Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Zet de klok stil

Revue
 
Tijdrekken is een eigenschap die ze in de Europese politiek hebben uitgevonden. Bij landbouwonderhand
 

Brussel Inside

16 juni · Editie #96 · Bekijk online
Op 1 november begint een nieuwe Europese Commissie en het gevecht over de verdeling van het geld - de nieuwe begroting - is begonnen. En of ze het in Brussel (en Londen) willen of niet: de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Tijdrekken is een eigenschap die ze in de Europese politiek hebben uitgevonden. Bij landbouwonderhandelingen werd vroeger letterlijk de klok stilgezet als de landen er niet uitkwamen. Maar ook in deze eeuw zijn de politici creatief in het kopen van tijd. Zolang het water niet overloopt (of overkookt) wordt er gepraat. De besluiten over wie de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie moet worden, zullen niet voor half juli worden genomen.
De nieuwe liberalen in het Europees Parlement kiezen deze week wel een nieuwe leider en Sophie in’t Veld (D66) maakt een grote kans.
De Conservatieven in het Verenigd Koninkrijk kiezen een nieuwe premier. Dat heeft gevolgen voor brexit. Een verhaal over wat kan en wat niet kan.
En deze week ook een verhaal over 5G uit Spanje.
Blijf ons volgen via @BrusselInside.

Nog even geduld
Manfred Weber en Donald Tusk
Er is meer tijd nodig om de verdeling van de topposities in de Europese Unie goed te regelen. Tijdens de Europese top eind deze week zullen voorzitter Donald Tusk en de zes onderhandelaars namens de verschillende politieke groeperingen (onder wie premier Rutte namens de liberalen) verslag uitbrengen van de vorderingen, maar voorlopig worden er nog geen knopen doorgehakt. De leiders hebben tot half juli de tijd om tot een besluit (een voordracht) te komen.
Aanvankelijk zou het Europees Parlement op 2 juli een nieuwe voorzitter voor het Parlement kiezen, één van de belangrijke topbanen, maar dat is uitgesteld tot de week van 15 juli. Uitstel is nodig omdat alles met alles samenhangt en er alleen een parlementsvoorzitter kan worden gekozen als bekend is wie de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie wordt.
Waar zit het op vast?
Er is nog weinig beweging. De leiders houden nog steeds vast aan hun eigen kandidaat en de analyse in Brussel is dat vooral bondskanselier Merkel de sleutel in handen heeft. Als Duitsland gaat bewegen dan is een oplossing nabij. Voorlopig houdt Merkel vast aan de Duitse christendemocratische kandidaat Manfred Weber.
Ondertussen probeert de Franse president Macron om voorzichtig Merkel te verleiden door haar elke keer de meest geschikte kandidaat voor een Europese topbaan te noemen. Onder het mom van Angela de EU heeft je nodig, hijst hij haar op het schild en prijst hij daarmee Weber impliciet het graf in.
En er is nog een probleem. Om tot een stabiele samenwerking te komen in het Europees Parlement zijn vier partijen nodig (christendemocraten, sociaaldemocraten, liberalen en groenen). Van die vier hebben drie partijen premiers die bij de Europese top aanwezig zijn.
  • Liberalen 8 (worden er 7 als Denen een nieuwe regering krijgen)
  • Christendemocraten 8
  • Sociaaldemocraten 7 (inclusief nieuwe Finse en Deense premier)
  • Links 1 (Griekenland, maar kan naar christendemocraten gaan)
  • Conservatief 2 (Polen en Verenigd Koninkrijk)
  • Partijloos 3
De Groenen hebben geen premier, maar ze willen wel groene commissarissen in de nieuwe Europese Commissie. Dus moeten de Groenen in goudgerande toezeggingen krijgen van zowel de premiers, als de nieuwe voorzitter van de Commissie. Ze willen zeker weten dat er een aantal commissarissen van hun partij wordt benoemd. Bovendien willen ze dat die commissarissen zich met relevante onderwerpen als het klimaat gaan bezig houden.
