Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Politieke opzetjes

Revue
 
Er zijn heel wat politieke opzetjes in het water gevallen deze week. Alles was gericht op de Europese
 

Brussel Inside

27 september · Editie #150 · Bekijk online
Hoe komt Europa uit de crisis? En hoe verloopt de tweede golf? De brexit-discussie is in de finale fase aangeland. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Er zijn heel wat politieke opzetjes in het water gevallen deze week. Alles was gericht op de Europese Top, maar die ging niet door vanwege een covid-19-geval in de buurt van raadsvoorzitter Michel. En dus was alle moeite van Litouwen om de sancties tegen Wit-Rusland erdoor te krijgen voor niets. Ook de zorgvuldig geplande presentatie van de migratieplannen, een dag voor de top, heeft niet het beoogde effect. En Cyprus, dat zijn verzet tegen sancties zou opgeven in ruil voor toezeggingen om wat aan het Turkse probleem te doen, moet dat verzet nog even volhouden.
Volgende week gaat de top overigens wel door. De nieuwsbrief over politieke strategieën, en een opmerkelijke documentaire.
Aantal woorden ruim 3200
Leestijd dertien minuten
Blijf ons volgen @BruselInside

Opzet valt in het water
Visegrad 24 🇨🇿🇭🇺🇵🇱🇸🇰
Poland's PM Morawiecki, Hungary's PM Orban and Czech Republic's PM Babis meet with European Commission President Ursula von der Leyen in Brussels.

The Visegrad Group said “no” to the EU’s migration plan.

🇨🇿🇭🇺🇵🇱🇸🇰-🇪🇺 https://t.co/QAK2xl9gPa
De nieuwe migratieplannen die deze week werden gepresenteerd, worden formeel pas in oktober door de ministers besproken. De regeringsleiders buigen zich er in december over. Maar door de plannen een dag voor de top naar buiten te brengen was er gelegenheid voor de leiders om ze in de wandelgangen te bespreken. Een klopje op de schouders van de Poolse of Hongaarse premier en dan zeggen dat die verplichte herverdeling van migranten er toch maar mooi uit is: het gebruikelijke massagewerk voordat de echte gesprekken beginnen.
De Europese Commissie had lang nagedacht over het beste moment om het plan te lanceren. Na veel uitstel (het zou al in april komen) werd uiteindelijk 30 september als datum geprikt. Maar door de brand in opvangkamp Moria op Lesbos werd het uiteindelijk al deze week. Kijk hier het interview met Eurocommissaris Johansson.
De reacties wisselen. Zo is Italië, het land waar veel migranten aankomen, redelijk tevreden. Premier Conte heeft het over een evenwicht tussen solidariteit en verantwoordelijkheid. En ook van hulporganisaties komen positieve geluiden.
Spanje wijst het voorstel niet meteen af, maar staat ook niet te juichen. De regering van premier Sánchez vindt het jammer dat niet gekozen is voor een verplichte herverdeling van migranten, terwijl Spanje dat al maandenlang eist.
Verzet is er in Oostenrijk en bij Hongarije, Polen, Slowakije en in mindere mate Tsjechië. De Oostenrijkse premier Kurz had vlak voor het verschijnen van het plan nog gezegd dat het verplicht verplaatsen van vluchtelingen niet zou werken, maar na de presentatie door de Commissie van het migratiepact kwam er een mildere reactie uit Wenen.
De Hongaarse premier Orbán zegt dat de toon van het voorstel beter is, maar wil het nog geen doorbraak noemen. Hij vreest dat er nog steeds sprake is van een verplichte herverdeling van migranten. Het principe is volgens hem niet goed.
“Het komt er nog steeds op neer dat ze migratie in goede banen willen leiden en niet willen stoppen.”
De Tsjechische premier Babis heeft een andere oplossing. Hij vindt alle regels voor het terugsturen van afgewezen asielzoekers onzin.
“Als we geen migranten toelaten, is er ook geen noodzaak om ze terug te sturen.”
Eenzelfde verdeeldheid zien we bij de reacties in het Europees Parlement. Lees meer hier. En lees hier hoe de Nederlandse politiek erover denkt.
Klein verzet van Cyprus
Premier Cyprus spreekt vergadering VN toe.
Premier Cyprus spreekt vergadering VN toe.
