Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Probleempje

Revue
 
Een verkiezingscampagne heeft altijd een eigen dynamiek. Meestal gaat het niet over de onderwerpen di
 

Brussel Inside

22 mei · Editie #88 · Bekijk online
De strijd om de topbanen in de EU is bijna afgerond. Wie worden de nieuwe commissarissen? De brexit komt eraan en het gevecht over de verdeling van het geld - de nieuwe begroting - gaat beginnen. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Een verkiezingscampagne heeft altijd een eigen dynamiek. Meestal gaat het niet over de onderwerpen die vooraf bedacht zijn, maar is het de actuele politiek. Een nieuwe partijleider, een staatssecretaris die opstapt, een corruptieschandaal, een aardbeving of een debat tussen twee rivalen dat niet voorzien was.
Vandaag:
De gevolgen van de Oostenrijkse crisis
Waarom stemmen we vier dagen
De laatste loodjes in de campagne
Niemand wil een feestje van de AfD
Een Pool in Londen voor Straatsburg

Probleempje voor Weber
Weber en Kurz
De Oostenrijkse politieke problemen zijn vooral vervelend voor Manfred Weber, de christendemocraat die graag de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie wil worden. Zijn grootste fan binnen de Europese Raad van ministers (nee dat is niet Angela Merkel) de Oostenrijker Sebastian Kurz kan waarschijnlijk volgende week niet bij de speciale EU-top zijn waar de eerste besluiten worden genomen over wie de opvolger van Juncker moet worden.
De dag na de verkiezingen stemt het Oostenrijkse parlement over een motie van wantrouwen. Het kabinet van Kurz is bestaat namelijk na de onthullingen over de omkoopbaarheid van zijn coalitiepartij de populistisch rechtse partij FPÖ, alleen nog maar uit ministers van de ÖVP. De kanselier wil met die ploeg verder tot aan de nationale verkiezingen later dit jaar, maar dat kan alleen als hij de motie van wantrouwen overleeft.
Wanneer het parlement hem die steun niet geeft, is het meteen over en uit. In Nederland is een premier dan demissionair en wordt gevraagd door de Koning om in belang van het land de lopende zaken af te handelen. In Oostenrijk gaat het niet zo, de bondskanselier moet dan meteen vertrekken.
En dus kan hij niet bij de belangrijke bespreking op woensdag in Brussel zijn. De top waarbij de christendemocraten elke leider goed kunnen gebruiken, want ze zullen de verkiezingen voor het parlement wellicht winnen, maar daarmee hebben ze nog geen meerderheid in de Europese Raad.
Dat zit zo
Formeel moet de Europese Raad, dus met alle premiers, een nieuwe voorzitter voor de Commissie voordragen. Die voordracht moet dan worden goedgekeurd door het nieuw gekozen parlement. Maar dat parlement heeft al in meerderheid gezegd dat ze alleen een topkandidaat (de spitzenkandidaat) als Manfred Weber of Frans Timmermans accepteren.
Op dit moment hebben de christendemocraten acht premier, maar als Kurz wegvalt worden dat er zeven, terwijl de liberalen er negen hebben (inclusief Macron). De sociaaldemocraten van Timmermans zijn in de minderheid, ze hebben slechts vijf premier die hem steunen.
We zijn er bijna
Vanavond nog drie debatten. Het lijsttrekkersdebat bij de NOS vanuit Veghel tussen maar liefst twaalf politici die verkiesbaar zijn en dan laat op de avond het onderonsje tussen Mark Rutte en Thierry Baudet, die het eveneens over de Europese Unie hebben. Aan het begin van de avond is er nog een debat op NPO Radio 1 tussen landelijke kopstukken.
Ondertussen voeren kandidaten nog volop campagne, alleen worden ze niet vaak opgemerkt door de media. Ze spreken nog steeds in achterafzaaltjes of op debatten georganiseerd door belangenverenigingen. Ik heb deze week een aantal van die debatten bezocht en overal is het format hetzelfde. Een stelling waar de deelnemers een rood of groen bordje over mogen laten zien, soms een handdoekje dat je omhoog moet houden, gevolgd door het debat.
Meer aandacht voor het parlement in de media zou leuk zijn, is het antwoord op de vraag waarom de Europese politici redelijk onbekend zijn. Soms verwondering over andere partijen. “Ik had gedacht dat jullie meer anti-EU zouden zijn”, zegt een kandidaat tegen een SP-er. En het gesprek na afloop tussen de kandidaten met maar één vraag: Hoeveel mensen gaan stemmen donderdag.
Nog een nachtje slapen en dan weten we het.
Vier dagen stemmen?
Waarom kunnen alle landen niet op dezelfde dag stemmen? En mag Nederland donderdagavond wel uitslagen publiceren?
