Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Tijdrekken

Revue
 
Het ziet er nooit fraai uit. Tijdrekken, maar soms heiligt het doel de middelen. Nederland gaat tijdr
 

Brussel Inside

17 november · Editie #113 · Bekijk online
Vandaag op 1 december begint een nieuwe Europese Commissie. Klimaat, geld, migratie en geopolitiek vormen de hoofdmoot van de nieuwe ploeg. . En of ze het in Brussel (en Londen) willen of niet: de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Het ziet er nooit fraai uit. Tijdrekken, maar soms heiligt het doel de middelen. Nederland gaat tijdrekken als het over de begroting gaat. Tijdrekken bij de brexit was ook populair, maar nu weten we dat aan 12 december niet te tornen valt: dan zijn de verkiezingen. Tim de Wit praat ons bij.
De Europese Investeringsbank heeft ook de tijd genomen. Meer dan een jaar is er politiek gedoe geweest over de vergroening van de bank. En het lijkt er op dat ook het Europees Parlement tijdrekt, in de hoop verlengingen te spelen. Dan gaat het over de benoeming van de nieuwe Eurocommissarissen.
En tot slot hebben we nog een aardige vergissing van de VVD.
Aantal woorden 2847
Leestijd 14 minuten
Blijf ons volgen @BrusselInside

Tijdrekken
Nederland heeft de tijd en die nemen we ook. De onderhandelingen voor de nieuwe zeven jaars begroting van de EU is een zaak van lange adem. Ons land behoort tot de zuinige landen, die niet meer willen uitgeven. Vooral minister Blok van Buitenlandse Zaken is van mening dat het geld in de zak moet blijven.
Daarom gaat Nederland het, tijdens de onderhandelingen over die nieuwe begroting, langzaamaan doen, als een voetbalploeg die de laatste minuten van de wedstrijd alleen maar vertraagt. Alles voor het resultaat. Volgens verschillende bronnen is dat in het voordeel van Nederland. De filosofie is namelijk dat landen die geld nodig hebben (veelal in Oost- en Zuid-Europa) op een gegeven moment gaan bewegen, omdat ze anders geen enkele euro meer ontvangen uit Brussel.
Zonder begroting valt er immers ook geen geld (via de cohesiefondsen) uit te geven, omdat de rekening simpelweg niet kan worden ingediend bij de Europese Commissie. Maar de vier Visegrad-landen (Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije) denken dat Nederland zichzelf daarmee in de voet schiet. Volgens een recente berekening verdient Nederland juist heel goed aan aan die cohesiefondsen.
Piotr Arak, hoofd van het Pools Economisch Instituut, zegt dat door de cohesiefondsen gemiddeld tachtig procent van het geld terugkeert naar de landen die het geld hebben opgebracht.
  • Oostenrijk 331 procent
  • Duitsland 150 procent
  • Nederland 145 procent
  • België 114 procent
Bij het ministerie van Buitenlandse Zaken is men niet onder de indruk van die cijfers. Het blijft Nederlands belastinggeld en men wil liever zelf bepalen waar de euro’s aan worden uitgegeven.
Kan dat zonder meerjarenbegroting?
Het is lastig, maar het kan. In principe neemt de EU dan de begroting van het laatste jaar (dat is 2020). Maar, doordat iedereen weet dat Nederland aan het tijdrekken is, weten de andere EU-landen ook dat de begroting voor volgend jaar er toe doet. Dus stapelen de wensen zich op. Het Europees Parlement wil meer geld, uit verschillende hoofdsteden komen plannen. Komende maand moet er een akkoord worden bereikt. Volgens de Finse voorzitter is dat akkoord er bijna. Maandag wordt er verder gesproken.
Nog meer geld
Werner Hoyer van de Europese Investerings Bank
Werner Hoyer van de Europese Investerings Bank
Of er nu wel of geen begroting komt: er is geld nodig en vooral groen geld. Frans Timmermans, de nieuwe klimaatpaus van Europa, komt binnen honderd dagen met nieuwe plannen en wil zelfs al voor half december zijn eerste schetsen van het Groene Europa op tafel leggen.
