Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Het broeit binnen Europese allianties

Revue
 
 

Brussel Inside

4 april · Editie #176 · Bekijk online

Elke week houden redacteur Aïda Brands, haar collega's van Bureau Brussel en Europese correspondenten je op de hoogte van wat er speelt, gaat spelen of zou moeten spelen in de Europese Unie.


Hoewel het in het Europese Parlement deze week zeer rustig was door het begin van het reces, gebeurde er genoeg buiten de deuren.
Er werden nieuwe allianties gesmeed en en oude allianties lijken te breken in de strijd voor meer vaccins.

Nieuwe Europese partij in de maak?
De Hongaarse president Viktor Orban nodigde donderdag de Poolse premier Mateusz Morawiecki en de Italiaanse leider van de LEGA, Matteo Salvini uit voor een gesprek. Met de nodige grandeur ontving Orban zijn ‘trouwe vriend’ Morawiecki en zijn ‘held’ Salvini.
Sinds zijn Fidesz uit de EVP-fractie stapte is de partij in feite wees geworden. De invloed die Orban kon uitoefenen is daardoor vrijwel verdwenen.
Flirten
En daarom is hij een paringsdans begonnen met de LEGA en PiS. Orban wil met deze partijen een ‘Europese renaissance’ beginnen. De partijen zeggen alle drie een alliantie te willen beginnen waar vrijheid, soevereiniteit en christelijke waarden centraal staan.
Het valt te bezien of ze er daadwerkelijk met zijn drieën uitkomen. Want hoewel de mannen lonkend naar elkaar kijken, verschillen ze stellig van mening over Rusland. Bovendien is er eerder gesproken over een alliantie van partijen conservatieve eurosceptische partijen in aanloop van de vorige Europese verkiezingen. Het is echter nooit van zo’n partij gekomen.
Hard to get?
PiS is op dit moment de spil in de fractie van de Europese Conservatieven en Hervormers. De vraag is of de Poolse deze positie willen opgeven voor een nieuwe fractie. En ook binnen de LEGA zijn de meningen verdeeld.
Orban blijft optimistisch en zei afgelopen donderdag dat “er geen onderwerp bestaat waarover we geen akkoord kunnen bereiken”. Het zal waarschijnlijk nog eventjes duren voordat de drie heren in het huwelijksbootje stappen. In mei staat een nieuwe date gepland in Polen en kan Orban nog meer uit de kast halen om de twee heren te verleiden tot het ja-woord.
27 - 3 = 19 + 5 = vaccin-solidariteit in de EU
Door Sander van Hoorn
Oude allianties stonden deze week onder spanning. Oostenrijk dreigde deze week de gezamenlijke aankoop van 100 miljoen doses van het Pfizer-vaccin te blokkeren.
Al weken ligt Bondskanselier Kurz op ramkoers met bijna alle andere lidstaten. Als de Robin Hood van de lidstaten waar de vaccinatiegraad achterblijft verwerd hij in korte tijd tot een paria waar de andere lidstaten omheen moesten om daadwerkelijk solidair te zijn. 
“Wat bezielt Sebastian Kurz”, is één van de meest gehoorde vragen de afgelopen weken in Brussel. Off the record volgen er dan vaak gepeperde antwoorden. De Oostenrijkse roep om solidariteit van de andere lidstaten bij de verdeling van vaccins stuit op onbegrip. Oostenrijk tekende bij de aankoop van vaccins zwaar in op Astrazeneca.
Landen die door de gebrekkige levering van dat bedrijf in de problemen komen, kunnen op steun rekenen van de andere lidstaten, want zoals de Duitse Bondskanselier Merkel eerder al opmerkte: “in feite is de hele EU één epidemiologische zone”. Een land dat achterblijft is in deze redenering ook een probleem voor andere landen.
Solidariteit
Bij de verdeling van een plotseling vervroegde levering van Pfizer van 10 miljoen vaccins, konden die landen op solidariteit rekenen. Landen als Letland, Estland, Kroatië, Bulgarije en Slowakije kunnen op de steun van de meeste lidstaten rekenen. Oostenrijk daarentegen niet.
Omdat Oostenrijk, en in haar kielzog Tsjechië en Slovenië bleven blokkeren werd deze week een groep van 19 gevormd. 19 lidstaten, waaronder Nederland, die zonder deze 3 landen vijf andere lidstaten te hulp schoten met 30 procent van de vaccins die hun op basis van hun bevolkingsgrootte ten deel zouden vallen. 
Peter Fritz
