Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Geen woorden, maar daden

Revue
 
Wij willen graag boter bij de vis; geen woorden maar daden. En dus is het een oefening in geduld om n
 

Brussel Inside

28 januari · Editie #20 · Bekijk online
De EU staat volop in de schijnwerpers. Met brexit en de verkiezingen in mei is er veel te vertellen. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt iedere week, samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden, de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Wij willen graag boter bij de vis; geen woorden maar daden. En dus is het een oefening in geduld om naar de Britse politiek te kijken. Dat frustreert en de Nederlandse politiek wil dan ook zo snel mogelijk helderheid. 
Te veel helderheid is trouwens ook niet goed, want de Franse minister Bruno Le Maire is wel heel voortvarend bezig. Daar staat Nederland liever op de rem. 
En de Italianen kijken met grote belangstelling naar ónze daden, want de nederlaag in de strijd om het geneesmiddelenagentschap (EMA) is voor hen een klein trauma. Bij de kleinste misstap staan ze klaar om de Hollanders de les te lezen.

Wat willen die Britten nou
Minister Zijlstra en EU-onderhandelaar Barnier
Onderhandelen met partijen die niet weten wat ze willen, is een ramp.  Minister Halbe Zijlstra weet het af en toe ook niet meer. De Britten zwabberen van de ene rode streep naar het andere verbod, om daar vervolgens net zo makkelijk weer op terug te komen.
Maandag stellen de EU-ministers van Buitenlandse Zaken nieuwe richtlijnen op voor de volgende fase van de gesprekken over de brexit. Door de ondoorgrondelijke Britse strategie is het voor Nederland moeilijk om beleid te maken. 
Minister Zijlstra: “Het is lastig om je voor te bereiden op iets wat je niet weet. Als je niet weet waar je over onderhandelt, is de kans groot dat je het niet rond krijgt".
Zeker is dat er meer regels komen. Nederland krijgt weer een buitengrens met Groot-Brittannië en dus moeten er douaniers bij. Zijlstra denkt dat de douane met dertig procent zal uitbreiden. “Daar moeten we nu mee beginnen, want de mensen moeten ook nog worden opgeleid en daar is tijd voor nodig. “ Maar als we een handelsakkoord afsluiten met een soort vrij verkeer van goederen dan zijn die douaniers voor niets opgeleid en kunnen ze weer ontslagen worden.“
Rode lijnen vervagen
Ondertussen lijkt het er op dat de Britten langzaam beginnen te schuiven. De rode lijnen van Boris Johnson vervagen. De brexit-onderhandelaar Davids accepteert nu dat na 2019, als de overgangsperiode begint, nieuwe EU-wetten kunnen worden aangenomen. Wetten waar de Britten dan niet meer over kunnen meepraten, maar die wel - tijdens de overgangsperiode van twee jaar -  gelden voor Groot-Brittannië. 
Voor de voorstanders van een harde brexit is dat een nachtmerrie. In plaats van helemaal geen EU meer, krijgen ze EU-regels waar ze niets meer over te zeggen hebben. Dat waren de rode lijnen van Boris Jonhson, maar de brexit-onderhandelaar Davids noemt dat nu onderhandelingstactiek. Iedereen weet dat de inzet waar je mee aan tafel gaat nooit helemaal binnengehaald kan worden.
Dat is onderhandelingstaal die Nederland aanspreekt. Maar de Britse politici buitelen alweer over elkaar heen. Woorden als vazalstaat en aan de leiband van de EU lopen, worden alweer gebruikt.  Zoals Zijlstra zei: "Wat willen de Britten nou?”  
Babbelen in de bubbel moet afgelopen zijn
De tijd van praten is voorbij volgens Bruno Le Maire
De Franse minister Bruno Le Maire weet precies wat hij wil. Eerst moeten Frankrijk en Duitsland een akkoord hebben en dan kan de rest van de eurolanden meedoen. Afdeling tekenen bij het kruisje. Dat is niet precies zoals Nederland het zich voorstelt, want minister Wopke Hoekstra van Financiën is vrij sterk in het uitspreken van de woorden ’no, non, nein’ en andere variaties op het Nederlandse nee.
