Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Nederland let op u saeck

Revue
 
De schaduwen van het nieuwe Europa vallen langzaam over ons heen. Nieuwe machtsverhoudingen betekenen
 

Brussel Inside

21 januari · Editie #19 · Bekijk online
Vanaf donderdag 23 mei zijn er verkiezingen in de Europese Unie. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt tot die tijd, samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden, de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

De schaduwen van het nieuwe Europa vallen langzaam over ons heen. Nieuwe machtsverhoudingen betekenen nog beter opletten, anders verliezen we een aantal belangrijke politieke discussies. Het is O Nederland, let op u saeck.
Deze week ging het over de vis, maar de komende maanden staan de toekomst van de euro, extra geld naar de EU en het aantal zetels in Europees Parlement, inclusief bijbehorende kosten, op het spel.  
En dan is het goed te weten wie de touwtjes in handen heeft.

Ja oder Nein
Vandaag beslist de SPD niet alleen over de toekomst van de nieuwe grote coalitie - doen ze mee of zeggen ze nee - maar ook over de toekomst van Merkel, Macron en de agenda voor de komende tijd van de Europese Unie. Een spannende dag voor de partij en de leider Martin Schulz.
Een belangrijk congres. Onze NOS-correspondenten Jeroen Wollaars en Judith van de Hulsbeek volgen het op de voet. Regelmatige updates kunt u lezen op de site en app van de NOS, de Frankfurter, de SpiegelBild of de ARD.
De SPD zelf heeft vanaf 11.00 uur een livestream.
Jeroen Wollaars
Laatste discussie bij de SPD in Bonn: twee keer zoveel mensen als verwacht, overwegend voor toetreding tot GroKo. https://t.co/zaJCe6EAQc
6:11 PM - 20 Jan 2018
Wat hebben we nu geleerd
Dat ging helemaal niet goed deze week, we waren volstrekt kansloos. Een heel ruime meerderheid van het Europees Parlement verbiedt de pulsvisserij en de Nederlandse lobby om dat tegen te houden is totaal mislukt. Ze luisteren blijkbaar niet zo goed naar ons als we dachten in de andere Europese landen. NOS-correspondent Arjan Noorlander bericht.
In het parlement staat ook de verdeling van de 73 Britse zetels op de agenda. Nederland heeft daar een helder standpunt over; met het vertrek van de Britten zijn er minder EU-burgers dus moeten we ook minder parlementariërs hebben, afschaffen die zetels. Maar een meerderheid wil die zetels nu weer verdelen. Ze hebben ambitieuze plannen voor zetelcorrecties en transnationale lijsten waarmee er uiteindelijk evenveel parlementariërs overblijven (zie ook verderop in de nieuwsbrief). Luisteren ze nog wel naar ons?
Geen gunfactor
Het werd het gesprek van de dag tijdens de Straatsburgweek. Het is voor veel politici wel duidelijk dat Nederland niet hoeft te rekenen op een Europese gunfactor. 
Wij vinden onszelf handig, slim, modern en vinden dat we de feiten aan onze kant hebben, maar politiek gaat blijkbaar niet over ‘gelijk hebben’ maar over ‘gelijk krijgen’.
Het is een les die Nederlandse diplomaten, politici en ambtenaren weer een keer hebben gekregen deze week. De verhoudingen in de EU zijn –mede door de brexit - aan het verschuiven en we moeten weer op zoek naar bondgenoten. Je kan niet altijd en overal gelijk in krijgen, hoe graag we dat ook willen. Kritisch zijn over het parlement, de begroting, de euro, migratie, het nieuwe financiële kader, belastingaanpak, een Europees OM en tegelijk ook sympathie verwachten voor de zorgen van Nederlandse vissers, is te veel gevraagd.
Premier Rutte had dat als eerste in de gaten. Hij is al een tijd lang op zoek naar nieuwe bondgenoten in het oosten en zuiden van Europa. Maar de hele Nederlandse enclave in Brussel en Den Haag zal aan de slag moeten om Nederland een nieuwe, belangrijke plek te geven in de EU. Als we niet het nieuwe Groot-Brittannië willen worden, de Europese Doctor No, dan zullen we meer moeite moeten doen de anderen te overtuigen. Gelijk hebben en op je handen zitten is niet voldoende, er zal een diplomatiek tandje bij moeten.
Onzekerheid in Italië
Oud premier Renzi zakt langzaam weg in de peilingen
In dat nieuwe Europa waar elke stem telt, elke vriend belangrijk is, zijn veranderingen essentieel om de gaten te houden. Dus kijkt ook Nederland met belangstelling naar de Italiaanse verkiezingen van 4 maart.  En er is groeiende bezorgdheid binnen de EU over die stembusgang, constateert NOS-correspondent Mustafa Marghadi in Rome. 
Wat wordt de uitkomst en welke koers zal een nieuwe regering varen ten opzichte van Europa? Een logische vraag die bij elke Europese verkiezing wordt gesteld. Het probleem is dat niemand enig idee heeft, en het alle kanten op kan. En onzekerheid werkt op de zenuwen.
Nerveus
De grootste kanshebbers op regeringsverantwoordelijkheid zijn de partijen die de centrumrechtse coalitie vormen. Voor een werkbare regering heb je in Italië pakweg 40 procent van de stemmen nodig. Forza Italia van Silvio Berlusconi, de Lega van Matteo Salvini, en de ultrarechtse Fratelli d’Italia kruipen langzaam richting die meerderheid en staan nu op 37 procent in de pielingen.
Maar van deze uitslag gaan Europese leiders ook heen en weer schuiven op hun stoel. De Lega is een populistische, anti-EU, anti-migratiepartij. Salvini riep eerder op tot een referendum om uit de euro te stappen. Het idee van een referendum zou de Europese markten al bijzonder nerveus maken. Maar het lijkt erop dat de invloed van de pro-Europese Berlusconi hem van mening heeft doen veranderen. Salvini noemt een referendum inmiddels dwaasheid.
Witte ras
Ook de steeds hardere toon rondom de migratieproblematiek baart Europese leiders zorgen. Een kopstuk van de Lega zei dat de migranten “het witte ras in gevaar brengen” en dat “we er tegen moeten rebelleren”. Matteo Salvini ging er niet tegen in, maar steunde zijn partijgenoot zelfs. 
Berlusconi noemde het slechts “een verspreking” maar onderschreef het gevaar van “criminele migranten”. Namens de Europese Commissie gaf Frans Timmermans de Lega in vlekkeloos Italiaans een pak op de broek, maar de zorgen blijven.