Kreatives Wording beim EU- Impfstoff- Kompromiss. "Nach Bevölkerungszahl" (pro rata) heißt jetzt für die drei Staaten etwas anderes als für die anderen, und Österreich tanzt mit 199.000 Zusatzdosen haarscharf an der der Erfolgs/Misserfolgs- Schwelle. https://t.co/IVET2Hw5lu
Afspraken die door lidstaten (in dit geval 19 donoren plus 5 ontvangers) buiten ‘de 27’ om worden genomen, worden in de regel gezien als een zwaktebod en en laatste redmiddel. De laatste draai in de ‘Wat bezielt Kurz’-weken is Kurz vrijdag 30.000 vaccins doneerde aan Tsjechië. Dat is ongeveer het aantal dat hij overhield door niet mee te doen aan de solidariteitsactie van de 19.
Hoog bezoek in Griekenland
Door Conny Keessen
Het bezoek van Eurocommissaris Ylva Johansson aan Griekenland afgelopen week is met gemengde gevoelens ontvangen. Johansson bevestigde dat de Europese Commissie ruim 270 miljoen euro beschikbaar stelt voor nieuwe of gemoderniseerde opvangcentra op de Griekse eilanden. Het meeste geld, 155 miljoen, gaat naar nieuwe kampen op Lesbos en Chios, die nog moeten worden gebouwd.
Bron:  EC - Audiovisual Service
Bron: EC - Audiovisual Service
En dat zijn juist de eilanden waar de meeste weerstand is van de bevolking en de lokale autoriteiten.
Johansson kreeg niet bepaald een warm welkom op Lesbos bij het gebouw waar ze burgemeesters en de gouverneur van de Noord-Egeïsche eilanden zou spreken. Enkele honderden boze bewoners stonden er met spandoeken waarop geprotesteerd werd tegen de bouw van nieuwe kampen. Of omdat ze überhaupt tegen kampen zijn, of omdat ze geen ‘ gevangenissen’ willen. 
Moria
Het drama rond het beruchte kamp Moria op Lesbos is bekend. Nadat dit vorig jaar september in vlammen opging, werd er in allerijl een tentenkamp opgezet op een voormalig militair terrein (een schietbaan van het leger) aan zee. Eurocommissaris Johansson en andere Europese commissieleden spraken met de Griekse regering af dat er een nieuw, permanent opvangcentrum elders op het eiland zou komen.
Maar intussen zaten duizenden vluchtelingen en migranten afgelopen winter in een kamp geteisterd door stortbuien en wind, zonder verwarming en elektriciteit.
Belofte
Met dat EU-geld moet er een nieuw en menswaardig opvangcentrum worden gebouwd, zeiden Johansson en minister van migratie Notis Mitarakis tijdens de persconferentie op Lesbos. Maar of dat in september dit jaar klaar zal zijn, zoals aanvankelijk beloofd, is maar de vraag. Er is vertraging door bureaucratische problemen en het verzet van de lokale autoriteiten. En naar verluidt was er ook onenigheid tussen de Europese Commissie en de Griekse regering over hoe het nieuwe opvangcentrum eruit moet zien.
Bron:  EC - Audiovisual Service
Bron: EC - Audiovisual Service
De Griekse centrumrechtse regering die sinds het aantreden in 2019 een strenger migratiebeleid voert, wil meer ‘gesloten’ kampen. De Europese Commissie voelt daar niets voor. “Het wordt een open structuur, niet gesloten” zei Johansson “wij gaan geen mensen gevangen zetten.”
Europees migratiebeleid
De eilandbewoners, zeker op Lesbos en Chios, zouden het liefst zien dat de migranten na aankomst en screening en registratie doorgaan naar Athene en van daaruit worden verdeeld over Europese lidstaten.
Maar dat lijkt een utopie zolang de EU het niet eens kan worden over een gezamenlijk migratiebeleid.
Het zes maanden geleden gepresenteerde nieuwe migratiepakt wordt bekritiseerd door de vijf EU-landen, die aan de Europese grenzen liggen, en dus de meeste migranten binnen krijgen. Griekenland, Italie, Spanje, Cyprus en Malta hebben zich verenigd in Med-5, en riepen een paar weken geleden op tot meer solidariteit.
De andere vier eilanden
Johansson bracht behalve aan Lesbos ook een bezoek aan Samos, het enige eiland waar de bouw van een nieuw kamp vergevorderd is. Bij de opvangcentra op de eilanden Leros en Kos gaat het om aanpassingen van bestaande structuren.
Op die drie eilanden zal alles over een paar maanden klaar zijn, zegt migratieminister Mitarakis.
Halfvolle glazen in Turkije