No-deal
De belangrijkste kandidaat om premier te worden Boris Johnson
Nadat Boris Johnson de eerste ronde heeft gewonnen in de race om Theresa May op te volgen, kwamen dan toch de eerste waarschuwingen uit Brussel. Niet officieel natuurlijk, want tot er definitief een opvolger gevonden is, is May nog degene met wie je zaken doet. En in Brussel weet ook iedereen dat er in een campagne weleens dingen gezegd worden die later een stuk genuanceerder blijken te liggen. Sander van Hoorn van Bureau Europa over de no-deal van Boris.
Johnson dreigt met een no-deal-brexit, dus zonder het betalen van de rekening van 40 miljard en zonder het ondertekenen van de scheidingsakte. En dus hoorde je op verschillende plaatsen de waarschuwing dat als de Britten zich na een no-deal-brexit melden om te onderhandelen over een nieuwe handelsrelatie, dat uitgesloten is. Eerst betalen en eerst de scheidingsakte ondertekenen, dan praten we verder. Boris hoeft wat dat betreft alleen maar terug te luisteren wat Jean-Claude Juncker er op 3 april in het Europees Parlement over zei:
Juncker: “Wat er ook gebeurt, het Verenigd Koninkrijk moet nog steeds de drie belangrijkste scheidingsproblemen aanpakken.”

  1. De rechten van burgers moeten worden gehandhaafd en beschermd.
  2. Het Verenigd Koninkrijk moet zijn financiële toezeggingen als lidstaat nog steeds nakomen.
  3. Er moet een oplossing worden gevonden voor de Ierse kwestie, die de vrede bewaart en de interne markt intact laat. Het Verenigd Koninkrijk moet de letter en de geest van de Goede Vrijdag-overeenkomst volledig respecteren.
Londen begrijpt ons niet
Openstaande rekeningen betaal je gewoon en je neemt geen risico met een vrede waar zo lang voor is gevochten. En dus is er onbegrip en zorg over het voornemen van Boris Johnson om daar opnieuw over te onderhandelen. Dat gaat niet gebeuren, wordt in Brussel herhaald. Maar daar zou door het aftreden van premier May ook geen tijd voor zijn. Een nieuw kabinet is na de leiderschapswissel waarschijnlijk pas na het zomerreces operationeel. Dan zijn er nog maar twee maanden over voordat het 31 oktober is. De dag waarop brexit zou moeten plaatsvinden.
Sowieso wordt het krap voor de Britten. De voorbereiding op een no-deal-brexit zijn stilgelegd en voor een deel teruggedraaid. Contracten met veerboot-maatschappijen (die soms überhaupt geen veerboten bleken te hebben), zijn weer opgezegd. En ook het aanleggen van strategische voorraden blijkt nu voor 31 oktober niet haalbaar.
Boris Johnson heeft, vanuit Europa bezien, dezelfde hand met kaarten als May. Dat maakt het voor hem lastig pokeren, al lijkt hij zich daar zelf nog niet van bewust.
Vuist maken
Minister Blok en de EU-buitenlandchef Mogherini
Diplomaten gebruiken het Vlaamse verkleinwoord. Ideetjes uitwisselen, heet het in de wandelgangen. Of een voorzichtige evaluatie. Het gaat om het buitenlands beleid van de Europese Unie. De ministers houden dat deze week tegen het licht. Want, zoals premier Rutte onlangs in Zürich al zei: ‘De EU is niet slagvaardig genoeg.’
Zo wil Nederland dat er meer vertrouwen komt in de Hoge Vertegenwoordiger, oftewel de chef Buitenland van de EU, op dit moment Frederica Mogherini. De opvolger moet meer bevoegdheden krijgen om bijvoorbeeld meteen te reageren op actuele situaties. Klein voorbeeld: pas maandag stellen de ministers van Buitenlandse Zaken een verklaring op over de situatie in Sudan, dagen na de bloedige slachting in de hoofdstad.
Dat moet dus sneller, niet meer dagen onderhandelen totdat er een slap compromis op papier staat.
De aanleiding voor het gesprek is de discussie dit voorjaar over Venezuela. De ministers konden het maar niet eens worden omdat Griekenland, maar vooral Italië, tegen een veroordeling van het regime en erkenning van oppositieleider Guaido. En bij buitenlands beleid is unanimiteit nodig.
