Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Schuld en boete

Revue
 
Het spel wordt hard gespeeld. De inzet is hoog. En Nederland twijfelt aan alles. Is er wel zoveel gel
 

Brussel Inside

10 mei · Editie #136 · Bekijk online
Hoe komt Europa uit de crisis? Dat is de hamvraag in Brussel. Alle andere onderwerpen zijn voorlopig ondergeschikt. Brexit is een feit, maar de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Het spel wordt hard gespeeld. De inzet is hoog. En Nederland twijfelt aan alles. Is er wel zoveel geld nodig om de economie er weer bovenop te helpen? Waarom moet er geld geven worden, terwijl lenen ook kan?
En dan is er twijfel over de rol van de Europese Centrale Bank. Mag dat wel, zoveel geld uitlenen? En als een Duitse rechter vraagtekens kan plaatsen bij een Europees systeem, kan een Poolse rechter dan ook bepalen dat Europese uitspraken niet gelden voor Polen?
In deze nieuwsbrief verder aandacht voor de Franse kaasboeren en het Europese melkprotest.
Blijf ons volgen @BrusselInside

Schuld en boete
Voor de een is het een gift, voor de ander betekent het een schuld. Spanje wil een gift, zodat het ontvangen geld gebruikt kan worden om de economie weer aan de gang te krijgen. Voor Duitsland is diezelfde gift aan Spanje een schuld, want het geld is weg uit de Duitse boeken en komt als schuld op de begroting te staan.
Diplomaten in Brussel hebben dit soort discussies met elkaar, waarbij het perspectief van belang is. Volgens de Italianen heeft Nederland een lage schuld, waarbij ze vooral kijken naar de staatsschuld, maar Nederland vindt dat Italië weliswaar een hoge staatsschuld heeft, maar weer een lage individuele schuld per huishouden. Als je het vergelijkt hebben Nederlandse huishoudens veel hogere schulden.
Voor die hoge schuld (hypotheek en we kopen nogal veel op afbetaling) is ons land jarenlang op de vingers getikt door Brusselse rekenmeesters en economen. Maar nu gebruikt het kabinet dat nadeel als wapen in de discussie. Als de Italianen zo weinig schuld per huishouden hebben dan kunnen ze best geld lenen aan hun overheid als die het zo hard nodig heeft.
Hoeveel is er nodig?
Dat heeft niemand nog echt kunnen becijferen. Duizend miljard wordt genoemd, maar het kabinet denkt dat de helft (500 miljard euro) wellicht aan de hoge kant is. Er is ook nog geen overeenstemming over waar dat geld dan aan besteed moet worden. Nederland heeft wel een aantal ideetjes.
Zo kan Italië de belastingdienst versterken zodat de btw normaal geïnd kan worden. Volgens berekeningen van het ministerie van Financiën kunnen de Italianen zo minstens 35 miljard euro ophalen die ze nu laten liggen. Maar het kabinet wil geen geld lenen zodat Italië of Spanje het kan gebruiken om uit te geven aan reguliere budgetten. Lekker lenen en je niet bekommeren om de afbetaling, daar gruwelt Den Haag van.
Christine Lagarde, de baas van de ECB, vindt het allemaal te traag gaan en waarschuwt voor de politieke spelletjes die gespeeld worden. “Er moet een krachtig en snel antwoord op de crisis komen. En elk land moet op dezelfde manier kunnen reageren. De verschillen tussen de lidstaten mogen door de crisis niet verder oplopen”, zo zei ze tijdens een speciale bijeenkomst in Florence (ze sprak via een videoscherm).
Het was een oproep aan de Europese Commissie om haast te maken met het plan, inclusief economische analyse, waar alle landen mee kunnen leven. Dat is een meer dan lastige klus. De deadline wordt keer op keer verschoven. Komende week is het waarschijnlijk ook nog niet klaar.
Aan het brexitfront weinig beweging
Phil Hogan
