Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Ik kwam, ik zag en ik...

Revue
 
Stiekem wil elke politicus een beetje Julius Caesar zijn. Veni, vidi, vici. Ik kwam, zag en overwon.
 

Brussel Inside

1 september · Editie #102 · Bekijk online
Op 1 november begint een nieuwe Europese Commissie en het gevecht over de verdeling van het geld - de nieuwe begroting - is begonnen. En of ze het in Brussel (en Londen) willen of niet: de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Stiekem wil elke politicus een beetje Julius Caesar zijn. Veni, vidi, vici. Ik kwam, zag en overwon. Het is alleen niet elke politicus gegeven. Frans Timmermans won net niet, maar houdt wel grote invloed in de nieuwe Europese Commissie. De Franse president Macron wint momenteel, zo lijkt het, elke discussie.
Boris Johnson droomt van de overwinning. Speelt een riskant spel, maar het kan komende weken ook op een drama voor hem uitdraaien. Politiek gevoel zegt namelijk niet alles. Kijk naar Matteo Salvini. Hij dacht dat alles in kannen en kruiken was, maar staat nu met lege handen machteloos langs de zijlijn.
Blijf ons volgen via @Brusselinside.

De invloed van Timmermans
Wat gaat de Nederlandse Eurocommissaris de komende vijf jaar doen? De aanstaande weken worden de onderwerpen verdeeld tussen de kandidaten en Nederland wil vooral een inhoudelijk aantrekkelijk pakket voor Timmermans. De nieuwe voorzitter van de commissie, Ursula von der Leyen komt zelfs deze week speciaal naar het Catshuis om met premier Rutte over de taken te bespreken.
Het gaat niet alleen om een mooie titel voor Timmermans. Hij mag zich straks weer First Vice President noemen, de vervanger van Von der Leyen als ze afwezig is. Het gaat Nederland vooral om wat hij te doen krijgt. Hoeveel macht er bij de Nederlandse Eurocommissaris terechtkomt.
De afgelopen vijf jaar in de commissie-Juncker hield Timmermans zich bezig met betere regelgeving. Het moest simpeler, geen overbodige wetsvoorstellen meer vanuit Brussel. Dat had tot gevolg dat alle wetsvoorstellen die de andere commissarissen bedachten eerst langs het bureau van Timmermans moesten. Pas als er een stempel van de Nederlander opstond, konden ze verder.
Voor Nederland had dat twee grote voordelen. Om te beginnen werden er minder wetten en regels door de commissie bedacht, maar Nederland wist -via Timmermans - ook wat er speelde, welke plannen er aankwamen, zodat de politiek zich daarop kon voorbereiden.
Bij de onderhandelingen over de taken van de nieuwe Eurocommissarissen hoopt Nederland weer een post te krijgen waar alles samenkomt. Het kabinet wil dat Timmermans de portefeuille klimaat en energie gaat doen. Niet zozeer dat hij praktisch regels gaat bedenken hoe de EU-landen aan de verschillende doelstellingen kunnen voldoen, maar dat hij kijkt als coördinator of de verschillende afdelingen elkaar niet tegenwerken. Maar de allerbelangrijkste reden is dat er een nieuwe toets komt voor alle nieuwe wetten en regels die de commissie bedenkt. Zijn de plannen duurzaam genoeg? De zogenoemde duurzaamheidstoets.
Woorden als ‘afrekenbaar’ en 'zo maak je er echt werk van’, vallen veelvuldig, tijdens de onderhandelingen. En dan heb je zo'n toets nodig en iemand die dat in de gaten houdt: oftewel Timmermans. Als hij dat gaat doen, heeft Nederland opnieuw een informatievoorsprong, omdat net als eerst alle informatie via het bureau van de Nederlandse Eurocommissaris loopt.
Hoe verlopen de gesprekken verder?
