Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Parijs is nog ver

Revue
 
De Europese leiders zijn weer naar huis. Het was voor iedereen een makkelijke top. Besluiten hoefden
 

Brussel Inside

25 februari · Editie #24 · Bekijk online
Europa is in beweging, maar wat speelt er echt? Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt iedere week, samen met zijn collega’s in de Europese hoofdsteden, de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

De Europese leiders zijn weer naar huis. Het was voor iedereen een makkelijke top. Besluiten hoefden er nog niet genomen te worden. Dat is altijd lekker, want dan kun je gewoon je eigen verhaal vertellen. Niemand hoeft iets weg te geven. In wielrentermen zou je zeggen: het spel is wel op de wagen, maar Parijs is nog ver weg.
In Duitsland is het eindspel wel begonnen. Stemt de SPD in met deelname aan de nieuwe coalitie? En heeft de Britse regering nu één standpunt na hun heidag? En de Fransen zeggen dat ze de landbouwsubsidies willen afschaffen, maar is dat wel zo? En krijgt Spanje nu tekst bij het volkslied of blijft iedereen “lololo lolololo” zingen? Veel vragen, maar we hebben antwoorden in deze nieuwsbrief.

Kevins says no!
Kevin Kühnert
De Europese top van vrijdag was een top zoals de leiders graag hebben. Lekker vrijuit praten, nog geen tijd voor besluiten, zodat je nog fijn het eigen politieke standpunt voor de vele camera’s kunt vertellen.
We zagen dan ook ontspannen leiders. Merkel wandelde vrolijk met Macron over de rode loper, terwijl de Italiaan Gentiloni probeerde in hetzelfde plaatje te passen. Hij heeft dan ook verkiezingen binnen een aantal weken. 
Merkel zelf had weinig zin om te praten. Ze moet nog een week wachten en dan weet ze de uitslag van het referendum onder de SPD-leden. Zeggen die ja of nee tegen de nieuwe coalitie? 
NOS-correspondent Jeroen Wollaars ging op pad met het boegbeeld van de nee-stemmers:
Kan een 28-jarige jongeman de nieuwe regering in Duitsland tegenhouden? Ja, dat kan, want Kevin says “no”. Of beter: Kevin sagt nein. Nein tegen opnieuw vier jaar met Merkel regeren. Nein tegen wat hij de ondergang van de sociaal-democraten noemt. Nein, kortom, tegen de GroKo 2.0. - de Große Koalition van SPD en CDU/CSU. “Het is zwaar, maar ik moet volhouden.”
Kevin is Kevin Kühnert (Berlijn, 1989). Jusos-voorzitter sinds november vorig jaar. Ik reisde afgelopen zaterdag met hem van Mainz, via Karlsruhe en Saarlouis naar Saarbrücken in het zuidwesten van Duitsland. We zijn op dag 16 van zijn tour door Duitsland. Drie bijeenkomsten heeft hij in deze regio op het programma staan vandaag en hij ziet er moe uit. 
Vraag: zeg je eigenlijk je of u tegen een Jusos-voorzitter? “De meeste zeggen u, maar tutoyeren mag ook. Als je dat maar niet doet, omdat je me niet serieus neemt.“ Dat is lastig, want al is hij jong en ziet hij er nog jonger uit: Kevin is volbloed politicus. Zo praat hij ook. Lange zinnen waarin niet altijd een antwoord op de vraag verstopt zit. 
Hij wil overtuigen. Stuurde het bestuur van z’n voetbalclub ooit naar huis. En is sinds z’n 15e actief bij de jonge socialisten. Bild noemt hem: “Een geboren verzetsstrijder.”
