Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Het masterplan

Revue
 
Een beetje ingeklemd tussen het christelijke en orthodoxe Paasfeest een kleinere nieuwsbrief. In Brus
 

Brussel Inside

8 april · Editie #30 · Bekijk online
Europa is in beweging, maar wat speelt er echt? Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt iedere week, samen met zijn collega’s in de Europese hoofdsteden, de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Een beetje ingeklemd tussen het christelijke en orthodoxe Paasfeest een kleinere nieuwsbrief. In Brussel is het vakantie, maar Hongarije stemt. In Finland zijn er plannen voor een nieuwe grote spoorlijn en Zweden en de Baltische Staten maken zich zorgen over grote Russische oefeningen. 

Orban en het masterplan
Hongarije gaat vandaag naar de stembus
Een vijandbeeld en een thema dat angst zaait: voor Viktor Orbán is dat hét recept om de Hongaarse verkiezingen van vandaag te winnen. De oppositie kan nauwelijks een vuist maken en de grootste kanshebber om de machine van Orbán te ontregelen, de partij Jobbik, heeft de geur van een fascistisch verleden om zich heen hangen, waardoor met name linkse kiezers gemengde gevoelens hebben om daar op te stemmen. NOS-correspondent Mitra Nazar over de voorspelde overwinning.
Er is weinig twijfel in Hongarije dat Viktor Orbán na de verkiezingen kan blijven doorregeren. Zijn rechts-nationalistische partij Fidesz staat op flinke winst in de peilingen. En dat allemaal dankzij een campagne met maar twee grote thema’s: Migratie en George Soros. Critici vinden het een gevaarlijke haatcampagne.
Daar komen de migranten
Op iedere straathoek duikt het gezicht op van de bekende Hongaars-Amerikaanse filantroop en multimiljonair George Soros. Op billboards langs de snelweg, in bushokjes en zelfs langs de toeristische rivierkade in het centrum van Boedapest. Soros is op die posters gefotoshopt tussen oppositieleiders, heggenscharen en prikkeldraad. Alsof ze op het punt staan het door Orban neergezette hek door te knippen. De boodschap: Soros en de oppositiepartijen werken samen aan een groot plan om massa’s migranten Europa binnen te laten.
“Soros wil Europa overstromen met migranten!”, roept een oudere man die zich voorstelt als Kornél, bij een door Fidesz georganiseerd rockconcert in een buitenwijk van Boedapest. “Ze willen het hier cultureel gemengd maken, daar moeten wij niks van hebben”, zegt de man naast hem. “Wij zijn hier christenen, zij zijn niet zoals wij.”
Soros is het mikpunt van de anti-migratiecampagne die al begon in 2015, toen de vluchtelingencrisis op het hoogtepunt was. Duizenden migranten en vluchtelingen trokken toen dagelijks door Hongarije op weg naar West-Europa. Orbán reageerde met harde maatregelen en de bouw van een hek aan de zuidgrens. Inmiddels zijn er nauwelijks migranten en vluchtelingen meer in Hongarije.
Volgens de Orban-regering gebruikt Soros zijn miljarden om politieke besluitvorming te beïnvloeden, in Hongarije maar vooral ook in Brussel. Er wordt gevreesd dat er een zogenaamd Soros-plan bestaat, een plan voor een Europa zonder grenzen en vol migranten.
Zoltan Kovacs, woordvoerder van de regering: “Hij heeft duidelijk uiteengezet hoe hij wil dat de migratieproblematiek wordt behandeld. We zien zijn visies al terug in verscheidene voorstellen in Brussel. We moeten de plannen en konkelarij van Soros en zijn organisatie een halt toe roepen”.
George Soros’ Open Society Foundation steunt wereldwijd non-gouvernementele organisaties die opkomen voor minderheden en kritisch zijn op autoritaire regimes. In zijn geboorteland Hongarije richtte Soros ook een internationale universiteit op. De Centraal Europese Universiteit (CEU) werd vorig jaar met sluiting bedreigd, waarna in Boedapest grote anti-regeringsprotesten uitbraken.
Terwijl Orbáns anti-Soros- en anti-migratie campagne vruchten afwerpt in de peilingen, is er ook bezorgdheid over de invloed ervan op de jongste generatie Hongaren. In een pamflet beschrijft een kinderrechtenexpert wat de effecten zijn van haatdragende campagnetaal op kinderen. 
Szilvi Gyurkó (kinderrechtenexpert): “Kinderen kopiëren wat ze horen, ze zeggen dat Soros de duivel is en dat migranten gevaarlijk zijn, zonder dat ze weten wat het betekent, of wie Soros is.” 
Omdat Orbán stevige grip heeft op de media met het grootste bereik in Hongarije, krijgt de campagne van zijn partij de meeste ruimte op radio, televisie en in kranten. “Het is gevaarlijk als kinderen maar één kant van het verhaal horen over thema’s als migratie,” aldus Gyurkó. “Vooral als de toon alleen maar negatief is vol zit met stereotypen en haat.”
