Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Gift of lening?

Revue
 
Het plan ligt op tafel. De balans kan worden opgemaakt. Opvallend zijn de vooralsnog milde reacties u
 

Brussel Inside

31 mei · Editie #139 · Bekijk online
Hoe komt Europa uit de crisis? En hoe verloopt de tweede golf? De brexit-discussie is in de finale fase aangeland. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Het plan ligt op tafel. De balans kan worden opgemaakt. Opvallend zijn de vooralsnog milde reacties uit het kamp van de zuinige landen en de aankondiging van hervormingen door met name de Italiaanse premier. We analyseren de giften die misschien toch minder giftig zijn dan in eerste instantie gedacht.
Verder nepnieuws en Facebook blijft lastig. Met name vrouwen zijn slachtoffer van de crisis. En Roemenen die hun baan verloren vanwege de crisis worden in eigen land met de nek aangekeken.
Blijf ons volgen @BrusselInside

Gift of lening?
Het plan ligt op tafel. Het echte gevecht over giften en leningen kan beginnen. Maar zijn het wel echte giften? Een gift is iets waar je zelf over mag beslissen wat je er mee wilt doen, en dat is nou net niet de bedoeling van de Europese Commissie. En speelt Nederland het politieke spel wel handig?
Wie geld wil uit het herstelfonds moet een gedegen plan indienen bij de Europese Commissie. Geld voor een spoorlijn in het dorp van een politicus die herkozen wil worden, zal zeker niet worden goedgekeurd, laten ambtenaren in Brussel weten. ,,We gaan uitgebreid toetsen", zegt een hoge EU-diplomaat. Het plan moet de economie van een land vooruit helpen, groen zijn, innovatief en vooral de structuur versterken.
Dat toetsen doet de Europese Commissie niet alleen. Ook de andere lidstaten buigen zich over de plannen en kunnen die dus bijsturen. Nederland vindt dat al een forse stap in haar richting.
Is er nog meer goed nieuws voor Nederland?
De korting op de contributie blijft. De rebate, ooit ingevoerd nadat de Britse premier Margaret Thatcher vond dat ze teveel betaalde ( “I want my money back”) en vervolgens ook door Nederland bedongen, staat gewoon weer in de boeken. Dat scheelt alvast een miljard.
De hele begroting wordt moderner. Er gaat meer geïnvesteerd worden in digitalisering, wetenschap en innovatie. En er worden dus voorwaarden gesteld aan de leningen en subsidies (de zogenoemde giften).
Met een listige formulering dat wel. Het mag geen conditionaliteit (het dure woord voor voorwaarden) worden genoemd, want dan denken de zuidelijke landen aan de Griekse crisis, waarin de trojka van de EU, IMF en ECB toezicht hield. De trojka nam in feite de macht over, zo is het gevoel. “Geen horigheid”, klinkt het in Italiaanse kringen.
“We moeten het zakelijk houden en geen beladen woorden gebruiken, maar natuurlijk komen er controles alleen niet zo zichtbaar als destijds”, zegt een EU-ambtenaar.
Wat is het zuur?
De begroting als geheel wordt verhoogd. Dat is nodig, zodat de Europese Commissie niet alleen meer kan uitgeven, maar op die manier ook meer geld kan ophalen op de kapitaalmarkten. De begroting wordt namelijk als onderpand gebruikt.
Het uitgangspunt van het Nederlandse kabinet is niet meer dan één procent van het BBP als contributie, terwijl de plannen van de Europese Commissie uitgaan van 1,11 procent. Als we alle rekensommen maken (op de achterkant van de sigarendoos) komen we op ongeveer 1,08 procent uit wat Nederland moet gaan betalen (met de rebate er af). En dat is nog een aardig verschil.
Verder staat het kabinet niet te springen bij de gedachte dat er Europese belastingen komen. Belasting op bedrijven die een omzet hebben van meer dan 750 miljoen, een CO2-heffing en een plasticheffing. Ook hier is een uitweg (geopperd door Klaas Dijkhoff van de VVD) als Nederland dat zelf mag heffen en daarna afdraagt aan Brussel dan geven we geen bevoegdheden weg; hooguit geld.
En er zijn twijfels of er nog dit jaar extra geld op tafel moet komen, om de huidige begroting op te hogen. Nederland heeft steeds gezegd dat landen die het lastig hebben geld nog steeds kunnen lenen op de kapitaalmarkt.