Daarom ligt nu op tafel een idee(tje) om je voortaan constructief als land te kunnen onthouden, waardoor verklaringen niet meer worden geblokkeerd. Nederland is daar zeer voor, omdat de EU op die manier meer haar tanden kan laten zien.
Buitenlands beleid is meer
Want ze gaan het ook hebben over voorwaarden die bij het afsluiten van handelsakkoorden gesteld kunnen worden. Dan gaat het over het respecteren van mensenrechten. Maar landen kunnen ook fluiten naar gunstige handelsovereenkomsten als ze geen vluchtelingen terugnemen.
In de Brusselse taal heet dat een geïntegreerde benadering. Het is de bedoeling dat de conclusies van de evaluatie uiteindelijk ook terechtkomen in het nieuwe regeerprogramma (werkprogramma) van de Europese Commissie.
Stunt met onbruikbaar 5G in Spanje
Reclame voor 5G - Foto R op Zoutberg
Zeker niet alle Europese landen zijn klaar voor de komst van het razendsnelle 5G, die de nieuwe standaard moet worden van mobiel internet. Onze man in Madrid Rop Zoutberg zag dat zijn land achtste staat op een lijst van de Europese Commissie, waarop te zien is in hoeverre 5G is uitgerold.
Uitrollen, dat wil zeggen het toekennen van frequenties waarop telefoonaanbieders met 5G aan de slag kunnen. Dat lukte in 2018 het best in Finland, waar al 67 procent van de frequenties werd uitgedeeld. Daarna volgen Italië (60 procent) en Duitsland (33 procent). 
De openbare verkoop van 5G-frequenties moet in Nederland nog beginnen, en is op zijn vroegst eind 2019. Voorlopig bungelt ons land dus op de 13de plaats, al signaleert de Europese Commissie dat Nederland “tot de best presterende landen behoort op het gebied van connectiviteit”. Hier alles over de Nederlandse situatie.
Vodafone was gisteren de eerste telefonieaanbieder die 5G aan zijn klanten in Spanje aanbood, al is het bereik voorlopig beperkt tot vijftien steden. Daaronder Madrid, Barcelona, Valencia, Sevilla en Málaga. Maandag start Vodafone ook in Italië en op 3 juli komt het Verenigd Koninkrijk aan de beurt. 
5G en China
Onomstreden is de lancering van 5G door Vodafone niet. Het bedrijf is grotendeels overgeleverd aan het netwerk dat het Chinese Huawei in Spanje installeerde. Het is nog onduidelijk wat de gevolgen zijn van de sancties die de Verenigde Staten Huawei oplegden.
Maar het blijft ook een ietwat nutteloze stunt van het telefoonbedrijf. Consumenten hebben namelijk maar weinig aan het 5G-netwerk, zolang ze geen toestel hebben dat de nieuwe technologie aankan. In Spanje zijn dat momenteel maar drie toestellen, die Vodafone uiteraard graag bij het 5G-abonnement verkoopt. 
Andere aanbieders in het land houden voorlopig pas op de plaats, zolang de frequenties nog niet zijn verdeeld en geschikte mobiele telefoons amper voorhanden zijn. Pas tussen 2022 en 2025 zal 5G in Spanje - net als in veel andere Europese landen - goed op gang komen. 
Dit zijn de namen
Frans Timmermans op Pinkpop (foto: Jeroen Wielaert)
Nog even terug naar het begin. Het is tijd voor een balansdag. Niet zozeer qua dieet (mag altijd) maar qua kandidaten voor de diverse posten. Natuurlijk kennen we Frans Timmermans en Manfred Weber, maar er zijn meer mogelijkheden. Dit zijn de namen.
Helle Thorning-Schmidt
Deense sociaaldemocrate, oud-premier. Was vier jaar geleden bijna voorzitter van de Europese Raad geworden, iedereen was al akkoord inclusief Duitsland, totdat de Italiaanse premier Renzi namens de sociaaldemocraten de post opeiste van chef Buitenland, wat uiteindelijk Frederica Mogherini werd. Maar ze is terug aan het front. De kansen zijn niet groot, maar ze wordt wel genoemd.