Continuing my regular series of meetings with @MichelBarnier and his team ahead of next round of #Brexit negotiations next week. 🇪🇺🇪🇺🇪🇺 https://t.co/M5lXUCXqOV
Vergeten jullie de brexit niet? We kregen er al vragen over. De komende week zijn er opnieuw gesprekken tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. En het gaat niet soepel. Een hoge EU-diplomaat verwacht dat er voor september ook helemaal niets gaat bewegen.
,,De Britten komen altijd pas op het laatste moment in actie.“
Voorlopig onderhandelen de Britten alleen over onderwerpen waar ze echt wat mee willen bereiken, zoals de verdeling van de visgronden en de visquota, maar op andere terreinen laten ze het afweten, zo is de klacht is Brussel.
En dus wordt er gesteggeld over de rol van het Europees Hof, de manier waarop er staatssteun wordt gegeven. De EU heeft geen zin in een lagelonenland naast de deur waar alle sociale normen met voeten worden getreden. Terwijl de Britten dat vooral hun eigen zaak vinden, waar vanaf nu de EU niks meer over te zeggen heeft.
Wat willen ze op visgebied?
De Europese Unie wil afspraken maken op basis van de huidige quotaverdeling, terwijl de Britten juist willen dat ze in hun deel van de Noordzee veel meer mogen vangen, want ze vinden het Britse vis. Geen quota maar een rekensom op basis van het aantal zeekilometers dat ze in bezit hebben.
De zaak zit muurvast, aangezien de EU ook niet beweegt. De tactiek en de hoop van de Britten is nog steeds dat de 27 EU-landen uit elkaar te spelen zijn. De coronacrisis wordt erbij gehaald om maar aan te tonen dat de EU geen eenheid is. Dat landen zonder met elkaar te overleggen de grenzen sluiten en ieder hun eigen medische beleid voeren.
Maar diplomaten zien juist een gesloten front als het over deze gesprekken gaat en een Verenigd Koninkrijk dat niet weet wat ze wil. Ondertussen is er ook weer gedoe over Noord-Ierland.
Wat is er aan de hand?
Volgens de afspraken is Noord-Ierland onderdeel van zowel de Britse als de Europese douane-unie en volgen ze de Europese handelsregels. Om te zorgen dat het allemaal goed gaat is er een gezamenlijk comité in het leven geroepen. Dat gaat allemaal met horten en stoten. En nu wil de Europese Commissie een eigen kantoor in Belfast (Noord-Ierland) hebben om toezicht te houden op de afspraken.
Dat vinden de Britten een brug te ver. Noord-Ierland is onderdeel van het Verenigd Koninkrijk en de EU heeft al een diplomatieke delegatie (een soort ambassade) en die staat in Londen en een tweede in Belfast is een beetje te veel van het goede. Maar de Europese Commissie vindt dat ze juist als hoeder van de vredesverdragen (het Goedevrijdagakkoord) een extra verantwoordelijkheid heeft om toe te zien of de huidige afspraken worden nageleefd.
Formeel staat het meningsverschil los van de onderhandelingen die Michel Barnier voert, maar het geeft wel de sfeer aan.
Als de Britten nog dit jaar een handelsdeal met de EU willen dan moet er voor het begin van de zomer enige beweging zijn, anders volgt er op 31 december alsnog een harde brexit. Uitstel is mogelijk als de Britten daar zelf om vragen en dan moet het ook nog eens voor 1 juli gebeuren, zo staat in de wet. In Brussel wordt rekening gehouden met een extra top met premier Johnson rond 18 juni. Op die datum zouden de Europese leiders toch al bij elkaar komen, dus dat is in de agenda de handigste datum. Voor die tijd wordt er in Brussel geen duidelijkheid verwacht.
De onderhandelingen gaan vanaf maandag wel gewoon verder.
Heel veel beweging in Karlsruhe