Waar brengt ons dit?
Bij de leiders, die moeten zich half juni over het pakket buigen. Waarschijnlijk is het dan nog te vroeg om een besluit te nemen. Bovendien moeten ze oppassen dat het geen nachtelijke ruzie wordt, want dan zit iedereen in de loopgraaf waar het lastig uitkomen is. Nederland overkwam dat aan het begin van de crisis door onhandige uitspraken van minister Hoekstra.
Ook de informele leider van de EU, Angela Merkel, denkt dat er een extra top in juli nodig is. Dat komt handig uit, want dan is Duitsland voorzitter.
De eerste tekenen dat het gaat lukken, zijn aanwezig. De zuinige vier (er is een beweging op gang gebracht om het voortaan te hebben over de verstandige vier) hebben het plan van de Europese Commissie niet meteen aan gort geschoten. En er is een plan bij de Italiaanse premier Conte om nu echt schoon schip te maken. Hij heeft in een brief laten weten van de gelegenheid gebruik te maken om zijn land te moderniseren.
EU-diplomaat: ,,We moeten hem helpen. Hij begon als populistische premier en is nu een staatsman. Maar hij kan het niet alleen, want de kosten zijn voor Italië alleen niet te dragen.“
Welke rol speelt Nederland?
Nederland is in maart enorm fel van leer getrokken tegen de eerste plannen en lijkt daarmee z'n kruit verschoten te hebben. Alle zeilen moesten worden bijgezet om de ramkoers die minister Hoekstra had ingezet ongedaan te maken.
Oude Brusselse volgers trekken al vergelijkingen met zwarte maandag, de dag in 1991 dat het Nederlandse plan om tot een federaal Europa te komen van tafel werd geveegd. Het nieuwe plan dat vervolgens in sneltreinvaart in elkaar moest worden getimmerd zou uiteindelijk leiden tot het Verdrag van Maastricht.
In Brussel wordt steeds meer gemopperd dat de lijn van het ministerie van Financiën het buitenlands beleid bepaalt. Dat het alleen om de centen gaat en er verkeerde coalities worden gesloten. Bovendien was het verzet van Hoekstra tegen het eerste plan redelijk symbolisch, aangezien landen als Italië er tot op heden nauwelijks gebruik van maken.
Bojan Pancevski
Some Portugiese realist fixed that Dutch magazine's weekly and here are they side by side (the original's on the right) https://t.co/E1itT2EfJo
Maar Rutte en Hoekstra hebben met meer dan alleen de EU te maken. Het gaat ook om de binnenlandse politieke discussie en daar is het harde EU-standpunt heel populair. Zie Elseviers Weekblad van deze week. De omslag leidt wel tot enige beroering in de rest van Europa. De onderste tekening is volgens Zuid-Europa een correctie op de werkelijkheid uit Noord-Europa. De echte omslag (de bovenste) geeft het politieke gevoel in Nederland weer.
Vermijden als de pest
Ze worden hier met de nek aangekeken als ze met busjes naar de vleesfabrieken rijden, omdat ze zich niet aan de corona-regels houden. Maar thuis worden ze evengoed verstoten, want ze hebben gewerkt in landen waar het coronavirus heerst. Overal worden ze gezien als een bron van besmetting. De ambassadeur van Roemenië maakt zich grote zorgen.
Zoals je vroeger scheldwoorden met pest had, zo heb je nu in Roemenië een nieuw scheldwoord. Capsunari. Aardbeienplukker. Mensen die in het Westen werkten en voor de crisis veel geld naar huis stuurden, worden nu met de nek aangekeken. Geen werk meer in West-Europa en thuis worden ze gezien als verspreiders van een enge ziekte. Hannah van der Wurff over een kloof die toeneemt.
Al jaren hebben de thuiskomers last van een kloof. Jaloezie, afgunst want ze zorgen voor geld dat de mensen die achterblijven niet verdienen, maar ook verwijdering want ze brengen nieuwe gewoontes en luxe met zich mee. En nu slaat het om in een soort haat.
“Blijf weg, je zal ons ziek maken.”
