Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Rode lijnen

Revue
 
De rode lijnen, daar gaat het over. Wat is de rode lijn bij de brexit-gesprekken? Is er een rode lijn
 

Brussel Inside

27 januari · Editie #65 · Bekijk online
De strijd om de topbanen in de EU is bijna afgerond. Wie worden de nieuwe commissarissen? De brexit komt eraan en het gevecht over de verdeling van het geld - de nieuwe begroting - gaat beginnen. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

De rode lijnen, daar gaat het over. Wat is de rode lijn bij de brexit-gesprekken? Is er een rode lijn bij de kwestie-Venezuela? En er waren jarenlang rode lijnen in de kwestie-Macedonië. Voor de jongeren is de rode lijn helder: er moet wat gedaan worden aan het milieu, en wel nu.
Een nieuwsbrief vol met verhalen over deze kwestie. Waar de populariteit van de rode lijn vandaan komt is niet helemaal duidelijk. Ooit hielden Britse soldaten tijdens de oorlog op de Krim gekleed in dunne rode jasjes de Russen tegen. De Britse marine vlocht kleine rode draadjes door hun touwen heen, zodat je kon zien dat het staatseigendom was. Maar de huidige populariteit kan best komen door voormalig president Obama, die het veelvuldig had over red lines.
Volg ons op Twitter: @BrusselInside

Zacht, hard, niks of uitstel
En weer gaat het al de hele week over de backstop in Groot-Brittannië. Het zo omstreden onderdeel van de brexit-deal die nu op tafel ligt. NOS-correspondent Tim de Wit over een week vol opties en mogelijkheden.
Premier May kwam afgelopen maandag met haar weinig verrassende en vernieuwende plan B. Ze besloot in feite op dezelfde voet verder te gaan en alsnog te proberen om ‘over rechts’ – via de brexit-vleugel in de Conservatieve partij en haar gedoogpartner DUP – de kleine Noord-Ierse partij – aan een meerderheid te komen voor haar brexit-akkoord.
Het roer omgooien en alsnog via de oppositie – ‘over links’ – een meerderheid proberen te bemachtigen, vond ze te link. Labour immers zou May alleen willen steunen bij een veel zachtere brexit, waarbij de Britten een vrij nauwe relatie met de EU zouden behouden. Gezien de dreigementen uit de fanatieke brexit-hoek bij de Conservatieven, vreesde May dat haar eigen partij dan in tweeën zou scheuren.
Dan toch maar via de oude weg blijven proberen, ook al weet de premier hoe die luidruchtige brexit-vleugel zich nog amper compromisbereid heeft getoond. Ze roepen immers al maanden: die backstop moet uit het brexit-akkoord, pas dan gaan we ermee instemmen.
Kunnen we zonder die backstop?
De backstop is de garantie in het akkoord dat de Noord-Ierse grens onder alle omstandigheden open kan blijven. Ook als onderhandelingen over een toekomstige handelsrelatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU stuklopen. Maar de brexiteers zien het als een valkuil. Als je er eenmaal in terecht komt, kom je er niet meer uit, zeggen ze. En daarnaast zit er geen einddatum op: de backstop blijft net zo lang in werking tot er een alternatief is gevonden.
De EU – en met name Ierland – wil op dit punt echter geen strobreed toegeven. De Ierse regering wil keihard zwart op wit zien dat er nooit meer grenscontroles komen tussen Ierland en Noord-Ierland, zoals ooit afgesproken in het Goede Vrijdagakkoord in 1998 – waarmee een einde kwam aan tientallen strijd in Noord-Ierland.
Toch lijkt het erop dat May door haar achterban gedwongen zal worden om opnieuw met Brussel over deze backstop te gaan onderhandelen. Komende dinsdag zal het Brits parlement namelijk stemmen over verschillende amendementen die zijn ingediend. Eén van die amendementen bevat de tekst: ‘we willen van de backstop af en kijken naar een andere manier om de grens open te houden.’
Toch nieuwe gesprekken met Brussel?