De Europese Investeringsbank (EIB) speelt bij die ambities een grote rol. Maar die EIB was het afgelopen jaar verdeeld, met name over de vraag of gas nu groene energie is of niet. Met name Duitsland wilde dat gasprojecten ook in aanmerking zouden blijven komen voor subsidies, omdat het land gas nodig heeft om van de steenkolen en kernenergie af te komen. Uiteindelijk was een toezegging van de bank om meer geld vrij te maken voor onder meer biomethaan en waterstof voldoende om de Duitsers over de streep te trekken.
Bovendien blijft er ruimte om gasprojecten te ondersteunen. Hier de lijst met projecten. Het is de bedoeling om in 2021 definitief te stoppen met de financiering van fossiele energie.
EIB-president Werner Hoyer: „Klimaat is de belangrijkste kwestie op de politieke agenda. De plannen moet meehelpen om de Europese economie klimaatneutraal te krijgen tegen 2050. En daarom gaan we meer investeren in duurzame technologie en energie. We stoppen met de financiering van fossiele brandstoffen en lanceren de meest ambitieuze klimaatinvesteringsstrategie.“
Milieuorganisaties reageren licht positief en ook Bas Eickhout (GroenLinks) heeft positieve woorden voor het besluit. Maar, het is nog niet genoeg volgens hem. "De honger naar gas is onbegrijpelijk. We ketenen ons daarmee vast aan de fossiele economie.”
Projecten die nu al financiële steun krijgen blijven geld ontvangen, ook nadat de ban op fossiele energie ingaat. Het gaat in totaal om in ieder geval 50 gasprojecten (pijpleidingen) die ook de komende jaren nog geld krijgen van de EIB.
De EIB zal elk project blijven ondersteunen dat vóór 2022 aan de EU-lijst van “projecten van gemeenschappelijk belang” is toegevoegd.
Voorbereiding is ook niet alles
David Sassoli
Meeting @OliverVarhelyi, Hungarian Commissioner-designate for Neighbourhood and Enlargement https://t.co/KcxbOsY55W
6:06 PM - 12 Nov 2019
De hoorzittingen van deze week bewezen het maar weer eens: de leerling die het langst studeert, moet soms toch meer huiswerk doen. Terwijl de Franse kandidaat zei dat hij niet lang had geblokt, en de Roemeense toegaf dat ze nog bezig was met zich verdiepen, kwamen ze er allebei doorheen. Hun Hongaarse collega, voorbereid tot in de puntjes met uitgeschreven antwoorden, moet nog even door het stof.
Al om acht uur ’s ochtends loopt de eerste kandidaat, de Hongaar Olivér Várhely, de zaal in, gewapend met een stapel papieren. Het vroege tijdstip doet niet af aan de spanning: zelfs om vijf voor acht ’s morgens gonst de zaal er al van. Vrijwel meteen neemt hij plaats, strak in pak, pokergezicht in de aanslag, klaar om drie uur gegrild te worden.
De diplomaat
Hij spreekt kalm en langzaam, houdt zijn handen meestal netjes gevouwen op tafel, en laat de klok nooit in het rood komen. Alle antwoorden keurig binnen de tijd. Maar de hoorzitting gaat niet over de toon, of over zijn vermogen om zich aan de tijd te houden. Dit is het moment voor het Europees Parlement. Nu konden alle vragen over Hongarije worden gesteld. Een gericht spervuur.

  • Is Hongarije een goed voorbeeld voor kandidaat-lidstaten?
  • Doet u afstand van de uitspraken van uw premier over migratie?
  • Er is geen liefde, er zijn enkel bewijzen van liefde. Datzelfde geldt voor uw onafhankelijkheid van Orbán. Geeft u ons echt bewijs? 
  • Wat zou u doen als een toetredingsland iets doet wat indruist tegen EU waarden zoals democratie en rechtsstaat?