Dat is wat veel Roemenen die in het buitenland wonen en door de crisis terugkeerden te horen kregen. Op het moment dat veel Europese landen hun lockdownmaatregelen namen, pakten 1,3 miljoen - van de 4 miljoen Roemenen die buiten Roemenië wonen en werken - hun koffers om terug naar huis te reizen. Maar het werd geen warm welkom.
“Met het sluiten van de toerisme-, zorg- en bouwsector, waar veel laaggeschoolde Roemenen werken, zaten veel Roemenen in het buitenland opeens zonder werk,” vertelt Magda Ulceluse. Ze doet onderzoek aan de Universiteit Groningen en richt zich op migratie en ongelijkheid in Europa. “Van de een op de andere dag zaten ze zonder inkomen, zonder onderdak. Want dat kwam vaak met de baan. De enige optie was om terug te gaan naar Roemenië.”
Wat volgde was honderden kilometers file bij Nădlac, de westelijke grens van het land. "Het was chaos. Grensbewakers wisten niet wat ze moesten doen. Er waren te veel mensen. Iedereen moest een formulier invullen, in een poging van de overheid om bij te houden wie binnenkomt en waar ze heen gaan. Dat duurde heel lang”, aldus Ulceluse.
Het gevaar
Eenmaal in het land werd het niet veel beter. Het was een koude douche. De teruggekeerden werden met de nek aangekeken. Hoewel ze verplicht twee weken thuis in quarantaine moesten, “waren er velen die zich er niets van aantrokken en als ‘gevaar’ werden gezien door de lokale gemeenschap. Ze werden compleet gemeden”, zegt de professor.
Zo belde een koppel de politie omdat hun buren uit Italië waren teruggekomen en ze zich grote zorgen maakten. Een ander gezin sloot zichzelf op zolder op. “We zijn bang om ziek te worden”, zeiden ze.
“Er was veel onduidelijkheid over het virus en de Roemenen geloven niet zo in hun eigen zorgstelsel, maar zo’n heftige reactie had bijna niemand verwacht. Ik ook niet.”
Volgens Ulceluse kwam het niet alleen door de angst voor het virus, of de mogelijkheid dat de teruggekeerde migranten het virus konden meebrengen. “Er is een groeiende kloof tussen hen die emigreren en hen die achterblijven.”
Vroeger, net na de val van het communistische regime, was economische migratie iets dat werd bewonderd. Maar nadat Roemenië bij de EU kwam en migratie heel normaal werd, sloeg dat beeld helemaal om. “Dat negatieve beeld van de capsunari in Roemenië werd alleen maar versterkt door de retoriek van buitenlandse media die het hadden over een ‘vloedgolf’ van Oost-Europese migranten.”
"Nu tijdens de crisis is het duidelijker dan ooit dat men vindt dat er ‘goede’ Roemenen zijn, die in Roemenië wonen, en ‘slechte’ Roemenen, die in het buitenland geld verdienen.”
(Hier meer en hier het artikel dat Ulceluse schreef over het onderwerp.)
De toegang tot Facebook
Ze zouden hun leven beteren. Facebook wilde laten zien dat het luisterde naar kritiek. En dus deden ze een grote belofte aan de vooravond van de Europese verkiezingen: onafhankelijke wetenschappers zouden toegang krijgen tot Facebook-data, zodat ze konden onderzoeken hoe nepnieuws zich op het platform verspreidt.
Nu een jaar later hebben de onderzoekers die toegang maar zeer beperkt gekregen. Dat blijkt uit gesprekken die de NOS had met een groot deel van de Europese deelnemende wetenschappers. Thomas Spekschoor van Bureau Europa bericht.
Facebook en andere sociale media platforms liggen al langer onder vuur, omdat ze te weinig zouden doen tegen de verspreiding van nepnieuws op hun websites. Zeker is dat bijvoorbeeld rond het brexit-referendum in Groot-Brittannië en de Amerikaanse verkiezingen van 2016 online veel nepnieuws werd verspreid, maar het is onduidelijk welke invloed dat nepnieuws had en hoeveel mensen ermee werden bereikt. Dat soort vragen zouden wetenschappers willen beantwoorden.
Facebook wilde ze die kans geven. “We zien het als de beste manier om het vertrouwen van mensen in democratie te vergroten,” zei Richard Allen net voor de Europese verkiezingen van vorig jaar. Hij was destijds hoofd beleid voor Facebook in Europa en nodigde Europese media, waaronder de NOS uit op het Facebook-hoofdkwartier om te laten zien hoe het bedrijf nepnieuws bestreed. 
