Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Nieuw bloed

Revue
 
De eerste week zonder Britten wordt meteen gebruikt om nieuwe plannen te presenteren en oude discussi
 

Brussel Inside

9 februari · Editie #123 · Bekijk online
Klimaat, geld, migratie en geopolitiek zijn de prioriteiten van de Europese Commissie. Brexit is een feit, maar de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Maar voorlopig staat de bestrijding van de coronacrisis voorop. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

De eerste week zonder Britten wordt meteen gebruikt om nieuwe plannen te presenteren en oude discussies te beslechten. Nieuwe plannen over het lidmaatschap en de eerste gesprekken over wie wat moet betalen.
Verder wil de baas van de Europese Centrale Bank de boer op, om te vertellen wat bankiers doen en waarom de rente zo laag is, onder het motto: de bank komt naar u toe dit voorjaar.
En we hebben een verhaal over de kaas en de kaasoorlog. Van Gouda tot Camembert.
Leestijd
Aantal woorden
Blijf ons volgen via @BrusselInside

Nieuw bloed voor de EU
Tirana, de hoofdstad van Albanië dat lid wil worden van de EU
Tirana, de hoofdstad van Albanië dat lid wil worden van de EU
De Britten zijn nauwelijks weg of er komen nieuwe spelregels voor landen die lid willen worden van de EU. Strengere eisen, onderhandelingen kunnen worden stopgezet en de geldkraan kan worden dichtgedraaid. Maar hoe valt dit allemaal, is het haalbaar en wat zijn de gevolgen voor bijvoorbeeld Albanië en Noord-Macedonië. Hannah van der Wurff zocht het uit.
“Hervorming was hard nodig, zodat alleen landen die hun zaken op orde hebben én houden, in de toekomst eventueel kunnen toetreden tot de EU”, vertelt Europarlementariër Malik Azmani (VVD). Hij legt de klemtoon op eventueel. Ook Esther de Lange (CDA) zegt dat “de kandidaatsstatus niet inhoudt dat een land automatisch lid wordt.” Ze vindt het goede stappen maar er moet volgens haar nog meer gebeuren, want we zijn nu heel streng voor Albanië en Noord-Macedonië, maar knijpen een oogje dicht als het over Turkije gaat.
 Dat automatisme is er inderdaad uitgesloopt. Zodra de onderhandelingen waren gestart, lag lidmaatschap muurvast. Hoewel de EU wel kon vertragen zoals bij Turkije, waar de onderhandelingen al tijden stil liggen. Bij nieuwe gesprekken (voor gesprekken die nog gaande zijn gaat de vlieger niet op) kan het proces dus worden stopgezet.
Hoe gaat het nu?
Eerst moeten nieuwe landen de gemeenschappelijke regels en normen van de EU aanvaarden, over een stabiele markteconomie, democratie en rechtsstaat, mensenrechten en bescherming van minderheden.
  • De onderhandelingen beginnen pas nadat alle lidstaten akkoord zijn,.
  • De gesprekken zijn onderverdeeld in 35 hoofdstukken, waarin per hoofdstuk wordt gekeken of aan alle eisen is voldaan.
  • Pas als alle EU-landen tevreden zijn wordt een hoofdstuk gesloten
  • Uiteindelijk nemen regeringsleiders het besluit om een land definitief toe te laten
Bij de PvdA is Kati Piri tevreden over de nadruk op de rechtstaat en fundamentele rechten van burgers in de nieuwe plannen. Voordat de technische discussies over de hoofdstukken losbarsten, zal er eerst aandacht moeten worden besteed aan fundamentele hervormingen van de rechtstaat en democratische instellingen. In de laatste fase van het proces worden de ontwikkelingen van de rechtstaat en democratie opnieuw bekeken. “Dat is goed.”
Bij de SP is Renske Leijten minder tevreden. Zij vindt de nieuwe regels oude wijn in nieuwe zakken. “Waarom kunnen we niet op een andere manier samenwerken. Hulp bieden in plaats van altijd alleen maar een lidmaatschap.”
De Europese Commissie komt binnenkort met het advies om de onderhandelingen met Albanië en Noord-Macedonië nog dit jaar te starten. Nederland en Frankrijk willen de nieuwe plannen eerst bestuderen, voordat ze ja zeggen tegen de start.