Stel dat zo’n amendement een meerderheid haalt in het Lagerhuis, dan heeft May concreet bewijs in handen van wat nodig is om de huidige deal alsnog door het parlement te loodsen zodat het brexit-proces op een ordentelijke manier voltooid kan worden. Kijk, kan ze dan tegen de EU zeggen, dit is wat ik nodig heb. Laten we toch iets anders gaan verzinnen.
Het lijkt op dit moment echter onbegonnen werk. In Brussel zullen ze hun hoofden schudden. Hoe vaak moeten ze nog herhalen dat ze op dit punt niks zullen toegeven?
Maar May zal stug vol blijven houden. En dan hopen dat alles wat ze toch toegezegd krijgt, voldoende is voor haar achterban om alsnog voor de deal te stemmen. Een enorme gok, een groot risico, maar tegelijk ook haar enige en laatste kans om zichzelf en haar brexit-deal te redden.
BBC Politics
Brexiteer Tory MP Mark Francois accuses Airbus boss of 'German bullying', as he rips up a letter from Tom Enders live on the BBC #Brexit

[Tap to expand] https://t.co/zvRdBdMUXH https://t.co/JnjEm8sLik
7:47 PM - 25 Jan 2019
En tot slot nog dit. Dat de gemoederen in de brexit-vleugel hoog oplopen bleek vrijdag wel bij een BBC-interview met Conservatief parlementslid Mark Francois. Hij was woedend over de waarschuwing van Airbus CEO, de Duitser Tom Enders, die zich zeer ernstige zorgen maakt over de onduidelijkheid die maar blijft aanhouden.
Francois verscheurde de open brief van Enders op tv. En vertelde erbij dat zijn vader nog had gevochten op D-Day en dat hij zich nooit door een Duitser zal laten vertellen hoe hij moet stemmen.
Een uiterst anti-Duitse reactie, die in veel Europese landen veel verontwaardiging opriep.
Europa worstelt met Venezuela
Ineens waren er deze week twee Venezuela’s. Het in beton gegoten Venezuela van president Nicolás Maduro, die zelf gelooft dat hij het land nog jaren in zijn greep heeft. En het roerige Venezuela van Juan Guaidó, voorzitter van de Asamblea Nacional en zoon van een trotse taxichauffeur op de Spaanse Canarische Eilanden. En Europa weet niet goed wat het moet doen. NOS-correspondent Rop Zoutberg over Spanje dat het voortouw neemt in de discussie.
In Madrid startte deze week de Fitur, de grootste landenbeurs ter wereld. Daar presenteerde Venezuela zich als ideale Zuid-Amerikaanse vakantiebestemming in een glimmende stand, deels betaald door de nationale vliegmaatschappij Conviasa (slogan: ‘Het plezier om te vliegen!’). 
Op vragen of het eigenlijk wel een goede periode is om Venezuela te bezoeken, wilden de hostess van de stand niet ingaan. “Ehm, kunt u over een uur terugkomen? Dan is de staatssecretaris van toerisme hier, misschien.”
Veel Venezolanen zitten in Spanje
Op tien kilometer van de toeristische foldertjes schreeuwden duizenden Venezolanen voor een ander land. Hun demonstratie op het Madrileense plein Puerta del Sol was een steunbetuiging voor oppositieleider Guaidó en een oproep voor nieuwe verkiezingen.
“Waarom doet Spanje niet wat meer?”, zegt Alberto Casillas, voorzitter van de Asociación Venezuela Unida. “Spanje is het land dat de sterkste banden heeft met Venezuela. Ze verdedigen zelfs hun eigen landgenoten niet, die nu in Venezuela honger lijden en zonder medicijnen zitten.”
In Spanje vestigden zich volgens schattingen afgelopen twee jaar zeker 300.000 berooide Venezolanen, op de vlucht voor het geweld en hyperinflatie in hun eigen land. In hoofdstad Madrid draaien momenteel voedselbanken om de Venezolanen van eten en kleding te voorzien.
De EU en ook Nederland keken de afgelopen dagen de kat uit de boom. Nederland, door de Benedenwindse Eilanden toch een officieel buurland van Venezuela, wil alleen samen met de andere EU-landen optrekken. En de buitenlandchef Mogherini is bezorgd en roept op tot nieuwe verkiezingen.
