Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Waar ben je?

Revue
 
Waar was je, George? Waar was je, Wim? In de politiek is het gebruikelijk om aan de tegenstander te v
 

Brussel Inside

12 januari · Editie #119 · Bekijk online
Hoe komt Europa uit de crisis? Dat is de hamvraag in Brussel. Alle andere onderwerpen zijn voorlopig ondergeschikt. Brexit is een feit, maar de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Waar was je, George? Waar was je, Wim? In de politiek is het gebruikelijk om aan de tegenstander te vragen of hij of zij er wel was op de politiek belangrijke en beslissende momenten. Deze week was de vraag vooral: waar was je, Ursula? Waar was je, Charles? Waar was je, EU?
Maar is dat wel zo eerlijk, doe je er alleen toe als je spierballentaal spreekt? Deze week de dilemma’s van de Europese buitenlandse politiek.
En verder een nieuwe voorzitter: Kroatië. De Hongaarse premier Orbán doet de Russische president Poetin na. En Spanje wil de Catalanen niet in het Europees Parlement, maar achter de tralies.
Bovendien deze week de versplintering van Europa. Steeds meer partijen, steeds meer coalities regeren in de EU.
Welkom bij het eerste nummer van 2020.
Aantal woorden: 4100. Leestijd: ongeveer twintig minuten.
Blijf ons volgen via @BrusselInside

Waar was Brussel?
De nieuwe voorzitter van de Europese Raad Charles Michel
De nieuwe voorzitter van de Europese Raad Charles Michel
Het nieuwe jaar is nog nauwelijks begonnen of de nieuwe -in hun eigen woorden - geopolitieke Europese Commissie - werd zwaar op de proef gesteld.
Het waren spannende dagen na de liquidatie van de Iraanse generaal Soleimani, met vooral de vraag: kan de EU krachtig optreden? Is dit nu de geopolitieke commissie die voorzitter Von der Leyen voor ogen heeft?
En ook: wie voert op dit moment eigenlijk het buitenlands beleid binnen de unie? En is de EU niet te verdeeld om een slagvaardige rol te spelen? Sander van Hoorn analyseert.
Charles Michel was de eerste uit de EU die een paar uur na de Amerikaanse aanval op de Iraanse generaal van zich liet horen.
Charles Michel
The cycle of violence, provocations and retaliations which we have witnessed in #Iraq over the past weeks has to stop.

Further escalation must be avoided at all cost.

Full statement: https://t.co/olx1jLa5ba
12:14 PM - 3 Jan 2020
Voor de buitenwereld was hij het meest zichtbaar in ieder geval en sneller dan de voorzitter van de Europese Commissie en de man die volgens het verdrag van Lissabon officieel over het buitenlands beleid gaat: de Spanjaard Borrell.
Het is natuurlijk geen wedstrijdje wie het snelst kan reageren, maar het geeft wel te denken. De Nederlandse minister Blok probeert het te relativeren. “Zolang het bij twitteren blijft - met alle respect voor de twitteraars in deze wereld - is het nog wel te overzien.”
“Ieder heeft zijn rol, het hoeft geen strijd te zijn”.
Maar er is wel een probleem, want van afstemming leek zeker de eerste dagen geen sprake. Ter verdediging: afstemming kost tijd in de EU. Eerst moeten alle hoofdsteden worden geraadpleegd voordat een krachtig signaal naar buiten kan worden gegeven. Zo duurde het een week voordat de ministers van Buitenlandse Zaken bij elkaar kwamen voor wat ze toch nog een spoedvergadering noemden.
Soms werkt de tijd ook weer in het voordeel, want juist tijdens die bijeenkomst werd duidelijk dat het verongelukte vliegtuig in Iran helemaal geen ongeluk was, maar het gevolg van een door Iran gelanceerde raket.
Nog een crisis
Misschien wat minder acuut: Libië. Twee partijen strijden om de macht in dit voor de EU belangrijke land. Het ligt om de hoek, er zit veel olie in de grond en niet onbelangrijk: er komen veel vluchtelingen vandaan. De Unie is verdeeld. Frankrijk en Italië staan tegenover elkaar.