In Europa worden de verkiezingen met argusogen gevolgd. Komende week presenteert GroenLinks Europarlementariër Judith Sargentini een kritisch rapport over de situatie in Hongarije. 
Nog een masterplan
Russische militairen tijdens een parade
Bestaat toeval in de internationale politiek? Deze week waren de drie leiders van de Baltische Staten op bezoek bij de Amerikaanse president Trump. De banden werden nog eens stevig aangehaald. De landen hebben hun defensie op orde en rekenen op het Westen voor het geval er een aanval komt. De Litouwse president twitterde er vol trots over. 
Dalia Grybauskaitė
Strategic alliance between #USA and #BalticStates: ironclad
commitment
to Article 5 & renewed partnership for common values, security & shared
vision. W/ @realDonaldTrump https://t.co/FxOxhngEbd
7:45 PM - 3 Apr 2018
Vlak na het bezoek begonnen de Russen een oefening op de Oostzee. Er wordt van alles getest langs de kusten van de Baltische Staten, Finland en Zweden. Onze Scandinavië-correspondent Rolien Créton bericht over dit vreemde toeval. 
De Zweden keken deze week nerveus toe hoe de Russen een militaire oefening vlakbij de Zweedse kust hielden. De Russen trainden met hun luchtafweergeschut vanaf oorlogsschepen in de Oostzee. Maar wat en waarmee er precies werd getraind, bleef voor de Zweden onduidelijk.
Onvoorspelbaar
Het was flink schrikken voor de Zweden toen de Russen de oefening bij de Zweedse kust eind vorige maand aankondigden. Het oefenterrein op zee ligt op slechts 56 kilometer verwijderd van de Zweedse stad Karlskrona aan de Oostkust, net buiten de Zweedse territoriale zeegrens. Dit zijn internationale wateren, maar het luchtruim valt onder verantwoordelijkheid van Zweedse autoriteiten. En dus probeerde Zweedse luchtdefensie raketten in de gaten te houden en moesten Zweedse vliegtuigen en ferry’s worden omgeleid.
Het was de eerste keer dat Rusland ervoor koos om zó dicht bij de Zweedse kust te oefenen. Behalve in Zweden werd er ook bij de Poolse en Letse kust getraind. Donderdag bracht de Russische defensie een filmpje naar buiten, met daarop oorlogsschepen, luchtdoelraketten met kort en lang bereik en helikopters die vanaf de schepen opstegen. Het filmpje was slechts een glimp van de oefening en riep nog meer verwarring op. Zoals de vraag of de schepen uit het filmpje überhaupt wel in de Oostzee voeren. De onduidelijkheid rondom de oefening is volgens de Zweedse defensiedeskundige Fredrik Westerlund precies wat Rusland wil bewerkstelligen: 
Defensiedeskundige: “Het draagt bij tot groeiende speculaties over de inhoud en het doel van de oefening. Deze onvoorspelbaarheid verslechtert de relatie met de buren van Rusland. Maar voor Rusland betekent het juist winst voor hun defensie.”
De Zweedse luchtdefensie werd in de afgelopen jaren meerdere keren te kijk gezet. Zweden heeft na de Koude Oorlog drastisch bezuinigd op defensie en nauwelijks meer een leger van betekenis. Al eerder braken Russische gevechtsstraaljagers het Zweedse luchtruim, zonder dat dit door Zweden werd opgemerkt. Nu waait er in Zweden een nieuwe wind: er wordt opnieuw in defensie geïnvesteerd, de dienstplicht wordt ingevoerd en tienduizenden schuilkelders worden afgestoft en gerenoveerd. 
De spoorlijn
De stad Kirkenes bekend van het Noorderlicht
We blijven nog even in Scandinavië. 
Het moet het Noordelijkste treinstation van Europa worden: Station Kirkenes. Finland wil namelijk een trein aanleggen van Rovaniemi  naar de Noorse stad. Daarmee verliest het Noorse Narvik het predikaat van meest Noordelijke treinstation.
Als alles volgens plan gaat moeten in 2030 de treinen gaan rijden tussen Finland en Noorwegen. Het is niet alleen een toeristisch leuk feitje, maar vooral geopolitiek van belang.
Minister Berger (Finland): “We krijgen een rechtstreekse verbinding met centraal Europa.”
In de Finse plannen komt er ook nog een tunnel bij die Finland verbindt met Estland. De nieuwe verbinding tussen de Estse hoofdstad Talinn en Warschau moet volgens schema in 2016 klaar zijn. 
Het nieuwe eindpunt in Noorwegen ligt op nauwelijks 15 kilometer van de Russische grens en aan de nieuwe Noordelijke zeeroute. Door de opwarming van de aarde wordt het wellicht mogelijk om via de Noordelijke ijszee naar Azië te varen, hoewel niet iedereen daar van overtuigd is
Er komt in ieder geval een pijplijn
Finland heeft deze week trouwens ook toestemming gegeven om Nord Stream 2 pijpleiding aan te leggen. In totaal loopt 374 kilometer pijp over Fins grondgebied.