Spanje zit ook op de lijn van wachten en Maduro de kans geven om nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Acht dagen heeft Maduro de kans en als hij niets doet dan zal Spanje het eerste EU-land zijn dat officieel Guaidó gaat erkennen, zo zei premier Sanchez dit weekend. Kijk hier naar zijn verklaring. (Hij begint overigens met een steunbetuiging aan de familie van het overleden jongetje Juulen.)
Ach. We klagen altijd zo op Amerika. Maar daar zijn ze een stuk sneller, bijt Casillas.
“Waarom is Europa zo traag? Altijd is het maar die zoektocht naar overleg, overleg, overleg. Maar Europa vergeet altijd dat er mensen doodgaan terwijl ze zo naar overleg zoeken.”
Emmanuel Macron
Le peuple vénézuélien doit pouvoir décider librement de son avenir. Sans élections annoncées d’ici 8 jours, nous serons prêts à reconnaître @jguaido comme « Président en charge » du Venezuela pour enclencher un processus politique. Nous y travaillons entre partenaires européens.
12:15 PM - 26 Jan 2019
Hij is van plan vandaag nog naar de toerismebeurs Fitur te gaan en daar de stand van Venezuela overhoop te halen. “Ik voel me diep beledigd. Het kan gewoon niet. Jongeren die om vrijheid roepen in Caracas worden doodgeschoten.”
Nog eens teruggelopen naar de beursstand van Venezuela, was de staatssecretaris van toerisme nog altijd niet voorhanden. “Misschien kunt u beter over nog een uur komen. Dan is de staatssecretaris zeker hier, misschien.”
Gele hesjes 'en marche'
De gele hesjes zijn ‘en marche’ in Europa. The new kid on the block. De hesjes willen meedoen aan de verkiezingen in mei en maken een goede kans om als nieuwe partij het parlement in te stormen. Maar ze zijn niet de enige. En al die nieuwe partijen zorgen voor onrust in en rond het parlement. Om te beginnen NOS-correspondent Frank Renout over de nieuwe Franse beweging.
De kogel is door de kerk: de gele hesjes gaan meedoen aan de Europese verkiezingen. Ze hebben zelfs al een lijsttrekker: Ingrid Levavasseur (31). Ze is een alleenstaande moeder, ze werkt als verpleeghulp, en ze is ook een voortvarende activiste. Ze doet al sinds het begin mee met de gele hesjes. In Normandië, waar ze woont, leidde ze diverse acties. En op de Franse radio en televisie is ze inmiddels een vaste verschijning. “Ze is strijdvaardig, duidelijk, fotogeniek en ziet er flamboyant uit met haar rode haar”, schreef dagblad Le Figaro.
De reacties zijn lang niet overal lovend. In eigen kring is er verdeeldheid over deelname aan de politiek. Een van de woordvoerders van de gele hesjes beschuldigde Levavasseur van verraad. Sommige betogers geven er de voorkeur aan om te blijven strijden met acties op straat.
Levavasseur heeft met enkele medestanders nu een voorlopige ‘kieslijst’ opgesteld, met tien kandidaten voor het Europees Parlement. De komende weken worden nog meer gele hesjes-politici-in-spé gezocht.
De peilingen
Volgens een recente peiling is de opmars naar Brussel niet kansloos. De gele hesjes zouden met 13 procent van de stemmen wel eens de derde partij in Frankrijk kunnen worden, achter de partijen van president Macron (LREM) en de rechts-radicale Marine Le Pen (RN). Maar die peiling is gedaan vóór Levavasseur zich kandidaat stelde, en zonder dat iemand weet wat gele hesjes precies willen bereiken. Een verkiezingsprogramma is er nog niet.
Wat diezelfde peiling ook laat zien: de gele hesjes snoepen vooral veel stemmen weg bij de partij van Le Pen. En dat heeft een opvallend gevolg. Le Pen was tot nu toe verwikkeld in een nek-aan-nek-race met Macron. Maar door de opkomst van de gele hesjes, verliest Le Pen stemmen en blijft Macron stabiel. Oftewel: Macron vergroot zijn voorsprong. Met dank aan de gele hesjes.