Voor Cyprus komt het uitstel van de EU-top op een vervelend moment. Het land had zich opgemaakt om een week lang de hakken in het zand te zetten wat betreft sancties tegen Wit-Rusland. De bedoeling was om daarmee uiteindelijk alsnog in te stemmen, in ruil voor toezeggingen over het conflict met Turkije. Ze zouden dan thuiskomen met het verhaal dat er een sterke veroordeling van Turkije door de EU-leiders uit de bus was gekomen.
Want ook voor een veroordeling van Turkije, dat op Grieks en Cypriotisch grondgebied (in zee) naar olie en gas zoekt, was ruime steun. Of zoals de tweede man van de grote liberale fractie Renew, Malik Azmani het zegt: “We zijn geen knip voor de neus waard als we niet reageren op een land dat dreigt om een van onze lidstaten de oorlog te verklaren.”
Maar waarom verzet Cyprus zich eigenlijk?
Conny Keessen praat ons bij vanuit Athene.
Voor alle duidelijkheid, Cyprus is voor sancties tegen het regime in Minsk, maar wil dat de EU consequent is en ook optreedt tegen Turkije in het gasconflict in de oostelijke Middellandse Zee. Daar vragen Cyprus en Griekenland al een tijd om.
Maar veel EU-landen staan huiverig tegenover al te harde maatregelen tegen Ankara, vanwege economische belangen, maar ook omdat ze de dialoog met deze strategische partner niet in gevaar willen brengen. Er zijn heel voorzichtige tekenen, na de terugtrekking van een Turkse onderzoeksboot bij het Griekse eiland Kastellorizo en Duitse bemiddeling, dat de spanning tussen Griekenland en Turkije vermindert. En dat ‘verkennende gesprekken’ mogelijk kunnen beginnen.
Maar er zijn nog steeds twee andere Turkse boten die ten zuiden van Cyprus hun werk doen: het boorschip Yavuz en onderzoeksboot Barbaros. Kijk hier waar de Yavuz op dit moment is. En hier voor de locatie van de Barbados.
Gelijke monniken, gelijke kappen.
Dimitris Keridis, parlementslid voor Griekse regeringspartij Nieuwe Demokratie en hoogleraar internationale betrekkingen, vindt dat de EU een geloofwaardige buitenlandse politiek moet voeren tegen zowel vijanden als vrienden.
“Cyprus is extreem geduldig geweest met Turkije, gezien het feit dat ze in het verleden slachtoffer is geweest van openlijke Turkse agressie, en nu weer.”
En naar dat verleden, en de nog steeds niet opgeloste Cyprus kwestie, verwees de Cypriotische president Nikos Anastasiadis gisteren in zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Keridis hoopt dat de Europese Raad het volgende week eens wordt over een duidelijke lijst met sancties en maatregelen tegen Turkije.
“Die kunnen worden geactiveerd als Turkije zijn illegale activiteiten in de Egeïsche Zee en de oostelijke Middellandse Zee hervat. De EU moet een duidelijke boodschap naar Turkije sturen.”
Stoere mannen hebben stoere taal nodig
Nieuwsuur
Het omstreden gasproject Nord Stream 2 is bijna klaar. Toch staat het weer op losse schroeven door de mislukte moordaanslag op de Russische oppositieleider Navalny. De druk groeit om Moskou hard te straffen. Maar dat brengt de Duitse regering in een lastig parket. #Nieuwsuur https://t.co/ivfEeyctcz
Door het uitstel van de EU-top kan Duitsland een heikel probleem een week vooruitschuiven. Zou het land van Merkel niet een gebaar kunnen maken door de ultieme strafmaatregel tegen Rusland in te stellen, namelijk het afblazen van de Duits-Russische gaspijpleiding Nordstream 2? Niet als straf vanwege Wit-Rusland, maar vanwege de vergiftiging van de Russische oppositieleider Alexej Navalny. Geen dreigingen, maar keiharde maatregelen. “Macht, geld, gas: dat is de taal die Poetin verstaat.”
Judith van de Hulsbeek en Wouter Zwart gingen naar het Duitse eiland Rügen.
Op het haventerrein liggen 17.000 buizen klaar voor gebruik, klaar om de laatste kilometers tussen het Russische Varna en het Duitse Lubmin te overbruggen. Daar komt de Nordstream 2 aan land. Het project is voor 94 procent klaar. Het eind is dus in zicht, maar sinds eind vorig jaar ligt alles stil. 
