Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Het mag wat kosten

Revue
 
 

Brussel Inside

21 februari · Editie #170 · Bekijk online
Elke week houden redacteur Aïda Brands, haar collega's van Bureau Brussel en Europese correspondenten je op de hoogte van wat er speelt, gaat spelen of zou moeten spelen in de Europese Unie.

Voor het klimaat is het goed, maar of het voor het economisch herstel er gebaat bij is dat de prijs voor kooldioxide stijgt, is nog maar de vraag.
De verkiezingskoorts stijgt in Nederland, maar leeft het ook elders in Europa? Deze week de Britse blik.
In Catalonië hebben ze de verkiezingen net gehad, daar kun je de onafhankelijkheidskwestie beter mijden, tenminste als je een andere mening hebt.
En Europa heeft meer boefjes nodig die het politieke debat met elkaar aangaan.
De leestijd is ruim een kwartier.
@BrusselInside

Het mag wat kosten
De prijs voor CO2 is aan het stijgen. Bedrijven moeten meer geld op tafel leggen om koolstof te mogen uitstoten. Per ton kost het nu ongeveer 40 euro als je CO2 in het milieu brengt. De gedachte is: hoe hoger de prijs, hoe sterker de prikkel voor bedrijven om de uitstoot terug te dringen.
De huidige recordprijs wordt waarschijnlijk veroorzaakt door speculanten, waaronder enkele hedgefondsen. De afgelopen weken leidde kou, of eigenlijk vooral de behoefte om het binnen lekker warm te hebben, tot een stijging. Elektriciteitscentrales draaien overuren, er is veel vraag naar energie en daardoor ook veel vraag naar extra emissierechten.
Maar de klimaatplannen veroorzaken ook een toenemende vraag naar uitstootrechten. De verwachting is dat de teugels binnenkort worden aangehaald, waardoor er minder emissierechten op de markt komen. Dus kan je maar beter alvast een hoeveelheid daarvan nu al in je bezit hebben.
De stijging komt wel op een lastig moment. Door de coronapandemie is 2020 economisch gezien een rampjaar. Eigenlijk overal ter wereld, en dat zie je dan ook terug in de wereldhandel. Die zakte in april en mei vorig jaar met meer dan 10 procent in elkaar. De in- en uitvoer van de EU werden nog harder getroffen, want die daalden toen zelfs met een kwart ten opzichte van het voorgaande jaar. 
Marko Bos dook voor ons in de cijfers.
De jongste cijfers van het Europese statistiekbureau Eurostat en van ons eigen CPB laten een veerkrachtig herstel zien. Het volume van de wereldhandel lag in december 2020 zelfs iets boven het niveau van eind 2019. En Europa blijft daarbij niet achter.
De uitvoer van goederen naar buiten de EU lag in december 1,5 procent hoger dan in december 2019. Dat neemt niet weg dat de uitvoer, over het hele jaar gerekend, nog behoorlijk bij het niveau van 2019 achterbleef. Zo snel is de abrupte daling van vorig voorjaar niet weggewerkt.
Hoe doen we het?
Om te beginnen de invoer van de EU. Die herstelde wat minder snel dan de uitvoer. Dat heeft gevolgen voor de handelsbalans. Er is een overschot van 217 miljard euro over het hele jaar. Maar er is wel een uitzondering: China.
De invoer daarvandaan kreeg een flinke deuk aan het begin van het jaar, maar uiteindelijk importeerden we vorig jaar zelfs 6 procent meer dan het jaar daarvoor uit China. Het land blijft de werkplaats van de wereld – ook voor mondkapjes en medische hulpmiddelen.
Wie is onze belangrijkste partner?
Daar strijden China en de Verenigde Staten om. De VS staan aan kop als het gaat om de uitvoer van de EU (353 miljard euro in 2020). Gecombineerd met 202 miljard euro invoer uit de VS levert dat een overschot voor de EU op van maar liefst 151 miljard euro in de bilaterale handel.
De handel van de EU met China vormt daarvan bijna het exacte spiegelbeeld: 203 miljard euro uitvoer naar China en 384 miljard euro invoer uit China. Daar heeft de EU dus een tekort van 181 miljard euro.
Op de lijst van belangrijkste handelspartners van de EU staat het Verenigd Koninkrijk op plaats drie.