Wat is er van terecht gekomen?
Wetenschappers aan twaalf universiteiten wereldwijd zouden in de maanden daarna toegang tot de data moeten krijgen. Bij die universiteiten zat ook de Universiteit van Amsterdam (UvA). Maar het duurde lang voordat er daadwerkelijk data binnen stroomden. En de data die kwamen, gaven maar weinig inzicht. 
“Ik wil onderzoeken of er mensen zijn die in zo’n bubbel van disinformatie zitten, dat ze die disinformatie zien als informatie,” zegt Judith Möller van de UvA. “Stel dat jij leest of van Donald Trump hoort: spuit maar bleekmiddel in je aderen. Dan doe je dat niet, omdat je al veel weet over covid en over bleekmiddel uit andere bronnen. Maar als je keer op keer hoort dat het een goed idee is en als andere informatie niet meer bij je binnen komt, dan ga je het misschien op een dag toch doen.”
Ongeveer een maand geleden kreeg Möller als één van de door Facebook gekozen wetenschappers toegang tot de data, maar haar vragen kan ze er niet mee beantwoorden. 
“We kunnen alleen zien: dit was de informatie die werd verspreid en die is zo vaak geliket of gedeeld. Maar we zien niet wie de desinformatie gekregen heeft. En of die persoon ook echte informatie kreeg? Voor goed onderzoek is dat juist wat we willen weten.”
Rebekah Tromble, voorheen van de Universiteit van Leiden en inmiddels werkzaam in Washington: ,,De belofte dat ze veel data zouden delen, met grote wetenschappelijke waarde voor wetenschappers, is nog niet waar gemaakt.“
Jean-Phillippe Cointet van de Franse universiteit Sciences Po trekt een harde conclusie: “Met wat we tot nu toe hebben gekregen, lijkt het me heel onwaarschijnlijk dat iemand de vraag kan beantwoorden of Facebook verantwoordelijk is voor de verspreiding van fake news. De data voldoen zo goed aan de Europese privacy-wetgeving, dat je er helemaal niets meer mee kan.”
Bovendien werden niet alle gegevens gedeeld. En er werd ook nog eens zogenaamde ‘ruis’ aan de gegevens toegevoegd. Nepgegevens die de privacy van de gebruikers garandeert, maar het werk van de wetenschappers alleen maar moeilijker maakt. Cointet: “We begonnen erg enthousiast aan het project, maar hoe meer we naar de data kijken, hoe meer we denken: hier kun je geen serieuze resultaten van verwachten.”
De juristen zijn tegen
“Als je rechtstreeks contact hebt met de mensen bij Facebook die de data moeten leveren, dan merk je dat die bereidheid er echt wel is,” zegt Claes de Vreese, ook van de Universiteit van Amsterdam. Hij is de voorzitter van het Europese deel van Social Science One, een organisatie die het contact tussen Facebook en de wetenschappers organiseert. 
“Hoe hoger je komt in de hiërarchie, hoe groter de bezwaren zijn aan de kant van Facebook. Vooral bij de juristen, die wijzen op de Europese privacy-regels. Die regels zijn er om ons te beschermen, maar nu worden die regels gebruikt door Facebook om de data niet te delen.” 
Facebook heeft ook wel reden tot voorzichtigheid. Het Cambridge Analytica- schandaal hangt nog als een donkere schaduw boven het bedrijf. Persoonlijke gegevens van miljoenen Facebook-gebruikers werden misbruikt om politieke advertenties te verkopen. 
Bij wetenschappers is er begrip voor die lastige positie. “Er zijn nu nog maar weinig wetenschappers die zeggen: laat mij maar een beetje in die data rondsnuffelen om te kijken wat ik ontdek,” zegt Claes de Vreese. Maar Facebook voert de privacy-richtlijnen wel erg strikt door. “Iedereen snapt dat daar voorwaarden aan verbonden zijn, maar ze kunnen wel degelijk data delen, als ze mensen maar vooraf informeren. Ze zouden daarin veel verder kunnen gaan dan ze nu doen. Ze gebruiken de privacy-wetgeving als een soort excuus, zo voelen wij dat in ieder geval, om dit project te vertragen.” 