Kevin: “Ik heb me zelf ook schuldig gemaakt aan de Martin-hype.“ We hebben het over vorig jaar. Begin februari 2017. Schulz komt uit Brussel naar Berlijn en hij wordt binnengehaald als Sankt Martin: de verlosser van de sociaal-democratie.  De partij bloeit op, haalt in sommige peilingen zelfs 32 procent van de stemmen - meer dan Merkels CDU. Maar al vrij snel wordt duidelijk dat Schulz het niet waar kan maken. Deelstaatverkiezingen worden verloren, en bij de landelijke verkiezingen haalt de partij het slechtste resultaat ooit
‘Geen idee welke kant het op moet’
Direct na de verkiezingen zegt Schulz dan ook: we gaan niet regeren. Maar als Merkel er met de Groenen en de FDP niet uitkomt, kijkt ze opnieuw naar de SPD. En Schulz draait: hij wil toch. Ongeloofwaardig, zegt Kühnert. “De leiding van deze partij heeft geen idee welke kant het op moet.” 
Zijn theorie: samenwerken met Merkel is een dood spoor. Volgens hem moet de partij zich vanuit de oppositie vernieuwen. En echte linkse politiek gaan voeren. “Het gaat helemaal niet slecht met links in Europa! Kijk naar Portugal of Groot-Brittannië.”
Uiteindelijk hebben 463.723 leden van de SPD het laatste woord, en Kevin probeert dag in dag uit zijn partij te overtuigen dat een nee beter is. “Het gaat daar slecht waar links met de conservatieven samenwerkt: zie Frankrijk, zie ook de PvdA.”
Maar de partij is verdeeld. Er zijn SPD’ers die zeggen: we moeten onze verantwoordelijkheid nemen. Een oudere dame beent de zaal uit in Karlsruhe. “Die jongeren moeten nog veel leren.”
Zij en veel andere oudere leden hier hameren erop dat je vanuit de regering meer kan bereiken dan vanuit de oppositie. “Na een nee zal Merkel een minderheidsregering vormen. In elk geval voor een paar maanden. Tot het haar goed uitkomt om nieuwe verkiezingen uit te roepen. Maar dat kan ook langer duren.”
En angst voor de ander moet je dan niet hebben: “Onze partij moet van z’n eigen kracht uitgaan.“
Eerst de partij, dan pas het land of Europa?
We stappen over op uitgerekend de TGV naar Parijs, onderweg naar de volgende bijeenkomst in Saarlouis. “Is Duitsland wel in staat om een antwoord te geven op de vragen van Macron, zonder regering?”, vraag ik. “Natuurlijk”, zegt hij. “En ik stel voor dat de CDU en SPD hoe het ook verder gaat hem samen de reikende hand bieden.” 
Hij vindt dat Duitsland niet bang moet zijn voor verandering. “Er zijn genoeg landen waar een minderheidsregering prima werkt. Alleen omdat wij het nog nooit gedaan hebben betekent toch niet dat het een slecht idee is?”
De reportage met Kevin Kühnert is in de loop van deze week in Nieuwsuur te zien. Elke avond op NPO2 om 22.00 uur.
De heilige Franse landbouw-koe wordt toch niet geslacht
Boze Franse boeren
Frankrijk wil bezuinigen op de landbouwsubsidies, zoveel werd duidelijk in de aanloop naar de Europese Top.  Dat is, volgens de vice-voorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans, heel bijzonder. De Fransen hebben de afgelopen jaren de subsidies altijd met hand en tand verdedigd. Maar soms zit er een adder onder het gras. NOS-correspondent Frans Renout over boeren, dorpjes en heilige koeien. 
Verschillende gemeenten in Zuid-Frankrijk staan te koop. Of beter gezegd: ze hebben zichzelf te koop gezet. De reden? Gebrek aan toekomstperspectieven.
Op ‘Le Bon Coin’, een soort Franse ‘Marktplaats’, staan ze achter elkaar: een sympathiek dorpje hier en een pittoresk stadje daar.
Op de website staat bijvoorbeeld het plaatsje Villautou te koop, dat zichzelf aanprijst met de woorden: 
Te koop: ‘klein dorp met geweldig uitzicht op de Pyreneeën.’
Het dorp Laurac – ‘Middeleeuws, met kleine straatjes, een kerk en een kasteel’ - onthulde wat er achter de verkoop zit: 
“Voor een prijsopgave kunt u zich richten tot de minister van Landbouw, Stéphane Travert.’’
