Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Zand in de motor

Revue
 
De bejubelde nieuwe as tussen Berlijn en Parijs begint te piepen. Het lijkt wel alsof de Duitsers voo
 

Brussel Inside

22 april · Editie #32 · Bekijk online
Europa is in beweging, maar wat speelt er echt? Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt iedere week, samen met zijn collega’s in de Europese hoofdsteden, de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

De bejubelde nieuwe as tussen Berlijn en Parijs begint te piepen. Het lijkt wel alsof de Duitsers voorzichtig zand in de motor strooien, zodat de Franse president Macron niet vol gas kan geven om zijn plannen voor een nieuw Europa vorm te geven. 
Nederland moet niets hebben van lijsten met nepnieuws, maar de Europese Commissie trekt zich daar niets van aan. Die lijst komt er en het liefst nog meer.
In Griekenland is de angst voor nieuwe vluchtelingenstromen terug. En we beginnen een nieuwe rubriek. 

De verbouwing valt stil
Merkel en Macron bij de verbouwing - Foto Beau Heimensen
Het had de week van Macron moeten worden. De Franse president die samen met de Amerikanen en de Britten ten strijde trok tegen Syrië en de Russen. De president die in debat ging met politici in het Europees Parlement en de man die nu eindelijk met Angela Merkel vaart zou maken met de verbouwing van de Europese Unie. Een balans opgemaakt door NOS-Europa-correspondent Arjan Noorlander.
Het is niet goed of het deugt niet in Europa en dat geldt niet alleen voor de EU-haters. Ruim twee jaar lang hebben we van EU-liefhebbers mopperend aan moeten horen dat de EU lam werd gelegd door verkiezingen in grote lidstaten. De Duitse, Franse, Nederlandse, Italiaanse en Hongaarse verkiezingen frustreerden de noodzakelijke verbouwing van de EU. 
Commissievoorzitter Juncker noemde deze periode zelfs een laatste kans voor de EU om haar nut te bewijzen, maar gegijzeld door nationale verkiezingen zag Juncker jaren van zijn mandaat zonder beweging voorbij trekken.
Maar, maar, MAAR, zeiden de insiders, wacht maar af. Macron heeft gewonnen en hij zal Mutti meetrekken. Het is even wachten nog, op de nieuwe Frans-Duitse as, op Markel, op Mecron, op de twee grote Europese leiders die de EU toekomst-proof zullen maken. Grootse plannen vlogen ons veelbelovend om de oren. Vooral Macron hield niet op met fantaseren over meeslepende vergezichten en Brussel kon bijna niet wachten tot Merkel op de wagen zou stappen.
Daar zijn alweer verkiezingen
Tja, na zo veel voorpret en zulke hoge verwachtingen moet de werkelijkheid wel tegenvallen en dat doet hij dus ook. De as swingt nog niet en het volgende verkiezingscircus dient zich alweer aan. De verwachting is dat de Europese verkiezingen van volgend jaar de EU-besluitvorming na de zomer opnieuw zullen verlammen. Als je alle commentaren deze week leest, zou je bijna denken dat de Frans-Duitse droom alweer voorbij is. Het is niet goed of het deugt niet. Het zuur richt zich nu plots op Merkel en Macron.
Of oordelen we nu allemaal te snel? De energie van Macron is tomeloos en de macht van Merkel is nog niet helemaal verdwenen. Uiteindelijk stelt de EU altijd teleur; alles duurt altijd langer dan gehoopt en eindigt in een compromis waar niemand echt tevreden mee is. Een Europese president of een Europese minister van Financiën zitten er voorlopig echt niet in, maar M&M trekken de EU wel een kant op waar hij lang niet naartoe ging. Naar meer samenwerking en meer solidariteit. Ze hebben nog vier jaar om daar samen aan te trekken, dus misschien is het iets te enthousiast ze voor deze zomer al af te schrijven.
Wat leverde dat bezoek aan Berlijn dan op?
Misschien niet het Utopia waar veel over is gesproken en ook niet de enorme versnelling, maar er werd wel gesproken over de verbouwing van Europa. Op een symbolische plek.  NOS-correspondent in Berlijn Beau Heimensen was er bij.