Het dorp is verwikkeld in een geopolitiek conflict dat zich over meerdere continenten uitstrekt. De roep om Nordstream 2 te stoppen is namelijk niet nieuw. De Amerikaanse regering, met president Trump voorop, dreigt al langer met sancties tegen bedrijven die aan de bouw van de pijplijn meewerken. Duitsland zou door Nordstream 2 te afhankelijk worden van Rusland, maar de VS is ook bang dat de behoefte aan vloeibaar gas uit de VS wegvalt. 
 De burgemeester van Sassnitz, Frank Kracht, ontving dit jaar een dreigbrief van drie Amerikaanse senatoren, onder wie senator Ted Cruz uit Texas. “In de laatste zinnen van de brief staat eigenlijk: als u niet stopt met bouwen, dan zullen we u vernietigen. Dat is toch een gotspe?” 
“Het is een economisch project, dat moet je niet verbinden aan wat er met Navalny is gebeurd. Daarnaast doen niet alleen Russische firma’s hieraan mee, maar ook heel veel Europese bedrijven.” 
Cynisme en brutaliteit
Dat was jarenlang het standpunt: het is een economisch, geen politiek project. Nordstream2 zou onontbeerlijk zijn voor de energievoorziening in de toekomst, als kolen- en atoomenergie wegvallen. Critici werpen tegen dat Rusland de pijplijn kan gebruiken om tegenstanders onder druk te zetten door de gaskraan dicht te draaien. Ook betwisten ze dat Duitsland het gas uit Rusland per se nodig heeft. Ook via andere - al bestaande - routes kan Duitsland meer aardgas krijgen. 
Norbert Röttgen, prominent CDU’er, voorzitter van de buitenlandcommissie en mogelijk opvolger van bondskanselier Merkel, pleit voor de stop van het project. Dat deed hij al langer, maar de aanslag op Navalny was voor hem de druppel. “Het vat was al heel vol. De annexatie van de Krim, het neerhalen van MH17, Syrië, moorden, vergiftigingen, aanvallen op onze democratische instituties met hacks. Dat zat allemaal al in het vat en het cynisme en de brutaliteit van deze vergiftiging hebben dat vat doen overlopen.” 
 Volgens Röttgen is die tijd van de ‘fluwelen handschoen’ voorbij.
“We moeten reageren op een manier die Poetin ook begrijpt. Macht, geld, gas, dat is de taal die hij spreekt. Als we hem echt duidelijk willen maken dat we het niet meer accepteren, dan is het stopzetten van Nordstream 2 essentieel.” 
Niks doen zou een fatale boodschap aan Poetin zenden, volgens Röttgen: “Als we ons nu als Duitsland opwinden over de vergiftiging en die met grote woorden veroordelen, maar over een jaar wel bij de feestelijke opening van Nordstream 2 staan, dan neemt Poetin ons natuurlijk niet meer serieus. En dat kan ik hem dan niet kwalijk nemen.” 
Een te vroeg offensief
Svetlana Tichanovskaja
Svetlana Tichanovskaja
Dat is de discussie in Duitsland. In de Europese Unie gaat het vooral over sancties tegen Wit-Rusland, waar Rusland vooralsnog slechts op de achtergrond een rol speelt. Het uitstel van de EU-top leidt ertoe dat uit sommige hoofdsteden (met name Parijs) de roep klinkt om het toevoegen van onderwerpen aan de agenda. Moet het akkoord van afgelopen zomer over het coronafonds misschien tegen het licht worden gehouden, omdat het Europees Parlement extra toezeggingen wil? Maar uit Vilnius (Litouwen) klinkt zacht gemor. Ze hadden een mooie politieke set-up voor de sancties tegen Wit-Rusland bedacht en zien hun plan langzaam maar zeker verwateren.
Maandagochtend vroeg was het eerste bedrijf van het script dat ze hadden klaarliggen. De echte winnaar van de Wit-Russische verkiezingen in augustus, Svetlana Tichanovskaja, ontbeet met de ministers van Buitenlandse Zaken. Ze vertelt dat er vooral financiële sancties ingesteld moeten worden. “Er moet voorkomen worden dat er geld in de zakken van het regime stroomt.” Geef geld voortaan aan niet-gouvernementele organisaties, is haar pleidooi.