De rechters met de rode baretten hebben gesproken. Het Duits Constitutioneel Hof zet vraagtekens bij de bevoegdheid van de Europese Centrale Bank om op grote schaal staatsleningen op te kopen. En dat terwijl die ECB onder leiding van Christine Lagarde bezig is om opnieuw met veel geld staatsleningen van lidstaten uit de markt te halen.
Binnen drie maanden moet de ECB uitleggen waarom de opkoopregeling proportioneel is, oftewel waarom het nodig is. Als het antwoord niet bevredigend is, kunnen de rechters in Karlsruhe bepalen dat de Duitse bank, die onderdeel is van de ECB, deelname aan het opkoopprogramma moet beëindigen.
De ECB heeft de afgelopen jaren bijna 2200 miljard euro aan staatsschuld opgekocht.
De uitspraak zorgt voor veel verbazing. Marijn van der Sluis is professor Europees constitutioneel recht. Volgens hem is het onmogelijk voor de Duitse Bundesbank om niet deel te nemen aan het opkoopprogramma. “Als de Bundesbank weigert deel te nemen, schendt het zelf ook de verplichtingen onder het Europees recht. Daar staat namelijk dat de ECB opdrachten kan geven aan nationale banken.”
Hoewel het Duitse Hof al langer waakzaam was op het doen en laten van het Europees Hof, is dit de eerste keer dat ze daadwerkelijk een uitspraak van het Europese Hof ongeldig hebben verklaard. Dat is speciaal, “vooral omdat het Europees recht boven het nationaal recht staat,” aldus Van der Sluis.
Het valt mee zegt de politiek
Omdat “nationale rechtbanken moeten kijken naar nationale instellingen, en niet naar Europese” zullen volgens Europarlementariër Paul Tang (PvdA) de gevolgen in eerste instantie beperkt zijn. “Dit is een probleem waarbij de oplossing, in ieder geval politiek gezien, bij de Duitse Bundestag ligt. De ECB zal daar zo veel mogelijk buiten willen blijven, juist om zich niet te branden aan een machtsgreep van een nationale rechtbank.”
Wie wel reageerde is het Europees Hof van Justitie. De hoogste Europese rechters zeggen dat zij als enigen bevoegd zijn om te oordelen over een Europese instantie als de ECB. Daarmee verklaren ze de uitspraak van het Duitse Constitutioneel Hof in feite onrechtmatig.
Minister Hoekstra reageert pas komende week. Zijn ambtenaren bestuderen de gevolgen van de uitspraak. "Er komt een brief voor de Tweede Kamer”, laat hij weten na afloop van een vergadering van de Eurogroep. De Duitse minister van Financiën Olaf Scholz vertelde tijdens die bijeenkomst dat het Hof in Karlsruhe niet zo hard heeft gezegd dat de opkoopprogramma’s van de ECB een vorm van monetaire financiering zijn. Daarmee gaan ze niet in tegen de Duitse grondwet.
Wat zijn de gevolgen?
Niet alleen is er opnieuw sprake van een groot opkoopprogramma nu vanwege de coronacrisis, maar ook landen die geen fan zijn van het Europees Hof ruiken hun kans. Oud-Europarlementariër voor GroenLinks Judith Sargentini maakt zich zorgen. Ze zorgde er nog niet zo lang geleden voor dat het Europees Parlement een procedure tegen de Hongarije begon, omdat het land bezig is de rechtstaat te ondermijnen. 
“Landen zoals Polen en Hongarije zitten zich hiermee te verkneukelen. Het is natuurlijk spekkie naar hun bekkie, want ze winnen hier de publieke slag mee.”
Ze vreest dat de hele discussie populistische en extreemrechtse bewegingen in de kaart speelt. ,,Niet alleen in Polen en Hongarije, maar ook in de rest van Europa,” aldus Sargentini. “Daarom zullen de gesprekken die nu worden gevoerd over de coronabonds en de begroting vast langer gaan duren. Leiders durven zich veel minder uit te spreken als de legitimiteit van de EU zo in twijfel wordt getrokken.”
Gejuich in Polen
Sebastian Kaleta
Fragment konferencji prasowej na temat wyroku FTK w kontekście granic kompetencji UE.