In hartje Berlijn, tegenover de Berliner Dom, werken bouwvakkers aan de herbouw van het Berliner Stadtschloss. De Duitse bondskanselier Merkel koos deze symbolische plek voor de ontmoeting met de Franse president Macron. Het slot staat nog in de steigers, net zoals de hervormingsplannen van de Europese Unie.
President Macron presenteerde een half jaar geleden zijn ambitieuze plannen. Vanuit Duitsland kwam er door de lange coalitieonderhandelingen nog geen antwoord.
 “Ik wist niet dat het vormen van een regering zo lang zou duren”, zei Merkel op de persconferentie.
Maar dat betekent niet dat Macron nu wel steun krijgt. Vooral bij de partijgenoten van Merkel, de CDU/CSU heerst verzet. Bijvoorbeeld als het gaat om de oprichting van een Europees Monetair Fonds en de voltooiing van de bankenunie. Ze zijn bang dat landen die hun begroting op orde hebben, moeten opdraaien voor landen die er met de pet naar gooien.
Om deze reden besloot Nederland onlangs al, samen met zeven andere landen, een alliantie te vormen. Daarin maken de landen onder andere kenbaar wél voor een versterking van de eurozone te zijn, maar zonder invloed van het Europees Parlement. En dat verbond lijkt zich uit te breiden. Ook Oostenrijk wil zich aansluiten bij de Vikingen-coalitie.
Macron heeft haast
De tegengeluiden lijken zand te strooien in de Frans-Duitse-motor. Merkel deed tijdens de persconferentie dan ook geen concrete toezeggingen, maar sprak vooral over de toekomst. Eind juni, tijdens de Eurotop, willen ze de gezamenlijke plannen voor de Europese Unie presenteren. Tot die tijd proberen ze er samen uit te komen.
“We hebben een open debat nodig en de mogelijkheid tot een compromis”, zegt Merkel. President Macron benadrukte nog maar eens dat Europa niet te lang kan wachten. 
President Macron: “We leven in een voor Europa spannende tijd. Door oorlogen en handelsconflicten wordt de gemeenschappelijke soevereiniteit van Europa op de proef gesteld.”
Gevraagd naar wat Merkel de Fransen kon aanbieden, begon Merkel ineens over oud-minister Wolfgang Schäuble. De strenge rekenmeester en nee-schudder in haar vorige kabinet. Als iets duidelijk maakt dat Merkel niet van plan is te ver mee te buigen met Macron, is dat het wel. 
De generale repetitie liep wel goed
President Macron in het Europees Parlement
Lichte teleurstelling dus voor Macron in Berlijn en dat terwijl de generale repetitie in Straatsburg, waar hij een toespraak voor een bomvolle zaal in het Europees Parlement hield, zo goed verliep. Applaus, lof, een enkel protest, maar over het algemeen tevredenheid bij de parlementariërs die vooral blij waren dat iemand met hem in debat wilde gaan.
Kijk naar de reacties van enkele Nederlandse politici. Meer trouwens te zien in de wekelijkse videobrief over Europa. Elke zondag te zien op NPO-politiek vanaf 13.00 uur.
politieke reacties op Macron - YouTube
Neplijst blijft
De Nederlandse storm over een Europese lijst met nepnieuws is nog maar net gaan liggen, of de Europese Commissie komt met nieuwe nepnieuwsplannen. Twee dingen zijn nu al duidelijk: de lijst met nepnieuwsartikelen gaat voorlopig niet worden afgeschaft en de strijd tegen nepnieuws wordt vanuit Brussel juist flink opgevoerd. Thomas Spekschoor van NOS-bureau Europa bericht.
Komende woensdag komt de Europese Commissie met plannen om nepnieuws aan te pakken. De NOS heeft een eerste versie van die plannen in handen gekregen. De Europese Commissie zal de komende dagen nog wel iets aanpassen aan die eerste versie, maar de grote lijnen staan wel.
Algoritmes 
Zo moet er een Europees netwerk van factcheckers komen, ondersteund door de Europese Commissie. Die factcheckers moeten informatie uitwisselen over hoe nepnieuws zich verspreid en over welke onderwerpen verzonnen berichten worden geschreven. Verder moeten websites als Facebook en Twitter openheid van zaken geven over hun algoritmes en over hoe nepnieuws zich daar verspreid.
