Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Zonder paniek de kerst in

Revue
 
De Europese familie kan rustig onder de kerstboom gaan zitten. Bij de traditionele top net voor de ke
 

Brussel Inside

10 december · Editie #15 · Bekijk online
Europa is in beweging, maar wat speelt er echt? Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt iedere week, samen met zijn collega’s in de Europese hoofdsteden, de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

De Europese familie kan rustig onder de kerstboom gaan zitten. Bij de traditionele top net voor de kerstdagen is er geen grote crisis die meteen opgelost moet worden. De brexit is vooruitgeschoven, de formatie in Duitsland gaat vanuit Brussels oogpunt de goede kant op en de dromers van nieuwe banen en ‘prestige voor land en persoon’ kunnen de kansen inschatten tijdens de feestdagen. Alles rustig in Brussel, maar schijnt bedriegt. 

De slag is gewonnen, de strijd gaat door
Theresa May klaar voor de volgende strijd
A week is a long time in politics, zeggen de Britten graag. Dat gold zeker voor Theresa May deze week. Op maandag was de Britse premier nog de schlemiel, die dankzij het aan de noodrem trekken van haar gedoogpartner, de Noord-Ierse DUP, met lege handen Brussel moest verlaten. Op vrijdag kon ze, na drie dagen waarin de druk op haar steeds verder opliep, toch nog een succes presenteren. De doorbraak in de brexit-onderhandelingen was niet alleen cruciaal voor het brexit-proces zelf, maar ook voor haar eigen positie. NOS-correspondent Tim de Wit over de volgende battle die voor de deur staat:
Hoewel May dit weekend even op adem kan komen, staat de volgende stevige strijd alweer voor de deur. Nog voor Kerst wil de regering het eens worden over wat voor soort handelsrelatie de Britten met Europa willen. Hoewel het inmiddels 18 maanden na het referendum is, heeft de regering nog altijd geen helder antwoord op de vraag: hoe moet het leven er na de brexit uitzien? Daarover zijn ze het totaal niet eens.
Kampen
Er zijn twee kampen: de minister van financiën Philip Hammond, minister van binnenlandse zaken Amber Rudd en de de facto vice-premier Damien Green die allemaal pleiten voor een zo zacht mogelijke brexit. Waarin de Britten zoveel mogelijk banden met de EU behouden en heel dicht aan schurken tegen de interne markt.
Maar er is ook het luidruchtige brexit-kamp in de regering, met Boris Johnson (buitenlandse zaken), Michael Gove (milieu), Liam Fox (internationale handel) en David Davis (brexit-zaken). Zij willen een harde brexit, zo min mogelijk nog EU-regels overnemen en definitief uit de interne markt. Alleen dan kunnen ze hun brexit-droom verwezenlijken: af van het vrij verkeer van personen en af van bemoeizuchtige EU-wetgeving.
Die strijd zal morgen in een eerste kabinetszitting verder losbarsten en ook volgende week staat er nog een kabinetsberaad over de handelsrelatie gepland.
Whose side are you on
Het lijkt er echter op dat het brexit-kamp in de regering van May gaat eisen dat ze hun kant kiest. Volgens de Sunday Times vanmorgen willen Johnson en Gove namelijk iets voor hun steun terugzien voor de doorbraak afgelopen vrijdag. Zij verdedigden de deal als “een persoonlijk succes voor May”, feliciteerden haar zelfs. Dat was erg opvallend, aangezien May op een aantal punten flink had ingeleverd en zeker een aantal van door hen gestelde rode lijnen drastisch had overschreden. Voor die steun willen ze volgens krant dus nu met flinke munt worden terugbetaald.
En daarmee kan May wederom op zoek naar een compromis, nu in haar eigen gelederen, waarbij ze de hete adem van haar lastige ministers in de nek voelt. Zo is, ondanks dat de eerste belangrijke horde genomen is, het moeizame brexit-proces nog lang niet voorbij.
Deze ingezonden brieven stonden in de Daily Telegraph, een pro-Brexit krant. Om een gevoel te krijgen hoe Britse brexit-stemmers tegen de deal van vrijdag aankijken. Spoileralert: ze zijn niet bepaald blij.
De ingezonden brieven van de Daily Telegraph, ook via de link te lezen
Kerstsfeer bij EU-leiders
Een eerste brexit akkoord is bereikt
Even leek de Europese Unie op een heuse kerstcrisis af te stevenen. May kwam aan het begin van de week naar Brussel en ging met lege handen weer weg, waarna er dagen van onzekerheid volgden. Maar uiteindelijk werd alles afgewend. Of misschien moeten we zeggen: uitgesteld. En kunnen we zorgeloos rond de kerstboom zitten. 

