Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Rood of groen?

Revue
 
Het is rood of groen deze week. De landbouw moet groener, maar zijn de besluiten van het Europees Par
 

Brussel Inside

25 oktober · Editie #154 · Bekijk online
Hoe komt Europa uit de crisis? En hoe verloopt de tweede golf? De brexit-discussie is in de finale fase aangeland. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Het is rood of groen deze week. De landbouw moet groener, maar zijn de besluiten van het Europees Parlement en de landbouwministers wel echt groen? En rood dat is de corona. Bijna heel Europa kleurt rood, met als gevolg dat de druk toeneemt om snel met Europees geld over de brug te komen. En er plannen zijn om de crisis aan te grijpen om nog meer Europees te doen.
De kleur voor de brexit-onderhandelingen heb ik niet paraat, maar feit is dat er weer wordt gesproken.
De nieuwsbrief deze week met 3535 woorden
Leestijd een klein kwartier
En blijf ons volgen @BrusselInside
Nog een tip. De Amerikaanse verkiezingen komen er aan, dus nu is het tijd om de nieuwsbrief van Arjen van der Horst te lezen. De Trump Weekly.

Het is groen
Wat is de balans van een week debatten en stemmingen over het nieuwe landbouwbeleid? Zoals wel vaker hangt het antwoord af van de persoon aan wie je het vraagt.
De afdeling groen is boos, verdrietig en teleurgesteld. Een voorzetting van het huidige vervuilende landbouwbeleid. Bij de ChristenUnie hadden ze er ook meer van verwacht. Peter van Dalen vindt dat het allemaal wat ambitieuzer moet. “Er moet een schep bovenop.” En ook de PvdA vindt het veel te weinig. Mohammed Chahim vindt het onbegrijpelijk dat tachtig procent van de landbouwsubsidies naar twintig procent van de boeren gaat.
“We moeten de grote landbouwfabrieken niet blijven vetmesten ten koste van de kleine landbouwer.”
Maar ook Forum voor Democratie vindt het, om een heel andere reden een gemiste kans. “Onze boeren verdienen beter”, zegt Rob Roos. “Laat de boer weer baas zijn op z'n eigen bedrijf.”
Bij de VVD noemen ze het echter een stap in de goede, groenere richting en ook bij het CDA overheerst tevredenheid. Annie Schreier-Pierik is blij dat het geen revolutie tegen de boeren is geworden. “Boerengezinsbedrijven vragen om meer te doen, terwijl ze minder krijgen, is de omgekeerde wereld.”
Ecoregelingen
De komende tijd zal het vooral over ecoregelingen gaan. Boeren kunnen geld krijgen (verdienen) door op hun bedrijf klimaat- en natuurmaatregelen te nemen. Van alle landbouwsubsidies moet twintig procent (vinden de landbouwministers) daarvoor gebruikt worden. Het Europees Parlement wil trouwens dertig procent. Daar wordt nog over gesteggeld.
Wat de boeren precies in ruil daarvoor moeten doen blijft nog vaag. Daar moeten nog afspraken over worden gemaakt. De eerste twee jaar is een soort overgangsperiode, waardoor het risico bestaat dat groen geld niet zo groen wordt besteed, zeggen natuurorganisaties.
Rode druk
S&D Group
Check out @IratxeGarper during the @PES_PSE Leader meeting highlighting our demands for the ongoing #EUCO summit ⬇️ https://t.co/ksXoeCctDh
Hoewel ze de hele week vooral met de landbouw bezig waren, ging het ook over de coronacrisis. Over de manier van vergaderen (zie verderop in de nieuwsbrief) en de pot met geld om de crisis te bestrijden.
De druk op het Europees Parlement om uiteindelijk akkoord te gaan met de nieuwe begroting en het coronaherstel fonds wordt steeds groter. Met name politici uit landen als Spanje en Italië vinden dat de discussies nu lang genoeg hebben geduurd en zijn bang dat anders het geld (de 750 miljard in totaal) als mosterd na de maaltijd komt. Ze hebben het geld nu nodig om de gevolgen van de covid-epidemie (meer dan een miljoen gevallen in Spanje) op te vangen. Deze zomer bereikten de EU-leiders een compromis dat nu nog door het parlement moet worden goedgekeurd.
Formeel wil het parlement extra geld, bijna 39 miljard euro, voor nieuw beleid waaronder technologische vernieuwing. Bovendien moeten de teksten scherper over hoe wordt gecontroleerd of een land zich aan de spelregels voor de rechtsstaat houdt en welke sancties er op moeten volgen als dat niet het geval is.