En dan heb je nog Rusland en Turkije. Ook geen vrienden, maar ze staken wel de koppen bij elkaar en kondigden een staakt-het-vuren aan dat vandaag (zondag) ingaat. Het is nog onduidelijk of de strijdende partijen zich daaraan zullen houden, maar de Russen en de Turken hebben door een van de strijdende partijen te steunen wel invloed. Een plaats aan tafel.
Ook hier heeft de EU het nakijken. Voorzitter Michel van de Europese Raad reist zich rot. Hij is in Egypte geweest en Turkije. De Europese Commissie en de Raad vergaderden erover. Maar een plaats aan de tafel hebben ze niet.
En toch is dit volgens Stef Blok de enige manier. "Je hoeft niet jaloers te zijn op de positie van Rusland en Turkije. Ze doen het niet op een eerlijke manier. De strijdende partijen bewapenen is niet de manier. De enige optie is diplomatie.”
Waarmee we bij de achilleshiel van het beleid zijn aangekomen. De EU kan alleen praten. Zonder militaire macht en de mogelijkheid om de handen vuil te maken zit er voor de EU niets anders op dan op diplomatie te hameren. “Gesprekken zijn de oplossing. Je kunt er niet genoeg van hebben”, was het oordeel van commissievoorzitter Von der Leyen.
En de man die namens alle EU-leiders spreekt Charles Michel is daar voorlopig meester in. Dat is een verschil met de vorige periode, waar Juncker in dit soort situaties heel zichtbaar was namens de Europese Commissie, opereert zijn opvolger (Von der Leyen) veel meer onder de radar.
De conclusie is dat de geopolitieke commissie het aflegt als het gaat om spierballen en ander machtsvertoon. De Europese definitie van geopolitiek is praten en redelijkheid en dat is iets anders dan de definitie die elders in de wereld wordt gehanteerd.
Kroatië is de baas
De Europese Unie is ondertussen van start gegaan met een nieuwe voorzitter. De Finnen hebben afscheid genomen en Kroatië staat nu aan het roer. En de nieuwe voorzitter begon met een klassiek concert in het nationale theater in Zagreb. Te gast waren de nieuwe leiders van de Europese Commissie, die voor de gelegenheid uit Brussel waren overgevlogen. Mitra Nazar, onze vrouw op de Balkan, over de forse klus waar de Kroaten voor staan.
Een statige en formele aangelegenheid waarbij de Kroatische premier Andrej Plenkovic trots verkondigde dat zijn land het jongste EU-lidstaat ooit is dat de voorzittersrol op zich neemt. Het Kroatische volkslied klonk, er was applaus, en een praatje van de premier. Over Europees cultureel erfgoed, hoe belangrijk interactie tussen culturen binnen Europa is, en het belang van Europa dichterbij de burgers te brengen.
‘Een sterk Europa in een wereld van uitdagingen’ is het motto dat Kroatië op het voorzitterschap heeft geplakt.
Formeel en ceremonieel, dat is wat het voorzitterschap vooral is. Maar Kroatië zal als tijdelijke voorzitter wel de EU-agenda beheren en ministerraden moeten leiden. En het wordt een pittige periode. De brexit is aanstaande, de discussie over migratie zal verder oplaaien, en uiteraard het klimaat en de meerjarenbegroting. Dan zijn daar nog de strafprocedures tegen de afglijdende democratieën in Hongarije en Polen.
Kroatië krijgt dit half jaar ook nog een taak in de heikele kwestie rondom uitbreiding van de EU. Want de vraag of er eindelijk kan worden begonnen met toetredingsgesprekken met Albanië en Noord-Macedonië staat weer op de agenda, met nog steeds tegenstand uit Nederland en Frankrijk. Tijdens een speciale Balkantop in Zagreb dit voorjaar moet daar helderheid over komen.
Wat kan het land?