Stef Blok, de Nederlandse minister, heeft er wel oren naar. Hij wil ook wel instemmen met een lijst van ongeveer veertig invloedrijke Wit-Russen die geen visa meer krijgen om naar de EU te reizen en wiens rekeningen worden geblokkeerd. “Daar tref je ze hard mee, want dat is een soort luxe.”
Of president Aleksandr Loekasjenko op die lijst moet is nog de vraag. Hij kan dan ook niet meer naar het buitenland en zo wordt de weg om bijvoorbeeld gesprekken over de toekomst van Wit-Rusland te beginnen, eveneens geblokkeerd. Bovendien is Blok terughoudend als het over namen gaat. “Op het moment dat je een naam noemt dan haalt die persoon natuurlijk meteen zijn bankrekeningen in het buitenland leeg. Voor zover ze dat natuurlijk al niet gedaan hebben.”
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas is minder terughoudend. Hij wil wel dat Aleksandr Loekasjenko op de lijst komt.
“We moeten ons realiseren dat er de afgelopen weken geen verbetering is geweest. Het geweld dat Loekasjenko gebruikt tegen vreedzame demonstranten is onacceptabel. We moeten onszelf dus afvragen of de hoofdverantwoordelijke niet ook zelf op de sanctielijst moet komen.”
Het charmeoffensief dat Tichanovskaja maandag inzet lijkt te werken. Nadat ze op een mooi binnenplein van de Litouwse ambassade de internationale pers te woord staat, gaat ze verder langs een demonstratie met Wit-Russen die in België wonen naar het parlement. En ook daar zoemen de camera’s om haar heen. De druk is maximaal en diplomaten denken dan ook dat de regeringsleiders uiteindelijk Cyprus makkelijk kunnen overtuigen op de top.
Op één wens van Tichanovskaja gaan de ministers niet in. Ze wil dat de Europese Unie zegt dat er nieuwe verkiezingen moeten komen. "Dat is niet aan ons”, legt Blok uit. Hij wil dat de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) dat doet. “We moeten zorgen dat waarnemers van de OVSE er de volgende keer bij zijn. Dan scheiden we het van politieke oordelen, dat is zuiverder.”
Is het bijzonder?
Gaat dan het adagium “The show must go on” niet op voor de EU-top? Tenslotte is alleen voorzitter Michel in de buurt van een besmetting geweest. Strikt formeel kan hij vervangen worden. In het verleden was het land dat voorzitter is (dat wisselt elk half jaar, nu is dat Duitsland) ook automatisch voorzitter van de raad van regeringsleiders. Maar er is besloten om de top een week uit te stellen omdat dan de quarantainemaatregelen van Michel voorbij zijn.
Is het daarmee een unicum?
Ik heb even de nestor onder de Brusselse correspondenten, Jan Werts (verbonden aan het Montesquieu Instituut) geraadpleegd. En wat blijkt? Het is de derde keer.
Op 17 oktober 2011 was de primeur. Bondskanselier Angela Merkel werkte met de toenmalige Franse president Nicolas Sarkozy aan een totaalpakket van maatregelen om de schuldencrisis te lijf te gaan. De Griekse crisis leidde tot vele nachtelijke vergaderuren. Voorzitter Van Rompuy liet weten dat er al veel werk was verzet, maar dat nog enkele essentiële gegevens ontbraken. Uiteindelijk kwamen de leiders een week later bij elkaar.
En dan was er in juni 2016 er een top onder Nederlands voorzitterschap die werd uitgesteld. Uiteindelijk werd die op 28 en 29 juni in Brussel gehouden om de uitslag van het Britse referendum, dat de week ervoor werd gehouden, te bespreken. Premier Rutte kreeg lovende woorden voor het Nederlandse voorzitterschap, maar er was vooral aandacht voor de uitslag van het brexit-referendum.
En nu dus de derde keer. Het moment om een oude anekdote te vertellen uit de tijd dat toppen altijd doorgingen. In Rome werd in 1957 het oprichtingsverdrag van de Europese Economische Gemeenschap ondertekend. Alleen: er was geen tekst waar de ministers hun handtekening onder konden zetten.