Die discussie over the rule of law zorgt vooral bij de christendemocraten (EVP) voor veel pijn in de buik. Ze slagen er niet in om de partij van de Hongaarse premier Orbán uit de EVP te zetten en krijgen dat voortdurend voor de voeten geworpen door de andere politieke bewegingen. In de top van de partij wordt nu gezocht naar nieuwe manieren om uit de loopgraven te komen en er wordt steeds luider gezegd dat het Europees Hof maar moet zeggen of landen in overtreding zijn, zodat de hele discussie uit de politieke sfeer wordt gehaald.
Discussie speelt al langer
Bescherming van de rechtsstaat is al geruime tijd een heikel punt in Brussel. In Polen en Hongarije worden de onafhankelijkheid van justitie en vrijheid van meningsuiting steeds verder ingeperkt, en volgens critici doet de EU te weinig. Bestaande middelen zijn de ‘Bazooka’ Artikel 7-procedure op basis waarvan een land zijn stemrecht in de Raad kan verliezen bij schending van fundamentele waarden. En het uitbrengen van een jaarlijks ‘rechtsstaatrapport’ door de EU en dialogen (in gesprek gaan) met landen die hun zaakjes niet op orde hebben.
Probleem is dat de ‘Bazooka’ te zwaar en moeilijk te realiseren is, en de andere middelen zoals een rapportage en dialogen missen echte tanden. Nu wordt dus gesproken over de rechtsstaattoets, die het ontvangen van EU-subsidies afhankelijk maakt van de staat van de rechtsstaat.
De Commissie deed al in 2018 een dergelijk voorstel. Centraal staat dat als in een land “algemene tekortkomingen” in de rechtsstaat worden geconstateerd, beschermende maatregelen mogen worden getroffen zoals het inhouden van EU-subsidies. Maar het EP voelde zich destijds buitengesloten omdat het aanvankelijk helemaal geen rol kreeg in de procedure en de Commissie zichzelf wel heel veel beoordelingsvrijheid had gegeven. Daarnaast is er natuurlijk tegenstand van landen die iets te verliezen hebben en de meer principiële critici die vinden dat Europese waarden als de rechtsstaat niet afkoopbaar moeten worden gemaakt door ze aan de begroting te koppelen.
Terwijl de onderhandelingen tussen het parlement en de Europese Raad al een paar weken duren, raast de tweede coronagolf met ongekende snelheid door Europa. De leiders beginnen zich zorgen te maken. Er is volgende week zelfs een extra EU-top (per video) over de covid-situatie in de EU.
Charles Michel
Inviting leaders for an informal video conference on 29 October 2020 on COVID-19

We need to strengthen our collective effort to fight #COVID19
En hoewel de cijfers per dag wisselen en het gevaar dreigt dat we aan een soort scorebord journalistiek doen, wil ik toch een aantal voorbeelden geven. Laten we positief beginnen in Denemarken, waar vrij massaal wordt getest. Het verhaal is van Rolien Créton uit Kopenhagen.
Denemarken behoort tot de landen ter wereld waar omgerekend naar aantal inwoners het meest wordt getest. De witte tenten staan nog steeds overal in Denemarken opgesteld. Bedoeld voor mensen met milde symptomen, of helemaal geen, die in aanraking met een besmet persoon zijn geweest. Een afspraak maken kan online en is gratis, je kunt dezelfde dag terecht en het resultaat heb je standaard na één of uiterlijk twee dagen.
Ook bij de minste twijfel worden de Denen opgeroepen om langs te komen. Daar geven ze massaal gehoor aan: bijna de helft van de Denen is inmiddels getest.
Wat opvalt is dat de Denen zich vanaf het begin opvallend netjes aan de regels houden. “Denen nemen graag het zekere voor het onzekere. Is het maximumaantal toegestane gasten bij een bruiloft 50, dan blazen ze het liever af of nodigen ze nog minder mensen uit.” Bovendien is er grote sociale controle en wijzen mensen elkaar op de regels. Discussies over de zin en onzin van mondkapjes worden in Denemarken nauwelijks gevoerd.
De tweede poot van het testbeleid ligt bij het Volks-Vaccinatie-Instituut in Kopenhagen. Daar staan vier containergebouwtjes, die verrassend genoeg hét megalab van Denemarken vormen. “Ze werden binnen een paar weken op een ongebruikt grasveld gezet”, vertelt hoofd van het lab Arieh Cohen. Binnen staan mix-and-match-robots uit Zwitserland die ervoor zorgen dat het Deense lab een analysecapaciteit heeft die bijna even groot is als die van alle labs in Nederland bij elkaar.