Fontana, Timmermans: “Siamo tutti uguali” -
Tot slot de economie. Iedereen wil wel iets afschaffen, of iets aan de Italianen geven om maar wat stemmen binnen te harken. Berlusconi wil een (lagere) vlaktaks, de Lega wil de pensioenen verhogen, andere partijen willen universiteiten gratis maken en het kijk- en luistergeld afschaffen. Kortom, het is een wedstrijdje geworden van wie de Italiaanse schuldenlast het grootst kan maken. 
Italië heeft al de op een na grootste schuldenlast met ruim 130 procent van het BNP. Daar kan wat Europa betreft geen (pro)cent meer bovenop.
Maar misschien moeten de Europese leiders de mentaliteit van het Italiaanse volk volgen. Die nemen de verkiezingsbeloften niet heel serieus. Ze zien het als een grote grap en zijn een hashtag begonnen: #aboliamoqualcosa (laten we iets afschaffen) met ieder zijn eigen lijstje van dingen die ze liever kwijt dan rijk zijn. Ik heb ook een lijstje gemaakt:

  •  De Renault Twizy
  •  Vuilnis op straat
  •  Pizza’s zonder mozzarella
De coalitie die dat voor elkaar krijgt, heeft mijn stem.
Mustafa Marghadi
- Twizy
- Rifiuti
- Pizze senza mozzarella
#aboliamoqualcosa https://t.co/xHN3PCMG0S
1:19 PM - 11 Jan 2018
Napoleon in Londen
De Franse president Macron bezocht de Britse premier May
De Britten zijn ondertussen eveneens op zoek naar nieuwe bondgenoten. Vorige week werd al getracht om in Duitsland afspraken te maken over onder meer de financiële sector (The City). Deze week kwam de Franse president Macron langs en ook hem probeerden ze te paaien. Wederom met weinig resultaat. Tim de Wit onze man in Londen legt uit. 
De cartoon in The Times sprak boekdelen. Volgens de Britse krant kon de Franse president als een Napoleon te paard terug naar Parijs, terwijl premier May in uniform en met afvalbak in de hand achter het paard van Macron aanloopt.
The Times vond dat Macron veel mee naar huis had genomen, na zijn eerste bezoek als president aan Groot-Brittannië. May beloofde 50 miljoen euro extra voor de grensbeveiliging in Calais, om immigranten tegen te houden. Ook nemen de Britten meer immigranten op uit Frankrijk, met name kinderen die zonder hun ouders in Calais zijn beland.
Alleen een tapijt
Verder zegde May meer militaire samenwerking toe, bijvoorbeeld in Mali. Waar de Britten de Fransen zullen ondersteunen in de strijd tegen terreurgroepen daar.
En het enige wat May kreeg toegezegd was het Bayeux wandtapijt over de Franse invasie in Groot-Brittannië, schreef Politico. Te leen. Want Macron beloofde dat hij een eeuwenoud wandtapijt over de slag bij Hastings in 1066 aan Groot-Brittannië zal uitlenen. Het voelde wat scheef, vonden verschillende commentatoren.
En hoewel brexit officieel niet op de agenda stond, was het wel de grote witte olifant die stampvoetend door de kamer paradeerde. Want het bezoek van Macron aan May maakte duidelijk dat de Britten te bewegen zijn tot allerlei concessies, als het zich uiteindelijk maar uitbetaalt in de brexit-onderhandelingen. May hoopt door Macron nu iets te geven, dat hij zich minder hard zal opstellen straks in de ingewikkelde gesprekken over de toekomstige handelsrelatie tussen beide landen.
Emmanuel Macron