Alex Stubb
Fins oud-premier en voormalig minister van Financiën. Wilde graag Spitzenkandidaat voor de christendemocraten worden, maar verloor in zijn eigen stad Helsinki uiteindelijk de stemming van Manfred Weber. Wordt nu genoemd als mogelijke voorzitter voor de Europese Raad als opvolger van Donald Tusk.
Lars Løkke Rasmussen
Nu nog Deens premier. Liberaal, maar verloor de verkiezingen en moet dus het veld ruimen als regeringsleider. Zou namens de liberalen voorzitter van de Europese Raad kunnen worden.
Magrethe Vestager
Nog een Deen, nu nog Eurocommissaris. Liberaal en vrouw, wat een voordeel is omdat de leiders en het Parlement meer vrouwen op topposities willen hebben. Was ook nog eens namens de liberalen één van de Spitzenkandidaten, zodat ook het Parlement kan leven met haar mogelijke benoeming tot voorzitter van de Europese Commissie.
Dalia Grybauskaitė
Oud-president van Litouwen. Was ook al eens Eurocommissaris (Begroting) in de commissie onder leiding van Barosso. Heeft een verleden bij de communistische partij van de Sovjet-Unie. Wordt als een compromiskandidaat gezien. Voordeel is wel dat ze uit het oude Oostblok komt, maar ze heeft niet overal vrienden. De Polen hebben twijfels over haar.
Kristalina Georgieva 
Bulgaarse oud-Eurocommissaris, nu ceo bij de Wereldbank. Was dus Eurocommissaris van 2010 tot 2016. Ze was destijds de reservekandidaat van Bulgarije, nadat de eerdere kandidaat Rumiana Jeleva door het Europees Parlement werd afgewezen.
Michel Barnier
De Frans brexitonderhandelaar, oud-Eurocommissaris en de man die bij de vorige verkiezingen door Jean-Claude Juncker werd verslagen. Barnier wilde ook de topkandidaat (Spitzenkandidaat) namens de christendemocraten worden. Voor- en nadeel: hij is Frans. President Macron kan met hem leven, maar het is niet de vernieuwing waar de Franse president naar streeft. Barnier gaf de afgelopen maanden overal in de Europese Unie lezingen en spreekbeurten over vooral brexit, maar ging andere vragen niet uit de weg. En als antwoord op de vraag of hij beschikbaar is, houdt hij keurig alle deuren open. “Ik ben beschikbaar als men mij ergens voor nodig heeft.”
Nog meer namen
Nathalie Loiseau
Nathalie Loiseau was de gedoodverfde kandidaat om de eerste fractievoorzitter van de nieuwe liberale groepering van Renew Europe te worden. De fusiepartij van de ALDE liberalen en de beweging van de Franse president Macron.
Maar de stijl van de Franse Loiseau viel niet bij iedereen even goed. De bezem moest door de beweging worden gehaald, vertelde ze deze week. Nieuwe methoden, een nieuw handvest moest worden geschreven, waren slechts enkele uitspraken die ze deed.
Nathalie Louiseau: “Het wordt tijd voor een nieuw leiderschap en er moet een einde komen aan de noordelijke dominantie binnen de fractie.”
Het gemopper binnen de nieuwe fractie was niet van de lucht en de kansen voor de Française om de nieuwe delegatieleider (fractievoorzitter) te worden slonken fors. Totdat president Macron besloot om er een einde aan te maken. De eenheid van de fractie zou het best gediend zijn met een andere aanvoerder.
Maar wie dan?
Daar komt Sophie in’ t Veld in beeld. De aanvoerder van D66, die de laatste jaren al vice-fractievoorzitter achter Guy Verhofstadt was, heeft haar vinger opgestoken. Er is bijna niemand met meer ervaring dan In ’t Veld maar dat is tevens haar nadeel, ze is niet het frisse nieuwe gezicht waar de Fransen op hoopten. Aan de andere kant heeft ze wel veel aanhang binnen in ieder geval de oude ALDE-groep.