Bruno Le Maire
Eurozone reform : stop talking, start deciding ! 🇪🇺 🗞 ITW @POLITICOEurope ➡️ https://t.co/IOtGpfV8Y1
#UE https://t.co/p6ejOFw4JD
9:47 AM - 22 Jan 2018
Maar we kunnen niet overal nee tegen zeggen. Hoekstra probeert daarom met de Scandinavische landen en Ierland een front in het leven te roepen om een aantal voorstellen af te zwakken. Zo staat er in het Duitse ontwerpregeerakkoord dat er een soort afgezwakte Europese vennootschapsbelasting moet komen. Dat klinkt heel sympathiek, want zo ga je misbruik tegen en worden belastingregels gelijk getrokken. Maar Nederland krijgt dan wel minder geld in de schatkist, omdat het systeem gunstiger is voor de grote landen met veel industrie.
Een ander voorstel zoals het invoeren van een zogenoemde transactietaks, dus belasting op het verhandelen van aandelen en obligaties, kan ook niet rekenen op veel sympathie in Nederland. Het levert Duitsland veel geld op, tot wel 45 miljard euro. Maar het raakt in Nederland, maar ook in België, de pensioenfondsen.
Tijd van babbelen voorbij
En zelfs op het gebied van wat de Duitsers noemen ‘een eerlijkere belasting’ voor bedrijven als Google, Apple, Facebook en Amazon, heeft ons land een ander standpunt. Nederland wil dat alle landen in de wereld zich eraan houden, en pleit voor afspraken in de OESO (samenwerkende wereldeconomieën), terwijl Duitsland en Frankrijk willen dat de EU het voortouw neemt.
En dat moet wat de Franse minister betreft allemaal wat sneller. 
Franse minister: Bruno Le Maire: “Ik ben niet in Brussel om wat vrijblijvend te babbelen. 
Hoekstra wil het tegengeluid niet alleen organiseren, maar vooral laten horen de komende maanden. De Fransen willen haast maken, want in juni moeten er concrete maatregelen worden genomen om de eurozone te hervormen. De eerste plannen moeten de komende maanden al op tafel komen. Eenheid in belastingen (1), een minister van Financiën (2) en een harde aanpak van de belastingontwijking (3). Dat worden de drie kernbegrippen.
Alexander verdwijnt
Demonstraties tegen Macedonië in Grieks Macedonië
Daden ook in Macedonië. Het vliegveld in Skopje krijgt een nieuwe naam. De naam Alexander de Grote zal verdwijnen, tot grote opluchting van Griekenland. De premier van Macedonië, Zoran Zaev, deed de toezegging tijdens een gesprek in het Zwitserse Davos met de Griekse premier Tsipras. Ook zullen veel wegen andere namen krijgen. 
Het is een handreiking aan de Grieken die grote moeite hebben met de naam Macedonië en alle verwijzingen naar Alexander de Grote. Tienduizenden Grieken gingen eerder deze week de straat op om te eisen dat alleen in Griekenland de naam Macedonië gebruikt mag worden.
Tijdens speciale gesprekken zijn de namen Nieuw Macedonië, Boven-Macedonië en Noord-Macedonië op tafel gekomen als vervanging van:  De voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, zoals het land nu heet.
Zonder handen
Het is een experiment in Zweden waar in de EU met belangstelling naar wordt gekeken. De bus zonder chauffeur in Stockholm. Anderhalve kilometer op de gewone weg en met vertrouwen in de GPS. Twaalf passagiers kunnen maximaal mee en de topsnelheid is 20 kilometer per uur. Voor de zekerheid - en omdat het moet volgens de Zweedse wet - is er wel een chauffeur aan boord van de bus. 
Nieuwe President
De Finnen mogen vandaag een nieuwe president kiezen. Het lijkt niet spannend want Sauli Niinistö, de huidige president en oud-voorzitter van de Finse voetbalbond, staat in de peilingen een straatlengte voor. Niinistö is ook erevoorzitter van de Europese Volkspartij (de christen-democraten) in Europa. Meer nieuws en uitleg over de verkiezingen via deze link.