Kroatië heeft er natuurlijk ook belang bij een goede indruk achter te laten bij Brussel. Als de Benjamin van de Unie is er veel ambitie om als kleintje bij de groten te horen. Twee van die ambities zijn de Euro en Schengen. Kroatië wil in 2024 de Kuna (de Kroatische munt) hebben verruild voor de Euro, en zijn toegetreden tot de grenzenvrije Schengenzone.
Het voorzitterschap richt ook altijd even de spotlight op interne aangelegenheden in het land. De Kroaten hebben een nogal belangrijke ligging, namelijk op de buitengrens van de Europese Unie. Net als Hongarije, heeft Kroatië daarom op een directe manier te maken met migranten en vluchtelingen die de EU willen bereiken.
De grenzen met Bosnië-Herzegovina en Servië worden streng bewaakt, en al zeker drie jaar wordt de Kroatische politie beschuldigd van wangedrag aan de grenzen. Migranten komen terug uit Kroatië met verhalen over stokslagen, hondenbeten en kapotgeslagen telefoons. Ook gezinnen met kinderen worden weggestuurd zodra ze voet zetten op Kroatisch grondgebied, en hebben geen kans om asiel aan te vragen. Mensenrechtenorganisaties tikken Kroatië op de vingers, Kroatië ontkent. Het effect van het rigide gedrag aan de grenzen is wel dat er minder migranten en vluchtelingen naar West-Europa komen, en dus komt er maar weinig kritiek uit de EU-lidstaten zelf. En drie maanden geleden gaf de Europese Commissie groen licht voor Kroatië om zich aan te sluiten bij Schengen. Het wachten is nu goedkeuring van individuele lidstaten.
Help de bevolking verdwijnt
Als voorzitter zal Kroatië van de schijnwerpers gebruik maken door een eigen onderwerp op de agenda te zetten. Namelijk de grootste crisis in oost-Europa: de bevolkingskrimp. Sinds de EU-toetreding verloor Kroatië vijf procent van de bevolking aan rijkere west-Europese landen. Met een totale bevolking van krap vier miljoen mensen is de klap hard. Het gebrek aan arbeidskrachten is voelbaar in het toerisme, het onderwijs en de gezondheidszorg. Medisch personeel wordt in rap tempo gerekruteerd door bureautjes die artsen en verplegers zoeken voor landen als Duitsland en Zweden.
Premier Plenkovic wil de komende maanden een punt maken van het zoeken naar een gezamenlijke oplossing voor de demografische crisis in oost-Europa, want hij is van mening dat dat alleen lukt door Europese samenwerking.
Bevolkingskrimp is niet alleen een gevolg van migratie, maar ook van het feit dat er simpelweg minder kinderen worden geboren. Terwijl ze in Kroatië hebben ingezien dat het weinig effect heeft om het volk met campagnes en lokkertjes aanmoedigen om zich toch sneller voort te planten, is dat in buurland Hongarije nog niet helemaal geland.
Komen we aan in Boedapest, waar Premier Viktor Orbán deze week zijn één-jaarlijkse persconferentie hield. Onafhankelijke journalisten klagen al jaren steen en been over het gebrek aan openheid van de Hongaarse premier en zijn regering. Vragen worden nauwelijks beantwoord, als ze al gesteld mogen worden. Een aantal jaar geleden begon Orbán ermee, naar voorbeeld van de Russische president Poetin. Een vooraf geselecteerd clubje journalisten, volgens critici zijn alleen regeringsgezinde media welkom, mag de premier vooraf goedgekeurde vragen voorleggen.
Het wordt live gestreamd op Facebook en uitgezonden op nationale televisie. Orbán gebruikt het vooral om zijn ambities en wensen voor het komende jaar voor het voetlicht te krijgen. En dit jaar was het hoofdthema, opnieuw: hoe zorgen we ervoor dat er meer Hongaarse baby’s worden geboren?