NOS-correspondent
Arjan Noorlander schrijft over het doorschuiven van problemen om een rustige kerst te hebben:
Europese crisistoppen, over Grieken, banken of migranten: we hebben er tientallen gehad de afgelopen jaren, toch voelt het alweer als een eeuwigheid geleden. Maar deze week was het gevoel weer een beetje terug omdat de brexit keihard op een crisis afsnelde. Die crisis is deze week afgewend, of misschien eerder uitgesteld,  maar de zorgen blijven.
Niemand verwacht dat het Europees parlement of de lidstaten de brexitdeal nog aan het wankelen gaan brengen de komende week. Het is eerder nog even genieten van de kerst, want kort daarna beginnen de gesprekken over het volgende ingewikkelde punt, de nieuwe handelsrelatie na de brexit. De afgelopen maanden hebben wel aangetoond dat dit buitengewoon lastig gaat worden. Er zijn inmiddels zo veel onoplosbare problemen doorgeschoven naar de volgende onderhandelingsronde dat het wachten is op nieuwe problemen. 
De brexit lijkt, zoals de Britten dat zelf zouden zeggen:
 ‘An accident waiting to happen’.
Een ander kerstprobleem kan de verbouwing van Europa zijn. Die is ambitieus begonnen met grootse plannen van de Franse president Macron, maar de afgelopen maanden vastgelopen in de Duitse formatiemodder. 
Eerst probeerde Merkel een regering te formeren met een partij die niet veel op had met Macrons federale visies. Toen dat mislukte viel de kar volledig stil. Velen in Brussel vreesden dat de poging om de EU weer nieuw leven in te blazen al voorbij zou zijn voordat die goed en wel begonnen was.
Dromen
Maar daar was plotseling Martin Schulz, de Duitse sociaal-democratische leider en oud-voorzitter van het Europese Parlement. Hij wil toch meeregeren, krijgt daarvoor toestemming van zijn SPD en blaast de dromen van Macron nieuw leven in. Tot opluchting van velen in Brussel, die hierdoor geruster afreizen voor het kerstfeest in eigen land.
De ideeën over een superminister van financiën met een budget en macht liggen weer op tafel. Beslissingen daarover zullen deze week op een EU-top waarschijnlijk nog niet worden genomen. Er zijn volgend jaar ook al twee toppen gepland om over dit zelfde belangrijke onderwerp door te onderhandelen. Geen druk dus, deze week.
Toch is er ook geen reden tot zorgeloosheid. Veel problemen komen snel weer terug in 2018 en juist Nederland zou het weleens moeilijk kunnen krijgen volgend jaar. Het brexitdossier is risicovol, politieke ruzie ligt op de loer en dat kan economische schade tot gevolg hebben. Pijnlijk voor Nederland omdat wij, na Ierland, de belangrijkste handelspartner van de Britten zijn. 
Geen vrienden voor Wopke
Daarnaast is onze regering ook nog eens de grootste tegenstander van de verbouwing van de eurozone. Onze nieuwe minister van Financiën, Wopke Hoekstra, heeft weinig vrienden gemaakt met zijn harde opstelling in zijn eerste Eurogroep-vergadering. Het kabinet van Rutte voelt niks voor steviger economische samenwerking, omdat het bang is dat Nederland de rekening moet betalen. Probleem is alleen dat Nederland hierin redelijk alleen staat. Ook van de Duitsers hoeft Rutte niet veel steun te verwachten met Schulz in een kabinet met Merkel. De vraag is of Ruttes politieke souplesse groot genoeg is om te voorkomen dat Nederland zal worden gezien als een probleemland.
In Brussel gaan ze voor de verandering dus een keertje zonder een crisis de kerstdagen in. Maar in Den Haag zal rond het gourmet-stel flink moeten worden doorgedacht, om te voorkomen dat de Nederlandse regering volgend jaar een van de verliezers wordt. 
Martin en de Europese droom
Martin Schulz van de SPD
Het zat een beetje verstopt in zijn speech, afgelopen donderdag op het SPD-partijcongres in Berlijn. Maar nog terwijl hij aan het woord was, over - zo dacht iedereen - de vraag of zijn partij nou wel of niet moest gaan praten over regeringsdeelname, zat het social media team van Martin Schulz niet stil.