  • Ik zie geen toekomstperspectief voor de Balkan, gezien wat er gebeurd is op de top. Het probleem zit in de Raad. Hoe gaat u de Raad overtuigen?
  • Goed opgeleide jonge mensen vertrekken uit de Balkan richting o.a. Turkije. Wat gaat u daaraan doen?
  • De Artikel 7 procedure voor Hongarije is wel gebaseerd op feiten, vindt u niet?
  • Wat vindt u van sancties? Gebruikt u liever de wortel of de stok?
  • Bent u een teamspeler?
Zijn gladgestreken gezicht en ingestudeerde antwoorden helpen uiteindelijk niet. Na lang overleg, waarbij de spanning hoog oploopt, zijn de leden van het Parlement namelijk niet overtuigd.
Tineke Strik
Commissioner-designate @OliverVarhelyi did not convince us of his independence of the Hungarian government. That is why we are asking for an additional round of written questions. #EPhearings2019

This was my contribution to the hearing this morning. 👇 https://t.co/maaXXujZLN
5:32 PM - 14 Nov 2019
Tineke Strik van GroenLinks is al tijdens de hoorzitting teleurgesteld. “Hij heeft ons niet overtuigd van zijn onafhankelijkheid van de Hongaarse overheid. Daarom vragen we om een aanvullende ronde schriftelijke vragen.”
Een lichte straf dus: hij moet meer huiswerk doen en voor maandag vijf aanvullende vragen beantwoorden. Kijk naar het filmpje waarin Kati Piri Várhely ondervraagt. Ze begint op ongeveer drie minuten en de discussie gaat op een gegeven moment over in het Hongaars.
Várhely: “U bent ook van Hongaarse afkomst. U staat net als ik dicht bij de Balkan”.
Daarna ging de discussie verder in het Hongaars. Nadat Piri had gecheckt of iedereen de vertaling kon volgen, vroeg ze: “U gaat dus controleren of de rechtsstaat onafhankelijk is en of de media onafhankelijk zijn. Is het land dat u het beste kent, Hongarije, daar een goed voorbeeld voor?”
Hearing of Olivér Várhelyi, Commissioner designate, Neighbourhood and Enlargement
Terwijl Varhelyi’s lot werd besproken, gingen elders in het gebouw ook de Franse en de Roemeense kandidaten de strijd aan. Alle ogen waren gericht op de Franse kandidaat: zakenman Thierry Breton. Een paar weken geleden was hij nog het hoofd van een groot Frans IT-bedrijf, maar voor de hoorzitting verkocht hij al zijn aandelen en gaf hij zijn bestuurspositie op. Toch bleef het knagen bij een aantal leden van het Europees Parlement..
“U heeft dan wel al uw aandelen verkocht, maar dat betekent nog niet dat u neutraal zal zijn,” zei de Italiaan Paolo Borchia. “U verliet uw bedrijf slechts een paar weken geleden. Is dat wel lang genoeg?”
Toch wist Breton het Parlement met zijn energie—en zijn bril constant balancerend op het puntje van zijn neus—te overtuigen. In zijn vliegensvlugge Frans sprak hij over energie, belastingen, en belangenverstrengelingen. Een aantal keer kreeg hij applaus, nadat hij de microfoon uitzette. Een Poolse Europarlementariër noemde hem na afloop zelfs “briljant”.
Examenvrees
De Roemeense Adina-Ioana Valean begon haar eerste helft rustig, maar na anderhalf uur werd ze zenuwachtig. Ze struikelde over haar zinnen, keek veel op haar blaadje met aantekeningen en kon sommige vragen over haar toekomstige beleid niet beantwoorden. Ze moest zelfs toegeven aan de zaal dat ze niet alles wist.
“Ik ga eerlijk zijn, dit zijn onderwerpen die ik pas net leer kennen, en jullie weten meer van sommige zaken dan ik.”