Vorig jaar hebben we al bericht over gunstige leningen voor startende gezinnen, en het kwijtschelden van krediet bij de geboorte van een derde of vierde kind. De financiële hulpmiddelen waren blijkbaar niet genoeg. Sinds de maatregelen worden er zelfs minder baby’s geboren dan ervoor.
Orbán wil nu IVF-klinieken nationaliseren, zo kondigde hij tijdens de bijeenkomst aan. Vruchtbaarheidsbehandelingen zullen gratis worden. Voor stellen die niet gemakkelijk zwanger worden is dan niks meer dat ze tegenhoudt het toch te proberen, is de gedachte. Het feit dat Hongaren nu al vijf IVF-behandelingen volledig vergoed krijgen, wordt gemakshalve vergeten. De populistische maatregelen moeten daarom worden gezien in het licht van Orbáns aanhoudende anti-migratiepolitiek. Hij zei ooit:
“We leven in tijden waarin steeds minder kinderen worden geboren in Europa. In het Westen willen ze dat probleem oplossen met migratie. Ze zeggen dat immigranten de gaten kunnen opvullen. Maar wij Hongaren denken daar anders over. We hebben geen aantallen nodig, we willen Hongaarse kinderen.”
De weerstand tegen Orbáns gezinspolitiek houdt aan. En die komt vooral van vrouwelijke oppositieleden, die de handen ineen hebben geslagen in de strijd tegen wat ze Orbáns vrouwonvriendelijke beleid noemen. De moedige groene parlementariër Timea Szabo vertelde mij vorig jaar dat Orbán in haar ogen doorslaat en dat vooral vrouwen onder druk staan. Ze noemt het een terugslag in de vrouwenemancipatie.
“Wij Hongaarse vrouwen weigeren te worden gezien als broedmachines.”
Of de gratis IVF-behandelingen voor meer Hongaarse baby’s gaan zorgen? We zullen het volgend jaar januari wellicht horen op Orbáns persfeestje. Of niet natuurlijk.
De volgende fase
Bij al het nieuws zou je het bijna vergeten, maar aan het eind van deze maand verlaten de Britten de EU. “We zijn de vorige crisis”, grapt een diplomaat die bij de onderhandelingen is betrokken. En na 31 januari beginnen de gesprekken over hoe nu verder. De toekomstige relatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk.
Belangrijkste vraag is: wat willen de Britten? Nemen ze de regels en standaarden van de EU over of willen ze andere afspraken? In dat laatste geval worden het moeizame onderhandelingen.
Maar eerst de komende weken, want de Britten gaan er wel uit, maar er moeten nog wel wat formele stappen gezet worden.
  • Na de goedkeuring deze week door het Lagerhuis, moet het Hogerhuis de deal nog goedkeuren, maar dat is een formaliteit.
  • Het Europees Parlement wacht op die stemming en wil op 29 januari de deal goedkeuren
  • Daarna moeten de regeringsleiders van de 27 EU-landen hun goedkeuring geven. Dat kan schriftelijk op 30 januari. Er is geen extra top nodig.
  • Op 31 januari treden de Britten er echt uit. Nigel Farage wil op die dag, als een soort Bevrijdingsdag, een enorm vuurwerk afsteken aan de Theems.
“Het moet groter worden dan het vuurwerk op oudejaarsavond.”
Wat dan?
Begin februari komt de Europese Commissie met wat ze noemen een onderhandelingsmandaat. Dat moet daarna door de lidstaten worden goedgekeurd, waarschijnlijk op 25 februari. Daarna kan Michel Barnier, die ook de onderhandelingen over de nieuwe handelsdeal gaat leiden, aan de slag.
De basis voor de gesprekken is de politieke verklaring die vorig jaar is aangenomen als bijlage bij de scheiding. Lees hier.
De gesprekken vinden de komende tijd niet alleen in Brussel plaats, maar ook in Londen. Dat is nieuw, maar niet onlogisch. Het Verenigd Koninkrijk is vanaf 31 januari geen lid meer en wat ze in het Brusselse jargon, een derde land, noemen. En als de EU spreekt met derde landen onderhandelen ze ook in die landen. Regelmatig zijn EU ambtenaren in Vietnam, Japan, Mexico en de Verenigde Staten om over de handelsrelaties te praten.