Nieuwe politiek
Niet alleen in Frankrijk, maar in heel Europa staan nieuwe partijen te trappelen om mee te doen aan de verkiezingen. En veel van die nieuwe partijen zullen de boel flink opschudden. Van de Piratenpartij in Tsjechië tot een partij van een oude rockster in Polen.
Maar ook in Nederland proberen partijen zetels te veroveren. Het Forum voor Democratie en 50Plus maken een grote kans op één of meerdere zetels tijdens de verkiezingen in mei. En dus is het zaak om alvast aansluiting bij de grote politieke Europese partijen te krijgen, want zonder politieke familie begin je in het parlement vrij weinig.
De regels zijn momenteel helder. Om een groep te vormen heb je 25 parlementariërs nodig uit minstens zeven verschillende landen. Dat zorgt soms voor verstandshuwelijken en discussies. Hoort Fidesz, de partij van de Hongaarse premier Orbán, nu wel of niet bij de christendemocraten? Voorlopig zit hij er nog. Maar de sociaaldemocraten hebben eenzelfde discussie met de Partidul Social Democrat uit Roemenië. Ook die partij is voorlopig nog lid van de grote sociaaldemocratische familie, terwijl er steeds meer stemmen opgaan om de partij, waarvan een aantal leden worden veracht van fraude, uit de gelederen te zetten.
De jacht op een politieke familie kan ook tot gedoe leiden, omdat partijen in elkaars vaarwater komen. Zo is het Forum voor Democratie op zoek naar geestverwanten in Europa en praat daarom met de ECR. Dat is de fractie van Europese Conservatieven en Hervormers, waar Peter van Dalen van de ChristenUnie vicevoorzitter is. De ECR is momenteel een belangrijk blok binnen het parlement.
Als de brexit doorgaat, verlaten de Britse Conservatieven die fractie en begint de zoektocht naar nieuwe partijen. Forum voor Democratie is aantrekkelijk, want die brengen waarschijnlijk een aantal zetels mee, terwijl de ChristenUnie hooguit één zetel en met de SGP erbij twee zetels bijdragen aan het totaal. En juist die argumenten gebruiken met name partijen als de Zweedse Democraten om te praten (te flirten) met het Forum en Peter van Dalen aan de dijk te zetten.
Het leidde recentelijk tot een enorme botsing tussen Van Dalen en de Zweden. Luister hier naar het verhaal van Tijn Sadée daarover.
Een kleine greep uit mogelijke nieuwkomers bij de komende verkiezingen:
Kukiz'15
Is een Poolse politieke partij rondom Paweł Kukiz, de zanger van een rockband. Polen heeft 52 zetels in het nieuwe parlement en de beweging van Kukiz kan volgens de laatste peilingen er maximaal vijf winnen.
Ook een andere beweging van Robert Biedron, die campagne voert om de kolenmijnen de komende vijftien jaar te sluiten en de subsidies aan de kerk af te schaffen, maakt kans op maximaal vijf zetels. Maar het is nog niet zeker of hij daadwerkelijk meedoet aan de verkiezingen.
Anti-corruptie
In Roemenië maken verschillende partijen die zich hard uitspreken tegen de corruptie kans op zetels in het nieuwe parlement. Zo timmert de partij van oud-premier Dacian Ciolos hard aan de weg en dreigt het een aantal zetels van de regerende sociaaldemocratische partij weg te kapen.
Meer nieuws over de verkiezingen vindt u hier.
CDA trekt rode lijn voor premier Rutte
CDA'ers Bijleveld (l), Keijzer (2e v.l.) en De Lange (r) met lijsttrekker Manfred Weber (Foto: Leonard Walpot)
CDA-leider Sybrand Buma laat aan duidelijkheid niets te wensen over. “De Europese christendemocraten (EVP) en het CDA accepteren niet dat iemand voorzitter wordt van de Europese Commissie als die persoon niet heeft meegedaan aan de verkiezingen. "We accepteren alleen iemand die spitzenkandidaat is geweest”, aldus Buma.
De fractievoorzitter van het CDA, die sprak op een bijeenkomst in Rotterdam met de christendemocratische spitzenkandidat Manfred Weber, sloeg daarmee, zonder het te noemen, de deur dicht voor de Nederlandse premier Mark Rutte. “Het is een democratisch proces en als je de baan wil, moet je meedoen aan de verkiezingen en de campagne. We gaan dat niet in achterkamertjes verdelen”, aldus Buma.