De verdeling van de onderwerpen is altijd lastig. Geen enkel land wil opgescheept worden met een commissaris die alleen gaat over een onderwerp als meertaligheid. Bovendien moet gekeken worden naar de machtsverhoudingen tussen oost- west en zuid en ook nog eens naar de verdeling over de verschillende partijen.
In de voorlopige plannen van Von der Leyen komt er een soort kernkabinet, waarvan de commissarissen allemaal de titel vicevoorzitter (Vice President) mogen dragen, waarbij de sociaaldemocraten en de christendemocraten ieder twee commissarissen krijgen, de liberalen één en de groenen ook één.
Daar is nog gedoe over, omdat de liberalen (ReNew) het liefst twee kandidaten hebben en niet snappen, waarom er per se een vertegenwoordiger van de groenen in dat kernkabinet moet.
En verder wil Von der Leyen dat de leden van dat kernkabinet meer macht krijgen. Nu mogen ze niet zomaar andere Eurocommissarissen aansturen, dat moet veranderen. De communicatie moet niet meer via stroperige ambtelijke procedures lopen, maar rechtstreeks, waarbij de vicevoorzitters meer politieke aanwijzingen kunnen geven.
De gesprekken over de verdeling van de portefeuilles gaan de komende dagen verder. Over een paar weken moet de lijst met namen naar het Europees Parlement waar de juridische commissie gaat onderzoeken of de kandidaten geschikt zijn; of er geen sprake is van belangenverstrengeling of strafbare feiten die in het verleden zijn gepleegd.
De hoorzittingen zijn dan tussen 30 september en 8 oktober.
Komende woensdag is er trouwens al wel een andere hoorzitting. Dan komt Christine Lagarde naar het Europees Parlement. De nieuwe voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) wordt ’s ochtend gehoord door de commissie Economische Zaken en later op de dag wordt er over haar kandidatuur gestemd.
De nieuwe Europese leider
En met de naam van Lagarde zijn we aangeland bij de man die bij alle grote nieuwsonderwerpen deze zomer een hoofdrol speelde. Of het nu ging om de branden in het Amazonegebied, de benoeming van nieuwe topvrouwen bij het IMF of de Europese Commissie, of de politieke crisis tussen Iran en de Verenigde Staten; overal bemoeide de Franse president Macron zich mee.
Natuurlijk pakt hij de ruimte die andere leiders laten liggen. Bondskanselier Merkel is op haar retour en heeft thuis veel problemen (zie verderop in deze nieuwsbrief). De Britse premier Johnson is niet alleen nieuw, maar kent maar slechts één groot onderwerp: brexit. En de andere Europese grootmacht Italië heeft een regeringscrisis.
Natuurlijk hebben sommige landen daar last van. Nederland kwam de ambities van Macron tegen bij de benoeming van de nieuwe voorzitter voor de Europese Commissie, waar Timmermans het moest afleggen tegen Von der Leyen, de kandidaat van de Franse president. En ook Jeroen Dijsselbloem werd uiteindelijk, ondanks Duitse steun, niet de Europese kandidaat voor het IMF, omdat Macron op die post liever iemand uit Oost-Europa had.
Hij droomt van een renaissance in de Europese politiek. Stelt hoge doelen, zoals een Europese begroting, en is bezig om met veel elan de nieuwe grote leider onder de EU-leiders te worden.
Guy Verhofstadt
Impressive display of power & diplomacy by @EmmanuelMacron at the #G7Biarritz, who didn't shy away from the big challenges of our time on Iran, #AmazonRainforest & China. Important not to forget Russia was suspended for the illegal annexation of Ukraine's #Crimea, which continues https://t.co/bXPFdkDZkG
1:18 PM - 26 Aug 2019
En zoals bij alle leiders zijn er bewonderaars en scherpe critici. Guy Verhofstadt behoort duidelijk tot de bewonderaars.
