden blijven met onze familie, vrienden en collega’s. Maar niet iedereen is gelukkig. “Voor 45 procent van de ondervraagden evolueert de technologie nu iets te snel, een jaar geleden had maar 41 procent van ons dat gevoel. We moeten allemaal even op adem komen om die sprongen voorwaarts te verwerken”, zegt De Marez aan De Standaard.
Dit was ‘m voor nu,
Fijn weekend!
Hannes en Michaël
✍️ De nieuwe World Press Freedom Index van RSF is verschenen. Dat is een index die de persvrijheid in 179 landen vergelijkt. België is tegenover vorig jaar een plek gestegen en staat nu elfde in de lijst. De Scandinavische landen voeren de top drie aan. De volledige lijst kan je hier vinden.
📈 Het afgelopen jaar heeft ervoor gezorgd dat verloren gewaande hobby’s opnieuw aandacht kregen. Google Trends heeft de belangrijkste zoekdata rond die hobby’s in kaart gebracht. Van lederbewerking over macrofotografie tot het vissen met een speer.
🥦 Dit artikel lijst allerhande fout gelopen experimenten op. Wetenschap is duidelijk zoeken, maar ook gefaalde experimenten hebben geleid tot doorbraken. Zo ook de relativiteitstheorie van Einstein. Een van onze favorieten: McDonald’s wilde kinderen meer groenten laten eten waardoor ze experimenteerden met broccoli die naar kauwgom smaakte.
Did you enjoy this issue?
In order to unsubscribe, click here.
If you were forwarded this newsletter and you like it, you can subscribe here.
Powered by Revue