Kan het binnen een jaar?
Dat is de bedoeling, maar Urula von der Leyen heeft al laten weten dat het vrijwel onmogelijk is. Om te voorkomen dat premier Boris Johnson aan zijn parlement moet laten weten dat het alsnog langer gaat duren, heeft de EU een handigheidje verzonnen. De onderdelen waar ze de komende maanden overeenstemming over bereiken kunnen gewoon per 1 januari volgen jaar (2021) ingaan. Op die manier worden de politieke debatten ook op de lange baan geschoven. Het is vergelijkbaar met het handelsverdrag met Canada (Ceta). Ook dat is nog lang niet door alle EU parlementen geratificeerd (ook niet door Nederland), maar werkt al wel volop. En eerder was het ook het geval met de Oekraïne-overeenkomst, waar Nederland na het referendum problemen mee had.
Eén van de eerste zaken die wordt aangepakt is de visserij. De bedoeling is om voor de zomer afspraken over de vis te maken. Ook zal er snel begonnen worden met de onderhandelingen over de externe veiligheid; oftewel hoe werken de EU en het Verenigd Koninkrijk samen bij grote aanslagen, militaire operaties en oplopende spanning zoals dezer dagen rondom Iran en Irak.
Wat gaan we zien?
Waarschijnlijk minder spektakel. Minder spannende debatten in het Britse Lagerhuis. De nu gekozen politici hebben hun zetel grotendeels aan Boris Johnson te danken en zullen niet voor het spektakel zorgen zoals hun voorgangers. Er komen ook meer onderhandelingstafels. De deskundigen zullen in werkgroepen met elkaar praten, waarna uiteindelijk de hoofdonderhandelaars aan Britse en EU-kant er een klap op moeten geven.
Saai zal het ook niet worden, want de Britten, zo is de verwachting, zullen hun huid duur verkopen. Ze zijn beter voorbereid dan drie jaar geleden toen redelijk onverwacht de brexit gesprekken begonnen. Of zoals een Brusselse diplomaat het omschrijft:
“Het wordt echt nog wel lastig, maar dan dansen we voor de trap voordat we omhoog kunnen.”
En voor nog veel meer nieuws over het eiland, onder meer alles over Megxit en het bezoek van Ursula aan Boris: luister hier naar de podcast van Tim de Wit.
Alleenheersers dun gezaaid
Steeds minder Europese landen worden geregeerd door maar één partij. Nu ook Spanje, sinds deze week, door een coalitie wordt bestuurd zijn alleen Griekenland en Groot-Brittannië nog over als landen waar één partij de dienst uitmaakt .
Hoewel de ene coalitie de andere niet is, neemt het aantal wel toe. Landen als Zweden, Kroatië, maar ook Tsjechië en Portugal, waar tien jaar geleden nog één partij het voor het zeggen hadden, moeten nu op een of andere manier samenwerken. Opvallend is dat ook uitersten elkaar weten te vinden in de coalities.
Zo zien we sinds deze week in Oostenrijk een coalitie van groenen en christen-democraten, die eerder met uiterst rechts regeerden. Het bindmiddel is daar uitruil, oftewel iedereen heeft een aantal belangrijke punten gekregen, zoals in Nederland al het geval was tijdens de Paarse coalitie (VVD,PvdA, D66) in de jaren 90 en bij het vorige VVD-PvdA-kabinet.
Ook in Slowakije, waar de sociaal-democraten regeren met de nationalisten en in Estland waar links en rechts in de regering zitten, zie je coalities tussen stromingen die eigenlijk elkaars felste politieke tegenstanders zijn.
Gedogen
Niet overal komt het tot een coalitie. In Denemarken, maar ook in Portugal, Cyprus, Roemenië en Ierland zijn er partijen die wel alleen regeren, maar die geen meerderheid hebben. De minderheidsregeringen verwerven per keer steun in het parlement, zoals in Spanje met de nieuwe regering van Sanchez ook het geval zal zijn.