Of Macron inderdaad de nieuwe informele leider van de EU kan worden, zal vooral de komende maanden blijken. De klok tikt, zoals de eveneens Franse brexit-onderhandelaar Barnier zegt. Nog precies twee maanden en dan moet brexit een feit zijn. De Britse premier Johnson hoopt dat hij tijdens de EU-top van half oktober kan onderhandelen over de voorwaarden waaronder het Verenigd Koninkrijk de EU gaat verlaten. Zijn belangrijkste tegenstander zal Macron worden. De president die geen gewone president wil zijn, maar zichzelf lijkt te zien als Jupiter, de Romeinse oppergod. En die graag wil dat de knoop in de maag van de EU-leiders, die brexit heet, snel verdwijnt.
Macron droomt ervan om na de EU-top te kunnen: ik kwam, ik zag en ik overwon alle problemen.
De klok tikt dus....
Die top, half oktober, lijkt het grote moment te worden waar zowel Boris Johnson als de rest van de EU naar toewerken. Johnson hoopt dat er dan eindelijk op het hoogste niveau onderhandeld kan worden. Dat hij deals kan sluiten met Macron, Merkel en Rutte, volgens het aloude principe dat de EU pas in beweging komt als de deadline al is verstreken.
Tot die tijd horen we van iedereen dat het onmogelijk is en dat Johnson, enigszins onvriendelijk gezegd, gewoon bij het kruisje moet tekenen. Totdat het zover is, kijkt iedereen de kat uit de boom en laten ze de Britten onderling bekvechten over wie het voor het zeggen heeft: het parlement of de regering.
Wel wordt er weer gepraat tussen de onderhandelaars van de EU en Londen. Opnieuw wordt er naar woorden gezocht om het maar geen backstop te noemen: extra verklaringen waarin de Britten de zekerheid wordt gegeven dat ze niet eeuwig gevangen zitten in EU-afspraken.
Alle hoop is gevestigd op de nieuwe brexit-onderhandelaar David Frost. Hij moet de komende weken samen met de Europese onderhandelaars met iets nieuws komen, een tekst waar de leiders zich tijdens de top over kunnen buigen. Voorwaarde is wel dat het akkoord overeind blijft, de grens tussen Ierland en Noord-Ierland geen harde grens wordt en de interne markt er ook geen last van heeft.
En met die tekst, die er dus nog niet is, wil Johnson onderhandelen. EU-onderhandelaar Barnier laat weten, terwijl hij de hoofdsteden bezoekt, dat hij wel wil praten. Mits……
Michel Barnier
In Copenhagen today. Good meetings w/ @Statsmin Mette Frederiksen and foreign Minister @JeppeKofod. #EU27 always ready to examine UK proposals, as long as they are compatible w/ Withdrawal Agreement, GFA and integrity of Single Market. https://t.co/rAiFGyWL8e
2:51 PM - 28 Aug 2019
Michel Barnier
In Warsaw today for a good meeting w/ PM @MorawieckiM & Minister Konrad Szymanski. The EU is waiting for legally operative solutions from the UK that are compatible w/ the Withdrawal Agreement. https://t.co/YfpIiYH25L
9:33 PM - 29 Aug 2019
Maar de ogen zijn de komende dagen toch vooral gericht op Londen zelf. Er zijn drie scenario’s:
Overnemen van de regie
Het parlement wil proberen om de controle over de agenda van het Lagerhuis over te nemen. Als dat lukt kan het parlement ook een wet indienen die een no deal-brexit kan blokkeren. Probleem is wel dat wetsvoorstellen door het Lagerhuis en het Hogerhuis moeten worden aangenomen. De tijd is de belangrijkste tegenstander van deze optie.
De andere macht inroepen
Oftewel de rechterlijke macht. De rechter moet dan uitspreken dat de pogingen van premier Johnson om het parlement buitenspel te zetten niet wettig zijn. Nadeel is dat de no deal-brexit op geen enkele manier wordt tegengehouden via deze route.
Naar huis sturen
Gewoon een motie van wantrouwen. Zeer kansrijk aangezien de meerderheid van het kabinet maar één zetel bedraagt en er ook bij de Conservatieve Partij veel politici zijn die zo boos zijn dat ze wel willen meestemmen. Grootste probleem is daarna: wie gaat het land dan leiden? Niet iedereen staat te trappelen van enthousiasme als Labour-leider Corbyn premier wordt.