De Europese liberalen (waar de VVD van Rutte bij is aangesloten) hebben tot op heden geweigerd om te zeggen wie hun kandidaat is om komende zomer Jean-Claude Juncker op te volgen. Wel zie je dat voor alle debatten die de komende maanden worden georganiseerd Guy Verhofstadt, de huidige fractievoorzitter in het Europees Parlement, zich aanmeldt. Premier Rutte is geen fan van de spitzenkandidat en wil zijn handen vrijhouden om een andere voorzitter te kiezen. Uiteindelijk moeten de Europese Raad en het Europees Parlement het samen eens worden over de voorzitter van de nieuwe Europese Commissie.
Zeebonk
Manfred Weber was deze week op bezoek in Rotterdam. Hij mocht even het stuur vasthouden tijdens een tochtje met hoog bezoek aan boord. Onder andere minister Ank Bijleveld en staatssecretaris Mona Keijzer vergezelden hem. In de havenstad sprak de EVP over de komende verkiezingen en welke thema’s in de campagne een rol gaan spelen.
Premier Rutte kreeg er ook nog even van langs. Hij zei onlangs dat de Europese verkiezingen niet zo relevant zijn. Om te beginnen vond CDA-lijsttrekker Esther de Lange het een gekke uitspraak. Maar Manfred Weber vond het ook niet respectvol.
“Je moet nooit oneerbiedig zijn tegenover de verkiezing. Elke verkiezing is belangrijk. Lokaal, landelijk en Europees.”
Volgens Weber moeten we leren van de brexit. “Heel veel kiezers in het Verenigd Koninkrijk dachten ook dat het referendum niets uitmaakte. En kijk nu eens wat een chaos en hoeveel spijt mensen wel niet hebben.”
Europa spijbelt
De spijbelende scholieren in Brussel - foto Bijou van der Borst
Het scholierenprotest gaat heel Europa door. Zweden, België, Duitsland en Zwitserland en er komen nog meer landen bij waar jongeren willen gaan brossen (spijbelen), zoals ze dat in Vlaanderen noemen. Nederland volgt aarzelend. Bijou van der Borst over de roep om een ambitieuzer klimaatbeleid.
Uitleggen dat de jongerenklimaatbeweging begon met de Zweedse Greta Thunberg is niet meer nodig. Haar actie waarbij ze elke vrijdag voor het parlement gaat zitten inspireerde duizenden jongeren in Europa. Soms verlaat de 16-jarige haar post om te spreken voor wereldleiders. Zo sprak ze afgelopen week op het World Economic Forum in Davos. Waar ze arriveerde na een treinreis van 30 uur, want vliegen is natuurlijk uit den boze. En slapen deed ze in een tent, niet in één van die dure hotels.
Wie in de scholierenmassa tijdens de spijbelacties in Brussel Greta’s naam laat vallen, krijgt uitzinnige reacties.
“Ja ze is onze heldin, ons voorbeeld”, zegt Eva Déangolo (14 jaar).
In België braken de scholieren afgelopen donderdag een record: 35.000 spijbelaars. In Antwerpen sloegen 600 scholieren hun les over. En volgende week worden er in nog maar steden in België protestacties gehouden.
Eisbärn
In Duitsland noemen ze de actie #schülerstreik. Een andere taal betekent ook andere woordspellingen op de kartonnen borden:
“Keine Kohle fur die Kohle” en “Wir haben die Eisbären so gern!”
Kolen zijn hier een belangrijk topic. In Duitsland werd de laatste hand gelegd aan een advies van de kolencommissie. Dit trok klimaatactivisten en vakbonden naar het ministerie van Economische Zaken, afgelopen vrijdag. Jongeren willen zo snel mogelijk af van kolen. Tijdens de #FridaysForFuture 18 januari waren er stakingen in twaalf steden. Volgens de politie waren er ongeveer 200 studenten in Keulen, 250 in Düsseldorf, 800 in Münster en enkele honderden in Bonn.
Billigflüge
Goedkope vluchten, een leugen zingen ze in het Zwitserland.