💬 To orzeczenie pokazuje, że w sporze, który prowadzimy o możliwość reformowania polskiego sądownictwa racja jest po stronie polskiego rządu. I konsekwentnie będziemy tego stanowiska bronić. https://t.co/y4LumH2Owq
Dat is ook het geluid dat uit Polen komt, zo merkt Judith van de Hulsbeek van ons bureau Berlijn op.
Ook al hadden de rechters van het grondwettelijke Hof de ECB in Frankfurt in het vizier, de boodschap uit Karlsruhe kwam ook luid en duidelijk aan in het Oosten van de EU. In Polen, waar ze op dit moment verwikkeld zijn in een juridische strijd met het Europees Gerechtshof, werd het oordeel bejubeld.  
De regering in Polen is meerdere keren teruggefloten door het Europees Hof. De laatste keer was begin deze maand, toen het Hof oordeelde dat de Poolse disciplinaire kamer voor rechters niet aan het Europees recht voldoet, omdat niet voldoende aangetoond kan worden dat de rechters onpartijdig en onafhankelijk zijn. Onmiddellijk na het oordeel in Karlsruhe belegde de Poolse staatssecretaris van Justitie Sebastian Kaleta een persconferentie waarin hij zei dat dit oordeel bevestigt dat Polen gelijk heeft in het geschil over de tuchtkamer.  Kaleta: “We zullen voor deze positie blijven vechten.”
Nationale, niet Europese rechtbanken hebben het laatste woord, klonk het eensgezind uit Poolse regeringskringen.
Polen had tot afgelopen vrijdag om de tuchtkamer te schorsen of anderszins te reageren. Er kwam niks. Of dit al de eerste tekenen zijn van de afkalvende autoriteit van het Hof in Luxemburg of dat het is ondergesneeuwd in de chaos over de presidentsverkiezingen is op dit moment moeilijk te zeggen.
Het is wel duidelijk: zich zonder gevecht neerleggen bij een oordeel uit Luxemburg is verleden tijd. Om de woorden van de Washington Post te gebruiken - met dit oordeel opende het Duitse Hof niet de doos van Pandora, maar het scheurde de hele doos aan stukken.
Hoe het geld won van het virus
nieuwsuur
Terwijl in het overgrote deel van Oostenrijk snel tot strenge coronamaatregelen werd besloten, bleven op één plek bars en skiliften open. Duizenden wintersporters raakten besmet. #Nieuwsuur bezoekt skidorp Ischgl, dat na een verplichte quarantaine weer open is. #Nieuwsuur https://t.co/RuyYy2tL5R
Normaal staat de après-skibar Kitzloch in het Oostenrijkse dorp Ischgl bomvol met feestende wintersporters. “Maar zoals je ziet is alles leeg. Het tussenseizoen is vroeg begonnen,” zegt caféhouder Bernhard Zanger. Alle stoelen staan op tafel en de normaal felverlichte bar ligt er maar stil en sombertjes bij. Het verhaal van het dorp waar de financiële belangen het wonnen van de strijd tegen het virus. Klik op de tweet om de hele reportage van Saskia Dekkers te zien.
Toen begin maart de barman met het coronavirus besmet bleek, mocht de bar toch nog dagenlang openblijven van de lokale autoriteiten. Er moest wel goed schoongemaakt worden en nieuw personeel worden geworven, maar dan mocht de après-skibar open blijven. Nu blijkt het gebied, waar hotels, cafés en pistes niet werden gesloten, een van de grootste besmettingshaarden in Europa te zijn geweest.
Duizenden mensen werden ziek. Zo ook de vriendengroep van de Nederlandse Theo Hamers. Alle tien kregen ze corona en twee van hen belandden op de IC. “We hebben in een restaurant gezeten waar de broer van de eigenaar kwam vertellen dat de baas in het ziekenhuis lag. Ze werkten daar samen. Dan voel je je onveilig,” aldus Hamers.
De vraag is nu wie er verantwoordelijk is voor wat critici “ernstige nalatigheid met puur economische belangen” noemen. Het bestuur in Ischgl wijst naar de regering van Tirol, die weer wil dat de lokale horeca het boetekleed aantrekt. In de Kitzloch bar kijken ze toch ook de toeristen zelf streng aan. “Als je feest in kleine ruimtes, kan je geen afstand houden.”
Toch een feestje
Gemeentehuis Madrid - Foto Rop Zoutberg
Gemeentehuis Madrid - Foto Rop Zoutberg
Het was zaterdag Europadag en in veel landen werd dat gevierd. In Spanje ging de vlag groots uit, zag Rop Zoutberg.
Foto Rop Zoutberg
Foto Rop Zoutberg
Maar er waren niet alleen vlaggen. Ook de leiders hebben hun best gedaan. Alle 27 EU-premiers en presidenten hebben in iets meer dan tien seconden (per persoon) gezegd wat Europa voor hun betekent. Van liefde, tot de Griekse God tot banen en welvaart. Klik op het filmpje als je wilt weten wie wat heeft gezegd. Ze deden het allemaal vanuit huis of hun werkkantoor. Soms zien we trouwens een mooi plaatje van bijvoorbeeld de Donau, maar de verklaring voor de vlaggen overheerst.
European leaders deliver 27 statements to celebrate today's Europe Day 2020
Nieuwsgierig naar premier Rutte? In nauwelijks elf seconden het Europa-beleid en de Europa-liefde van de VVD-premier:
Mark Rutte, Dutch Prime Minister on Europe Day
Stef Blok, de minister van Buitenlandse Zaken, deed er iets langer over. Hij schreef een stuk onder de titel: Europa moet niet vluchten in grootste visies maar kiezen voor praktische stappen vooruit. Hier de gedachtes van Blok.
Kaas en Melk problemen
De kleine kaasmakers hebben het met name in Frankrijk moeilijk. Niet alleen bekende merken als camembert en roquefort hebben te maken met een overschot, maar ook de regionale en lokale kazen worden nauwelijks gekocht. En dus waarschuwen de Franse kaasmakers.
Volgens Michel Lacoste voorzitter van de Nationale Raad van officieel goedgekeurde zuivelproducten bederft meer dan 5000 ton kaas. Hij is teleurgesteld in de Franse eetcultuur.
“We eten nauwelijks nog kwaliteitskaas, eenden, kwartels, goede vis, champagne of bier. We geven ons over aan pasta, meel, eieren en yoghurt. Er wordt voor de makkelijke goedkope maaltijd gekozen en niet voor de gastronomische keuken.”
Hij wil financiële steun voor de kleine zuivelproducenten. Opslaan in pakhuizen helpt niet, volgens hem. Die producten komen namelijk op een gegeven moment, als de crisis voorbij is, alsnog op de markt en drukken dan de prijs.
Op dit moment is er alleen al 18.000 ton Franse kaas opgeslagen. En ook boter en magere melkpoeder heeft z'n weg naar de opslag gevonden.
Om hun eis voor inkomensondersteuning kracht bij te zetten hebben boeren in een groot aantal landen melk laten weglopen.
In de Verenigde Staten laten boeren ook melk weglopen. Niet uit protest, maar omdat ze het niet meer kwijt kunnen. Lees hier meer.