In Frankrijk is en blijft de onvrede groot over het landbouwbeleid. Al wekenlang gaan boeren de straat op om te demonstreren.
Ze vrezen de toekomst. En als de boeren verdwijnen, zien veel kleine plattelandsgemeenten hun economisch leven stilvallen – vandaar de symbolische verkoopactie op Le Bon Coin.
Mes in de subsidies
De jongste reden voor onrust vormen de EU-subsidies. Franse boeren zijn grootverbruikers van die subsidies: ze krijgen zo’n 9 miljard per jaar uit Brussel.
Ongeveer negen op de tien Franse boerenbedrijven ontvangen EU-subsidies en die bedragen gemiddeld 29.000 euro per bedrijf, rekende Le Monde vorig jaar uit.
De boeren vrezen dat het mes in die subsidies wordt gezet. En die gedachte is niet zo gek: President Macron vindt zelf dat de landbouw nu maar eens af moet van zijn ‘heilige koe-status’, onthulde Politico.
De Franse regering boog zich de afgelopen weken over de EU-subsidies. Er moest een nieuwe landkaart worden getekend: welke streken hebben vanaf 2019 nog wel recht op steun, en welke niet?
Het resultaat was op z’n zachtst gezegd verrassend. Er komen namelijk méér gebieden bij, als het aan Parijs ligt.
Maar er komt toch meer subsidie geld
Van 1349 gemeenten wordt hun voordelige subsidiestatus afgenomen, maar voor 4900 anderen gloort er hoop: zij komen wel in aanmerking voor subsidie, denkt minister Travert. Netto worden het er dus meer. De minister beloofde bovendien een regeling voor de boeren die erop achteruit gaan.
Twee grote boeren-vakfederaties: "Die oplossingen zijn wat ons betreft niet voldoende.”
Dus begon president Macron een charmeoffensief. Afgelopen donderdag ontving hij ongeveer 1000 jonge boeren op zijn Élysée-paleis in Parijs. En afgelopen zaterdag bezocht hij de immense landbouwbeurs Salon de l’Agriculture.
De ware krachtproef moet overigens nog komen. Die ‘landkaart’ met subsidiegebieden is nu naar Brussel gestuurd, en dáár moet worden geoordeeld of het voorstel legitiem is. Volgens de Franse plannen kunnen straks 60.000 Franse boeren rekenen op EU-geld (nu: 53.000), waardoor het toch lijkt alsof ook Emmanuel Macron de Heilige Koe niet durft te slachten.
Allemaal familie
Van je Europese familie moet je het hebben
Behalve over het geld ging de Europese top ook over de democratie in de Europese Unie. Over het aantal zetels in het nieuwe parlement, wie de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie mag benoemen en of er internationale kieslijsten komen. Maar op de achtergrond speelt een familieruzie, waarbij diezelfde Macron opnieuw een hoofdrol speelt.
Het is een beetje de jonge, ideale schoonzoon die iedereen het hoofd op hol brengt, waardoor de ene na de andere scheiding dreigt.
Er zijn momenteel twee grote politieke families, de christendemocraten (EVP) en de sociaaldemocraten (PES) en die kijken met argusogen naar nieuwe partijen die zich melden. Bevreesd voor het Europese En Marche effect.
Geen familie
De christendemocraten en de sociaaldemocraten verdelen al jaren, tot ergernis van de anderen, de koek. En de laatste jaren waarin ze een grote coalitie in het Europees Parlement hebben gevormd, is er voor de kleinere bewegingen geen doorkomen aan.
De Franse president Macron heeft nog geen ‘familie’ in Europa en dat is lastig. Zo heeft hij voorafgaand aan een top geen overleg met partijgenoten. Premier Rutte bijvoorbeeld overlegt altijd eerst met de andere liberale leiders, waaronder de Deense en de Belgische premier. Merkel zit bij de christendemocraten met onder andere de Spaanse premier Rajoy. Maar Macron is een soort wees onder de leiders.
Hoezo trouw?