Tegenstanders van de aanleg hopen dat Denemarken, dat ook toestemming moet geven omdat een deel van het trace over Deens grondgebied loopt het project dwarsboomt. 
Duidelijk geen masterplan
De Italiaanse president
De partijen in Italië hebben zich in een gordiaanse knoop gedraaid. Afgelopen week begonnen de verkenningsgesprekken voor de vorming van een nieuwe regering. President Mattarella wist van tevoren al dat dit slecht een begin was. Onze man in Rome Mustafa Marghadi over koffie drinken bij de president. 
Mustafa Marghadi
Dag 2 van de verkenningsgesprekken. We zijn nog geen stap verder. Wat wel duidelijk is: President Mattarella heeft op z’n minst een tweede verkenningsronde nodig heeft. Neemt van iedereen afscheid met: “We zullen elkaar zeker weer zien.” https://t.co/6pRrzOUs1D
11:47 AM - 5 Apr 2018
Zelfs de president moet verbaasd zijn geweest over hoe moeilijk het gaat worden om uit deze wirwar van tegengestelde belangen en eisen een regering te vormen.
Te beginnen met de Vijfsterrenbeweging. Die stelde zichzelf open om met de anti-migratiepartij Lega samen te werken. Maar onder geen enkele omstandigheid met Berlusconi. De man die met zijn partij voor alles staat waar de anti-establishmentpartij niet voor staat.
De Lega wil ook wel met de Vijfsterren in zee, alleen onder geen omstandigheid zónder Berlusconi. Leider Matteo Salvini wil de centrumrechtse coalitie intact houden omdat hij daarmee het grootste blok vormt in een eventuele regering en daarmee premier kan worden. De Vijfsterrenbeweging mag meedoen, maar wel als kleinere partner van het grote centrumrechtse blok met Berlusconi.
Maar ondertussen haalde Berlusconi weer snoeihard uit naar de Vijfsterrenbeweging.
Berlusconi: “Nooit zal ik met  deze rebellen en paupers in zee gaan.”
Uiteraard omdat zij het corrupte systeem willen omgooien waarin hij groot is geworden. Dus als centrumrechts wil regeren moet het naar een andere partner op zoek, want een Vijfsterren-huwelijk lijkt onmogelijk.
Wanhopig kijkt de Vijfsterrenbeweging dan maar naar de huidige regeringspartij PD. Tijdens de campagne hadden ze de socialisten voor corrupte dieven uitgemaakt, maar in hun drang om eindelijk te regeren zijn de Vijfsterren meer en meer bereid hun principes opzij te zetten. De PD is na de forse nederlaag echter nog steeds vastbesloten om in de oppositiebankjes te zitten.
Snapt u het nog?
Als u halverwege dit verhaal de draad kwijt bent geraakt, moet je nagaan hoe president Sergio Mattarella zich moet voelen. Die moet het begin van dat draadje vinden en kijken of de gordiaanse knoop niet ergens nog te ontwarren valt. En anders moet hij voor volgend voorjaar nieuwe verkiezingen uitschrijven. Niemand heeft daar zin in, dus de president doet zijn best om eruit te komen. En dat kost tijd. Volgende week gaan alle partijen weer bij de president op de koffie.
Kleine fittie
Guy Verhofstadt had deze week alle tijd voor twitter. Hij begon zelfs een kleine fittie met de leider van de Europese christendemocraten. Weber deed op tweede Paasdag een oproep.
Manfred Weber
If we want to defend our way of life we must know what determines us. Europe needs a debate on identity and dominant culture. https://t.co/3qbJVysNUi
3:58 PM - 2 Apr 2018
Die oproep schoot de liberale voorman in het verkeerde keelgat. Eenheid in verscheidenheid dat is het motto van de EU, zo noemde hij het en een absurde discussie. 
Guy Verhofstadt
This notion of a "dominant culture" is abhorrent. Quite rightly, the EU's motto is "united in diversity." What we need is tolerance, respect for each other's culture, religious freedom and the #RuleofLaw. https://t.co/ZTB01ggRMn
1:13 PM - 3 Apr 2018
De twee politici hielden het hierbij, maar de vele volgers van beide voormannen waren nog lang bezig met de discussie. 
Nog een rustige week
In Brussel moet deze week het normale leven weer langzaam op gang komen, maar vooralsnog is er niet veel dat wijst op grote activiteit.
In Nederland heeft de Vereniging van Europese Journalisten zich na bijna een halve eeuw op. In de jaren 70 en 80 een toonaangevende club waar veel prominenten langskwamen. 
Verder komt de Europese Commissie met plannen om de consumenten beter te beschermen.
En is er maandagavond weer een Brussel bij Nacht. Tijn Sadée spreekt vanuit Boedapest. 
Volgende week zondag is er weer een nieuwe videobrief Europa deze week. 
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Jeroen Wollaars, Judith van de Hulsbeek, Beau Heimensen, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Frank Renout, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Jade van Doornik en Thomas Spekschoor.

Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.