De bankiers gaan praten
ECB-president Christine Lagarde
ECB-president Christine Lagarde
De taal is vaak onbegrijpelijk en dat moet anders. De nieuwe baas van de Europese Centrale Bank (ECB) Christine Lagarde wil dat Centrale Banken beter gaan communiceren. “We zijn niet goed in het overbrengen van wat we doen”, zei ze tijdens een gesprek in het Europees Parlement.
Volgens Lagarde zijn bankiers goed in praten met experts en markten. “Dat is de taal die we spreken. Markten volgen onze woorden, wegen die, analyseren ze en nemen vervolgens besluiten op basis van wat we zeggen. Maar ik wil ook met gewone mensen in gesprek. ”
Dat gesprek is nodig om burgers vertrouwen in de EU te laten houden. “Het gaat niet om het opkrikken van de populariteit van bankiers. Mensen moeten weten wat we doen en wat de gevolgen zijn van inflatie, rente, huizenprijzen, kortom alles wat in het gewone leven voorkomt.”
De nieuwe voorzitter is geschrokken van hoe weinig mensen eigenlijk weten van de ECB. “Als we willen dat mensen het gevoel krijgen dat de ECB hun bank is, moeten ze wel weten wat we doen en wat de invloed daarvan is op het dagelijks leven.”
Het is niet de bedoeling dat Lagarde en de andere Europese bankiers alleen maar gaan vertellen hoe het in elkaar zit.
Lagarde: “We houden van praten. We houden helemaal van onze eigen stem, maar luisteren hoort er ook bij. We hebben niet voor niets twee oren en slechts één mond.”
Een van de eerste luisterbijeenkomsten is volgende maand in Brussel. Ook in Nederland komen bijeenkomsten.
De eerste kritiek is er ook al. Jörg Meuthen van de AfD liet weten dat het publiek geen vertrouwen heeft in de ECB, omdat al het spaargeld wegsmelt door de lage en zelfs negatieve rente. Derk Jan Eppink van Forum voor Democratie sluit zich daarbij aan en zegt het gevoel te hebben beroofd te zijn door de ECB.
Meer hier.
De slag om het geld
Nieuwsuur
EU-regeringsleiders bepalen de komende tijd of het budget voor landbouw de komende 7 jaar gaat groeien of krimpen. Het gaat om veel geld: alleen Nederlandse boeren krijgen jaarlijks al honderden miljoenen uit Brussel. @saida legt uit om welke bedragen het in totaal gaat: https://t.co/aBfQwkQZan
10:00 PM - 6 Feb 2020
Een handige uitleg over de begroting en hoeveel geld er naar landbouw gaat.
De posities zijn ingenomen. De groepen geformeerd en de hoofdrolspelers verlaten langzaam maar zeker hun comfortzone. Het gevecht om het geld, dat elke zeven jaar plaatsvindt, is begonnen. Eerst kwamen vorige week vijftien landen in Portugal bij elkaar, om nogmaals te benadrukken dat de cohesiefondsen (steun voor armere landen) niet zomaar kunnen worden beknot. In Lissabon verklaarden ze plechtig elkaar vast te houden en zich niet door de rijke landen uit elkaar te laten spelen.
De vijftien landen:
  • Tsjechië Bulgarije Cyprus
  • Estland Griekenland Hongarije
  • Letland Litouwen Malta
  • Polen Portugal Roemenië
  • Slowakije Slovenië Spanje
Op de achtergrond worden de landen gesteund door Kroatië en heel stiekem door Frankrijk. Kroatië hoort eigenlijk bij de groep, maar kan zich op dit moment, als voorzitter van de EU, niet hard uitspreken. Het Franse belang is het overeind houden van de landbouwfondsen en de eveneens lucratieve geldpotten voor regionale ondersteuning.
Bovendien wil Frankrijk dat de kortingen, die landen zoals Nederland krijgen, worden afgeschaft. De Fransen draaien nu op voor een deel van die rekening en betalen in feite een deel van de Duitse contributie.
Nederland wil met een groep van vijf andere zuinige landen niet verder in de buidel tasten.
  • Nederland Oostenrijk Zweden
  • Duitsland Denemarken
Premier Rutte trekt voorlopig met die landen op om verdere verhoging van het EU-budget te voorkomen. En Nederland wil nog een stap verder gaan. Als landen zich niet aan de spelregels houden, moet geld voor bijvoorbeeld de cohesiefondsen stopgezet kunnen worden. Zo zou Polen geen geld meer moeten krijgen, als de politiek zich met de benoeming van rechters blijft bemoeien. Maar, ook landen die maar blijven frauderen met EU-geld, moeten gekort kunnen worden.