De EU-strijd tegen nepnieuws is nergens zo omstreden als in Nederland. Sinds Geenstijl, The Post Online en De Gelderlander zichzelf terugvonden op een door Brussel samengestelde nepnieuwslijst, loopt de Nederlandse politiek te hoop tegen dit soort initiatieven. Het kabinet heeft beloofd in Brussel te strijden tegen de nepnieuwslijst, maar staat daarin alleen tussen de andere 27 EU-landen.
Oost-Europa wil het
De nepnieuwslijst van EUvsDisinfo wordt niet expliciet genoemd in de nieuwe plannen van de Europese Commissie. Bronnen rond de groep die de lijst maakt zeggen dat zij geen enkel teken hebben dat ze binnenkort op moeten houden met hun werk.
“De krachten die ons verdedigen zijn simpelweg sterker dan de krachten die ons aanvallen”, zegt één van de mensen rond EUvsDisinfo op basis van anonimiteit. 
Wat hij ermee bedoelt: in een aantal Oost-Europese landen zijn de zorgen over Russisch nepnieuws zo groot, dat ze in Brussel vurige pleidooien houden voor nepnieuwslijsten. Zolang alleen Nederland kritiek heeft zullen er nieuwe plannen blijven komen.
De Europese Commissie wil zelfs nog een nieuwe website maken. Op die site moeten data over nepnieuws te vinden zijn.
Heel veel nieuwe plannen dus, die woensdag uit de doeken worden gedaan. In Den Haag zullen velen het hoofd schudden, maar daarmee zijn die plannen nog lang niet van tafel.
De Balkan komt eraan
Buitenlandchef Mogherini en premier Rama van Albanië
De hoofden in Den Haag kunnen blijven schudden, want hoewel Nederland niet staat te popelen van enthousiasme, kloppen nieuwe landen op de deur van de Europese Unie. 
De Balkan komt eraan. Tenminste als het aan de huidige Europese Commissie ligt. Albanië en Macedonië zijn er klaar voor en de onderhandelingen om toe te treden tot de EU kunnen beginnen. De regeringsleiders moeten voor de zomer het formele besluit nemen.
Dat betekent nog niet dat de landen meteen lid kunnen worden, want eerst moeten er nog heel wat hervormingen worden doorgevoerd. En dient de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad te worden opgevoerd.
Maar de landen op de Balkan moeten uiteindelijk lid worden van de EU. Dat is de mening van zowel de buitenland-chef Morgherini als van de voorzitter van de Europese Commissie Juncker.
Premier Edi Rama Albanië: “Dit is een belangrijke dag in de geschiedenis van ons land.”
En ook in Macedonië, het andere land dat mag gaan praten met de EU, gaat de vlag uit. De minister van Buitenlandse Zaken Dimitrov Nikola is trots en houdt niet op er over te twitteren.
Nikola Dimitrov
“Your country has become a promise for democratic change throughout the region”, says @JHahnEU at the presser with @Zoran_Zaev https://t.co/V5o4qwJfrs
9:21 AM - 18 Apr 2018
Nikola Dimitrov
- @FedericaMog: You are back! You have come a long way and you are back on track! You have delivered so much in such a short time. Also, you have made impressive steps toward good neighborly relations. https://t.co/Ec7hE2lRid
5:15 PM - 18 Apr 2018
Het enthousiasme van de Balkanlanden, om lid te worden van de EU, wordt in ieder geval in Nederland niet echt gedeeld. Minister Blok van Buitenlandse Zaken zei in de Eerste Kamer dat uitbreiding de komende jaren niet aan de orde is. “Er is nog een lange weg te gaan.” Hij wordt gesteund door de Franse president Macron, die wil dat de huidige EU-landen (de achterblijvende 27) de zaken goed op orde hebben, voordat er aan nieuwe lidstaten wordt gedacht. 
We gaan het beter doen
De kritiek wordt begrepen. De Albanese premier liet zich deze week door diverse media interviewen en zei dat Albanië heeft geluisterd, geleerd, fouten gemaakt, maar die ook heeft gecorrigeerd. 
Bulgarije, de huidige voorzitter van de EU gaat ondertussen door met het offensief om de Balkanlanden lid te maken. In mei komt er een speciale top van de regeringsleiders in Sofia en recentelijk zijn verschillende eurocommissarissen op reis geweest door het gebied. En ook de voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk, gaat binnenkort op reis door het gebied. 