In de steek gelaten
Matteo Salvini
#Conselve (Padova), GRAZIE!!!
Nessun ministero, nessuna poltrona potrà mai valere quanto il vostro affetto e la vostra voglia, che è la mia, di restituire orgoglio e futuro al nostro Paese!
Tra poco seguitemi in diretta! https://t.co/ecOjtZtuOK
8:36 PM - 30 Aug 2019
Vergeleken bij Londen is de politieke crisis in Italië heel overzichtelijk. Onze man in Rome Mustafa Marghadi over de man die kwam, zag en verloor.
Het zijn niet bepaald de gelukkigste dagen in het leven van Matteo Salvini. Zijn vriendin heeft het uitgemaakt. Ze zou verliefd zijn geworden op een oud-deelnemer aan Temptation Island Italië. Niet per se iemand die je zou verwachten bij de dochter (want dat is ze) van een partijfinancier van Silvio Berlusconi. Hoe dan ook blijft Salvini alleen achter.
Oh ja, en hij heeft de grootste nederlaag geleden is zijn politieke loopbaan. Ook niet onbelangrijk. 
Was het hoogmoed?
Want in de dertig jaar dat hij politiek bedrijft (hij begon zijn loopbaan bij de Lega al op zijn 17e) heeft zijn instinct hem nooit in de steek gelaten. Maar nu, nu hij zijn grootste coup wilde plegen door het kabinet te laten vallen om zelf premier te worden, onderschatte hij zijn tegenstanders van de Vijfsterrenbeweging en de Democratische Partij (PD). Twee partijen die je niet snel bij elkaar zou verwachten, zetten Salvini buitenspel om zelf een relatie te beginnen. Ik zie een patroon.
Overal wordt Salvini nu de grond in geschreven, maar dat laat hij niet zomaar gebeuren. Hij slaat om zich heen door een complot uit Brussel te suggereren, terwijl zijn rivaal premier Conte de hemel in wordt geschreven als grote winnaar. Maar in de persoonlijke- en partijpeilingen gaat Salvini onderuit. Nog maar 31,9 procent van de Italianen heeft vertrouwen in hem. 
Is Salvini daarmee afgeschreven?
Op korte termijn moet hij even terug het hok in. Als de formatie van de links-populistische regering lukt, is zijn beweging niks meer dan een oppositiepartijtje met 17 procent van de zetels in het parlement. Maar dan moet die formatie dus eerst nog even lukken. 
En het is absoluut niet gezegd dat de waarschijnlijk nieuwe regering stabieler zal zijn dan de huidige. Als historische vijanden gaan de Vijfsterrenbeweging en PD al sinds de onderhandelingen rollebollend over straat en dat zal niet veranderen als ze op het pluche zitten. Het meest heikele punt zal naar alle waarschijnlijkheid migratie zijn. De Vijfsterren hebben de strenge antimigratiewetten van Salvini in het parlement gesteund en de PD wil er vanaf. 
Het zijn de wetten die Salvini populair hebben gemaakt en hij kan vanaf de zijlijn toekijken en alle keuzes van het nieuwe kabinet van hoon voorzien. De oppositierol heeft hem altijd wel gelegen, dus hij krijgt de kans om zijn verloren steun te herwinnen.  Daarnaast is zijn partij Lega ondanks alle verliezen in de peilingen, nog steeds de grootste van het land. Als deze coalitie klapt, staat hij nog steeds in poleposition om premier van Italië te worden. 
Dus ja, hij is eventjes niet meer het liefje van het Italiaanse volk. Maar hij is overtuigd om haar terug te winnen. Op 19 oktober wil hij een demonstratie organiseren tegen de vorming van de nieuwe regering. Dan is hij tussen duizenden van zijn supporters, waar hij de liefde vast weer terugvindt. 
Waarom wint de AfD in Oost-Duitsland?