De problemen begonnen bij het overbrengen van de ruwe teksten per trein van Brussel naar Rome. Achter de passagierstrein hing een wagon met alle documenten. Maar de Zwitserse spoorwegpolitie vond die verdacht en koppelde hem los. Pas in Italië bleek het verdrag te zijn achtergebleven. Toen de trein alsnog in Rome aankwam, waren de onderhandelingen over de tekst nog gaande.
Dat ging op papier, zonder computer. De teksten kwamen niet af. Extra hulp uit Luxemburg baatte niet en de inzet van studenten van de universiteit in Rome vertraagde alles verder: ze eisten meer geld voor vertaal- en typewerk en gingen in staking. De tekst belandde uiteindelijk bij de drukker, die de deadline miste. Maar de top met de plechtige ceremonie, die ging gewoon door.
Bestaat er een Europese identiteit?
In Transit, Identity and Love in Europe on Vimeo
Wat moet je doen om een Europese identiteit te ontwikkelen? Zijn financiële eenwording en vrij handelsverkeer voldoende of is er een politieke unie voor nodig? Of blijft het een onmogelijke opgave met al die verschillende talen en oude vetes tussen volkeren? 
Interessante vragen waar al menig Europees politicus zich het hoofd over gebroken heeft, maar waar nog maar weinig filmmakers zich aan gewaagd hebben. Riskant thema. Toch is er nu een documentaire die precies daarover gaat: In Transit van de Nederlandse filmmaker Martijn Veldhoen. 
Gerard van den Broek bekeek de documentaire.  
In Transit, Identity and Love in Europe volgt een tiental, veelal jonge Europeanen die aan alle voorwaarden voor een succesvolle Europese identiteit voldoen: opgegroeid met de EU als gegeven, internationaal ingesteld, en met vrienden in alle uithoeken van het continent.  
“Ik houd van Europa, maar ik houd nog meer van Amsterdam. Hier ben ik geboren’" zegt de Nederlandse. “Ik woon al 30 jaar in Barcelona, maar ik voel me geen Catalaanse. Je bent geboren als Catalaanse, dat word je niet”, aldus de Duitse. 
Scene uit de documentaire
Scene uit de documentaire
Bestaat er een Europese identiteit?  
“Identiteit is een fijnmazig begrip”, zegt Veldhoen. ”Een mens bestaat uit vele identiteiten: persoonlijke, genetische, sociale, culturele en nationale of internationale. In de huidige tijd wordt identiteit snel in verband gebracht met de vaak rechtse identitaire groepen en bewegingen die bang zijn hun identiteit te verliezen aan de door de Europese eenwording en de globalisering veroorzaakte migratiestromen.“
In Transit gaat over de specifieke problematiek van de Europese Identiteit; een proces waarbij de inwoners van Europa langzaam een identiteit gaan ontwikkelen die lijkt op hun nationale identiteit, maar die deze nationale identiteit wellicht ooit gaat overstijgen. Een politieke eenheid als de EU kan niet goed functioneren zonder een door de meerderheid van de bevolking gedragen Europese identiteit. Zonder dit gemeenschappelijke gevoel blijft elke politieke samenwerking een dode letter.” 
In de film zet een Duitser zich in voor klimaatverbetering. Hij is groot voorstander van Europese eenwording, omdat zijn strijd volgens hem alleen succesvol kan worden als iedereen zich ervoor inzet.  
“Europa is het spannendste experiment dat de mensen überhaupt kunnen uitvoeren. We zullen laten zien hoe mensen met een x-aantal talen, en evenzoveel culturele neigingen, met elkaar kunnen samenleven. Daarom houd ik van Europa.” 
En de Zweedse, die is opgegroeid in Portugal en getrouwd is met een Zwitser, woont nu in Amsterdam. Voor haar is Europa een gegeven. “Ik identificeer me met geen enkel land, ik voel me Europeaan.” 
Maar er is ook de Italiaanse oud-bankier die juist af wil van de Europese eenwording: “In Rome woonde ik in een appartementengebouw waar ik niemand kende, het leven was er anoniem. Nu woon ik weer in mijn geboortedorp waar ik iedereen ken. Ik identificeer mij met het leven hier in mijn dorp Collevecchio.”  