“Billigflüge – eine Lüge”
Daar gingen 20.000 tieners spijbelen in twaalf steden. In sommige landen komen de demonstraties niet van de grond, maar protesteren meisjes wel met kartonnen borden op een vaste plek. Zoals de 13-jarige Schotse Holly Gillibrand, die een eigen staakweek begon.
Hetzelfde geldt trouwens voor Nederland. Elke vrijdag zitten er twee jonge meiden voor het gemeentehuis in Deventer. Lilly Platt is tot op heden Nederlands bekendste staker. Elke vrijdag zit zij tussen 09.00 uur en 10.00 uur voor het gemeentehuis in Zeist. Op Nederlandse sociale media blijkt langzaam een studentenprotest te ontstaan. Climate Youth NL verzamelt deelnemers voor een spijbelactie naar Belgisch voorbeeld op 7 februari.
Demonstratie scholieren in Brussel
Van boycot tot nieuwe naam
De Griekse premier Tsipras tijdens het debat over Macedonië
Je mag het met recht een historische overeenkomst noemen. Vrijdag stemde het Griekse parlement in met de nieuwe naam voor buurland Macedonië. Conny Keessen is al meer dan 25 jaar correspondent in Griekenland en haalt persoonlijke herinneringen op aan de tijden dat het er heftig aan toeging.
De stem van de radiopresentator schalt door de studio. “Boycot Nederlandse producten! Geen bier, geen melk, geen bloemen. Ze willen Macedonië erkennen!” Hij gooit de schuif met muziek omhoog en omlaag en vervolgt zijn slogans.
Door de ruit van de studio kijk ik naar een opgewonden Griekse man. Het was mijn eerste contact met de emoties op Griekse bodem, die de kwestie Macedonië losmaakten, februari 1992. En ik werkte nog niet eens als journalist in Griekenland, was alleen op onbetaald verlof.
Dat de onafhankelijkheidsverklaring van de voormalige Joegoslavische deelrepubliek Macedonië met de naam Republiek Macedonië helemaal niet goed viel hier in Griekenland, dat wist ik. Een Nederlander, de toenmalige Eurocommissaris Van den Broek, en vervolgens Nederland, werden het mikpunt. Want volgens de Grieken zat Nederland achter het voornemen van de Europese Commissie om het buurland te erkennen onder de naam Macedonië.
Zeg Skopje als je het over Macedonië hebt
Een demonstratie in Thessaloniki, de hoofdstad van de Noord-Griekse regio Macedonië, bracht één miljoen mensen op de been. Griekse media, radiostations en kranten riepen op tot een boycot van Nederlandse producten.
In de maanden daarna leerde ik al snel Skopje te zeggen als ik het over Macedonië had, zoals de Grieken het noemden. Maar als Nederlandse bleek het onmogelijk om gesprekken met Grieken over de kwestie en Van den Broek (iedere Griek bleek hem te kennen) redelijk te laten verlopen. Het zat diep, de emoties laaiden snel hoog op, en ze voelden zich onbegrepen.
In de jaren daarna bleef het conflict zich voortslepen, en als correspondent in Griekenland heb ik er ontelbare malen over gesproken en geschreven, meer dan over welk ander onderwerp dan ook. Kleine doorbraken, ja. De zon of ster van Vergina, een belangrijk antiek Grieks symbool, werd van de Macedonische vlag gehaald, er kwamen kleine veranderingen in de grondwet van het buurland.
De onvermoeibare VN-onderhandelaar Matthew Nimetz dook om de zoveel tijd op in Athene en Skopje in een nieuwe poging het probleem op te lossen. Zonder resultaat.
De held Alexander de Grote
Met het aantreden van Nicola Gruevski in 2006 en zijn nationalistische partij VMRO in de regering in Macedonië, werd verzoening moeilijker dan ooit. Hij begon standbeelden van Alexander de Grote neer te zetten, vernoemde straten naar deze Griekse held, en tenslotte ook het internationale vliegveld van Skopje. In 2008 blokkeerde Griekenland een aanvraag van FYROM- de voormalige Joegoslavische republiek van Macedonië zoals het land sinds de negentiger jaren bij internationale organisaties te boek stond – tot lidmaatschap van de NAVO. En dat veto werd gehandhaafd tot heden.