Facebook zegt in een reactie dat het wel degelijk z’n best doet om de data vrij te geven voor de wetenschap. "In de afgelopen twee jaar hebben we meer dan elf miljoen dollar en meer dan 20 fulltime medewerkers op dit werk ingezet. (…) We blijven data delen ten behoeve van onafhankelijk academisch onderzoek, waarbij we altijd de privacy van gebruikers in acht blijven nemen. In de komende maanden hopen we weer een update te geven.”
De Zweedse coronaheld
Anders Tegnell
Anders Tegnell
En dan Zweden. Het meest eigenwijze land van de EU als het over corona gaat. Geen politici die met deskundigen samen het beleid bepalen, nee elke dag opnieuw vertellen de virologen hoe het moet. De politiek houdt zich stil. Geen strenge maatregelen, maar ondertussen loopt het aantal doden in Zweden op en de voorsprong die het zou hebben door de economie niet op slot te doen slinkt eveneens. Hoe goed is het Zweedse model? Saskia Dekkers trok naar het Scandinavische land.
Bij stomerij Royal in Stockholm laten de klanten het afweten. De pakken van werknemers die netjes op kantoor moeten verschijnen blijven thuis in de kast hangen. Volgens eigenaar David Aksan wassen de mensen hun kleren zelf. Hij loopt zestig tot zeventig procent inkomsten mis.
Een ander voorbeeld is de Zweedse chef-kok Danyel Couet. Hij is tijdens de crisis gewoon opengebleven, maar wel met beperkingen. De gasten moesten minstens twee meter uit elkaar zitten. De inkomsten daalden met ruim 65 procent en hij heeft nauwelijks steun gekregen van de overheid.
,,Een ramp voor de economie.“
Dat is de kern van het Zweedse experiment, de Zweedse aanpak zoals ze het zelf noemen. Er waren regels en adviezen, maar de Zweden mochten wel vrij bewegen. Grote voordeel zou zijn dat de economie door bleef draaien en het land zou mede daardoor een voorsprong hebben als de rest van de Europese Unie weer op stoom zou komen.
Voor de architect van de Zweedse politiek speelt de economie geen enkele rol. Mister Corona noemen ze hem in Zweden. Anders Tegnell, is zijn naam. Razend populair onder met name jongeren.
Anders Tegnell de Zweedse viroloog
Anders Tegnell de Zweedse viroloog
Hij is overtuigd dat z'n aanpak succes heeft. Ook al zijn er nu meer dan 4000 doden. “Er was voor iedereen die ziek werd plek in de ziekenhuizen. De scholen zijn open gebleven.” En hij is een held in Zweden. Op straat worden T-shirts met zijn afbeelding verkocht en teksten als:
Alle macht aan Tegnell. Onze bevrijder, hij bevrijdt de mensen, het volk. Onze redder.
Alleen met de economie wil het nog niet zo lukken. Hij vindt dat niet zijn verantwoordelijkheid. Hij gaat over de medische kant. Daarom ook pleiten steeds meer Zweedse economen voor politieke bemoeienis.
Johan Kreicbers van de werkgeversorganisatie ziet dat bedrijven langzaam kopje onder gaan. ,,Misschien iets langzamer dan in andere landen, maar ze teren langzaam maar zeker in op hun reserves.“
Het aantal faillissementen is volgens cijfers van de werkgevers gestegen met bijna vijftig procent en de werkloosheid stijgt. Zweden is, net als Nederland, exportafhankelijk. Maar de T-shirtverkoper is blij. "Mensen willen een beetje hoop hebben tijdens deze pandemie. En”, zo lacht hij “ik heb werk dankzij de pandemie.” De T-shirts met de afbeelding van Tegnell zijn niet aan te slepen.
Kijk hier naar haar reportage.
Spraakverwarring
Tolken in het Europees Parlement - Foto EP
Tolken in het Europees Parlement - Foto EP
De babbel in de bubbel kan niet zonder tolken. Maar de vertalers van de woorden kunnen niet bij elke virtuele vergadering zijn. Niet alle videosystemen hebben de mogelijkheid om te vertalen en doordat er veel vergaderingen uitvallen worden er nu tolken ontslagen. Vooral de freelancers zijn de dupe.