Dan naar België
De minister van Volksgezondheid heeft het over een tsunami aan gevallen en Luik wordt vooral in de Vlaamse media de nieuwe coronahoofdstad van Europa genoemd. Sander van Hoorn reisde naar Luik, het nieuwe Bergamo.
Coma-arts Steven Laureys van het universitair ziekenhuis in Luik noemt het een hele moeilijke situatie.
“We hebben nu meer covid-patienten dan op het hoogtepunt in april.”
Zijn ziekenhuis ligt vol, het personeel is uitgeput en soms gaan besmette artsen en verpleegkundigen toch aan het werk. “Ja, een deel van hen is positief getest, maar we kunnen ze eigenlijk niet missen. Als je kan komen werken en je bent niet ziek, dan vragen we de mensen of ze komen werken. Dat is niet zonder risico voor de patiënten”, zegt Laureys.
De arts beseft de risico’s, maar is bijna ten einde raad. “Het is eigenlijk een oorlogssituatie, die vraagt om uitzonderlijke maatregelen. Het zijn hele moeilijke dagen hier.”
Nu is het moment
De druk op het parlement wordt niet alleen door de diverse hoofdsteden opgevoerd ook de bancaire wereld doet een duit in het zakje. De politiek moet niet teveel treuzelen en de kansen van het nieuwe coronafonds aangrijpen. Bovendien moet de economie gestut worden. Christine Lagarde de baas van de Europese Centrale Bank (ECB) zegt deze week in de Franse krant Le Monde dat de Europese landen hun economieën moeten blijven ondersteunen. “Trek de steun niet te vroeg in”, is haar oproep.
In december komen er nieuwe prognoses van de ECB over de verwachtingen voor volgend jaar. Door de tweede golf die momenteel door heel Europa gaat worden die verwachtingen getemperd. Voorlopig gaat de bank uit van een krimp met acht procent in de hele eurozone, maar Lagarde vreest dat de achteruitgang nog groter zal zijn.
Ze roept de EU-lidstaten op om vooral op de banen te letten. “Banen zijn het weefsel van de samenleving, van het gezinsinkomen en zorgen voor vraag en groei.”
Lagarde zegt verder dat de gereedschapskist met financiële instrumenten nog niet leeg is. “We staan klaar om meer te doen.”
Volgens berekeningen van de bank zijn er door het extra geld dat de ECB beschikbaar stelde minstens één miljoen banen dit voorjaar, tijdens de eerste corona-uitbraak, gered.
Obligaties een hit
De allereerste obligaties die deze week werden uitgegeven door de EU werden meteen een enorm succes. Het ging om een relatief klein bedrag van 17 miljard euro. Maar er volgde een soort rush alsof net een heel nieuw populair videospelletje in de winkel lag of een nieuwe versie van de iPhone.
Overtekenen noemen ze dat in de financiële wereld. Als iedereen een obligatie had kunnen kopen, was er voor 233 miljard opgehaald, oftewel de eerste stappen van de EU op dit vlak was veertien keer overtekend.
Financiële analisten noemen dat bijzonder. Ter vergelijking: vorige week konden beleggers ook intekenen op een nieuwe Chinese lening, waar voor het eerst ook Amerikaanse beleggers aan konden meedoen. Die was ‘slechts’ vijf keer overtekend.
Met de opbrengst van de nieuwe obligaties financieren de lidstaten vooral het Sure-programma, waarmee mensen aan het werk worden gehouden. Uit eerste analyses blijkt dat vooral veel pensioenfondsen geïnteresseerd zijn in de EU-obligaties. Vooral de hoge kredietwaardigheid en de lange looptijd zijn aantrekkelijk voor de fondsen.
Nog meer gedachten
De obligaties zijn Nederland een doorn in het oog. Het kabinet heeft zich onder leiding van minister Hoekstra lang verzet tegen gezamenlijke schulden. Op voorwaarde dat het tijdelijk is en kort lopend is uiteindelijk premier Rutte deze zomer met het corona-herstelfonds akkoord gegaan.
Maar Lagarde wil nu nog een heilige koe van Nederland slachten. Ze stelt de begrotingsregels ter discussie. Moeten we wel aan die strenge regels voldoen? “Laten we daar eens over denken”, zegt de baas van de ECB. “De crisis heeft ons doen beseffen dat we in dezelfde boot zitten: een verzwakking van de al kwetsbare economieën zou de sterke ook doen lijden.”