We share this common past, this commun future, now we have to build together the new phase of our partnership. #UKFRSummit https://t.co/DPbM8VwhKD
10:23 PM - 18 Jan 2018
Daarnaast weten de Britten dat ze op defensie- en veiligheidsgebied ook buiten de EU een belangrijke speler zullen blijven. De Britten hebben immers het grootste leger van Europa. En meer militaire samenwerking met de Fransen onderstreept voor May dat er nog een leven is ná brexit.
Al liet Macron nog geen opening dat een compromis over de toekomstige handelsrelatie tussen de EU en Groot-Brittannië in de maak is. Hij zei in de afsluitende persconferentie graag een goede handelsdeal te willen, want ook hij weet dat veel Franse boeren en wijnproducenten hun Britse afzetmarkt niet willen verliezen. Maar een zo open mogelijke handelsdeal, inclusief het profiteren van de voordelen van de Europese interne markt, betekent ook meebetalen aan het EU-budget, zei Macron. Be my guest, voegde hij eraan toe.
Macron herhaalde zijn boodschap nog eens bij de BBC tijdens een speciaal interview.
Macron and May stress unity at joint press conference - YouTube
Kleur verdwijnt uit Paradijs
De zwarte lijst wordt steeds korter
De zwarte lijst met belastingparadijzen wordt steeds kleurlozer. Er stonden al niet zo veel landen op, maar nu halen de Europese ministers van Financiën komende week acht landen van de lijst, waaronder het bijna ultieme belastingparadijs Panama. 

  1. Zuid-Korea,
  2. De Verenigde Arabische Emiraten
  3. Tunesië
  4. Mongolië
  5. Macau
  6. Granada 
  7. Barbados
  8. Panama
Deze landen komen nu op een grijze lijst te staan. Ze hebben afspraken gemaakt met de Europese Commissie om binnen een jaar maatregelen te nemen, waardoor ze in de toekomst  geen belastingparadijs meer zijn.
Volgens minister Wopke Hoekstra is dat niet zomaar een praatje voor bij de koffie. Hij verwacht dat de landen echt hun best gaan doen. Uiteindelijk blijven er negen landen over die op de zwarte lijst staan.

  1. Bahrein
  2. Guam
  3. De Marshalleilanden
  4. Namibië
  5. Palau
  6. Samoa
  7. Amerikaans-Samoa
  8. Saint Lucia
  9. Trinidad en Tobago 

Nog meer lijstjes
Uitbreiding
Het lijstje met wie hoeveel zetels krijgt in het nieuwe Europese Parlement verandert bijna elke dag. In het laatste voorstel krijgt Nederland er opeens drie zetels bij. Deze week (maandag) hakt de commissie van het parlement, die de zaak bestudeert, de knoop door. Het lukt de rekenaars niet om na het vertrek van de Britten, het aantal zetels onder de 700 te houden. Ze komen vooralsnog uit op 705. 
Daarnaast willen ze dertig zetels gebruiken voor Europese kieslijsten. Nederland blijft tegen deze plannen. 
Wie krijgen er zetels bij?
Het voorstel 
  • Frankrijk        79  (plus 5)
  • Italië              76  (plus 3)
  • Spanje           58  (plus 4)
  • Polen             53 (plus 2)
  • Roemenië      33 (plus 1)
  • Nederland     29 (plus 3)
  • Zweden         21 (plus 1)
  • Oostenrijk     19 (plus 1)
  • Denemarken 14 (plus 1)
  • Finland           14 (plus 1)
  • Slowakije        14 (plus 1)
  • Ierland            13 (plus 2)
  • Kroatië           12 (plus 1)
  • Estland             7 (plus 1)