Eerst de cijfers:
800 tolken zijn in vaste dienst
3200 freelance tolken
1200 van de freelance tolken hebben een vast contract
En voor de duidelijkheid. De tolken zijn de mensen die meteen vertalen en vertalers zijn de mensen die de wetsteksten opschrijven, zodat de wetten in alle landen dezelfde betekenis hebben. En het zijn mensen die bij alle instellingen worden ingezet.
In de eerste weken van de crisis werden veel video-vergaderingen zonder tolken gehouden. Bij het bekende systeem Zoom was bijvoorbeeld geen mogelijkheid tot simultaan vertalen. Maar nadat heel langzaam de vergaderingen in het Europees Parlement weer op gang kwamen kon het oude Interactio systeem weer worden gebruikt, zodat de vergaderingen in alle EU-talen konden worden beluisterd.
En dus konden de tolken daar weer aan de slag, maar niet allemaal. Veel vergaderingen vallen uit en de verwachting is dat het nog wel even zal duren voordat er weel op volle kracht wordt vergaderd in Brussel. Normaal zijn er veertig tot vijftig vergadering op een dag in de bubbel van Europa. Nu ongeveer tien, hooguit vijftien.
Er is dus geen werk voor iedereen en de tolkendiensten hebben voor iedereen die nu werkloos raakt een kleine vergoeding aangeboden van 1350 euro. De tolken zijn boos. “We mogen alleen ja of nee zeggen. Het is take it or leave it”, zegt Tom van den Kerkhof, woordvoerder van de tolken. Het steekt vooral omdat tolken in hun eigen land niet in aanmerking komen voor nationale steunmaatregelen. “We betalen belasting aan de bron en dat is in Brussel, maar daardoor vallen we buiten de boot in ons eigen land.”
“We mogen komen werken op krediet voor een werkgever die de tolken in een machtsgreep houdt en naar believen wikt en beschikt”. 
Ze krijgen steun van een aantal parlementsleden waaronder Terry Reintke (Groenen). “Tolken garanderen de meertaligheid van de EU.”
De brexit-gesprekken slepen voort
Het hoge woord aan Europese kant is er uit. Natuurlijk wisten we het al, maar het is nu gezegd. De 27 EU-landen willen de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk best verlengen. Hoofdonderhandelaar Michel Barnier heeft het over maximaal twee jaar. Hij heeft een brief geschreven. En haal nou niet alleen de krenten uit de pap verzucht hij aan de vooravond van weer een nieuwe ronde gesprekken.
In EU-kringen ziet men met lede ogen aan dat de onderhandelingen stroef gaan, maar diplomaten zien ook wel lichtpunten.
Hoge EU-diplomaat: “Wat opvalt is dat de Britten niet meer het eerdere dreigement hebben herhaald dat ze in juni weglopen van de onderhandelingstafel als er geen akkoord in zicht is.” “Dat is een meevaller.”
Iedereen kijkt vooral naar de gesprekken over de visserij. Maar de absolute deadline lijkt er van af. Eerder wilden vooral de Britten dat er voor eind juni een akkoord over de vis zou zijn. Nu zegt ook de Britse onderhandelaar David Frost in het parlement dat het onmogelijk is om voor eind juni overeenstemming te bereiken.
,,Ik begin te denken dat we 30 juni misschien niet halen, maar we blijven het proberen.“
Echter uitstel zoals Barnier suggereert is voor Frost nog steeds een brug te ver.
Naast de vis, lopen de standpunten over wie er moet bemiddelen (arbitrage) uiteen, zijn er nog lang geen afspraken over bijvoorbeeld dataprotectie en spelregels over staatssteun. De EU vreest dat de regering in Londen ruimhartig financiële steun aan bedrijven gaat geven die vervolgens bedrijven in de EU die het zonder steun moeten doen kapot kunnen concurreren.
Ondanks de kleine lichtpuntjes maakt Brussel zich op voor een harde knal aan het eind van het jaar. De no-deal brexit-plannen zijn al weer uit de kast gehaald. Het aftellen is opnieuw begonnen. Nog zeven maanden.
Timmermans ontsnapt aan gele kaart
De Senaat in Nederland worstelt met de plannen van Frans Timmermans. Er zijn twijfels over de procedure en een gele kaart dreigde zelfs. Mendeltje van Keulen, lector aan de Haagse Hogeschool legt uit.