Door de toename van het aantal politieke partijen neemt trouwens de duur van de formatie van nieuwe regeringen toe. Daar kunnen ze vooral in België over mee praten. Het land zit al meer dan een jaar zonder regering, omdat de twee grote partijen (de nationalisten van N-VA en de sociaal-democraten van PS) niet met elkaar willen regeren. In Vlaanderen verzinnen ze schitterende bijnamen voor de coalities van Zweedse coalitie, bourgondische coalitie, raketcoalitie tot en met de laatste variant: de Vivaldi-coalitie.
En dan hebben we nog de grote coalities. Die in Duitsland kennen we onder de naam GroKo: de grote coalitie. En Italië heeft de bijzondere samenwerking tussen de vijfsterrenbeweging en de sociaal-democraten, nadat de populistische partij Lega (van Salvini) uit het kabinet stapte.
Frankrijk is een beetje een buitenbeentje. Het parlement heeft niet veel macht en de president grote bevoegdheden. Maar in het parlement zijn er wel twee partijen LRME en MoDem, die de regering steunen. Ook Hongarije kent meerdere partijen. In Polen regeert de PiS met de steun van twee andere partijen.
En dan houden we over de Britten, waar de partij van Boris Johnson het voor het zeggen heeft en Griekenland, waar de christen-democraat Kyriakos Mitsotakis aan de touwtjes trekt. In Griekenland krijgt de partij die de verkiezingen wint trouwens extra zetels om de regeringsvorming te vergemakkelijken.
Lees meer hier ook over de verdeling rechts-links in Europa.
Ga direct naar Straatsburg, u ontvangt 80 duizend euro
Terwijl de nieuwe Spaanse regering afhankelijk is van de steun van de Catlaanse partijen, is het juridische gevecht rond de Catalaanse politici, die betrokken waren bij het onafhankelijkheidsreferendum van 2017, nog lang niet voorbij. De laatste weken wordt de strijd alleen maar Europeser, merkt onze compañero Rop Zoutberg. 
Zo lukte het de afgezette leider Carles Puigdemont en zijn oud-minister Toni Comín om hun zetel in het Europarlement alsnog in te nemen. Aanstaande maandag zitten ze voor het eerst in hun bankjes in Straatsburg. Beiden genieten meteen de immuniteit die bij de zetel hoort. Anders gezegd, ze zijn behoorlijk vrij om door Europa te reizen. Al kregen ze het advies even geen voet in Spanje te zetten. Daar wacht nog altijd een rechtszaak vanwege het referendum.
Het geluk om ook naar Straatsburg te vertrekken ontgaat de tweede man van destijds. Voormalig vice-president Oriol Junqueras is namelijk wél veroordeeld, zit voor 13 jaar vast, maar is ook gekozen als Europarlementariër. Omdat zijn veroordeling definitief is weigerde het Hooggerechtshof deze week Junqueras om zijn Europese zetel in te laten nemen. In een brief aan parlementsvoorzitter Sassoli legden ze de zaak nog eens uit: 
Die besloot daarop dat Junqueras per 3 januari niet langer Europarlementariër is. Tot vreugde van de liberale groep Ciudadanos, die zich sterk tegen de separatisten keert. “Het kan niet zo zijn dat het Europees Parlement een toevluchtsoord voor criminelen wordt”, zegt Luis Garicano van de Ciudadanos-fractie.
Toch is zaak nog lang niet beslist, gelooft Junqueras zelf. Vanuit zijn cel gaf hij een interview aan Spaanse media.
“Vroeg of laat zullen we deze strijd winnen. Europa zal ons uiteindelijk gelijk geven. Voortdurend zoekt Spanje naar wraak, niet naar rechtvaardigheid.”