Ook in het Europees Parlement heeft hij niemand die zaken voor hem kan regelen. Maar de Franse president is druk bezig om dat te veranderen. Hij zou zich kunnen aansluiten bij de liberale Alde-partij, waar ook D66 en de VVD bij zitten, maar Fransen sluiten zich niet graag zomaar ergens bij aan. Macron wil liever iets nieuws en dan mogen anderen zich bij hem aansluiten.
Aangezien trouw niet echt een begrip is waar de Europese politieke families in uitblinken, gokt de Franse leider dat veel partijen de overstap naar zijn Europese En Marche-beweging zullen maken.
Vorig jaar probeerde  de voorman van de liberalen - Guy Verhofstadt - nog om de Italiaanse Vijfsterrenbeweging in te lijven.
Naast Macron lijkt de Italiaanse oud-premier Renzi de andere spelbreker. Hij overweegt om de sociaaldemocratische familie te verlaten voor de nieuwe beweging van Macron. Zelfs in Nederland biecht Jesse Klaver van GroenLinks op dat het goed zou zijn als de Groenen zich bij een nieuwe beweging, zoals die van Macron zouden aansluiten. 
Jesse Klaver in NRC: “Ik voel me verbonden met La République en En Marche. Het is een vernieuwingsbeweging, net als wij.”  
Het Europese bed zou dan wel eens flink opgeschud kunnen worden. Maar dat is vooral een Europese discussie. In Nederland stemmen we volgend jaar gewoon op partijen die nu ook al in de Tweede Kamer zitten. 
En nu wil hij Europa
Europa deze week en Podcast
Hans van Baalen, voorzitter van de Europese liberalen, probeert trouwens de nieuwe beweging van Macron te verleiden om samen te werken. Hij vertelt erover deze week in ons nieuwe tv-programma Europa deze week.
En voor de gelegenheid hebben we er ook een podcast van gemaakt. Luister naar Hans van Baalen in gesprek met Arjan Noorlander en Stephane Alonso van NRC.
Podcast EU - Top Februari 2018 by Sieuwert van Slooten | Free Listening on SoundCloud
Een beetje hard en een beetje zacht
Het kabinet May op heidag
Het kwam als een opluchting voor Theresa May. Na maanden moddergooien en worstelen heeft ze haar regering op één lijn. Na een acht uur lange sessie op het buitenverblijf van de premier, Chequers, de heidag waar we vorige week over spraken, is ze het met haar ministers afgelopen donderdag eens geworden over een brexitplan.
Details zijn er officieel nog niet vrijgegeven, maar het lijkt erop dat de Britse regering aanstuurt op het deels wel en deels niet de regels van de interne markt overnemen. Zodat sectoren die erg afhankelijk zijn van de Europese gemeenschappelijke markt, zoals de auto-industrie en de luchtvaart, makkelijk zaken kunnen blijven doen met EU-landen. Maar dat sectoren die minder met de EU van doen hebben hun eigen plan kunnen trekken.
In de EU waren de eerste reacties allesbehalve positief:
Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad: “Als de eerste mediaberichten kloppen, dan ben ik bang dat de Britse positie gebaseerd is op pure illusie.” 
In de EU willen ze namelijk te allen tijde de eenheid van de interne markt beschermen en voorkomen dat Groot-Brittannië half wel en half niet in hun interne markt zit. “Cherry picking”, noemen ze dat in Brussel. De krenten uit de pap halen.
Maar het lijkt tot nu toe het enige compromis dat May aan al haar ministers kan verkopen. Komende vrijdag zal ze in een grote speech het Britse plan van meer details voorzien.
Labour gaat schuiven
Ondertussen borrelt er nog veel meer op brexit-gebied. Want morgen (maandag) mengt ook Labour, de grootste oppositiepartij, zich weer nadrukkelijk in het debat. Leider Jeremy Corbyn zal voor het eerst sinds tijden een toespraak houden over de brexit-positie van zijn partij en het heeft er alle schijn van dat hij langzaam maar zeker richting een zachtere brexit aan het schuiven is, iets waar hij lang niet voor te porren was.