Nog geen nieuwe voorstellen, maar een oproep om na te denken. Voor de Nederlandse politieke partijen komt dat goed uit, want her en der worden de verkiezingsprogramma’s opgesteld. De SP heeft al laten weten dat Nederland maar beter helemaal uit de euro kan. En bij het CDA is een worsteling gaande.
De programmacommissie, waar Pieter Omtzigt de nummer twee van de partij in zit, flirt met de gedachte van een opt-out. Altijd een beladen woord, voor je het weet heb je een brexit, dus dat voorstel heeft het niet gehaald. Maar en dan zijn we weer bij Lagarde van al die experimenten met Europese schulden moet de partij niks weten. Volgens ingewijden komt er nu te staan dat het CDA voorstander is van het zo snel mogelijk terugbetalen van de leningen door de diverse lidstaten.
En hoewel de zinnen in lijn zijn met wat het CDA altijd gezegd heeft, is de hoop vooral bij het Brusselse deel van het CDA dat de partij iets minder euro kritisch zou worden onder leiding van Hugo de Jonge, en een iets positiever verhaal zou uitdragen, aan het vervliegen.
De verkiezingen
En zo zijn we ongemerkt bij de verkiezingen aangekomen. In maart volgend jaar is het zover en in Brussel proberen de Nederlandse politici voorzichtig de eerste speldenprikjes uit te delen. Europa zal niet het grote thema zijn, dus moet je er vroeg bij zijn om je punten te scoren. Vooral de PvdA is op oorlogspad.
Paul Tang
D66-collega’s @SophieintVeld @samiraraf,

Jullie (Renew) eisen een split vote op een verbod op gepersonaliseerde advertenties. Maar jullie gaan wel tegen die ads stemmen toch?

Anders een leestip voor de plenaire stemming morgen 14.30 uur 👉https://t.co/wGpCUhXUUe

#AdsZuck #DSA
Paul Tang wil dat D66 voor zijn amendement stemt (is overigens aangenomen). “De mailbox liep helemaal vol. Ik dacht al dat er een actie gaande was”, zegt Sophie in ’t Veld. Ze vindt het allemaal van een hoog blabla-gehalte. “Er zit geen nuance in het amendement. Bovendien is het alleen een aanbeveling. In de e-privacy verordening wordt het allemaal beter geregeld. Alleen zit dat muurvast, omdat de ministers (De Raad) en het Europees Parlement er niet uitkomen.”
Steun voor Lagarde
Nog even terug naar het geld. In de meeste verkiezingsprogramma’s staat wel iets over het begrotingstekort en vooral dat het weer naar beneden moet. Even voor het idee. Het doel is drie procent, dit zijn de cijfers voor dit jaar.
  • Duitsland 8,2
  • Frankrijk 10,8
  • Italië 13
  • Nederland 7,6
In een rapport van de European Fiscal Board, een onafhankelijk begrotingscomité dat de Europese Commissie adviseert, staat dat het nu tijd is voor nieuwe spelregels. Ze pleiten voor regels die geloofwaardiger zijn en meer focussen op economische groei.
De crisis moet volgens de adviseurs gebruikt worden om op een andere manier tegen de begrotingstekorten aan te kijken. Ze willen meer investeringen, zodat de economie wordt aangejaagd. En ze steunen het pleidooi van Lagarde om te komen tot een permanent schokfonds.
Het tien punten plan
Naast landbouw en covid, speelt ook nog steeds de brexit. De onderhandelingen gaan nu echt de laatste fase in. Nadat iedereen had gezegd compromissen te willen sluiten, wordt er weer gesproken en gaan de onderhandelaars weer afwisselend naar Londen, Brussel of spreken ze via het videoscherm. Frost en Barnier hebben een tien puntenplan opgesteld voor de komende weken. In het kort:
  1. Elke dag ook in het weekend wordt onderhandeld. De gesprekken worden geïntensiveerd.
  2. Er komen juridische teksten (wetsteksten) op tafel waar over gesproken wordt.
  3. Er moet snel worden doorgelezen, zodat de achterbannen er mee aan de slag kunnen.
  4. Er komt een speciaal secretariaat met juristen en advocaten van beide kampen om alle teksten te verzamelen en te beoordelen.
  5. De gesprekken over het gelijke speelveld (LPF), de visserij, energie en goederen moeten uitmonden in werkbare teksten.