In haar slottoespraak verontschuldigde ze zich voor haar simpele antwoorden en beloofde ze het Parlement meer te zullen leren. Haar nederigheid bleek overtuigend genoeg.
I say hello, you say goodbye
De nieuwe Europese Commissie kan dus bijna van start gaan. De Hongaar moet zijn huiswerk goed maken en dan is er nog de kwestie met de Britse kandidaat. Voor de zekerheid heeft de oude Europese Commissie de zaak bij het Europese Hof aanhangig gemaakt, maar de Britten wijzen niemand aan en al helemaal niet voor 12 december als er verkiezingen zijn.
Die andere nieuwe: Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad, wil dat de Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen op 1 december begint. Michel is nu op tournee door Europa. In Madrid gingen de gesprekken vooral over de begroting. Premier Sánchez liet de kersverse voorzitter weten dat hij niet wil bezuinigen op Europese uitgaven. “Het is geen tijd om de Europese begroting te verlagen.”
Sanchez vroeg verder steun voor het tegenhouden van migranten uit Marokko.
In Parijs had hij een ontmoeting met president Macron, om vervolgens naar Dublin te reizen om de Ierse premier Varadkar te spreken. Daar hoorde hij een heel ander geluid over de Europese begroting.
Ierse premier: “We gaan betalen. We hebben altijd geprofiteerd, onze economie is gegroeid dus nu is het tijd om te betalen.”
Volgens schattingen moet Ierland jaarlijks meer dan 760 miljoen euro gaan betalen aan de EU.
Goodbye
Zijn voorganger Donald Tusk neemt ondertussen afscheid. Bij een toespraak in Brugge bekent hij geïnspireerd te zijn door drie vrouwen.
  • Hannah Arendt
  • Helle Thorning-Schmidt
  • Margaret Thatcher
Voor Tusk is de filosofe Hannah Arendt een heldin. Haar boek The Life of the Mind werd destijds in het communistische Polen illegaal uitgegeven. “Ze schreef, dat de harde waarheid is dat kwaad vooral wordt aangericht door mensen die nooit nadenken over goed en kwaad.”
Margaret Thatcher is om een heel andere reden een inspiratiebron voor hem geweest. “Ze zei dat we nooit moeten vergeten dat ten oosten van het ijzeren gordijn mensen van hun wortels zijn afgesneden, mensen die ooit deel uitmaakten van onze Europese cultuur, onze vrijheid en identiteit. We zullen steden als Warschau en Praag altijd blijven zien als grote Europese steden. Dat maakte veel indruk op me.”
Helle Thorning-Schmidt de voormalige Deense premier was in 2014 de belangrijkste concurrent van Tusk. Uiteindelijk trok ze zich terug, ook omdat de sociaaldemocraten Frederica Mogherini heel graag als buitenlandchef wilden. “Dat ze mijn kandidatuur daarna steunde vond ik een indrukwekkend gebaar.”
Tusk hoopt na zijn periode als voorzitter van de Europese Raad nog politiek actief te kunnen blijven, als voorzitter van de Europese christendemocratische partij.
Sinterklaas in Groot-Brittannië
Het is de tijd van cadeautjes uitdelen in Groot-Brittannië. Met nog vier weken te gaan tot de verkiezingen op 12 december strooien de partijen met miljarden. Alsof het niets is. Doen de Conservatieven 25 miljard extra voor de gezondheidszorg? Dan doet Labour er nog 6 miljard bovenop. En er komt ook nog gratis breedbandinternet voor iedereen, zei Jeremy Corbyn. Kosten: zo’n 20 miljard, geld dat de sociaaldemocraten willen verhalen op techreuzen die veel te weinig belasting betalen. En de LibDems? Die willen een luttele 100 miljard pond vrijmaken voor het bestrijden van klimaatverandering.
Tim de Wit over Sinterklaas in verkiezingstijd.
De uitgavekraan gaat bij alle partijen open. Iets waarvan professor politicologie Tim Bale deze week zei: als er nou iets is wat het wantrouwen bij de kiezer jegens de politiek nog groter maakt, is dat het doen van gigantische beloften, van miljarden, die uiteindelijk toch nooit waargemaakt zullen worden.