Haar tegenstander is een Zweed: Fredrick Federley. Hij heeft zijn liberale partij het symbool van een varken meegegeven. Gewoon omdat hij het mooie dieren vindt en omdat hij de afgelopen jaren veel debatten over dierenrechten heeft gedaan. Wie meer over de uitdager van In ’t Veld wil lezen moet hier klikken, voor een portret in de Zweedse krant Expressen. Wel even de vertaling aanzetten.
Nog meer teleurstelling
Wopke Hoekstra
Long and fruitful discussions in Luxembourg #eurogroup. Excellent progression on strenghtening #ESM and stimulation of real reform in the #eurozone. This is the way to make the eurozone stronger. Discussion on the finance of the BICC will continue at a later stage. https://t.co/rPqVRRxuk2
5:44 AM - 14 Jun 2019
Het is even slikken voor de Franse president dezer dagen, want ook zijn grootse plannen voor een heel eigen eurozonebegroting lijken in schoonheid te sterven. Er komt wel een soort eurozonebegroting, maar het is niet de bedoeling om landen die opeens tekorten hebben, te helpen.
Het gaat om hervormingen die nu nog worden betaald uit de traditionele EU-structuurfondsen voor vooral grote infrastructuurprojecten. Te denken valt aan geld om de jeugdwerkloosheid te bestrijden. Een klein potje dus, daar zijn de ministers van Financiën na een nacht vergaderen op uitgekomen.
Klein beginnen noemden diplomaten het vooraf. Bedragen wil minister Hoekstra na afloop niet noemen. Hij is wel tevreden. “We maken zo de eurozone sterker.”
De visie van Hoekstra staat, net als tijdens de besprekingen in december, haaks op de analyse van de Franse minister LeMair. Die zei na afloop van de vergadering dat er vanaf 2021 wel degelijk een aparte begroting voor de eurozone komt. Net als in december ontzegt Hoekstra de Fransen niet het recht op een eigen kijk op de werkelijkheid, maar hij noemt het niet officieel een achterhoedegevecht. Hier het verhaal in De Telegraaf en hier de analyse van de Volkskrant.
De EU-leiders moeten tijdens de top komende week de plannen nog wel goedkeuren.
Verwijten richting Nederland
En dan kreeg Nederland in Luxemburg bij die vergadering nog een tik op de vingers van de topvrouw bij IMF Christine Lagarde. Het overschot op de begroting in zowel Nederland als in Duitsland is veel te groot. We moeten geld uitgeven en niet oppotten. “Investeren in hoge kwaliteit.” Zo las ze ons land de les.
Minister Hoekstra snapt de reactie van het IMF niet. “Nederland is een land met hoge pieken en diepe dalen. Maar we geven volgend jaar al meer geld uit en het jaar daarna nog meer.”
Bovendien is er meer aan de hand. Het is wat Hoekstra noemt een gebalanceerd verhaal.
Hoekstra: “Je moet het wel kunnen uitgeven. Vorig jaar lukte het de minister van Defensie niet om al het geld uit te geven. Ook bij infrastructuur lukte dat niet.”
Probleempjes
VOX 🇪🇸
🔴 @VOX_Europa_ se integrará en el Grupo de Conservadores y Reformistas Europeos.

🇪🇸🤝🇪🇺 El Grupo CRE se ha comprometido con el respeto a la soberanía, integridad y al orden constitucional de todos los Estados miembros.

📰 Aquí toda la información: https://t.co/cHfBZfmyQJ https://t.co/O9GdAaR7wR
4:57 PM - 13 Jun 2019
De stoelendans van de politieke families zorgt niet alleen voor nieuwe familieleden (zoals we vorige week zagen), maar ook voor een aantal wezen. De ChristenUnie is op zoek naar nieuwe familie, maar ook de Belgische NV-A loopt met de ziel onder de arm.
De NV-A zat net als de ChristenUnie tot voor kort bij de Europese fractie van Conservatieven en Hervormers (ECR). Stapte de partij van Peter van Dalen uit de politieke familie vanwege de komst van Forum voor Democratie, de NV-A twijfelt nu de Spaanse partij VOX op het punt staat lid te worden.