Ga direct naar Straatsburg
Overigens leverde de installatie van Puigdemont en Comín het tweetal een mooi bedrag op. Ook al deden ze er niets voor, ze zijn voor de salarisadministratie van het parlement sinds juli leden van de kamer. En dus hebben ze recht op achterstallig salaris (6.824,85 euro) plus onkosten (4.513 euro). Met het geld voor januari erbij kom je op bijna 80.000 euro. Een bedrag dat welkom is, omdat de ballingschap van de separatisten in Waterloo (daar wonen ze in België) bakken met geld kost.
Onder de Nederlandse delegaties in het Europees parlement is trouwens weinig opwinding over de anderhalve ton die naar de Catalanen gaat. “Er is bevonden dat deze democratisch gekozen leden van het Europees Parlement hun functie onterecht niet hebben kunnen uitoefenen. Deze uitspraak van het Europese hof respecteert de VVD delegatie”, mailt een woordvoerster. En ook bij het CDA en de PvdA vinden ze dat de regels gevolgd moeten worden.
Althans, voor zo lang het duurt. Daags voor het verschijnen van deze Brussel Inside ging alweer de volgende brief van het Spaanse Hooggerechtshof naar Brussel. Deze keer met het verzoek de immuniteit van Puigdemont en Comín zo snel mogelijk weer ongedaan te maken. 
Zo gaat de loopgravenoorlog verder.
Klimaathysterie en andere splijtzwammen
Nieuwsuur
Wordt #klimaat na migratie het volgende onderwerp dat de samenleving verdeelt? Europa-correspondent @saskiadekkers ging op onderzoek uit, onder meer in #Duitsland. Daar is het klimaat een splijtzwam. #Nieuwsuur https://t.co/lAGYOLe9b7
10:15 PM - 6 Jan 2020
En dan nog even terug naar vorig jaar. Het woord klimaathysterie werd veel genoemd als het Europese woord van het jaar. Het wordt gebruikt door zowel klimaatontkenners als door mensen die vinden dat de maatregelen die worden genomen veel te snel gaan. Saskia Dekkers en Judith van de Hulsbeek maakten een reportage (klik op link in plaatje) over nieuwe tegenstellingen in Duitsland.
“Als ik het heb over klimaathysterie is dat geen rechtse praat. We moeten niet alles in het extreme trekken.” Aan het woord is Chris Grau, een garagehouder die auto’s ombouwt tot sportwagens. Hij wil een tegengeluid laten horen, omdat door alle klimaatmaatregelen vooral arme gezinnen worden getroffen. Komend jaar gaat de benzineprijs maar liefst 7,5 cent omhoog, vanwege de vergroening. Hij is niet tegen het milieu of het klimaat, maar alles moet met mate, is zijn betoog. Zijn Facebookpagina Fridays for hubraum (Fridays for cilinderinhoud) heeft bijna 556.000 leden.
Wordt het klimaat een splijtzwam?
Politiek commentator Ansgar Graw van Die Welt ziet een toenemende polarisatie in een toch al verdeeld land. “ In het oosten zegt de politieke partij AfD (Alternative für Deutschland) dat de politiek vooral op het gebied van migratie hard moet zijn en soepel bij klimaat. In het westen is het omgekeerd, want daar zijn de groenen sterk die juist meer klimaatmaatregelen willen.
De klimaatwoordvoerder van de AfD in het Duitse parlement Karsten Hilse vindt dat zijn partij niet weggezet mag worden als klimaatontkenners. Dat klopt niet, volgens hem.
"We zeggen alleen dat de mens niet de enige is die er invloed op heeft. Ik heb zelf klimaat nazi gehoord en dan wordt de discussie zo geforceerd dat een normaal debat niet meer mogelijk is.”
Die tendens, dat de meningen steeds meer tegenover elkaar komen te staan en dat een middenweg niet meer mogelijk is, neemt Ansgar Graw ook waar. “Er komen zo steeds meer tegenstellingen. We hadden al oost-west, stad-platteland, maar ook jong-oud.”