  6. De hoofdonderhandelaars vergaderen elke dag en beoordelen de werkzaamheden van de verschillende werkgroepen.
  7. Er is pas een overeenkomst als over alles overeenstemming is bereikt.
  8. De eerste fase begint in Londen en duurt van 22 tot 25 oktober
  9. De vervolggesprekken vinden plaats in Brussel, Londen of persoonlijk tussen de onderhandelaars.
  10. Er wordt rekening gehouden met de actuele Covid-situatie.
En natuurlijk hebben Tim de Wit en Arend-Jan Boekesteijn een podcast over de situatie. Luister hier. Te gast is Geert Mak.
Hallo Brussel, hier Den Haag
Het Europees Parlement in Den Haag - Foto Europees Parlement
Het Europees Parlement in Den Haag - Foto Europees Parlement
Woorden hebben altijd een betekenis. Het Europees Parlement vergaderde deze week niet in Straatsburg, maar in Brussel. Maar zo werd het officieel niet gezegd. Het is een vergadering op afstand. Remote is het woord.
Een slimmigheidje van parlementsvoorzitter Sassoli om te voorkomen dat de Fransen opnieuw in de hoogste boom zouden zitten. Want de voorzitter had nauwelijks een week geleden plechtig aan de Franse president moeten beloven om echt naar Straatsburg te komen voor de grote vergaderweek van het parlement. Maar door de toename van het aantal covid-gevallen in zowel Brussel als Straatsburg was het volgens de voorzitter uiteindelijk niet verantwoord om naar de Franse stad af te reizen.
En dus werden in alle EU-landen speciale kleine parlementjes ingericht, waar politici aan het debat, dat in Brussel werd voorgezeten, konden deelnemen. De Nederlandse dependance van het Europees Parlement heeft uitzicht op het torentje en de gebouwen van de Eerste Kamer aan het Binnenhof. Achter een geïmproviseerd tafeltje beet Kim van Sparrentak (ze begint op 19.08) de spits af, waarna het de dagen daarna een komen en gaan van Europarlementariërs was.
Waarom een aparte plek?
Tot op heden konden politici vanachter hun laptop deelnemen aan commissievergaderingen, maar niet aan de plenaire vergadering. Dat leverde de bekende taferelen op. “Kunt u me horen?” “U moet zich zelf even ‘ontmuten’ en de camera aanzetten.”
Daar hadden ze in ieder geval geen zin in bij het aan decorum hechtende parlement. Het moest werken en de achtergrond van al die boekenkasten is ook geen uitstraling. Dus zitten alle politici nu netjes voor een wandje waarop het logo van het Europees Parlement staat. En nog een voordeel. De verbinding is redelijk stabiel. Stemmen doen de politici overigens nog steeds gewoon vanuit huis.
Blijft dit?
Voorlopig wel. Ook hier worden de woorden zorgvuldig gekozen, want elk verkeerd woord is voor Franse media reden om flink uit te pakken. Maar de kans dat er voor de lente in Straatsburg wordt vergaderd is vrij klein. “We moeten wennen aan het nieuwe normaal’, zegt de leider van de grootste partij Manfred Weber. De christendemocraat ziet overal rode gebieden en wil geen enkel risico lopen.
We moeten het per week bekijken, want onder normale omstandigheden moeten we twaalf keer per jaar naar Straatsburg.” Dat aantal vergaderingen is namelijk vastgelegd in het verdrag van Lissabon. Hij vindt de huidige oplossing de best werkbare op dit moment. “We moeten wel ons werk kunnen blijven doen.” En dat is niet alleen debatteren, maar ook wetsvoorstellen goedkeuren, zoals deze week de landbouwbegroting. Door het vergaderen op afstand duurde de stemming tot vrijdagavond. Normaal is vanaf donderdagmiddag het geluid van ratelende koffers in Straatsburg te horen, want dan is het werk gedaan.
De Europese aanpak
Peter van Kemseke (rechts) in gesprek met Clara van der Wiel (NRC). Onder Mendeltje van Keulen
Peter van Kemseke (rechts) in gesprek met Clara van der Wiel (NRC). Onder Mendeltje van Keulen
Never waste a good crisis. Het is een uitspraak van Winston Churchill van in ieder geval na de tweede wereldoorlog, maar hij gebruikte de uitdrukking al eerder. In ieder geval wordt de zin bij elke crisis van stal gehaald. Dus ook nu weer.
We moeten de crisis gebruiken om groener te worden, een nieuwe industriële revolutie op poten te zetten, onafhankelijker van China en de rest van de wereld te worden en nieuwe manieren te vinden om met elkaar samen te leven.