De Spanjaarden verafschuwen het Catalaanse nationalisme en willen een onverdeeld Spanje, waar de Vlaamse nationalisten regelmatig bij betogingen in de Catalaanse hoofdstad Barcelona te zien waren. De NV-A moet nu besluiten of ze in dezelfde fractie blijven zitten als VOX. Komende week is er een partijraad waar het besluit valt.
Voor het zetelaantal bij de ECR maakt het overigens niets uit. VOX heeft er drie en de NV-A heeft ook drie zetels.
Kijktip
Hoe de visquota ervoor zorgen dat er steeds minder traditionele Griekse kaikia-boten zijn. Het is overbevissing tegen traditie. De vissers moeten hun boten onklaar maken met pijn in hun hart. Deutsche Welle maakte er een mooie reportage over (in het Engels trouwens).
Is the EU making Greece's Kaikia boat building a lost art? | Focus on Europe
En verder
Is er gedoe in Griekenland. Premier Alexis Tsipras heeft scherpe kritiek op de baas van de Griekse Nationale Bank, Yannis Stournaras. Het gaat over de cijfers. Stournaras denkt dat het tekort hoger zal uitvallen dan Tsipras. “Het is niet de taak van een bankpresident om voorspellingen te maken op de achterkant van een sigarendoos”, zo luidt vrij vertaald de uitspraak van de premier.
Heeft president Trump het voorzien op de Franse wijn. De Verenigde Staten betalen zich blauw aan heffingen op Franse wijnen, terwijl de Amerikaanse wijnen bijna voor niets naar Frankrijk gaan. De Franse wijnboeren reageren door te zeggen dat heffingen en belastingen geen zaak van Parijs zijn en dat Trump zich daarover moet beklagen in Brussel.
Is het besluit om wel of niet onderhandelingen te starten met Noord-Macedonië en Albanië verschoven naar september. De Duitse regering en de Duitse Bondsdag hebben iets langer de tijd nodig om tot een standpunt te komen. De verwachting is dat de onderhandelingen met Noord-Macedonië wel gaan beginnen, maar dat Albanië nog veel huiswerk moet doen voordat het zover is.
Valdis Dombrovskis
I'm honoured to be nominated to serve as Latvia’s 🇱🇻 Commissioner for the EU's 🇪🇺 next legislative term. I will do my outmost to live up to the trust that the government of Latvia and Latvian voters have shown in me. I will work in the interest of a stronger Europe. https://t.co/IbMeY810cx
11:20 AM - 11 Jun 2019
Ondertussen komen de aanbiedingen voor de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie binnen. Letland w
il opnieuw Valdis Dombrovskis naar Brussel sturen. Hij is nu Eurocommissaris voor de euro en sociale zaken. Hij is ook gekozen voor de christendemocraten in het Europees Parlement en moet dus voor 2 juli beslissen of hij parlementariër wordt of lid blijft van de huidige Europese Commissie.
En er is weer een stad verkozen. Het gaat om de vestigingsplek voor de nieuwe arbeidsautoriteit. Een agentschap waar 140 mensen gaan werken met een budget van 50 miljoen euro en met als bedoeling het koppelen van gegevens van de nationale arbeidsinspecties. De bedoeling is dat malafide bedrijven zo eerder tegen de lamp lopen. Er waren vier steden kandidaat, Sofia, Nicosia, Riga en Bratislava. Uiteindelijk hebben de ministers van Sociale Zaken voor Bratislava gekozen.
Nog een leuk feitje: Slowakije hielp bij de vorige stemming, toen Nederland de geneesmiddelen autoriteit EMA kreeg, Amsterdam (Bratislava was ook daar kandidaat voor). Door zich in de laatste ronde van stemming te onthouden kon Nederland er met de buit vandoor gaan.
Wij kiezen natuurlijk voor maandagavond de rubriek Brussel bij Nacht met deze week Tijn Sadée. Klik hier voor de aflevering van vorige week.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, en Thomas Spekschoor
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.