De Eerste Kamer heeft in meerderheid bezwaren tegen het voorstel van de Europese Commissie voor een Europese Klimaatwet. Klimaatbeleid moet dicht bij de burger worden vormgegeven, schrijven de senatoren. En dat vinden ze niet het geval.
En verder richt de kritiek zich op de zogenoemde gedelegeerde handelingen (een soort algemene maatregel van bestuur) om emissiedoelen na 2030 sneller bij te kunnen stellen.  Een mogelijkheid voor de Europese Commissie om in te kunnen grijpen. Alleen de PvdA en GroenLinks lieten een aantekening maken, en zouden dus tegen de kritische brief aan PvdA Eurocommissaris Timmermans hebben gestemd.
Niet alleen
Ook de Franse Senaat en de Oostenrijkse bondsraad zijn kritisch. De Tweede Kamer ook, maar die heeft geen formeel bezwaar gemaakt. Daarmee is de dreiging van een gele kaart voor de klimaatwet van de baan. Daarvoor zouden dertien Kamers van de nationale EU-parlementen voor 29 april een subsidiariteitsbezwaar moeten hebben verstuurd. Toch is de kritiek van de nationale volksvertegenwoordigers een belangrijk signaal aan de Commissie. 
Bij het uitkomen van het voorstel waren er meteen felle reacties. De Europese Commissie, aan de ene kant, wil het tempo kunnen opvoeren, zonder daarvoor steeds door het vaak lange wetgevingsproces te gaan. Eerder noemde Europarlementariër Esther de Lange dit element van het plan al een “machtsgreep” van de Europese Commissie. Anderzijds wordt het proces daarmee minder politiek gemaakt. Om de kloof tussen klimaatcritici en groene activisten te overbruggen wordt de invulling aan ambtenaren en deskundigen gelaten. Landen en Europarlementariërs kunnen daartegen wel binnen een bepaalde tijd bezwaar maken. 
Vrouwen hard geraakt door corona
Alexandra Geese
Five times more women compared to men have lost their jobs in March. 80% of the home schooling is done by women. But the European Recovery Fund creates jobs for men. Why? Sign my petition for a gender-equal recovery fund! #halfofit #RecoveryFund

https://t.co/S0eBWB1gzH
“Dateci voce!” “Geef ons een stem!” Dat is de slogan van een Italiaanse actiegroep die eist dat vrouwen een grotere rol krijgen in de economische wederopbouw van het land. “De minister-president is een man, de minister van Financiën is een man,” zegt een van de oprichters van de groep. “De groep experts die tijdens de crisis advies geven aan de regering bestaat alleen maar uit mannen. Het comité dat een plan maakt voor de wederopbouw van het land? Vier vrouwen en zeventien mannen.”
Dat roept de vraag op hoe het in Nederland zit. Het team dat sinds het begin van de crisis werkt om een noodpakket voor de Nederlandse economie samen te stellen bestaat uit vertegenwoordigers van de werkgevers, werknemers en het kabinet. Allen zijn man.
Dit terwijl vrouwen in de frontlinie staan tijdens de crisis.
  • In Nederland is 87% van de verpleegkundigen vrouw.
  • Is 81% van het onderwijspersoneel een vrouw,
  • Tegenover 61% van de doctoren,
  • En 84% van de supermarktwerknemers.
  • In Europa is gemiddeld 70% van de werkers in de frontlinie van het virus vrouw,
  • En wordt de toeristensector door 59% vrouwen gerund.
Veel mensen zullen hun baan verliezen tijdens de crisis. Naar schattingen uit de financiële sector zullen wereldwijd 44 miljoen mensen hun baan verliezen. 31 miljoen daarvan is vrouw. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling waarschuwde vorige maand al dat vrouwen eerder het risico lopen om ontslagen te worden, door hun “minder gunstige positie op de arbeidsmarkt.” Nederlandse vrouwen werken eerder parttime en zijn veel werkzaam in sectoren die hard geraakt zijn tijdens de crisis, zoals de detailhandel (60), horeca (50%) en cultuursector (49%). (Hier meer.)