Corbyn gaat waarschijnlijk pleiten voor een nieuwe douane-unie tussen de EU en Groot-Brittannië. Zo’n unie zorgt ervoor dat je afspreekt dat je je aan exact dezelfde regels en productiestandaarden houdt en dat je daardoor tariefvrij en zonder grenscontroles kan handeldrijven. De douane-unie maakt, samen met de interne markt, het handelen binnen de EU zo eenvoudig. Daarnaast is het door zo’n douane-unie heel makkelijk om de gevoelige grens tussen Ierland en Noord-Ierland open te houden, één van de grootste brexit-struikelblokken.
De Brusselse regels
Theresa May wil niets van zo’n douane-unie weten omdat zo’n unie ervoor zorgt dat de Britten niet op eigen houtje vrijhandelsakkoorden met landen buiten de EU kunnen sluiten. En dat is iets wat ze aan de kiezer beloofd heeft: na een brexit zal Groot-Brittannië zijn eigen handelsdeals met India, de VS en China kunnen sluiten. Daarnaast moet May dan Brusselse regels blijven overnemen, iets wat binnen de luidruchtige brexit-vleugel van de Conservatieven onbespreekbaar is.
Maar ondertussen voelen ook een handvol pro-EU-Conservatieven wél voor een soort douane-unie met de EU na brexit. Deze groep rebels, parlementsleden die bereid zijn om tegen hun eigen premier in te gaan, bereiden zelfs al een amendement voor dat ze in het parlement in stemming willen brengen. En omdat May’s Conservatieven dankzij een gedoogsteunconstructie met de Noord-Ierse DUP een uiterst fragiele meerderheid hebben, zijn zo’n 10 tot 15 Conservatieven voldoende om de regering in de problemen te brengen.
Mocht May die stemming verliezen, dan doemen er weer allerlei grote problemen op voor haar regering.  
Labour parlementslid Chuka Umunna: “Er is geen meerderheid voor een harde brexit in het Lagerhuis. Het is tijd dat de premier en de harde brexit-vleugel in haar partij dat eens gaan accepteren.”
Brexit zal daarom ook de komende maanden weer voor flink wat politieke brandjes gaan zorgen in Groot-Brittannië.
"Bulgaren zijn het corruptst"
Demonstratie tegen corruptie in Sofia begin dit jaar
Bulgarije is het corruptste land in Europa. De Bulgaren staan op de 71ste plaats in de wereldwijde lijst die jaarlijks wordt opgesteld door Transparency International. Denemarken is het minst corrupte land en bezet na Nieuw-Zeeland de tweede plaats. Nederland staat met Luxemburg op een gedeelde negende plek.
Volgens de organisatie gaat het met Italië de goede kant op. Het land wordt steeds minder corrupt. Met Hongarije gaat het daarentegen steeds minder goed. Het land staat nu op de 66ste plek, nog onder Roemenië (61).
Nog meer Hongaars nieuws
Nog meer ‘Hongaars gedoe’ wordt veroorzaakt door de Luxemburgse minister van Buitenlandse zaken Jean Asselborn. Hij haat Hongarije, was de kop in de Hongaarse media. De Luxemburger noemt in de Frankfurter Algemeine Zeitung de Hongaarse leider Victor Orban een dictator.
Dat schoot de Hongaren in het verkeerde keelgat en dus werd hij door het nationale persbureau MTI afgeschilderd als een extremist en een idioot.
Minister van Buitenlandse Zaken: “Het Hongaarse volk heeft geen behoefte aan de stomme ideeën van een Luxemburgese minister, die denkt dat hij kan bepalen wat goed voor Hongarije is.”
Maar de Roemenen zijn ook corrupt
Roemenië staat dan wel beter geklasseerd op de anti-corruptielijst dan Hongarije, maar goed gaat het niet in het land. Deze week werd een begin gemaakt met de procedure om hoofdaanklager Laura Codruta Kovesi af te zetten. De baas van het anti corruptie agentschap DNA heeft de afgelopen tijd meer dan 400 corrupte politici en functionarissen achter de tralies weten te krijgen. En daarmee is ze een populair figuur in Roemenië.