De klimaatdiscussie komt volgens hem op het verkeerde moment. “De middenpartijen verliezen macht, de tegenstellingen zijn groter geworden en na de migratiediscussie is het bindmiddel in de Duitse samenleving minder geworden.”
Deel twee van de serie: Klimaat als politieke splijtzwam, wordt zondagavond uitgezonden in Nieuwsuur (tegenwoordig om 21.30 uur op NPO2).
En verder
…..Heeft de ombudsman gezegd dat er richtlijnen moet komen over wat wel en wat niet kan qua sponsoring. Het afgelopen jaar is er veel discussie over ontstaan omdat Roemenië zich, als voorzitter van de EU, liet sponsoren door onder meer Coca Cola op het moment dat er onder Roemeens voorzitterschap gesproken werd over een suikerrichtlijn voor frisdranken. Maar voorlopig laat ook de nieuwe voorzitter Kroatië zich volop sponsoren, zoals te zien is op een foto die Europarlementariër Lara Wolters rond twitterde. Meer over de ombudsman hier.
…..Zijn er nieuwe problemen voor de Tsjechische premier Babis, want ook volgens een nieuw rapport zou hij onterecht EU-subsidie opstrijken. En dat geld wil de Europese Commissie terug. Lees meer hier en hier. Deze week debatteert het Europees Parlement over de zaak.
…..Is er protest tegen de tolheffing in Bulgarije. De heffing gaat morgen (maandag) in. Meer hier.
…..Komt er misschien een referendum in Italië over het aantal politici. In oktober is besloten om voortaan met minder parlementariërs door het politieke leven te gaan, maar de partij +Europa van Emma Bonino (oud-Eurocommissaris) heeft genoeg handtekening verzameld om tot een referendum te komen. De Hoge Raad gaat zich er nu over buigen. Als het doorgaat, kunnen de Italianen in mei naar de stembus. Meer hier.
…..Heeft de Franse Eurocommissaris Thiery Breton een groot interview gegeven, waarin hij uitlegt hoe de EU de komende tijd een wereldspeler kan blijven. De Fransman is niet pessimistisch. “Europa heeft 55 procent van de patenten op 5G-gebied. We moeten ons niet laten aanpraten dat we achter China en de VS aanlopen. We zijn in veel gevallen gewoon koploper en dat zullen we blijven.” Lees het hele interview hier.
…..Is de slag om het gas van de Zwarte Zee begonnen. ExxonMobil wil zich terugtrekken uit het zogenoemde neptune deep-project. Volgens de Roemeense premier Ludovic Orban heeft het Russische bedrijf Lukoil belangstelling om de aandelen (50 procent) over te nemen. De premier twijfelt, net als Brussel, of het wel zo verstandig is om de Russen zo'n grote vinger in de pap te geven bij het gasproject. Meer hier en hier.
Meine Oma ist ne alte Umweltsau [INTERNATIONALE VERSION]
…..Is er enorme opschudding ontstaan over deze versie van een bekend Duits kinderliedje. Het gaat om de tekst, maar ook de beelden. De sociale-media-rel van Duitsland dit jaar. Zie hier de reacties.
…..Wil niet alleen Oostenrijk vóór 2050 al klimaatneutraal zijn. De nieuwe coalitie streeft naar een klimaatneutraal land in 2040. Ook Zweden wil eerder schoon zijn. De Scandinaviërs streven naar 2045. “We komen met een ambitieus plan, waarin alles staat wat we als samenleving moeten doen en laten”, aldus milieuminister Isabella Lövin. Lees meer hier en hier.
…..Heeft Malta een nieuwe premier. De zoon van oud president Abela. Lees meer hier.
…..Zijn niet alleen wij van de nieuwsbrief terug, ook Brussel bij Nacht is er weer. Tijn Sadée reist deze week naar Straatsburg en trapt het nieuwe jaar af in het parlement met Kati Piri, de vice-voorzitter van de Europese sociaal-democratische fractie. Maandagavond te beluisteren op de Nederlandse radio 1 (Met het Oog op Morgen) tussen 23.15 en 23.45.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.