Pas enkele jaren geleden keerde het tij. De gematigde Zoran Zaev werd in 2017 gekozen als premier van Macedonië, en de pragmatische Griekse premier Alexis Tsipras zag een kans. Voor het eerst in bijna 30 jaar waren er twee leiders die een oplossing voor het langslepende conflict belangrijker vonden dan nationale trots, en een politiek risico durfden te nemen. In relatief snelle tijd, met hun ministers van Buitenlandse Zaken, en met hulp van de VN-onderhandelaar Nimetz, kwamen ze tot een overeenkomst, die de geschiedenis ingaat als het Prespes-akkoord, omdat het akkoord in juni 2018 werd ondertekend tijdens een ceremonie aan de Prespes-meren, die de Grieks-Macedonische grens overschrijden.
Lees hier de hele overeenkomst in Grieks en Engels, vanaf pagina 12.
De afgelopen maanden dacht ik soms dat ik terug was in 1992, met de heftige emoties, de demonstraties, het geweld, de soms extreme reacties van politici en bevolking. Maar het Griekse parlement bleek het gezond verstand te gebruiken, al was het met een kleine meerderheid. Nadat in Macedonië ook met grote moeite het vereiste was gedaan; een referendum, aanpassingen in de grondwet, goedkeuring van het parlement.
Een compromis, zeker - beide partijen hebben niet alles gekregen. Maar het alternatief, geen overeenkomst, was waarschijnlijk nog veel slechter geweest. De geschiedenis zal het leren.
De balans van de strijd
Demonstratie in Athene tegen de nieuwe naam
Wat heeft de discussie over een nieuwe naam opgeleverd? Kunnen we winnaars aanwijzen of zijn er alleen verliezers? Conny Keessen maakt met hulp van onze Balkan-correspondent Mitra Nazar een balans op.
Winst voor Griekenland is dat er een duidelijk onderscheid is met de Griekse regio Macedonië.
  • De samengestelde geografische naam Noord-Macedonië zorgt voor onderscheid.
  • De grondwet van Noord-Macedonië sluit aanspraken op Grieks grondgebied uit.
  • De grondwet erkent dat de antieke Griekse geschiedenis, de beschaving en de erfenis daarvan toebehoort aan Griekenland
  • De grondwet zegt verder dat de Macedonische taal behoort tot de Zuid-Slavische-taalgroep.
Maar er zijn ook punten waar de Grieken niet hun zin hebben gekregen.
  • Macedonië blijft in de naam van het buurland.
  • Macedonische identiteit en taal blijven bestaan.
Dan de winst- en verliesrekening voor Macedonië. Eerst de winst.
  • Het land kan nu lid worden van de NAVO en de EU.
  • De inwoners mogen zich Macedonische burgers blijven noemen.
  • En Macedonisch blijft de taal (al is dat niet Grieks).
En qua verlies.
  • Het land mag zich geen Macedonië noemen, maar Noord-Macedonië.
  • Ze moeten erkennen dat ze een andere geschiedenis en andere beschaving hebben, die afwijkt van de Griekse.
Vraagtekens bij fijnstof
Opmeten van fijnstof
Kloppen de waarden die de Europese Unie hanteert voor fijnstof of hebben die grenswaarden geen enkel nut? In Duitsland is een forse discussie over nut en noodzaak aan de gang. Correspondent Judith van de Hulsbeek over een wetenschappelijke discussie met politieke gevolgen.
Artsen komen in opstand tegen de fijnstof-hysterie, een ronkende kop deze week in de sensatiekrant Bild veroorzaakt verhitte discussie in autoland Duitsland, waar ook Brussel zich wel in moet mengen.
In de brief zetten meer dan honderd longartsen vraagtekens bij het nut van grenswaarden voor fijnstof en stikstofoxiden in Duitse steden, zoals de EU die heeft opgelegd. Zij schrijven: er is geen wetenschappelijk bewijs dat de stoffen ook daadwerkelijk de oorzaak zijn van een kortere levensduur of ziektes. Volgens de voormalig voorzitter van de Duitse longartsenvereniging zijn de waarden die de EU voor fijnstof hanteert zelfs “compleet onzinnig”.