Vredesgesprekken stil na moord
De echo van de moord op de Kosovaars-Servische politicus Oliver Ivanovic in Mitrovica (Kosovo) deze week, klinkt door tot in Brussel. De moeizame onderhandelingen tussen Servië en Kosovo in Brussel zijn meteen stopgezet. 
Servië wil pas weer praten als de dader gepakt is. Terwijl vrienden van de vermoorde politicus dat het slechtst denkbare scenario vinden.
Oppositieleider Sasa Jankovic, tevens goede vriend van de vermoorde politicus Oliver Ivanovic: “Precies wat Oliver niet zou willen, is het stoppen van de dialoog, omdat deze onderhandelingen het enige licht aan het eind van de tunnel zijn.”
De 64-jarige Ivanovic was in het noorden van Kosovo een bekende politicus. In 2016 werd hij veroordeeld vanwege oorlogsmisdaden tijdens de burgeroorlog. Hij zou namelijk in 1999 opdracht gegeven hebben voor de moord op etnische Albanezen. In 2017 werd Ivanovic in hoger beroep vrijgesproken. Er zou binnenkort een nieuw proces plaatsvinden.

Jankovic: “Oliver mag geen excuus zijn voor degenen die niet willen dat mensen in deze regio vreedzaam samenleven. We moeten praten.”
Vlaggetjesdag in Spanje
En dan opmerkelijk nieuws uit Spanje. Er worden steeds meer Belgische en Nederlandse vlaggen in de jachthavens gesignaleerd. Volgens onze man in Madrid - Rop Zoutberg - komt dat, doordat regels en papierwerk in het noorden van Europa soepeler zijn. De besparing kan iedere vier jaar oplopen tot 1500 euro, berekenen Spaanse bemiddelingsbureaus, die de eigenaren helpen bij het omvlaggen. En dus kiezen de Spanjaarden voor een andere vlag. 
Daarmee is de keuze snel gemaakt, zeggen ze bij marinos.es een van de online bureautjes. Volgens het bureau verschilt het per jachthaven aan de Spaanse zuidkust, maar zou daar inmiddels op 5 tot 15 procent van de schepen de Belgische of Nederlandse vlag wapperen. Regels over de veiligheid liggen in het noorden van Europa anders, meldt Marinos op hun site. Maar ook ouderwetse bureaucratie maken een boot onder Spaanse vlag een stuk duurder.
Hulp bij omvlaggen
Het is niet zo dat Europa geen lijn trekt, zegt Michael Steenhof van de Nederlandse HISWA.
 “Voor plezierjachten tot onder de 24 meter geldt Europese regelgeving. Dan gaat het over eisen die gesteld worden hoe een schip wordt gebouwd, hoe een schip als veilig wordt beschouwd, welke voorwaarden er gelden zodat een boot niet kan omslaan.”
Voor prijzen die beginnen vanaf 270 euro zonder btw helpt het bureau Marino bij het omvlaggen van de Spaanse plezierjachten. Inmiddels zouden zoveel eigenaren van boten vluchten naar Nederland en België, dat het Spaanse ministerie van Verkeer zich nu haast om regels in eigen land te moderniseren.
Steenhof: “De eisen over veiligheid zijn overal anders. In Nederland geldt bijvoorbeeld geen verplichting een maritieme telefoon te hebben, maar dat is niet overal zo.”
Het ministerie kan daar maar beter mee opschieten, want het is een gevaarlijke ontwikkeling, bromt voorzitter Carlos Sanlorenzo van de Spaanse vereniging voor beroepsvaart ANEN
Sanlorenzo: “De tendens is overduidelijk dat meer scheepseigenaren vluchten naar die andere vlaggen. Veiligheid, maar ook inspecties aan boord van schepen gaan eronder lijden. Vergelijk het met oude auto’s die straks zonder tijdige keuring de weg op gaan.”
Brussel in de nacht
Meer nieuws over de EU elke maandagavond op de oude vertrouwde radio. In de rubriek Brussel bij nacht op NPO Radio 1 gaat het deze week over de misrekening van de Nederlandse politiek over de vissers. Tijn Sadée praat u bij met veel fijne historische details.

Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Jeroen Wollaars, Judith van de Hulsbeek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Frank Renout, Arjan Noorlander, Tijn Sadée en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.