Wie de Catalaanse onafhankelijkheid niet verdedigt verliest zijn baan
Tomas Macsotay
Tomas Macsotay
Los van de hevige rellen na het vastzetten van rapper Pablo Hasél is het even rustig in Catalonië. Onafhankelijkheidspartijen kregen bij de regionale verkiezingen de meerderheid en zoeken een werkbare formule voor een nieuwe regeringsploeg. Ze liggen behoorlijk met elkaar overhoop, maar ook is het r-woord (referendum) alweer gevallen, hoorde correspondent Rop Zoutberg. 
De Nederlandse docent Tomas Macsotay volgt de regeringsvorming met argwaan. Het Catalaanse nationalisme werkt verstikkend, ervoer hij. Macsotay woont tien jaar in de regio en geeft les op de universiteit Pompeu Fabra.
“In Catalonië komt maar één soort mensen aan het woord. Wie een tegengeluid laat horen staat er alleen voor.”
Macsotay stroopte de mouwen op en startte een opmerkelijk archief dat aanvankelijk ‘Index van Nationalistische Repressie in Catalonië’ heette. Tegenwoordig heet het iets neutraler ‘Audiovisuele Documentatie over het Catalaanse Proces’. 
Het archief moet vooral gemakkelijk toegankelijk zijn voor journalisten en onderzoekers, vertelt Macsotay. “Het zijn documenten uit Spaanse en Catalaanse media over de onafhankelijkheidsstrijd. Je ziet daarin vooral de dynamiek van het nationalisme in Catalonië.” 
Het is volgens hem niet moeilijk via online bronnen aan materiaal te komen, zodat zijn archief verder groeit. Alleen gaat het er wel om al die andere informatie te archiveren, zodat die behouden blijft.
Andere geluiden dringen niet door
Hij merkt keer op keer hoe groot de macht van het Catalaans nationalisme is. Er is maar weinig ruimte voor mensen die de afscheiding niet verdedigen. “Veel mensen zijn bang te zeggen wat ze denken, want dat heeft consequenties. Er zijn voorvallen waarin mensen op hun werk een strafblad kregen omdat ze zich tegen het nationalisme profileerden. Met zo’n intern dossier raakte ze voor een half jaar of langer hun werkplek en salaris kwijt.”
Makkelijk is het zeker niet, ervoer Macsotay. Collega’s schakelen liever snel over op een ander onderwerp dan dat ze willen praten over de gevolgen van het separatisme. “Als je hier woont zie je al snel dat een aantal zaken niet goed gaan. Geschiedvervalsing is normaal geworden. Het is onderdeel van een strategie. Die is er vooral op is gericht de tegenstander van alles naar het hoofd te gooien, zodat je via chantage je doel bereikt.” 
Zijn archief is belangrijk voor hem, maar Macsotay houdt zijn hart vast. “Het gaat niet om mij, ik hou interviews met Spaanse media af en wil mijn werk niet ondermijnen. Ik werk met studenten, heb allerlei professionele relaties binnen en buiten de universiteit. Als ze mijn archief zien kunnen die allemaal verstoren.“
De Britse kijk op onze verkiezingen
What’s causing unrest in the Netherlands? - BBC Newsnight
Vier jaar geleden stonden de Britse media vol over de Nederlandse verkiezingen. Het waren de eerste aansprekende verkiezingen in een EU-lidstaat na het referendum over brexit en gezien het feit dat de PVV ook toen behoorlijk scoorde in de peilingen, wilden veel Britse journalisten weten of een nexit tot de mogelijkheden behoorde. Tim de Wit was ook toen al correspondent in Londen en ziet grote verschillen tussen de manier waarop de Nederlandse verkiezingen toen en nu werden verslagen.
Destijds stuurden BBC en Sky News hun prominente verslaggevers naar Den Haag om live verslag te doen van de verkiezingsavond, maar hun narratief – ‘zou Nederland de volgende kunnen zijn?’- viel al snel in duigen.
Dit jaar is die aandacht duidelijk geringer. Al werden door de rellen van enkele weken geleden de spotlights ineens wel weer op Nederland gericht. Ook in Groot-Brittannië gingen op nieuwsredacties de wenkbrauwen omhoog toen de beelden van rellende jongeren in verschillende steden in Nederland voorbij kwamen. Hoe was dat mogelijk in een land dat bij de Britten toch bekend staat als tolerant, opgeruimd en goed georganiseerd?