De oude DDR gaat vandaag naar de stembus. Er zijn verkiezingen in twee Oost-Duitse deelstaten, Saksen en Brandenburg, en daar wordt met spanning naar uitgekeken, vooral omdat de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland er weleens de grootste zou kunnen worden. Winnen gaan ze sowieso laat onze Duitse correspondent Judith van de Hulsbeek weten.
Uit landelijke, Europese en gemeenteraadsverkiezingen is al gebleken: de AfD is in het oosten - in de deelstaten die tot 1990 de DDR waren - veel populairder dan in het Westen. In de Duitse media is de zoektocht naar de redenen daarvoor al een tijdje gaande. Ook wij reisden naar het oosten en spraken met meerdere mensen die op de AfD gaan stemmen, overwegen dat te doen, of in hun omgeving horen waar de onvrede in zit. Als reden voor hun stem wordt vaak de ‘vluchtelingenpolitiek van Merkel’ genoemd en een daarmee samenhangend gevoel van onveiligheid, maar ook de verschillen die er dertig jaar na de val van de muur tussen Oost- en West-Duitsland nog steeds zijn, spelen een rol.
Kathleen Wendland
Een aantal persoonlijke verhalen: 
Kathleen Wendland: 
“Bij ons op het platteland zijn in de afgelopen dertig jaar veel winkels gesloten. Supermarkten, bakkers, slagers.“
"Ik rijd met onze mobiele slagerij naar de mensen toe. In de dorpen wonen veel ouderen die niet meer zelf durven of kunnen rijden, voor hen zijn wij vaak de enige mogelijkheid zelf inkopen te doen. Ook zijn ze blij met de aanspraak. Over politiek gaat het niet vaak, maar je merkt wel dat de mensen bang zijn dat het nog slechter wordt. Daarom kiezen ze nu een andere partij dan waar ze eerder op stemden.” 
Kirstin Jesse, Sandra Christoph (en baby):
“Veel van onze vrienden zijn naar het westen verhuisd, omdat ze hier geen goede baan konden vinden. Het is heel belangrijk dat er meer werk komt.”
“Er is hier voor de jeugd ook niks te doen. Een bioscoop of een mooi zwembad, daar zou de stad voor moeten zorgen. Maar ik geloof dat de AfD vooral veel stemmen krijgt omdat er na 2015 zoveel buitenlanders naar Duitsland zijn gekomen. Ze zouden zich meer moeten aanpassen.” 
Gerd Lesche:
"Het is een schande wat de jonge mensen hier verdienen.”
“Als je als jong mens een bestaan op wil bouwen, heb je in Brandenburg niets te zoeken. Die lonen liggen hier veel lager dan in het westen. Je zou wel gek zijn als je hier voor veel meer geld hetzelfde werkt gaat doen.” 
Inge Heinrich: 
“Mijn dochter heeft twintig jaar in Leipzig gewoond en verhuist nu terug naar ons dorp, omdat ze zich in de stad niet meer veilig voelt. Ja, inderdaad, door alle asielzoekers.“
"Nu hoop ik dat ze hier ook haar draai vindt, dat ze werk vindt. Ik hou van mijn heimat en ik wil dat die ook hetzelfde blijft voor mijn kinderen en kleinkinderen. Ik denk dat de AfD daar de juiste partij voor is. In de gevestigde partijen geloof ik niet meer, die hebben dertig jaar de tijd gehad.”

Soja voordeeltje
Soja wordt in Nederland goedkoper door de handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten. Het is een van de gevolgen van de ruzie tussen de twee handelsblokken. Deze week worden extra heffingen op Amerikaans soja van kracht, ingesteld door China.
De soja-export van de Verenigde Staten naar China is afgelopen jaar al gehalveerd. De Braziliaanse soja voorziet nu in een deel van de Chinese behoefte. Gevolg is wel dat de prijs van de Braziliaanse soja is gestegen.