Wat zijn de thema’s?
Het valt op dat het de eerste campagneweken niet zoveel over de brexit gaat. Juist omdat iedereen deze verkiezing omschreef als een pure brexit-verkiezing, bijna een verkapt referendum. Maar ondanks dat de hele maand oktober volledig in het teken stond van een oneindige reeks aan politieke drama’s, is het tot nu toe nog amper onderwerp van gesprek.
Voor Labour is dat precies wat ze hopen. De partij heeft een ingewikkeld brexit-standpunt ingenomen dat bij veel kiezers bepaald niet goed valt. Ja, Corbyn is voorstander van een nieuw referendum. Maar hij wil wel eerst zijn eigen brexit-deal met de EU uitonderhandelen en die optie vervolgens in zo’n nieuw referendum aanbieden, tegenover de optie om alsnog in de EU te blijven. En waarvoor hij dan campagne gaat voeren? Dat laat hij in het midden.
Het is de reden dat 1 op de 5 Labour-kiezers dreigen over te lopen naar de Liberal Democrats, die zich presenteren als een radicale anti-brexit-partij. Zij willen, mochten ze onverhoopt en tegen alle verwachtingen in de grootste partij worden, brexit alsnog terugdraaien. Zonder nieuw referendum zelfs. Veel Labour-aanhangers zijn pro-remain en voelen zich daarom aangetrokken tot de LibDems.
En Boris Johnson?
Tot nu toe worstelt hij zich door de campagne heen, maar lijkt aan geen enkel schandaal te blijven plakken. Er was gedoe met partijgenoten die uiterst onhandige opmerkingen maakten over de slachtoffers van de brand in de Grenfell Tower. Afgelopen week kreeg hij veel kritiek voor het niet direct afreizen naar overstromingsgebied in het noorden van Engeland. En op campagne treft hij regelmatig boze burgers die niets van hem moeten hebben.
Maar in de peilingen staat hij er nog altijd goed voor. In het gemiddelde van alle peilingen staan de Conservatieven nu op 39 procent, gevolgd door Labour op 29 procent.
Tot slot was er de opvallende stap van Nigel Farage en zijn Brexit Party. Hij besloot in bijna de helft van alle kiesdistricten geen kandidaat af te vaardigen, om daarmee de Conservatieven een dienst te bewijzen. Farage wilde de garantie dat Boris Johnson weigert de overgangsperiode na brexit – de periode tot eind 2020 waarin de Britten en de EU een nieuw handelsakkoord moeten uitonderhandelen – te verlengen. En dat terwijl elke handelsexpert waarschuwt dat zo’n handelsakkoord nooit binnen een jaar kan zijn afgerond.
Johnson deed die belofte. En dus hoeven de Conservatieven minder te vrezen van de Brexit Party. Maar, vervelend genoeg voor Johnson doet de Brexit Party nog wel mee in heel veel kiesdistricten die nu in handen zijn van Labour en waar een grote meerderheid bij het referendum in 2016 voor het vertrek uit de EU stemde. En juist die zetels heeft de premier nodig voor een meerderheid. In hoeverre de stap van Farage dus uiteindelijk echt veel verschil gaat maken, moet daarom nog blijken.
En verder
Hugo de Jonge
VVD superenthousiast over de betrokkenheid van onze CDA-ers @Esther_de_Lange en @AgnesMulderCDA bij ondernemers. 😉 #DagvdOndernemer #CDA #eerlijkeeconomie https://t.co/epWbq7OoAH
8:28 PM - 15 Nov 2019
Foutje bedankt. De VVD lijft Esther de Lange (Europees Parlement) en Agnes Mulder (Tweede Kamer) in, terwijl die toch echt van het CDA zijn. Doet een beetje denken aan de oud KVP-leider Romme die in de jaren vijftig aan de collega van de ARP vroeg: “Die kleine krullenbol, is die van jou of van mij?” Het was destijds een KVP'er en nu zijn het christendemocraten.