NOS-Correspondent
Jeroen Wollaars over de Europese vlucht naar voren van de oud-voorzitter van het Europees Parlement: 
Tweet van Martin Schulz
Om 12:28 was deze tweet op twitter te lezen.
 “Wij willen de Verenigde Staten van Europa”. 
En een uur later: 
“Ik wil een Europese grondwet die een federaal Europa mogelijk maakt”. 
Gevolgd door de klapper: 
“Een land dat dit niet ratificeert zal de EU automatisch verlaten”.
Veel leden die we spraken was het ontgaan, maar Martin Schulz koos de Europese weg naar voren op zijn partijcongres. En dat was opvallend. Want in de verkiezingsstrijd ging het amper over Europa. Maar na een paar weken herbezinnen op een nieuwe strategie kwam dit er dus uit. Met een opvallend betoog over heel vergaande Europese integratie denkt Schulz de harten van zijn partijgenoten én die van de massaal weggelopen kiezers te kunnen terugwinnen. A-lá Macron, met nog een schepje er bovenop.
Maar werkt het?
De “Herzen und Köpfe” van veel Duitse commentatoren en collega-politici leek hij in elk geval niet gewonnen te hebben. Vooral zijn opmerking dat wie niet mee wil doen, dan automatisch opstapt uit de EU doet het niet goed. “Het Europese equivalent van Russisch roulette” schrijft die Zeit: “of naïef of onverantwoordelijk”. 
Met het mes op de keel krijg je mensen doorgaans niet warm voor je plannen. 
Chef van de Groenen Cem Özdemir: “Dagdromen.
Alexander Dobrindt van de CSU: "Een Europese radicaal.”
En Merkel? Die is voorstander van een nieuw Europees elan. Betere samenwerking aan de buitengrenzen, op het gebied van defensie en buitenlandse politiek. En ook de euro moet volgens haar “weerbestendig” worden gemaakt. Maar om dat nou als “Verenigde Staten van Europa” te benoemen: 
Merkel: “Laten we deelproblemen oplossen, in plaats van naar een doel op zich te streven.” 
De Duitse pers schrijft ondertussen dat “slechts” 30 procent voor zijn plannen is. Maar dat is best veel.
Portugal op dreef bij stoelendans
Portugal werd ook al Europees kampioen voetbal
Het begon ermee dat buurland Portugal het Europees kampioenschap voetbal won. Vervolgens werd een Portugees secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Een Portugees won hierna het Eurovisie songfestival. En toen kwam de post vrij die Jeroen Dijsselbloem achterliet bij de Eurogroep -alweer werd een Portugees er de grote baas. Los van voetbal- of zangkwaliteiten groeit in Spanje het ongeloof dat de Portugezen er voortdurend met de mooie posten vandoor gaan.