De verslaggeving
Een lange reportage van het gerenommeerde actualiteitenprogramma Newsnight van vorige week sprong daarom extra in het oog. De BBC heeft met Anna Holligan in Nederland een goed geïnformeerde correspondent, die vaak vakkundig verslag doet van wat er gebeurt.
Maar op deze reportage klonk in Nederland veel kritiek. Met name omdat Holligan in haar keuze voor sprekers louter koos voor de randen van het politieke spectrum. Ze wilde proberen uit te leggen wat er ten grondslag lag aan de plotselinge uitbraak van rellen. Was het de avondklok? Waren het jongen die het gevoel hadden niet gehoord te worden? Of was het rotzooi trappen uit pure verveling?
Daarbij kwamen zowel Willem Engel als Lange Frans aan het woord. Beiden zijn uitgesproken tegenstanders van de coronamaatregelen en aanhangers van complottheorieën. En namens de politieke partijen kregen Sylvana Simons (Bij1) en Geert Wilders (PVV) de vloer. Meer onafhankelijke duiders kwamen in de reportage niet voor.
De toon van de reportage
“Een stabiel en ordentelijk land, met een reputatie van efficiëntie en compromissen sluiten”, begon Holligan de reportage. Op de klanken van het Wilhelmus zagen we enkele shots van de Amsterdamse grachten en de Keukenhof - de klassieke clichébeelden. Gevolgd door het schrille contrast: de beelden van uitgebrande auto’s en plunderende jongeren.
Simons legt uit dat het beeld van het tolerante Nederland alleen aan de oppervlakte leeft, maar dat de samenleving economisch, sociaal en op het gebied van onderwijs volledig is scheefgegroeid.
anna holligan 🎙
DMs from Dutch correspondents telling me, “these aren’t problems” & offering “journalistic information”. Our @BBCNewsnight report based on interviews with academics, reputable Dutch journalists, real people on streets, plus those who feature in film - exploring one issue in depth https://t.co/6wi8DhDt4c
Daarnaast is in Nederland volgens Holligan het aantal QAnon-aanhangers flink toegenomen en vormen zij een gevaar voor de stabiliteit, iets wat door zowel Wilders als premier Rutte in de reportage wordt tegengesproken. Maar doordat zowel Willem Engel als Lange Frans een podium krijgen wordt die indruk voor de Britse kijker wel gewekt.
Ook veegt Holligan de rellende jongeren en corona-demonstranten op één hoop. Terwijl zij allesbehalve een homogene groep vormen en ook om zeer uiteenlopende redenen de straat op zijn gegaan. Al met al niet een beeld waar iedereen in Nederland zich direct in zal herkennen.
Holligan verdedigde zich op Twitter: “Ik krijg berichten van Nederlandse journalisten die me zeggen dat ‘dit niet de problemen zijn’ en die me journalistieke informatie aan bieden. Onze reportage is gebaseerd op interviews met academici, vooraanstaande Nederlandse journalisten, gewone mensen op straat en degenen die in de reportage voorkomen. Daarmee behandelen we het onderwerp diepgaand.”
De kranten
Wat schrijven de kranten in….. Deze week: Portugal. Het land is sinds 1 januari voorzitter van de EU.
In Expresso een groot verhaal over het coronafonds (de pot van 750 miljard euro). Premier António Costa roept iedereen op om mee te praten over de besteding van het geld. Portugal heeft recht op ongeveer 14 miljard euro.
“We hebben vaccins nodig tegen het virus en vitamines voor onze economie.”
De premier houdt een pleidooi om sterker, duurzamer en efficiënter uit de crisis te komen. Hij benadrukt verder dat het geen van boven af opgelegd plan van de staat is, maar een plan dat Portugal erbovenop moet helpen, waarbij iedereen nodig is.
In de krant JN (Jornal de Notícias), een van de oudste kranten van Portugal, veel aandacht voor de sociale kant van de coronapandemie. Portugal, dat aanvankelijk de dans leek te ontspringen, is zwaar getroffen door het virus. Zo komen er extra laptops voor de scholen, omdat niet alle kinderen de beschikking hebben over een pc. En ook thuiswerkende ouders krijgen extra ondersteuning. Bovendien komt er een pakket maatregelen voor mensen die door de crisis hun baan verliezen.