Thuiszitten tijdens lockdown, met of zonder baan, dwingt volgens het Europese Instituut voor Gendergelijkheid (EIGE) veel vrouwen tot het oppakken van nog meer onbetaalde lasten in het huis. Voor sommigen is het zelfs levensgevaarlijk om thuis te moeten zitten.
Masker 19 werd het codewoord waarmee thuiszittende slachtoffers van huiselijk geweld bij apotheken alarm konden slaan. Dat in een tijd waarin in veel landen, waaronder in Nederland, de toegang tot seksuele gezondheid van vrouwen beperken.
Genderdata
“Onze afhankelijkheid van vrouwen, zowel in die frontlinies als in huis, moeten we terug kunnen zien in die herstelplannen,” zegt Europarlementariër Samira Rafaela (D66). “Het Europese herstelplan moet niet alleen groen en digitaal zijn, maar ook gelijkwaardig en inclusief.”
Dat betekent dat er bij het maken van dat corona herstelbeleid structureel moet worden gekeken naar de impact op vrouwen, vindt Rafaela. “En dat moet vooraf gebeuren, niet achteraf en halfslachtig.” Dit soort effectenbeoordelingen doen ze bij de EU al wel op het gebied van de economie en het milieu.
Er is daarom veel statistieken nodig. En dat is nou juist het probleem volgens Rafaela. “We moeten heel snel meer te weten komen over hoe 50% van de bevolking te maken heeft met het coronabeleid. Er zijn zo veel verhalen over de effecten van het coronavirus op vrouwen, maar de data achter de verhalen ontbreekt. We meten blijkbaar wat we koesteren.”
Lees hier meer over gat in vrouwenstatistieken, hier meer over de ‘vrouwen’ data die de VN al heeft verzameld en kijk hier de webinar over vrouwen en corona van het Europees Parlement terug.
En verder
…..Zijn de Europese Commissie en Lufthansa in een strijd verwikkelt over de staatssteun aan het bedrijf. Volgens de Duitse vliegtuigmaatschappij stelt Brussel onmogelijke eisen. Zo moet Lufthansa 72 slots inleveren in met name Frankfurt en München waar het een vrij dominante positie heeft. Prijsvechter Ryanair zou klaar staan om de slots (landingsrechten) over te nemen. Duitse media hebben het over de strijd tussen Merkel (als bondskanselier) en Von der Leyen (als voorzitter van de Europese Commissie). Lees meer hier.
…..Is er nog veel verwarring over welke grenzen nu wel en niet open zijn en gaan. De EU streeft er naar om op 15 juni alle grenzen weer open te hebben. Tot die tijd neemt elk land z'n eigen maatregelen. Zo heeft Griekenland een eigen lijst met veilige landen en opende België dit weekend de grenzen zonder dat de buurlanden er echt van wisten. Een overzicht van de meeste landen in de EU vind je hier.
…..Wordt er nauwelijks nog in energie geïnvesteerd. Voor het eerst gebruiken we meer elektriciteit dan gas of olie. En dat leidt tot grote zorgen bij het Internationaal Energieagentschap IEA. ,,Het leidt op dit moment tot ontslagen en gemiste kansen op bedrijvigheid in de energiesector. Daarnaast leidt het tot een gebrek aan energieprojecten die we in de nabije toekomst nodig hebben als de economie weer aantrekt", zegt directeur Fatih Birol. Meer hier.
…..Is het reisverslag van Tijn Sadée in de krant verschenen. Lees hier zijn belevenissen als toerist in Europa.
…..Sluit Nissan zijn fabriek in Barcelona en wordt de productie verplaatst naar Frankrijk. In Catalonië gaan meer dan 3000 banen verloren en als je de hele toeleverende industrie meerekent wel bijna 30.000 banen. Meer hier.
…..Heeft de begrotingscontrolecommissie van het Europees Parlement het jaarverslag van de Europese Investeringsbank (EIB) goedgekeurd. De bank wil zich omvormen tot een klimaatbank die vooral groene economische projecten gaat steunen. Volgens rapporteur Bas Eickhout van Groen Links zijn er nog wel harde afspraken met de bank nodig. ,, Om te zorgen dat er echt geen publiek geld meer gaat naar investeringen die het klimaat en de biodiversiteit schaden.”
…..Is er maandagavond geen Brussel bij Nacht. Het is Pinksteren.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Gerard van den Broek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Hannah van der Wurff, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.





Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.