Dat is een explosieve bewering in een tijd dat in Duitse steden het ene na het andere rijverbod voor diesels wordt opgelegd - op basis van die grenswaarden. Reacties bleven niet lang uit. EU-commissaris voor Milieu Karmenu Vella verdedigt het EU-beleid: de grenswaarden zijn door alle lidstaten en het Europees Parlement aangenomen en zijn ‘gebaseerd op solide wetenschappelijke kennis van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO’.
Ook de Duitse minister van Milieu Schulze houdt vast aan de waarden.
“Iedereen, ook mensen met astma of kleine kinderen, moeten zonder problemen de lucht op straat kunnen inademen.”
De minister van Verkeer daarentegen, die bekend staat als hoeder van de Duitse auto-industrie, verwelkomt het initiatief van de artsen, die volgens hem “zakelijkheid en feiten in het dieseldebat te brengen”.
De grote vraag is natuurlijk: wat is er nou waar?
De Duitse pers heeft zich vol overgave op het factchecken gestort. Kranten, radio, tijdschriften, overal worstelen ze zich door de complexe materie. Bij de publieke omroep ARD komen twee scholen naar voren. De epidemiologen die zeggen: vieze lucht wordt veroorzaakt door een mengeling aan giftige stoffen, waaronder fijn- en stikstofoxiden. Bewezen is: hoe zuiverder de lucht, hoe minder vaak ziektes aan de longen en ademwegen voorkomen
De toxicologen wijzen erop dat er geen causaal verband is aangetoond tussen fijn- en stikstofdioxide en astma, longkanker, COPD of andere ziekten. Volgens deze artsen kan de verhoogde kans op ziekte ook worden veroorzaakt doordat ‘mensen die aan straten met veel uitstoot wonen, gemiddeld ook minder inkomen hebben, vaker roken en ongezonder leven’.
De status-quo op dit moment: geen eenduidige conclusie. Daar is wel behoefte aan. Vanuit de auto-industrie en juridisch experts klinkt de roep om rijverboden op basis van de grenswaarden tijdelijk op te schorten, in ieder geval tot ze wetenschappelijk onomstreden zijn. Ook verkeersminister Scheuer wil nieuw onderzoek. “Een wetenschappelijke basis kan ervoor zorgen dat de ergernis over het verbieden en inperken [van vrijheden, red.] wordt overwonnen.” 
Ondertussen zijn er twijfels over de intenties van de opstellers van de brief. Het zijn grotendeels longartsen, maar een van de initiatoren is een ingenieur die aan dieselmotoren werkte, onder meer bij Daimler, en al langer lobbyt tegen de stikstof-grenswaarden van de EU.  
En verder
Bekvechten Nederland en Italië over geld en vluchtelingen. Minister Hoekstra moppert nog over het gemak waarmee Italië toch nog van de regels mocht afwijken. “Ik wil geen vrijbrief voor Italië”, zegt premier Rutte als het over de begroting gaat. En minister Blok voelt zich niet verantwoordelijk voor vluchtelingen die varen op een schip onder Nederlandse vlag. Italië denkt daar heel anders over.
Overweegt de BBC om een speciaal kantoor in Brussel te openen, zodat ze hun uitzendvergunning na de brexit, voor Europese landen niet kwijtraken. In Davos zijn de eerste gesprekken tussen de directie van de Britse staatsomroep en premier Michel gevoerd.
Heeft het Nederlandse kabinet een analyse gemaakt over de toestand in Europa, onder de titel: de staat van de Unie. Er wordt onder meer extra geld uitgetrokken om te zorgen dat meer Nederlanders op topfuncties in de EU terechtkomen. Binnenkort debatteert de Tweede Kamer over het rapport. Hier te lezen.
Steggelen Zwitserland en de EU over een nieuwe overeenkomst. Volgens een uitgelekte brief zou de EU alleen wijzigingen willen aanbrengen als die in het voordeel van de EU zijn en daar is Zwitserland boos over.
En is er maandag weer een Brussel bij Nacht op de radio. Om 23.00 op NPO Radio 1. Deze keer met een gesprek met Frans Timmermans en Sander van Hoorn.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Beau Heimensen, Bijou van der Borst, Kees van Dam, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.