En dat heeft gevolgen voor Nederland, aangezien veel van de sojabonen in ons land uit Brazilië kwamen. Het is nu voor de Nederlandse handelaren aantrekkelijker om soja uit het land van president Trump te halen. Vorig jaar is volgens cijfers van ABN Amro de Nederlandse invoer van Amerikaanse soja met 49% gestegen, terwijl de invoer van Braziliaanse soja met ruim 12% daalde.
De soja-oogst in de Amerikaanse Midwest, waar veel Trump-aanhangers wonen, begint de komende weken.
En verder...
…is Manfred Weber, de man die voorzitter van de Europese Commissie wilde worden, maar door Macron werd tegengehouden, weer aan het werk. Geen nieuwe baan dus, wel een nieuw uiterlijk. Met baard.
Manfred Weber
Back to work in #Brussels this week and meeting with @GabrielMariya @VDombrovskis @PhilHoganEU to prepare for the weeks ahead in the @Europarl_EN. Looking forward to continuing working with our great @EPP team inside the @vonderleyen @EU_Commission! @EPPGroup https://t.co/2nQuRP61b0
3:52 PM - 27 Aug 2019
…neemt het verzet tegen windmolens in heel Europa toe. Lees hier een verhaal over weerstand in Duitsland, Polen en Ierland. Hier over Nederlands verzet. En hier over de toegenomen juridische procedures tegen windmolens in België.
…doet het Europees Hof deze week uitspraak over Dalligate. Het gaat over de Maltezer Eurocommissaris Dalli die zich in 2012 zou hebben laten omkopen. Als het Zweedse bedrijf Swedish Match zestig miljoen euro op tafel zou leggen, zou hij wel met ze hebben willen praten over de nieuwe tabakswetgeving die er aankwam. Daarvoor zijn nooit harde bewijzen gevonden, maar Dalli nam wel ontslag . Het Hof buigt zich nu over hoe de bewijzen, die tot het ontslag van Dalli hebben geleid, zijn verzameld. De vraag is of de EU-anti-fraudedienst OLAF gebruik heeft gemaakt van illegale afluisterpraktijken.
Paris Match
Après Melania, Donald Trump a droit à sa statue en bois en Slovénie https://t.co/wQvfn2bmdR https://t.co/2n3R6BSque
10:39 AM - 30 Aug 2019
…heeft Donald Trump nu een beeld in Slovenië in de buurt van hoofdstad Lubljana. Het bijna acht meter hoge kunstwerk is bedacht en uitgevoerd door architect Tomaz Schlegl en lijkt een beetje op het Vrijheidsbeeld in New York. De bedenker zegt dat het werk is bedoeld als statement tegen populisme.
Volgens hem zit er een mechanisme in de houten structuur waarmee de gezichtsuitdrukking veranderd kan worden. “Doordeweeks kijkt hij vrolijk, maar in het weekend ziet hij er heel eng uit.” Volgens Schlegel staat dat symbool voor hoe hypocriet populistische politici zijn.
…staat de werkgelegenheid bij automotivebedrijven in Nederland, België en Duitsland steeds meer onder druk. Bij VDL Nedcar verdwijnen 600 banen. De Oostenrijkse staalmaker Voestalpine gaat afslanken, onder meer in Nederland, vanwege de crisis in de Duitse auto-industrie. Bij Opel gaan mensen korter werken en bij Punch Powertrain in het Belgische Sint-Truide, waar ze versnellingsbakken maken, moeten 200 mensen vrezen voor hun baan.
…is er gasnieuws uit Cyprus. Het eiland schakelt versneld over op gas. De regering investeert extra in de omschakeling van energie, nu wordt het nog opgewekt met veel vervuilende diesel. Een deel van de nieuwe gasinstallaties wordt gefinancierd via de EU.
En maandagavond is er weer de rubriek Brussel bij Nacht op de radio. Tijn Sadeé is de verteller van dienst en hij laat zijn licht schijnen over het nieuwe Europese seizoen. Omstreeks 23.30 op NPO radio 1.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.