“Door de concentratie op economisch en financieel gewin is de burger vergeten”, analyseert Veldhoen. "Dat is ook waar de Gele Hesjes in Frankrijk tegen in verzet kwamen.  Voor Inez, de Zweedse acroyoga-lerares die in Europa probeert haar geld te verdienen, is de EU een voldongen feit waar ze gewoon gebruik van maakt. Maar ze is verder niet politiek geëngageerd. En voor Sixta, de oudere vrouw in Barcelona, komt de Catalaanse vrijheidsstrijd als een onaangename verassing. En eigenlijk is ook de Franse jongen die tussen de Gele Hesjes staat uiteindelijk meer met zijn eigen leven bezig. Ik ben ervan overtuigd dat al deze kleine belevingen een grote invloed hebben op het politieke macroniveau.”  
Is zijn eigen mening over Europa veranderd door deze film? Veldhoen: “Jazeker. Ik heb de onvrede van de Gele Hesjes en van mensen in Italië gevoeld. Dat moeten we na brexit heel serieus nemen, er komt niet meteen een frexit of een italexit. Het ontstaan van de unie is te danken aan de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog en begon met vooral economische en financiële samenwerking, maar als de EU alleen maar een technocratische moloch blijft en geen menselijker gezicht krijgt, dan zie ik het vrij somber in uiteindelijk.” 
En verder
…..Willen de burgemeesters van grote steden als Barcelona en Amsterdam hulp van de Europese Commissie om de invloed van AirBenB terug te dringen. Ze willen weer betaalbare woningen voor hun inwoners in de stad en niet alleen appartementen die tegen hoge prijzen aan toeristen worden verhuurd. Hier meer.
…..Hebben consumenten ondanks de crisis vertrouwen in de economie. In de eerste maanden van de pandemie werd er niet veel uitgegeven, maar volgens cijfers van de Europese Centrale Bank (ECB) willen consumenten nu weer geld uitgeven. Er is de laatste tijd meer gespaard, maar dat komt omdat consumenten het geld niet konden uitgeven vanwege verschillende coronamaatregelen. Meer leest u hier bij de ECB.
…..Een kleine tegenvaller voor België: ze mogen niet zomaar nieuwe gascentrales bouwen. De huidige regering wil de centrales subsidiëren om zo de kernuitstap mogelijk te maken. Maar Eurocommissaris Margrethe Vestager wil het plan grondig bestuderen om zeker te weten dat er geen sprake is van staatssteun. Lees meer hier.
…..Is Zweden misschien wel het meest besproken land als het om covid-19 gaat. Werken de maatregelen nu wel of niet? Eerst was er groot enthousiasme over de soepele wijze (later laks genoemd) waarop Zweden het virus aanpakte. Daarna volgde de kritiek en nu is er verbazing. Hebben de Zweden het met hun losse aanpak dan toch goed gedaan? Hier een verhaal en hier nog een.
…..Vierden de Bulgaren hun nationale feestdag. De demonstraties tegen het bewind gaan ondertussen door. Lees meer hier.
…..Komen er minder politici in Italië. De Italiaanse Tweede Kamer krimpt in van 630 naar 400 afgevaardigden en in de Senaat worden voortaan geen 315 maar 200 leden gekozen. Meer hier.
…..Een kleine tegenvaller voor de Italiaanse oppositieleider Salvini (Lega). Hij won bij regionale verkiezingen op een aantal plaatsen, maar juist niet in Toscane, waar hij had gehoopt om centrum-links, dat in die regio al vijftig jaar aan de macht is, te verslaan. Meer hier en hier.
…..Elk land heeft zo zijn eigen Jaap van Dissel (RIVM), maar alle deskundigen hebben gemeen dat ze als deskundige de politiek adviseren. Behalve in Tsjechië, want daar is Roman Prymula, die als epidemioloog het crisisteam leidde, nu minister geworden. Meer hier.
…..Is het de bedoeling dat er komende week een rapport uitkomt over de staat van de rechtsstaat in de verschillende EU-landen. Dat overzicht komt er op aandringen van onder andere Europarlementariër Sophie in ’t Veld (D66). Het moet niet alleen een overzicht zijn, maar er komen ook aanbevelingen voor verbeteringen in te staan.
…..En is het deze week de laatste week van de brexit-onderhandelingen. Formeel dan, want er is altijd een mogelijkheid om langer door te onderhandelen.
…..Is maandag Brussel bij Nacht op NPO Radio 1 te beluisteren. Sander van Hoorn is vanaf ongeveer 23.30 uur te beluisteren.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Gerard van den Broek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.







Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.