Onze man in Madrid
Rop Zoutberg over het ‘Spaanse onvermogen’: 
Hun eigen kandidaat, de minister van economische zaken Luis de Guindos, verloor knarsetandend de slag bij de Eurogroep ten gunste van de Portugees Mário Centeno. De hoop is nu gevestigd op het bestuur van de Europese Centrale Bank, de enige instelling waar op korte termijn nog mooie banen vrijkomen.
Portugal speelt het diplomatiek behendig door altijd als tweede op de lijstjes te staan. Tussen de machtsblokken van de grote landen irriteren zij niemand. 
Burgemeester Lissabon: “De Portugezen zijn overal welkom, niemand weigert om met ons te praten.”
Maar voor Spanje blijft de buit zuur nadat ook al het Europees Medicijn Agentschap besloot Barcelona links te laten liggen. Ook de andere mediterrane broeder Italië doet het internationaal stukken beter. De voorzitter van Europese Centrale Bank, die van het Europees Parlement, en de hoge commissaris voor buitenlandse zaken komen allemaal uit Italië. En dat land heeft niet het gemak een kleintje te zijn.
“Het gaat ons zeker lukken. De volgende post die bij de ECB vrijkomt is voor Spanje, daar ben ik zeker van”, bromde De Guindos na afloop van de verkiezing van Centeno. Kranten brachten de volgende dag de foto van de schutterige omhelzing tussen de twee zuidelijke politici. Van harte ging het allemaal niet. 
Bolle en andere benoemingen
Catherine de Bolle de nieuwe chef van Europol
De Portugezen hebben de buit dus binnen. Daarna volgde al snel een Belgisch feestje. Cathérine De Bolle wordt de nieuwe baas van Europol. En dat is nog maar het begin, want volgend jaar wordt het jaar van de stoelendans en voorsorteren op nieuwe topposities.
Zo komt de functie van Thomas Wieser vrij, de hoogste ambtenaar bij de Eurogroep. Een belangrijke plek want de Eurogroup Working Group (EWG), zoals het officieel heet, bereidt de bijeenkomsten van de eurogroep voor. En Nederland heeft een kandidaat: Hans Vijlbrief, nu nog thesaurier-generaal bij het ministerie van Financiën. Er zijn trouwens kapers op de kust want de Française Odile Renaud-Basso heeft eveneens goede papieren.
Vrouw
En de Europese Centrale Bank krijgt de komende jaren een nieuwe leiding. Er komt om te beginnen in 2018 een nieuwe tweede man of vrouw. De termijn van de Portugees Vítor Constâncio loopt dan af. Een vrouwelijke kandidaat uit het zuiden zou de ideale kandidaat zijn. Vooralsnog gooit een man, de eerdergenoemde Spanjaard De Guindos, de hoogste ogen.
De hoofdprijs in deze verdeling is het presidentschap van de ECB, de opvolger van Mario Draghi, de Italiaan die nu de baas is van de in Frankfurt gevestigde bank. Zijn baan komt in 2019 vrij. Volgens de evenwichtsmatrix in de EU moet het een noordelijke kandidaat zijn. Duitsland sorteert alvast voor. De Duitsers schuiven Jens Weidemann naar voren.
Nederland kijkt voorlopig de kat uit de boom, maar heeft de president van de Nederlandsche Bank, Klaas Knot als troefkaart achter de hand, voor het geval er gedoe rondom de Duitse kandidaat ontstaat.
Voor wie iets minder financieel is ingesteld komen er ook twee mooie posten vrij, in de Europese Commissie en het Europees Parlement. De lijstaanvoerder van de winnende politieke partij - de zogenoemde spitsenkandidaat - wordt waarschijnlijk weer voorzitter van de Europese Commissie. En de nummer twee maakt een goede kans om dan voorzitter van het Europees Parlement te worden.  Kortom, de stoelendans kan beginnen.
Macedonië altijd lastig
Zeg nooit zomaar Macedonië tegen Macedonië. Formeel heet het de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië. De Grieken houden de gewone naam tegen, omdat ze bang zijn dat Macedonië dan aanspraak maakt op een deel van het Griekse grondgebied. En dus houdt iedereen zich keurig aan die lange naam. Maar ja, soms vergist iemand zich. Zoals commissievoorzitter Juncker. Hij is even de weg kwijt, maar wordt dan geholpen door zijn Oostenrijkse collega Hahn, die een creatieve oplossing heeft. 