Om te voorkomen dat ze wordt afgezet gingen deze week al spontaan duizenden mensen de straat op. En zondagavond wordt een grote demonstratie verwacht in Boekarest.
Voorlopig heeft de hoofdaanklager de steun van president Iohannis. Bij de EU-top in Brussel zei hij geen enkele reden voor haar ontslag te zien. 
Een Spaans volkslied
De Spaanse premier Rajoy
Een flinke bries chauvinisme waait door Spanje, bespeurt correspondent Rop Zoutberg. Hij merkte allereerst verontwaardiging over een boek dat Spanje als de grote bedreiging voor de EU neerzet. Het boek, geschreven door de in Barcelona wonende Nederlandse ondernemer Vincent Werner, omschrijft Spanje als een land waar ze het liefst lange siësta´s houden. In plaats van echt werken.
Een langetermijnvisie en financiële ethiek ontbreken, noteert Werner. En daarmee is het land een grotere bom onder het voortbestaan van de EU geworden dan destijds de Griekse crisis. In kwade reacties onder een interview met Werner in El Confidencial vragen Spanjaarden wat die Hollander met zijn wijzende vingertje moet.
 “Je komt uit dat land dat een narcostaat is geworden?”, sneert een van de reacties.
Van hernieuwde vaderlandsliefde is de Spaanse zangeres Marta Sánchez ook vervuld. Sánchez – een soort Bonnie St. Claire – zong haar versie van het Spaanse volkslied afgelopen zaterdag bij een optreden in Madrid waar ze haar dertigjarig jubileum vierde. Dat was opmerkelijk. Het Spaanse volkslied kent geen tekst. Het wordt door voetbalfans meestal gezongen wordt als lolo lolo lolololololo lo-lo lolololololo.
Wie niet van voetbal houdt, beschouwt het volkslied als fossiel van het Francoregime. Toen werd de van oorsprong militaire mars ingezet om de Spanjaarden hun liefde voor de generalissimo in te wrijven. Na de dood van de dictator probeerde het Olympisch Comité het nog een keer, al werd ook die poging snel weggehoond.
Maar nu is daar Marta Sánchez. Tot tranen geroerd hoorde het publiek de diva haar zelfgeschreven tekst zingen. 
Groot Spanje 
Ik dank God dat ik hier geboren ben 
Ik zal ze tot het einde mijn eer bewijzen 
Ik ben als je kind zo trots 
Ik zal iedere plek met je stralen vullen 
En als ik op een dag niet kan terugkeren 
Bewaar dan een plaats voor mij waar ik kan rusten.
Onmiddellijk na het optreden loofden zowel premier Mariano Rajoy als de Guardia Civil de zangeres voor haar initiatief. Maar de vraag is of het volkslied het lolo lolo lolololololo lo-lo lolololololo gaat overstijgen. Schrale troost is dat ook Bosnië Herzegovina en San Marino zonder tekst de liefde voor hun vaderland moeten bezingen.
Mariano Rajoy Brey
Como a muchos de vosotros, me llega este vídeo. Muy buena iniciativa de @Martisima_SoyYo. La inmensa mayoría de los españoles nos sentimos representados. Gracias, Marta. MR https://t.co/k5ruZPMhHE
8:23 PM - 18 Feb 2018
Guardia Civil
Nuestra felicitación a Marta Sánchez @Martisima_SoyYo por una iniciativa que busca unir y sumar, no restar ni dividir #OrgullososDeSerEspanoles https://t.co/k04PpmrLt8
9:54 PM - 18 Feb 2018
Altijd en overal
U hoeft niks te missen van het Europese nieuws. Elke dag natuurlijk op de app en de site van de NOS. Op zondagmiddag om 13.00 op NPO-politiek Europa deze week en maandagavond Brussel bij Nacht op radio 1. Deze week met Tijn Sadée.
En alvast voor de agenda. Op dinsdag 6 maart is er in Brussel een groot debat over de gemeenteraadsverkiezingen en Europa. Meer details volgende week!
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Jeroen Wollaars, Judith van de Hulsbeek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Frank Renout, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Hans Burgers, Hans van Haagen, Jade van Doornik en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.