De boodschap vanuit Brussel is helder. De Balkanlanden moeten lid worden vanuit geopolitiek oogpunt. Het is in het West-Europese belang om de invloed van de Russen en de Chinezen tegen te houden. 
Jean-Claude Juncker: “Ik wil geen nieuwe oorlog op de Balkan en alleen al daarom moeten we openstaan voor een EU-lidmaatschap van die landen.”
Maar volgens de Bulgaarse premier Boyko Borisov is het meer dan alleen het voorkomen van een nieuwe oorlog. Het gaat om invloed, om macht. “We moeten voorkomen dat inwoners van Belgrado gaan zeggen:  ‘Kijk eens naar die brug: die is vernietigd door de NAVO en weer opgebouwd door de Chinezen.’”
Doe het niet
Ondertussen bezoekt de Belgische staatssecretaris Theo Francken Albanië om een hele andere reden. Uit cijfers blijkt dat vooral veel jonge Albanezen naar West-Europa reizen. Sinds een aantal jaar mogen Albanezen visumvrijreizen, maar steeds meer mensen besluiten om niet terug te keren. 
Omdat Albanië een zogenoemd veilig land is worden de meeste Albanezen als ze asiel aanvragen teruggestuurd. Steeds meer, vooral jongeren verblijven daardoor illegaal in België, maar ook in Duitsland, Nederland en Zweden.
Staatssecretaris Theo Francken: “Mijn boodschap is helder. Kom niet naar België.”
Komen ze weer?
Even paniek in Griekenland. De Griekse Raad van State bepaalde eerder deze week dat asielzoekers de uitkomst van hun aanvraag niet meer op de eilanden hoefden af te wachten. Dat zou betekenen dat asielzoekers massaal naar het Griekse vasteland zouden komen. Aanzuigende werking is de term die door verschillende instanties werd gebruikt.
De grote angst was dat mensensmokkelaars in Turkije weer actief zouden worden, omdat ze konden zeggen dat het wel degelijk mogelijk is om het vaste land van de EU te bereiken. En vanaf het vaste land is het nu eenmaal makkelijk om de weg naar Duitsland, Nederland of Scandinavië te vinden. 
Maar de Griekse regering heeft met spoed een aantal wetten ingevoerd die ervoor zorgen dat niet opeens Athene wordt overspoeld met nieuwe vluchtelingen. 
De kern van het huidige probleem ligt bij de Turkije-deal. De Griekse rechter kan zich niet op de afspraak baseren, omdat die afspraak niet juridisch bindend is. Nergens is juridisch vastgelegd dat Turkije een veilig land is voor Syrische vluchtelingen. De ministers van Justitie van de EU hebben wel verklaringen uitgegeven waarin ze zeggen dat Turkije veilig is, maar geen enkel land heeft dat netjes vastgelegd.
Dat is volgens deskundigen ook de reden dat er zo weinig vluchtelingen vanuit Griekenland naar Turkije worden teruggestuurd. En dat terugsturen was een belangrijk onderdeel van die Turkije-deal.  
Komende week krijgt Griekenland trouwens bezoek van een groot aantal politici. Jesse Klaver komt inspiratie opdoen voor zijn meetup over Europa, die later in de week wordt gehouden. Juncker komt langs, maar ook de Nederlandse staatssecretaris Habers is van plan om naar Griekenland af te reizen. 
Wat een tekst
Oud-premier Ruud Lubbers en Europarlementariër Wim van de Camp
Ruud Lubbers was er ooit een meester in. Verhullend taalgebruik werd het door sommigen genoemd, maar het lukte hem wel om moeilijke politieke discussies tot een goed einde te brengen. Deze week zagen we in Straatsburg weer een staaltje politiek taalgebruik tijdens moeilijke omstandigheden. 
Dit is de tekst waarover de leden van het Europees Parlement moesten stemmen. Het gaat over de flitsbenoeming van Martin Selmayr tot secretaris-generaal. Even concentreren, langzaam lezen, en dan de vraag beantwoorden: Wat staat hier?