Ik kreeg deze vraag deze week een aantal keren van lezers. Het heeft te maken met tradities. Nederland stem altijd op woensdag, de Britten op donderdag en de Belgen en Fransen op zondag. Dat is eind jaren 70 gecombineerd om zoveel mogelijk van de oude gewoontes te handhaven. Nederland moest water in de wijn doen, dat wilden we best, zolang we maar niet op zondag naar de stembus hoefden. Dus gaan sindsdien de Nederlanders en de Britten als eerste op donderdag naar de stembus.
  • Tsjechië gaat op vrijdag en zaterdag (tot 14.00) stemmen
  • Ierland stemt vrijdag
  • Zaterdag gaan Letland, Malta en Slowakije stemmen
  • De andere 21 EU-landen stemmen zondag
Maar hoe zit het met de uitslag?
Formeel mag de uitslag niet voor zondagavond 23.00 gepubliceerd worden. Maar peilingen, exitpolls mogen wel. Zo wordt in Nederland morgenavond een exitpoll gepubliceerd en dan reageren politici daarop. De stemmen worden op de diverse stembureau geteld en de uitslag pas zondagavond bekendgemaakt.
De Britten doen het anders, daar worden de stemmen in een kluis gestopt en beginnen ze zondagavond pas met tellen. Uiteindelijk zullen de Britten waarschijnlijk als een van de laatsten de uitslag hebben, omdat in Noord-Ierland niet op zondag wordt geteld en daar pas na middernacht (maandag dus) wordt begonnen.
Zondagavond komen trouwens vanuit de landen waar gestemd is in de loop van de avond steeds meer exitpolls (hochrechnungen) door. Vanaf 20.00 uur komt er ook een eerste voorspelling over hoe het nieuwe Europese Parlement er uit gaat zien qua samenstelling.
Feestruimte gezocht
De partij Alternative Für Deutschland is op zoek naar een nieuwe plek om het uitslagenfeestje op zondag te vieren. Het contract met de beoogde locatie werd deze week opgezegd door de exploitant, omdat zij meerdere bedreigingen had binnengekregen. Volgens de AfD komen deze van links-extremistische activisten. Op extreem-linkse websites zijn inderdaad bedreigingen te lezen, zo schrijft een. Ook werd de feestlocatie met verf besmeurd. De AfD heeft aangifte gedaan. De partij wil nu dat Berlijn een locatie ter beschikking stelt. “Anders verwordt Duitsland tot het enige EU-land waar de oppositie vogelvrij verklaard is,” zegt de Berlijnse AfD'er Paderski tegen Tagesspiegel. 
Doe effe normaal
We moeten niet gek en opgewonden doen over de bijeenkomst van de populistische partijen dit weekend in Milaan. Dat zegt Liviu Dragnea de leider van de Roemeense sociaaldemocraten.
“Ik zag een groep partijen die willen dat de lidstaten een grotere stem krijgen tegenover de EU-instituties. Sommige leiders moeten nog begrijpen dat de Brusselse bureaucraten voor niet voor hun maar voor de burgers moeten werken.”
Liviu Dragnea is veroordeeld wegens machtsmisbruik en verkiezingsfraude en mag geen politieke functie uitoefenen, maar is nog steeds voorzitter van de regerende sociaaldemocratische partij.
Mutti we hebben je nodig
Tijdens de Europese top in Sibiu hebben verschillende regeringsleiders een beroep gedaan om de Duitse bondskanselier Merkel om voorzitter te worden van de Europese Raad als opvolger van de Pool Donald Tusk. Persbureau Bloomberg bericht er over.
Merkel schudde echter het hoofd en wil na haar kanselierschap geen top-job meer. Ze herhaalde dat vorige week nog een keer toen premier Rutte op bezoek was in Berlijn. Wel worden de geruchten sterker dat Duitsland graag de nieuwe topman voor de Europese Centrale Bank wil leveren. De naam van Jens Weidemann wordt daarbij genoemd.
Een Pool in Londen?
Of een Pool in Straatsburg. Dat kan zomaar want de Poolse oud-minister Jan-Vincent Rostowski is kandidaat voor de nieuwe Britse partij Change UK. De nummer twee op de lijst krijgt trouwens de steun van zijn oude baas Donald Tusk, destijds premier in Polen en nu nog even voorzitter van de Europese Raad. “Iedereen in Londen die in de EU wil blijven moet op hem stemmen. Hij is niet alleen de beste minister van Financiën die we ooit in Polen hebben gehad, maar hij wordt een fantastische parlementariër voor jullie in Londen”, aldus Tusk in een speciale boodschap.
Een hit
Gisteren hadden we al de lijst met Europese liedjes, maar vandaag een ander lied. Soms heb je muziek die populair wordt door een gebeurtenis. Candle in the wind is misschien wel de bekendste na de dood van lady Di. Maar Oostenrijk draait nu massaal de Vengaboys met hun nummer Whoah! We’re going to Ibiza, vanwege de omkopingsaffaire van de vicekanselier die plaats vond op Ibiza. Hier te vinden als je het meteen wil horen.
Dat is het voor vandaag. Morgen op verkiezingsdag zijn we er weer. Sterkte met de keuze!
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.