Nieuws in Spanje, geen nieuws in Frankrijk
De afgelopen jaren zijn er heel veel woorden gewijd aan de energieplannen van de Europese Unie. Maar nu komen er toch echt daden aan. Een elektriciteitsnetwerk van 280 kilometer onder zee verbindt namelijk vanaf 2025 Spanje met Frankrijk. 
Spanje kan vanaf dat moment EU-landen op grote schaal van stroom voorzien en moet Europa minder afhankelijk maken van onder meer Russisch gas. NOS-correspondent Rop Zoutberg over nieuwe energie:
Het megagrote, onderzeese Spaans-Franse netwerk is onderdeel van een serie plannen van Brussel om de distributie van duurzame energie tussen lidstaten te verbeteren. De aanleg van de nieuwe elektriciteitskabels tussen Spanje en Frankrijk is meteen een van de grootste projecten. Voor het netwerk wordt 578 miljoen euro – van een totaalbudget van 900 miljoen - vrijgemaakt.
Stroomdraad
De nieuwe stroomkabels worden aangelegd tussen het Baskische plaatsje Gatika en het Franse dorp Cubnezais, ten noorden van Bordeaux. Het grootste deel van het netwerk loopt onder water, dwars door de Golf van Biskaje. Jarenlang traineerde Frankrijk de aanleg van het netwerk, omdat het de Franse verkoop van elektriciteit opgewekt door kerncentrales in gevaar zou brengen.
De beslissing om de stroomdraad tussen Spanje en Frankrijk aan te leggen was deze week groot nieuws in Spanje. In Frankrijk maakten de media opvallend genoeg geen melding van de Europese mega-investering, zegt correspondent Frank Renout. Een klein berichtje in een zakenkrant daargelaten. 
Spaanse windmolens
De meeste elektriciteit in Spanje wordt nog altijd opgewekt door kerncentrales (23 procent in 2016), gevolgd door windenergie (19 procent) en waterkrachtcentrales (15 procent). Vooral de productie door windmolens neemt nog altijd toe. Spanje is daardoor voor het eerst in staat op grote schaal elektriciteit te exporteren.
Voor het zogenaamde Connecting Europe project wordt in zes jaar het recordbedrag van vijf miljard euro vrijgemaakt voor 17 projecten.
Behalve naar het Frans-Spaanse elektriciteitsnetwerk gaat er geld naar de SüdOstLink tussen Sachsen-Anhalt en Beieren. Voor dat project wordt een hoogspanningsleiding over 580 kilometer on de grond gestopt. Ook wordt geïnvesteerd in een gasnetwerk tussen Italië en Malta en een ander gasproject op Cyprus.
EMA
Wouter Bos de man die de EMA naar Amsterdam haalde
Een ‘grootse daad’ (in ieder geval een politieke overwinning van Nederland in Brussel) was vorig jaar toch wel het binnenhalen van het Europees Medicijn Agentschap (EMA). Wouter Bos en Halbe Zijlstra vierden feest in Brussel, nadat ze bij de loting Milaan hadden verslagen. Maar waar winnaars zijn, zijn ook verliezers. In dit geval heel veel verliezers. En die krijgen nog één keer de kans om hun gram te halen.
Italiaanse Europarlementariër Giovanni La Via: “Juridisch is dit een niet-bindende beslissing. Dit staat zo niet in de verdragen. Er was een totaal gebrek aan transparantie.”
Het parlement had volgens hem betrokken moeten worden bij de beslissing om het EMA naar Amsterdam te laten verhuizen. NOS-bureau Europa verslaggever Thomas Spekschoor bericht vanuit het Europees Parlement: 
En het zijn niet alleen de Italianen die geïrriteerd zijn over de gang van zaken. Ook bij Deense, Duitse en Poolse parlementariërs is te horen dat dit zo niet kan. Bij de stemming had ieder land één stem. “Daardoor hadden Malta en Luxemburg net zoveel te vertellen als de grote landen,” zegt Peter Liese van de Duitse christen-democraten.
Duits parlementslid: “Dit mag nooit herhaald worden. Laten we kijken waar de meerderheid van de bevolking het EMA wil hebben, door het Europees Parlement te laten stemmen.”