Bij het kabinet bestaat nu de indruk dat een aantal landen steeds verder af dobbert van de EU-doelstellingen en dat het geld van de EU dat mede mogelijk maakt. En daar moet dus een eind aan komen, wat Nederland betreft.
Wat nu?
Op 20 februari komen de 27 EU-leiders naar Brussel om een oplossing te vinden. Oostenrijk doet op dit moment de hardste uitspraken. “Ik gebruik m'n veto”, aldus premier Kurz. Premier Rutte zal dat niet doen. “Ik vind dat je eerst moet praten en niet meteen een veto op tafel moet gooien.”
Of die top lukt is hoogst onzeker. Voorlopig beweegt nog niemand. Charles Michel, die als voorzitter van de Raad alle regeringsleiders heeft uitgenodigd, wil het op z'n Belgisch doen. In zijn visie is dat praten, praten, praten totdat er een oplossing is, ook al duurt dat nachtenlang.
Om een idee te krijgen. België heeft het wereldrecord formeren in handen met 541 dagen. En nu formeren ze, in het land waar Michel ooit premier was, al meer dan 250 dagen. Op Instagram heeft Michel een filmpje gezet over het aantal handen dat hij deze week heeft geschud. Niet inhoudelijk, wel grappig. Kijk hier.
De migratieproblemen houden aan
Tussen alle voorbereidende gesprekken met de 27 leiders door, gaat Charles Michel nog even naar Afrika. Addis Abeba om precies te zijn. In de hoofdstad van Ethiopië ontmoet hij verschillende Afrikaanse leiders om te praten over het tegenhouden van migratie en over de oorzaken en mogelijke oplossingen.
De politieke discussie gaat elders in Europa vooral over tegenhouden. Hongarije repareert een kapot hek, de Grieken willen een barrière opwerpen in zee en Kroatië versterkt de grens met niet- lidstaat Bosnië, om vluchtelingen tegen te houden. De Europese Commissie wil een totaal plan, waarbij landen die geen vluchtelingen willen opvangen moeten betalen en er spreiding komt, en betere opvang.
Het Nederlandse kabinet aarzelt en vindt het een beetje oude wijn in nieuwe zakken. Er wordt teveel tegelijk aangepakt, valt te horen in kringen van het kabinet. Voor Nederland is de terugkeer van asielzoekers die zijn uitgeprocedeerd van belang, maar juist dat terugsturen gaat heel langzaam en daarover verschillen de EU-landen van mening.
Zo stuurt Spanje mensen terug naar Marokko, omdat ze een afspraak hebben met dat land. Maar dat zorgt ervoor dat Spanje geen interesse heeft in een EU-afspraak met Marokko, waardoor het voor Nederland heel lastig is om Marokkanen terug te sturen.
Frankrijk wil het liefst geen Tunesiërs wegsturen, omdat het de situatie in Tunesië niet wil destabiliseren. Terwijl Italië, waar de Tunesiërs aankomen, juist niets liever wil dan ze meteen wegzenden. In Griekenland worden mondjesmaat mensen op de boot terug naar Turkije gezet.
In Griekenland komen steeds meer jonge, alleen reizende asielzoekers aan. Een nieuwe trend, waarbij jongeren vooruit worden gestuurd in de hoop dat ze gemakkelijker asiel kunnen krijgen, waarna de rest van de familie volgt.
Ondertussen neemt de spanning op de Griekse eilanden toe. Lees meer over de demonstraties hier en hier en volg @Saskiadekkers op twitter. Ze reist naar Lesbos de komende dagen.
Hongaarse problemen
Premier Viktor Orban (Hongarije)
Premier Viktor Orban (Hongarije)
Ze dachten vorig jaar met een commissie van wijzen de angel uit het conflict te hebben gehaald. De Hongaarse partij Fidesz werd geschorst en drie knappe christendemocratische koppen zouden met iedereen gaan praten. Maar de wijzen hebben in hun wijsheid in feite niks besloten. Ze waren het namelijk niet met elkaar eens. De één wilde de Hongaren alsnog uit de Europese christendemocratische partij zetten, de ander was voor pappen en nathouden en de derde wilde ze er bij houden.
Die meningen zie je ook door de fractie heen. Manfred Weber, de fractievoorzitter, wil van de Hongaren af. Ze houden zich niet aan de spelregels, ondermijnen de boel keer op keer en zijn een blok aan het been. Ook binnen het Nederlandse CDA klinken die geluiden. In het verleden heeft het congres moties aangenomen om Fidesz tot de orde te roepen, maar dat lukte telkens niet. En nu laat het Nederlandse partijbestuur weten dat ze geen toekomst meer zien voor Fidesz binnen de christendemocratische EVP.