Beseft dat het wegens juridische beperkingen in het algemeen niet mogelijk is een voor betrokkene gunstig administratief besluit in te trekken, maar verzoekt de Commissie niettemin de procedure voor de benoeming van de nieuwe secretaris-generaal opnieuw te bekijken om andere kandidaten binnen het Europese ambtenarenapparaat de mogelijkheid te bieden om te solliciteren en zo een ruimere keuzen mogelijk te maken onder potentiële kandidaten die tot dezelfde functiegroep en dezelfde rang behoren; verzoekt de Commissie in het vervolg open en transparante sollicitatieprocedures te hanteren.
Voor Hans van Baalen (VVD) is het duidelijk. Het is politiek niet aanvaardbaar en de procedure moet daarom volledig over worden gedaan. Ook D66 en de ChristenUnie zitten op die lijn. Maar teksten die in gewoon Nederlands zeiden dat Selmayr moest opstappen haalden het niet en dus is dit de meest vergaande tekst die het parlement heeft aangenomen.
De tekst is geschreven door Ingeborg Grassle met hulp van ambtenaren. Dat is wel een verschil met onze oud-premier. Lubbers bedacht zo'n tekst alleen. 
Vragen
We krijgen elke week veel vragen en opmerkingen. Dank daarvoor. We proberen de meeste te beantwoorden, maar misschien is het aardig om zo af en toe een vraag in de nieuwsbrief te beantwoorden.
Zo vroeg de heer Kuiper hoe dat nou zit met de huizenprijzen in Groot-Brittannië. 
Ik vind de gevolgen van brexit op huizenprijzen wel boeiend. Hoe zit dat in elkaar? Ik snap dat niet.
Tim de Wit onze correspondent in Londen heeft een antwoord: 
Daar is geen heel korte verklaring voor te geven, al kun je stellen dat sinds het referendum met name in Londen de prijzen lang niet meer zo hard stijgen als ervoor. De onzekerheid heeft ervoor gezorgd dat er minder EU-burgers deze kant op komen en dat ook buitenlandse investeerders voorzichtiger zijn geworden. Die twee krachten zorgden juist mede voor die enorme stijging van de huizenprijzen.
Aan de andere kant: het is hier nog steeds belachelijk duur en een forse daling zit er nog niet aan te komen voorlopig. Maar de groei is dus wel flink afgenomen.
Messi tegen Massi
Als voetballer ben je niet alleen spits, middenvelder, keeper of coach. Nee, je bent vooral een merk. Net als Nadal, Federer, Tiger Woods of vroeger Cruijff een merk was.
En een merk kun je gebruiken voor een kledinglijn, een parfum, zo heeft oud-voetballer David Beckham een stoere mannenlucht onder zijn naam op de markt gebracht. 
En dus wil Lion Messi, de stervoetballer van Barcelona en het Argentijnse elftal ook zijn merk laten registreren. Maar in Spanje heb je ook Jaume Masferrer Coma een zakenman die in de fietsen zit. Hij heeft een merk en dat heet Massi. Met een a dus, en hij vindt het veel te verwarrend een Massi en een Messi.
De fiets is geregistreerd bij het Europees Bureau voor Intellectuele Eigendom van de EU. En als je daar geregistreerd staat mag niet iemand jouw merk gebruiken, maar er mogen ook geen kleine variaties op het merk worden geregistreerd.  
Het Europese Hof moet nu uitspraak doen in de wedstrijd Massi-Messi. Op donderdag 26 april is het zover, dan hebben we in deze zaak in ieder geval een winnaar. 
En verder
Maandag is er weer een gesprek met Frans Timmermans. Te beluisteren in de vertrouwde radiorubriek Brussel bij Nacht, met Arjan Noorlander.
In Brussel wordt een zogenoemde Syrië-top gehouden. Praten over de toekomst van het land.
Veel reizen deze week. Donald Tusk gaat, nadat Jean-Claude Juncker het eerder al had gedaan, een tournee over de Balkan maken. 
En eerst Macron en daarna Merkel gaan op bezoek in Washington. Vlak voor het aflopen van de deadline over de handel een interessant moment. Natuurlijk staan ook sancties tegen Iran en de situatie in Syrië (Rusland) op het programma.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Jeroen Wollaars, Beau Heimensen, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Frank Renout, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Hans Brom en Thomas Spekschoor.

Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.