Peter van Kemseke schreef een boek, bewust bewust zonder EU-jargon- over hoe covid-19 de Europese Unie verandert. Hij hield een lezing op de Nederlandse ambassade.
Goed getimed – middenin de tweede golf of, volgens de Belgische minister van volksgezondheid de tsunami. Net als in de bankencrisis duurde het volgens velen (te) lang voor Brussel in actie kwam. Maar de Europese Commissie pakte de handschoen voortvarend op met voorstellen voor gezamenlijke inkoop van mondkapjes, vaccins en grensopeningen. Praktijkprofessor Mendeltje van Keulen van De Haagse Hogeschool reageerde tijdens het seminar:
“Covid kwam voor de relatief nieuwe Europese Commissie als geroepen. Na een jaar institutioneel gekissebis kon Ursula von der Leijen laten zien waar de Commissie als vanouds goed in is: afstemming en compromisvorming tussen de landen”.
Eurocommissarissen gingen onvermoeibaar langs bij de diverse Raden van ministers met roadmaps en guidelines. Maar de lidstaten worstelden tussen verstand en gevoel. Van Keulen: “Nationale politici zagen de noodzaak van Europese actie, maar hebben allemaal thuis te maken met populisten die Brussel als superstaat wegzetten.”
En na het crisismanagement komen de politieke dilemma’s. Zo pleitten Den Haag en Parijs bij (niet toevallig de Franse) Eurocommissaris onlangs voor steviger regels tegen techreuzen. Maar wat betekent dat voor de EU als vrije markt, dreigt dan geen Fort Europa? De politiek worstelt met de vragen. De oorspronkelijke verkiezingsprogramma’s konden de prullenbak in. De nieuwe werkelijkheid van na de crisis begint langzaam zichtbaar te worden en zich te vertalen naar uitgangspunten waarmee de partijen naar de kiezers gaan. Het is een hele strijd binnen onder andere de VVD en het CDA (zie ook elders in deze nieuwsbrief).
En verder
…..Is er de Bulgaarse taalkwestie. Volgens het land bestaat er namelijk geen Macedonisch, dat is namelijk een Bulgaars dialect en het zou goed zijn als de autoriteiten in Noord-Macedonië dat zouden erkennen. Zo niet dan blokkeert Bulgarije een overeenkomst met Frontex (om illegale migratie aan te pakken) en de toetredingsgesprekken met het land. Volgens de Bulgaren moet men in Noord-Macedonië rekening houden met geschiedenis en taal van het buurland. De Europese Commissie heeft eerder een plan opgesteld om de gesprekken over het lidmaatschap van de EU te beginnen. Lees meer hier.
…..Betalen de Italianen na de corona uitbraak dit voorjaar steeds meer met pin. In de eerste zes maanden van dit jaar is het aantal transacties met zeven procent gestegen. De Italianen blijven nog wel achter bij Duitsland waar het met zestien procent omhoog ging. Ook in Nederland steeg het maar procentueel minder, omdat in Nederland al vrij veel met pin wordt betaald. Nog meer cijfers hier.
…..Is de nieuwsbrief gewoon op tijd, maar het is wel wintertijd. Maar hoe zat dat ook al weer. Zou het verzetten van de klok niet ophouden? Had het Europees Parlement daar niet voor gepleit? Klopt, maar het is niet gelukt. De lidstaten worden het maar niet eens. Volgend jaar zou het afgelopen zijn met de zomer- en wintertijd, maar haal daar maar een streep door. Voorlopig blijven we de klokken nog verzetten. Lees meer hier.
…..Wil de Franse minister voor buitenlandse handel, Franck Riester meer aandacht voor klimaat in de handelsakkoorden die de EU afsluit. Om die reden weigert hij in te stemmen met de afspraken die met de Mercosur-landen (Brazilië, Paraguay en Uruguay) zijn gemaakt. Ook in de Nederlandse politiek is veel verzet tegen die handelsovereenkomst.
…..Nog een boek. Het gaat over de filosofische vraag: Wat is Europa? Volgens Jaap Hoeksma een democratische Unie van democratische staten. Meer hier.
…..Is maandag Brussel bij Nacht op NPO Radio 1 te beluisteren. Sander van Hoorn neemt ons mee door de wandelgangen, de krochten en achterkamertjes van Brussel. Vanaf ongeveer 23.30 uur te beluisteren.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Merel Dekker, Gerard van den Broek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.


Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.