Maar binnen de Europese politieke familie is er geen meerderheid om ze te royeren. Schorsen lukt nog wel en dus werd besloten om de schorsing voorlopig te verlengen. Het Nederlandse CDA staat, samen met de Belgen, Luxemburgers en Scandinavische leden, redelijk alleen. Met name de Duitsers durven, ondanks de kritische houding van fractievoorzitter Manfred Weber (CSU), niet tot uitsluiting over te gaan. Het CDA wil dat er duidelijke afspraken komen over hoe nu verder.
Partijwoordvoerder: “Het CDA vindt het belangrijk dat er een heldere procedure en tijdlijn komt om afscheid te nemen van Fidesz.”
Kaasoorlog
Feta komt uit Griekenland, Gouda uit de Nederlandse Krimpenerwaard, en camembert uit Normandië. Natuurlijk mogen fabrieken elders in de EU de kaassoorten wel maken, maar ze moeten het dan wel vermelden.
Zo wordt de meeste Gouda-kaas tegenwoordig in Polen gemaakt. De fabrieken produceren volop, zo zeer zelfs dat Duitsland tegenwoordig meer Goudse kaas uit Polen importeert dan uit Nederland. Ook de bekende Edammer kazen worden trouwens in Polen gemaakt.
Smaakt het?
De Gouda en Edammer kazen zijn niet van de originele te onderscheiden. Natuurlijk zijn de boerenkazen altijd net iets anders, afhankelijk van het gras en de tijd van het jaar, maar Gouda wordt grotendeels in de fabriek gemaakt en heeft ook in Polen een constante smaak.
Dat is heel anders bij de camembert. De kaas wordt volgens de overlevering al sinds 1708 door kleine boeren gemaakt in Normandië. En je bent niet zomaar een camembert. Er zijn speciale eisen. Zo moet de kaas met de hand en met speciale pollepels in ronde vormen worden gegoten. En de melk moet ongefilterde rauwe melk zijn, dus niet gekookt, niet gepasteuriseerd of afgeroomd.
En daar beginnen de problemen, want fabrieken die ook camembert maken vinden die eisen overdreven. Producten met rauwe melk mag je bijvoorbeeld niet naar de Verenigde Staten uitvoeren. Het compromis is simpel. Op het etiket staat Camembert uit Normandië als het echt op traditionele wijze in de streek is gemaakt. Maar ook kaas uit de fabriek die deels (30 procent) rauwe melk gebruikt mag die tekst vanaf volgend jaar gebruiken.
Wat nu?
De camembert-boeren zijn boos over het compromis en beschuldigen fabrieken ervan misbruik te maken van de naamsbekendheid, zonder kwaliteit te leveren. De boeren hebben steun gekregen van enkele sterrenchefs en de politiek. Via een referendum onder kaasboeren werd het compromis verworpen. Oftewel: de fabrieken die gepasteuriseerde melk gebruiken om camembert te maken, mogen het originele keurmerk niet meer gebruiken.
Dat pikken de grote fabrieken weer niet. Ze komen in verzet. Over een maand (half maart) is er een nieuwe poging in Parijs om uit de impasse te komen. Zoals de Franse kranten schrijven: de Camembert oorlog gaat door.
Lees meer hier. over het begin van de strijd.
En verder
…..Gaat het deze week over gas in het Europees Parlement. Moet de EU investeren in gasprojecten die niet groen zijn, of zijn de projecten nodig om van steen- en bruinkool af te komen? Het wordt een spannende stemming. En dan heeft Mohammed Chahim van de PvdA ook nog eens ontdekt dat op de lijst een aantal Britse projecten staan. Dat kan volgens hem echt niet meer. Maandagavond is het debat en later in de week de stemming.
…..Is de Europese Openbare Aanklager Laura Köveci ontevreden over het aantal mensen dat ze tot haar beschikking heeft. Zelf werkt ze dag en nacht, maar ze krijgt vanuit de lidstaten part-time aanklagers en dat zijn er volgens haar veel te weinig. Het Europees Parlement is het met haar eens en wil meer geld voor het team van de aanklager. Maar de Europese Commissie en de ministers aarzelen. Köveci deed haar beklag bij het Europees Parlement. Klik hier voor het debat.