Door Sander van Hoorn
De voorzitter van de Europese Commissie en de Europese Raad brengen een bezoek aan president Erdogan van Turkije. Het land verkeert de laatste tijd op iets minder gespannen voet met Griekenland en zegt president Erdogan binnenlandse hervormingen na te streven die de democratie moeten versterken.
Dat de Turks-Griekse toenadering op zijn best heel broos is en dat mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat die democratie onder vuur ligt als nooit tevoren, daar hopen ze even niet al teveel mee geconfronteerd te worden.
De Europese ministers van Buitenlandse Zaken en de regeringsleiders besloten vorige maand dat de ontvangen signalen voldoende zijn om het glas als half vol te bestempelen. In de raadsconclusies had Nederland de taal nog iets steviger weten te krijgen over de rol van politieke partijen en de bescherming van journalisten.
Zorgen
Ook sprak de EU zijn zorg uit over de Turkse opzegging van het Verdrag van Istanbul dat landen verplicht geweld tegen vrouwen in te perken. 26 lidstaten gingen akkoord met de ingeslagen lijn. Alleen Cyprus nam een aparte (hardere) positie in.
Toch zal dat halfvolle glas deze week de stemming bepalen. Want er is een hoop te winnen met het bezoek. Zo wordt er gesproken over het vernieuwen van de Turkijedeal - de miljardensteun van de EU om Turkije migranten daar te laten houden. Daarnaast wordt er gesproken over de modernisering van de douane unie tussen de EU en Turkije.
Verouderde afspraken
De huidige afspraken zijn meer dan 20 jaar oud en gaan dus (bijna) niet over dingen die tegenwoordig handelsrelaties bepalen: de dienstensector, productiestandaarden en publieke aanbestedingen. Handelsakkoorden die de EU tegenwoordig sluit zijn moderner dan deze douane-unie, merkte een betrokken diplomaat onlangs op. “Turkije mag ook wel eens in een Tesla gaan rijden in plaats van in een rammelbak van meer dan 20 jaar oud”.
Het vooruitzicht is voor nu, de onderhandelingen over een nieuwe unie zijn voor later. Het past in fasering die de regeringsleiders voor ogen hadden. De beloning als Turkije op het goede pad blijft, maar de straf (geen modernisering of zelfs weer sancties) als het weer mis gaat. De moeilijkheid voor Von der Leyen en Michel in de gesprekken wordt dat ook Erdogan weet dat ook de EU veel te winnen heeft bij het voortzetten van de Turkijedeal en het moderniseren van de douane-unie.
In het nieuws afgelopen week
Deze week werd bekend dat Nederland vorig jaar is benaderd om te investeren in miljoenen doses vaccin. Dat bleek uit onderzoek van vertrekkend correspondent Thomas Spekschoor. Nederland hakte nooit de knoop door. De Britten daarentegen wel. De rest is geschiedenis.
Nederland miste vaccins HD 1080p
  • Teflon-Rutte haalde deze week opnieuw de buitenlandse kranten. Hoewel hij het Kamerdebat overleefde, houden internationale media rekening met een einde van het tijdperk Rutte.
  • Het Europees Hof gaf deze week Polen een tik op de vingers. Volgens het Europees Hof van Justitie zijn de regels in Polen omtrent de benoeming van rechters in het Hooggerechtshof in Warschau in strijd met EU-wetgeving.
  • De Europese Commissie gaf Nederland toestemming om reisorganisaties te steunen met geld uit een voucherfonds.
Op de agenda van komende week
Ook volgende week is het Europees Parlement in reces. Toch staan er nog wat zaken op de agenda:
  • Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Voorzitter van de Europese Raad Charles Michel gaan dinsdag naar Turkije voor een ontmoeting Erdogan.  
  • PvdA-europarlementariër Mohammed Chahim is dinsdag aanwezig bij het PES Environment, Climate Change & Energy Network. Hier wordt gesproken over het nieuwe Fit for 55-pakket. Een programma van de Europese Commissie waar alle plannen rondom klimaatacties en de Green Deal onder vallen.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Thomas Spekschoor, Tijn Sadée en Conny Keessen.
Vond je deze editie leuk?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Aïda Brands met Revue.