Heel veel kritiek dus en de leden van het Europees Parlement kunnen ook nog een poging wagen om het EMA daadwerkelijk uit Amsterdam weg te houden. De Europese Commissie stuurt een voorstel naar het parlement waarin staat dat het EMA van Londen naar Amsterdam verhuist. De parlementsleden kunnen daar amendementen over indienen. Bijvoorbeeld door het woordje Amsterdam te vervangen door Milaan. Dan moeten ze daarna in discussie met de Europese Raad over een definitieve locatie.
Annie Schreijer-Pierik: “Als we dit aan het Europees Parlement over zouden laten, zouden alleen de grote landen nog een kans krijgen op een agentschap. Dat willen we niet.”
Maar de kans dat dat gebeurt is bijzonder klein. Zelfs de Italiaan La Via zegt dat dat hem te ver gaat. Er is al genoeg onzekerheid geweest voor de EMA-werknemers. Dat zegt ook Peter Liese. “We moeten nu accepteren dat het Amsterdam is geworden, maar de volgende keer willen we hier beter bij worden betrokken.”
Geen cent teveel
Toch, Amsterdam kan op twee manieren nog last krijgen van de irritatie bij de Europarlementariërs. Zij eisen dat Nederland alle extra kosten draagt van de dubbele EMA-verhuizing die er nu aan zit te komen. Nederland biedt eerst een tijdelijk kantoorgebouw, voordat het EMA verhuist naar de definitieve locatie aan de Amsterdamse Zuidas. Het Europees Parlement wil niet dat Brussel ook maar één cent bijdraagt aan die dubbele verhuizing.
La Via: “Zijn er wel genoeg vergaderzalen? Is er genoeg vergaderruimte? Komt de continuïteit niet in gevaar door zo’n dubbele verhuizing? “ 
Mocht Nederland op één van die punten niet goed presteren, dan staat er een heel mooi gebouw in Milaan en de Italianen zullen niet nalaten om de EU daarop te wijzen.
Maandag maakt Amsterdam bekend in welk gebouw de EMA- medewerkers gaan werken voordat de definitieve huisvesting klaar is.
Bono, ben je er?
Paul Tang in Dublin voor Brussel Inside - YouTube
Europarlementariër Paul Tang (PvdA) speelt in Dublin voor postbode. Hij komt de brievenbus van Bono en de band U2 terugbezorgen. Tang voert in heel Europa actie tegen belastingontwijking. 
Paul Tang
Zo! Bij het huis van Bono in #Dublin heb ik vandaag de Nederlandse brievenbus terugbezorgd. Dat willen we niet meer: iedereen moet bijdragen en eerlijk belasting betalen, ook Bono! #paybloodypayday #tangtaxtour #taxjustice #u2 #dublin #ierland #nederland #belastingpiraten https://t.co/uBmiKvupVf
3:34 PM - 26 Jan 2018
Aan de bak
Vice-premier Carola Schouten moet deze week vol aan de bak in Brussel. Niet alleen moet de minister van Landbouw de andere lidstaten overtuigen dat pulsvisserij geen synoniem is voor massaslachting onder vissen, ze moet ook wat uitleggen over de Nederlandse boeren.
De beerput is open. Er is niet alleen geknoeid met kleine kalfjes die verkeerd werden geregistreerd, maar ook bij het importeren van koeien uit Duitsland zijn moedwillig fouten gemaakt, waardoor meer melk en meer fosfaat geproduceerd kon worden. In april neemt Europa een besluit over de hoeveelheid fosfaat die Nederland mag produceren (de zogeheten derogatie). Schouten hoopt door open kaart te spelen dat de schade voor de Nederlandse boeren meevalt.
En deze week gaan we iets nieuws beginnen. Op het tv-kanaal NPO Politiek kunt u vanaf vrijdag een wekelijkse rubriek over Europa zien. Een beetje de verfilming van de nieuwsbrief gemaakt door Jade van Doornik. 
Maar natuurlijk blijven we ook op de radio te horen. Maandagavond weer Brussel bij Nacht in het Oog, waar deze week ook verschillende Nederlandse ambassadeurs praten over de actualiteit. 
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Jeroen Wollaars, Judith van de Hulsbeek, Mitra Nazar, Marleen de Rooy, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Frank Renout, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Jade van Doornik en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.