Ben Butler
@realDonaldTrump @marcorubio @SenRickScott @RepGregSteube @usda @SecretarySonny

32% loss in price coupled with dumping milk and 10% production reduction has given us a nearly 50% revenue reduction. Fixed costs are still the SAME. https://t.co/vtZoAbqEWh
De prijs in de Verenigde Staten is de laatste weken fors gekelderd. Export is onmogelijk. Terwijl de prijzen juist na een aantal slechte jaren weer net waren gestegen.
En verder
Dacian Cioloş
A sneak peak into my adventure to get back to Brussels. 🎬

After 6 weeks of teleworking from Romania 🇷🇴, it was high time to be back to the @Europarl_EN. We have a big plenary session ahead of us, with the #MFF and the #EU recovery plan high on the agenda! https://t.co/GNFHIcG2MV
…..Heeft de leider van de Liberalen in het Europees Parlement, de Roemeen Dacian Ciolos, een hele reis ondernomen vanaf zijn huis in Roemenië naar Brussel. Hij heeft de roadtrip gefilmd. Via zijn Twitter te bekijken.
…..Heeft minister Blok geen zin om landen op de vingers te tikken als ze met China flirten. Zo hangen in Servië posters met ‘China bedankt voor de steun tijdens de coronacrisis’. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de minister landen als Servië waarschuwt en duidelijk maakt dat dit soort gedrag niet zonder gevolgen kan blijven, bijvoorbeeld als het gaat over het lidmaatschap van de EU. Blok: “Ik ga niet marchanderen. Ze mogen lid worden van de Europese Unie. U bent welkom als u zich aan de criteria houdt.”
Zijn partijgenoot vatte daarna de woorden van Blok samen. “Als Servië flirt met China laat ze lekker flirten, dat is hun zaak.” Hier het hele debat in de Tweede Kamer dat het parlement hield over de uitbreiding van de Europese Unie.
…..Heeft het experiment met een basisinkomen in Finland niet veel invloed op de werkgelegenheid gehad, blijkt uit een eerste onderzoek. Hier meer.
…..Zijn de verkiezingen in Polen toch uitgesteld naar het begin van de zomer. Meer hier.
…..Maakt de SGP zich grote zorgen over de toekomst van de euro. Volgens Europarlementariër Bert-Jan Ruissen moet Nederland niet kost wat kost de munt overeind willen houden. De muntunie moet een uitgang krijgen. Hij schrijft dat in een opiniestuk in het Reformatorisch Dagblad. Lees meer hier. (link werkt niet op zondag).
“We mogen de coronacrisis van nu niet laten misbruiken om een unie te creëren waarin continu geld stroomt van financieel degelijke landen naar lidstaten die (in strijd met de afspraken!) financieel wanbeheer pleegden. Nu het toch die kant op dreigt te gaan, moet er werk gemaakt worden van gedegen exitstrategieën voor eurolanden waarvan de positie onhoudbaar wordt. We zullen serieus moeten nadenken over een flexibeler muntunie. Voor het te laat is.”
…..Is er maandagavond zoals elke week een Brussel bij Nacht. Tijn Sadée is het Europees Parlement ingegaan om te kijken hoe de democratie functioneert. Uitzending vanaf 23.30 uur op NPO Radio 1.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Gerard van den Broek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Hannah van der Wurff, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.

Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.