Ministerie van Landbouw, Natuur & Voedselkwaliteit
Een vraag die we veel krijgen over #aanpakstikstof is of we niet het aantal natuurgebieden kunnen verminderen. Het korte antwoord is: nee. Zie hieronder meer informatie: https://t.co/j0A1JUoQpW
1:00 PM - 19 Oct 2019
…..Komt landbouwminister Carola Schouten maandag een poging doen om van de Natura 2000 gebieden af te komen (vanwege de stikstof regels). Er is al twee keer over gesproken door ambtenaren in Brussel, maar zonder resultaat. Schouten spreekt maandag met Frans Timmermans die momenteel even voorzitter is van de Europese Commissie.
De kans dat de regels veranderen is vrij klein. In 2014 wilde Italië van een natuurgebied bij Milaan af, omdat het gebied door uitbreiding van de Milanese luchthaven toch al verwaarloosd zou zijn. De Italiaanse rechter vroeg aan Europese rechters of schrappen mogelijk was. Dat bleek niet zo eenvoudig. Het gebied van de lijst schrappen kan alleen als er bij de toewijzing fouten zijn gemaakt, of als het gebied niet langer relevant is, door bijvoorbeeld klimaatverandering. Ook de Nederlandse Leenherenolder (onderdeel van Natura2000) kon na een juridisch advies van het Europees Hof niet onder de status uit. En zelfs als er een geitenpaadje is, duurt het gemiddeld zes jaar voordat Brusselse regels zijn veranderd.
…..Praten de ministers van Buitenlandse Zaken over een nieuw plan van president Macron. Hij heeft nieuwe regels bedacht voor landen die lid willen worden van de Europese Unie. Hier het verhaal uit De Volkskrant.
…..Bestaan de gele hesjes dit weekend een jaar. Aan analyses geen gebrek. Hier NRC. Hier het AD en hier alles over de gilets jaunes in Le Monde.
…..Moeten Italiaanse ouders sinds kort een kinderzitje met alarm in hun auto hebben, zodat de kinderen (tot vier jaar) niet in de auto kunnen worden achtergelaten. De afgelopen jaren zijn in Italië verschillende kinderen in bloedhete auto’s gestorven, omdat hun ouders ze waren vergeten. Automobilisten die niet zo'n alarm hebben kunnen een bekeuring van 83 euro krijgen. Hier meer.
…..Is er nieuws over vegetarische hamburgers, gemaakt door vegetarische slagers. De Burger King maakt en verkoopt ze in 25 landen, waaronder een groot aantal EU-landen. Hier meer.
…..Zijn er waterproblemen tussen Portugal en Spanje. De rivieren Ponsul en Sever zijn droog, omdat Spanje teveel water achterhoudt, zeggen milieuactivisten in Portugal. Het Portugese verhaal lees je hier.
…..Is de uiterst rechtse partij Zweedse Democraten voor het eerst de grootste in Zweden. De partij van leider Jimmie Åkesson zou, als er nu verkiezingen worden gehouden, bijna een kwart van de stemmen krijgen. De sociaaldemocraten die momenteel aan de macht zijn krijgen ongeveer 22 procent van de stemmen. Lees meer hier.
….Wie nog een keer wil terugkeren in de tijd van de fluwelen revolutie moet hier even klikken. We beloofden liefde voor elkaar. Het volkslied van de opstand, in toen nog Tsjecho-Slowakije, gezongen door Ivan Hoffman.
…..En de huidige toestand op het plein in Praag met 200.000 demonstranten. Kijk en lees hier naar reportage van Wouter Zwart. En voor meer achtergrond over hoe de nieuwe leiders zich zelf verrijkten lees dit verhaal.
…..Is er maandagavond weer een nieuwe aflevering van Brussel bij Nacht, deze keer met Tijn Sadée. Klik hier voor de aflevering van vorige week.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Laura Joël, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.



Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.