…..Heeft de Ierse premier Leo Varadkar schade opgelopen bij de Ierse verkiezingen. In Brussel was hij de gevierde man en werd hij geprezen voor zijn rol bij de brexit-onderhandelingen, maar de verkiezingen gingen vooral over binnenlandse politiek. Hoewel het land economisch gezien uit een diep dal is geklommen, namen de kiezers het Varadkar kwalijk dat er nauwelijks betaalbare woningen zijn, het aantal daklozen fors is toegenomen en de wachtlijsten voor de zorg zijn opgelopen. Sinn Fein, de voormalige politieke tak van de IRA heeft daardoor fors gewonnen. Lees meer hier over de achtergronden van de Ierse verkiezingen. . En volg voor de uitslagen de Irish Times.
…..Moet het Ests beschermd worden. De minister die over taal gaat in Estland wil dat films ondertitels krijgen, zodat de taal niet wordt vergeten. Hij kwam op het idee toen hij onlangs een filmfestival bezocht waar geen enkele film in het Ests was ondertiteld. Lees meer hier (niet in het Ests, maar in het Engels).
…..Krijgen Finse ouders meer verlofdagen bij de geboorte van een baby. 164 betaalde verlofdagen per ouder om bij het kind te zijn. De vader krijgt net zoveel dagen vrij als de moeder. Lees meer hier
Of het ouderschapsverlof veel gebruikt gaat worden is de vraag, want in de Scandinavische landen dalen de geboortecijfers. Nog nooit was het aantal geboortes zo laag. Lees meer hier.
…..Proberen de Russen en Chinezen spionnen uit Litouwen te werven. Dat zegt de veiligheidsdienst van Litouwen. Het recept is simpel. Sinds kort kunnen inwoners van de Baltische staat op een gratis visum naar Kaliningrad en Sint-Petersburg reizen, daar worden ze gerekruteerd door de Russen. Het goede nieuws is dat de Russen zich niet met de verkiezingen hebben bemoeid. Lees het verhaal dat door de Litouwse radio naar buiten is gebracht hier.
…..Is er ophef in Vlaanderen over de reis die premier Jan Jambon gaat maken naar Hongarije. De premier zal bij de sluiting van een tentoonstelling over Vlaamse meesters zijn, maar gaat ook op de koffie bij Viktor Orban. En dat ligt gevoelig. Je gaat niet op bezoek bij iemand die de vrije pers aan banden legt, migranten omschrijft als gif, van corruptie wordt verdacht en ngo-organisaties intimideert, klinkt het bij de andere politieke partijen. De Vlaamse regering staat achter het bezoek. Lees meer hier, hier en hier.
…..Moeten Slovenië en Kroatië het toch echt zelf uitzoeken. Het Europees Hof vindt zichzelf niet bevoegd om het grensgeschil te beslechten. Slovenië vond dat Kroatië volgens de EU-wetgeving kon worden aangeklaagd, omdat het een eerdere uitspraak over de grens, die werd gedaan door het intergouvernementele Arbitragehof in Den Haag, niet wilde uitvoeren. Het Europese Hof van Justitie vindt dat de twee staten onderling een oplossing moeten vinden. Hier de motivatie van het Hof.
…..Kan er wellicht weer belastingvrij worden gewinkeld op de boten tussen Calais en Dover. Nu er straks weer een grens tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk gaat lopen, behoort het taxfree shoppen weer tot de mogelijkheden. Er is al een nieuw woord voor bedacht: de zuipcruise. In de EU werd het taxfree winkelen in 1999 verboden.
…..Wordt de Green Deal volgende maand omgezet in een Europese klimaatwet. Het zal een plechtig moment worden, waarbij ook 500 burgemeesters uit de hele EU aanwezig zijn. Zo wordt benadrukt dat het klimaat van iedereen is, zo zei de bedenker van de plannen oud-PvdA-politicus Diederik Samsom (en nu rechterhand van Timmermans) deze week in Brussel.
…..Is er natuurlijk weer een BrusselbijNacht. Sander van Hoorn is maandagavond niet alleen verteller, maar ook interviewer van dienst. Hij spreekt Eurocommissaris Frans Timmermans over zijn klimaatplannen, kernenergie en de handelsovereenkomst met Canada (CETA). Uitzending rond half twaalf op NPO Radio 1. Hier is de aflevering van vorige week te beluisteren.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Mitra Nazar, Conny Keessen, Hannah van der Wurff, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.


Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.