In Publico, de krant voor de regio’s Lissabon en Porto, gaat het over het internet voor studenten. In Portugal betaalt de staat elke student een bijdrage om online les te kunnen volgen. Maar veel studenten gebruiken hun computer niet alleen om lessen te volgen. Daarom komt er een grens aan het gebruik van het internet door studenten. Wie meer dan 5 GB per maand gebruikt zal in de toekomst trager internet krijgen.
En nu online werken een vlucht heeft genomen is Portugal misschien een prettige plek om vandaan te werken. Op het eiland Madeira proberen ze de nieuwe werknemer, die vanuit huis werkt, te trekken met een speciaal dorp dat van alle digitale gemakken is voorzien.
De economische krant Jornal Economico meldt dat al meer dan 4000 mensen uit meer dan 90 landen geïnteresseerd zijn in een plekje onder de zon. Digitale nomaden noemt de krant ze. Het merendeel van deze mensen komt uit de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Brazilië.
Europese boefjes gezocht
Meer dan tien jaar lang verzorgde de Tweede Kamer een handige nieuwsbrief met veel feiten, agenda’s en aankondigingen van debatten. Er waren koppen als: Groen licht voor spoorpakket? Tabaksrichtlijn in rook op? Vis op menu Landbouwraad.
De griffie van de Tweede Kamer zorgde voor de informatie. “Hoe wijs je belanghebbenden op aanstaande Europese besluitvorming? Dat was de bedoeling”, vertelt oud-griffier Mendeltje van Keulen. “In verschillende zalen aan het Binnenhof worden EU-onderwerpen besproken. Voor wie geen tijd heeft om alle commissies te volgen, maakten we een samenvatting. Deze week: dat debat, in die zaal, daar online. Deze nieuwe voorstellen brengt de Europese Commissie uit, en dit wordt de agenda van het Europees Parlement.”
Maar nu stopt de Tweede Kamer ermee. En toch willen Nederlanders graag meer weten over wie in Brussel wat aan het regelen is, waar Nederlandse bedrijven of beleid voor burgers mee te maken gaan krijgen. Marieke van Doorn deed voor de startup Brusselse Nieuwe onderzoek.
“Van studenten tot pensionado’s, van Eurohaters tot Eurofielen en iedereen die daar tussenin zit: Nederlanders die het nieuws volgen, voelen zich slecht op de hoogte van Europese ontwikkelingen en balen daarvan.”
Ze begint daarom na de zomer een website en een app met elke dag politiek en economisch nieuws, columns en achtergrondverhalen over Nederlanders in Brussel en Europees beleid dat relevant is voor Nederlandse bedrijven en burgers.
“Het overzicht ontbreekt omdat mensen te weinig Europees nieuws zien.” Ze gebruikt een voetbalvergelijking. “Straks weet niemand meer wanneer Nederland speelt in Europa. Als je niet weet hoe laat en tegen wie je club speelt en de opstelling is ook niet bekend, dan haak je af, toch? ”
Bovendien zijn de spelers onbekend. “Lubach had er vorig seizoen een item over: we hebben geen favoriete speler, geen held of boef om te volgen.”
Politici van PVV, PvdA en CDA, zoals André Elissen, Dorette Corbey en Wim van de Camp begeleiden het nieuwe nieuwe platform. En ook voormalig woordvoerder van het Europees Parlement Marjory van den Broeke en Kees Bos (SGP) zijn betrokken bij de lancering van Brusselse Nieuwe.
En verder
Janez Janša
Well, @liliebayer was instructed not to tell the truth, so she quoted mainly “unknown” sources from the extreme left and purposely neglected sources with names and integrity. That’s @POLITICOEurope, unfortunately. Laying for living. https://t.co/AvVrI5mmn3
…..Slaat de Sloveen Janez Janša (zijn land wordt in de zomer voorzitter van de EU) wild om zich heen richting de media. Hij noemt het Sloveense persbureau STA een nationale schande. De publieke omroep is bezig met het verspreiden van leugens. “Er zijn er teveel van jullie”, twittert hij. En hij zegt verder dat Radiotelevizija Slovenija (RTV) verantwoordelijk is voor het verspreiden van het virus. Al eerder waren er kritische rapporten over het beperken van de mediavrijheid in het land. En nu Politico een eveneens kritisch verhaal heeft geschreven beschuldigt hij de journaliste Lili Bayer van leugens. Kijk hier naar de reportage die Saskia Dekkers over Slovenië maakte of lees haar verhaal hier.