It's Macedonia for EU Commission President Jean-Claude Juncker - YouTube
Sport op z'n kop
De sportwereld staat, na een uitspraak van de Europese Commissie op z'n achterste benen. Er moet concurrentie tussen sportbonden mogelijk zijn, dat is de kern van een uitspraak over schaatsen.
Daarmee kan de sportwereld compleet veranderen. Iedereen mag nu zelf toernooien en wedstrijden organiseren. Een Champions League in Amerika met Europese en Aziatische clubs het mag van de Europese Commissie. De macht van de nationale en internationale bonden is door de schaatsuitspraak gebroken. Eens kijken wat dat de komende tijd allemaal oplevert.
Het einde van de kebab dreigt. De Duitse krant Bild wist het zeker. Het Europees Parlement stemt deze week namelijk  over een verbod op fosfaat bij kebab. Fosfaat zorgt ervoor dat de bevroren kebab zijn smaak behoudt en lekker sappig blijft. 
Met name in Duitsland was de beroering groot. Het parlement zou “een verbod op de populaire kebab voorbereiden”. De commotie was zo groot dat het Europees parlement een speciaal persbericht de deur uitstuurde.
Persbericht: “Via dit bericht willen wij u de gang van zaken uitleggen en duidelijk maken dat het Europees Parlement geenszins een verbod op kebab wil.”
Broodje kebab onder vuur
Kebab onder vuur
Het is weer de week van de toppen. De EU-regeringsleiders treffen elkaar op donderdag en vrijdag en een paar dagen daarvoor is er een klimaattop. Jawel, alweer een klimaattop!
En alweer in Parijs. Niet met Donald Trump, die klimaatmaatregelen in de ban heeft gedaan, maar wél met Leonardo DiCaprio en Arnold Schwarzenegger. En onze man ter plekkeFrank Renout. 
De Franse president Emmanuel Macron heeft in totaal 50 staatshoofden, regeringsleiders en andere kopstukken uit alle uithoeken van de wereld uitgenodigd. Aanstaande dinsdag schuiven ze aan in het presidentieel paleis, het Élysée: vanzelfsprekend eerst voor een lunch. En daarna is er werk aan de winkel.
Want twee jaar nadat in Parijs ’s werelds jongste klimaatverdrag werd getekend (COP21), is het tijd voor een evaluatie. Of beter gezegd: een nieuwe impuls.
Franse topdiplomaat: ,,De financiering van de klimaatafspraken moet versneld worden’.’
Volgens het Élysée zullen heel concrete stappen worden gezet om het geld bij elkaar te krijgen. De rijke landen hebben beloofd vanaf 2020 honderd miljard per jaar naar armere landen te sluizen zodat die maatregelen kunnen nemen tegen de opwarming van de aarde. Maar afgelopen jaar kondigde Donald Trump aan niet meer mee te doen aan de klimaatafspraken. De vrees is dat die afzegging grote consequenties voor de geldstromen gaat hebben.
Vanwege zijn beslissing is de Amerikaanse president ook niet uitgenodigd bij de ‘One Planet Summit’ in Parijs, zoals de bijeenkomst is gedoopt. De Amerikaanse acteur Leonardo DiCaprio, is wél aanwezig en toonde zich eerder al zeer begaan met het milieu. ,,We hebben maar één planeet’’, zei hij in 2014 in een toespraak tot de Verenigde Naties. 
Leonardo di Caprio: ,,Wij mensen zijn verantwoordelijk voor de vernietiging van ons gezamenlijke huis.’’
Die stelling wordt inmiddels breed onderschreven. President Macron wil nu alleen proberen ook de financiering van een internationaal klimaatbeleid rond te krijgen
En dan nog even naar Parijs
Leonardo DiCaprio komt ook
Een druk weekje voor de leiders met al die toppen. De visserij-ministers beslissen trouwens deze week over hoeveel vis uit de Noordzee gevangen mag worden. En het Parlement vergadert in Straatburg.
Morgenavond de speciale Europa rubriek Brussel bij nacht (by night) in Met het Oog op Morgen. Zo vanaf half twaalf op NPO Radio 1.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Jeroen Wollaars, Judith van de Hulsbeek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Frank Renout, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Tom Wisseborn en Thomas Spekschoor. 
Top
De EU-leiders treffen elkaar donderdag en vrijdag
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.