….Heeft Guy Verhofstadt, de voormalige leider van de liberale fractie in het Europees Parlement (en oud premier der Belgen), een video gemaakt onder de titel De ongemakkelijke waarheid achter het vaccinatiefiasco in de Europese Unie’. Een knipoog naar de documentaire van Al Gore ooit. Het aantal mensen dat een prik heeft gehad is veel te laag, stelt Verhofstadt, terwijl de meeste vaccins juist in Europa worden geproduceerd.
…..De vraag is ondertussen of de Europese Commissie inderdaad geblunderd heeft. De Britten hebben helemaal geen ander contract en tekenden hun contract pas nadat AstraZeneca het contract met de EU had afgerond. Esther de Lange (CDA) noemt de farmaceut in De Telegraaf een onbetrouwbare tweedehandsautoverkoper. Lees meer hier.
…..Is er gedoe in Slowakije over de verdeling van de Europese landbouwsubsidies. Boeren die minder dan 28 hectare land hebben krijgen voortaan meer uit de Europese ruif, maar dit is tegen het zere been van de grotere boeren. De trekkers zijn gestart om te demonstreren. Maar na een gesprek met de politiek willen de boerenorganisaties nog even wachten in de hoop dat er een oplossing wordt gevonden. Meer hier.
…..Zwelt in Zweden het protest tegen windenergie aan. Er moeten meer windmolens komen en die worden vooral op het platteland gebouwd. In het Zweedse dorp Malung is er fel verzet. Eerder stemde de bevolking al tegen de bouw van de dertig molens van ruim 250 meter hoog. Maar nu de gemeenteraad toch wil instemmen met het nieuwe park wil de actiegroep die tegen de bouw strijdt dat de landelijke overheid het besluit vernietigt. “Bouw de turbines in de buurt van steden, waar ze de stroom nodig hebben”, aldus een actievoerder. Meer hier.
…..Bijt Ryanair voorlopig in het stof. De prijsvechter had de staatssteun die onder meer AirFrance-KLM had gekregen aangevochten. In Frankrijk besloot de overheid vorig jaar om luchtvaartmaatschappijen met een Franse vergunning tot december 2020 uitstel van betaling van een aantal belastingen te verlenen. In Zweden kreeg SAS (de Scandinavische luchtvaartmaatschappij) een speciale garantieregeling. Volgens Ryanair oneerlijke concurrentie. Maar het Europees Gerechtshof in Luxemburg vond het geen probleem. Ryanair gaat in hoger beroep. Meer over de motivering van de Europese rechtbank hier.
…..Terwijl maandag de ministers van Buitenlandse Zaken proberen om sancties te bedenken tegen de Russische president Poetin komen twee naaste medewerkers van de gevangen oppositieleider Alexej Navalny naar Brussel: zijn stafchef Leonid Volkov en Ivan Zjdanov, die leiding geeft aan een anti-corruptiestichting. Ze zijn er op uitnodiging van Litouwen, dat eist dat er harde maatregelen tegen de Russen worden genomen.
…..Heeft de Europese Commissie ook twijfels bij de staatssteun die Hongarije geeft aan de fabriek van Vredestein. Het land moet snel opheldering geven. Meer hier.
…..Is er deze week een leuke lunchlezing (via het web) over bommen en granaten. Oftewel: kan Europa vertrouwen op de Verenigde Staten als het erop aankomt, of moeten de Europese landen een eigen militaire strategie ontwikkelen? Met onder meer oud-minister van Defensie Voorhoeve en Arend Jan Boekestijn (oud-politicus en publicist). Meer hier.
…..In de afdeling creativiteit zonder grenzen de Ierse behoefte aan tandartsen. Een afspraak bij een tandarts in het buitenland is in Ierland een noodzakelijke verplaatsing. Op Tenerife waren de tandartsen dan ook heel verbaasd toen ze opeens een stortvloed aan telefoontjes kregen van Ieren die hun gebit wilden laten controleren. De ‘tandartsroute’ is ondertussen afgesloten door de Ierse regering. Lees meer hier.
…..Is er maandag weer Brussel bij Nacht op NPO Radio 1, om ongeveer 23.30 uur. Wandelen met Frans Timmermans, hoewel ik vrees dat het een pas op de plaats wordt. Sander van Hoorn zal alles in goede banen leiden.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Gerard van den Broek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Mendeltje van Keulen, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Marko Bos.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Aïda Brands met Revue.