Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Europees feestje voor de liberalen

Revue
 
 

Brussel Inside

21 maart · Editie #174 · Bekijk online

Elke week houden redacteur Aïda Brands, haar collega's van Bureau Brussel en Europese correspondenten je op de hoogte van wat er speelt, gaat spelen of zou moeten spelen in de Europese Unie.


De afgelopen week stond in Nederland alles in het teken van de verkiezingen. Ook in Brussel werd aandachtig meegekeken en dat merkten ook veel Nederlandse Europarlementariërs.
We maakten een rondgang om te horen welke reacties ze hebben gekregen en hoe zij de verkiezingsuitslag hebben uitgelegd aan hun buitenlandse collega’s. Voor de ene Europarlementariër was het een vrolijker verhaal om te vertellen dan de andere.

Gaan 'mr. No' en 'mrs. Yes' nu samen regeren?
Esther de Lange van het CDA kreeg donderdag veel berichtjes van binnen en buiten de Europese fractie. “Van een VVD-collega kreeg ik een berichtje: ‘Goh ik had jullie meer zetels gegund en jullie doen toch wel weer mee hè?’”
Fractiegenoten wilde graag weten waar het precies is misgegaan. “Ze dachten dat we er na de wissel er best goed voor stonden. Maar voor ons was de campagne eigenlijk te kort. Hoekstra werd steeds beter. Dat is een element wat je wel moet uitleggen aan collega’s”, zegt De Lange.
Maar ze kreeg niet alleen vragen over het CDA. Zo wilden meerdere collega’s weten hoe ‘mr. No’ en ‘mrs. Yes’ nu gaan samenwerken. Want hoewel de twee liberale partijen in dezelfde familie zitten zijn het over een aantal dossiers structureel oneens.
‘Echte mr. No is niet langer de tweede partij’
Het is een vraag die VVD-Europarlementariër Malik Asmani niet gesteld is. De, volgens Asmani, echte ‘mr. No’ is niet langer de op een na grootste partij. Hij kreeg vooral veel positieve reacties vanuit de fractie. “Gelijk bij de eerste exitpoll kreeg ik berichten uit verschillende politieke families. Maar ook van Nederlanders in het Europees parlement die je feliciteren, ondanks dat ze zelf verloren hebben.”
De verkiezingsuitslag is een fijne opsteker voor de Europese liberalen, nu de VVD en D66 de twee grootste partijen in Nederland zijn geworden.
Renew Europe
🇳🇱 Liberals go from strength to strength in the Netherlands!

Gefeliciteerd 👏 to both @RenewEurope members @VVD & @D66 for their electoral victories today.

#Verkiezingen2021 #TweedeKamerVerkiezingen #StrongerTogether https://t.co/5vikU4bB3u
Volgens Asmani is zowel de VVD als D66 gekozen op leiderschap. “Twee grote groepen die normaal altijd de dienst uitmaakten, christendemocraten en socialisten, doen nu in Nederland niet meer echt mee en dat is even wennen hier in Brussel.”
Ook Sophie in ’t Veld (D66) kreeg veel positieve reacties. “Collega’s feliciteren ons, omdat ze D66 als grote winnaar zien. Ze zijn ook echt blij met het resultaat, want het laat zien dat je met de progressieve, pro-Europese koers van D66 flink aan de weg kan timmeren.”
Geschokte reacties bij de Groenen
Bas Eickhout van GroenLinks kreeg niet zo zeer felicitaties maar vooral veel geschokte reacties. “Hoe kan dat nou? De Groenen zijn toch bezig met een opmars in Europa?” Eickhout kreeg telefoontjes van collega’s, maar ook buitenlandse ministers moest hij de Nederlandse verkiezingsuitslag uitleggen.
Vooral uit Duitsland kreeg Eickhout veel bezorgde berichten. “Nederland wordt toch echt gezien als progressief land en dan word je ineens gehalveerd.”
Eickhout legt aan zijn collega’s uit dat het politieke landschap in Nederland echt anders is dan in de rest van Europa. “Je moet allereerst uitleggen hoe ons kiesstelsel werkt. Je hebt in Duitsland maar vijf of zes partijen die echt kans maken in het parlement te komen. Dat er nu in Nederland 17 partijen in de Tweede Kamer zitten is voor hen moeilijk te bevatten.”
De nieuwkomers
Een van de nieuwkomers is JA21. Door het succes zal Europarlementariër Derk Jan Eppink zijn zetel in het Europees Parlement opgeven voor een plekje in de Tweede Kamer. Hij heeft dan ook felicitaties gekregen, maar omdat hij momenteel in Nederland verblijft heeft hij nog niet veel collega’s in Brussel gesproken.
De winst voor de partij is een signaal van de kiezer, denkt Eppink. “Een rechtse meerderheid in de Tweede Kamer is een feit. Op het gebied van de EU, klimaatbeleid en migratie ziet de kiezer het liefst terughoudendheid en inperking.”
Ook bij de andere nieuwkomer Volt stroomden de gelukwensen binnen. “Ik heb nog 750 berichten op WhatsApp nog niet kunnen beantwoorden. Iedereen is dolenthousiast”, zegt Reinier van Lanschot, co-voorzitter van Volt Europa.
Volt-lijsttrekker Dassen (r.) en Gilüfer Gündogan, de nummer twee op de lijst
Volt-lijsttrekker Dassen (r.) en Gilüfer Gündogan, de nummer twee op de lijst
Als eerste pan-Europese partij krijgt Volt vragen van eigen leden uit andere landen. Want ook meer eurosceptische partijen hebben deze verkiezingen gewonnen. “Het is niet zo dat het nationalisme en rechts-populisme niet óók groeit. Daarom is wat wij doen nog belangrijker en blijft onze missie heel essentieel.”
Win-win of vlees noch vis?
Deze week presenteerde Ursula von der Leyen ook haar ‘digital green certificat’. Zuid-Europese landen zijn blij want zij kunnen deze zomer zonder al te veel risico toeristen ontvangen. En lidstaten als Nederland en Frankrijk zijn blij omdat niet alleen gevaccineerden zo’n certificaat kunnen krijgen.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie
Maar wie had gedacht dat het certificaat zou dienen als een soort paspoort voor Europeanen die antistoffen hebben opgebouwd, gevaccineerd zijn of negatief zijn getest, komt van de koude kermis thuis. 
Bij de vorige EU-top trokken voornamelijk Zuid-Europese lidstaten aan de bel. Een zomer zonder toeristen zou voor veel klassieke vakantielanden funest zijn. Onder andere Griekenland wilde dat er een Europees vaccinatiepaspoort zou komen, zodat toeristen op reis kunnen zonder dat ze het virus verspreiden.
Discriminatie
Landen als Frankrijk en Nederland zagen dat niet zitten. Het zou mensen die nog niet zijn ingeënt discrimineren ten opzichte van degenen die al een injectie hebben gekregen. Bovendien zou je mensen indirect dwingen om zich in te laten enten.
Maar er speelde nog iets. Landen willen vooral zelf blijven beslissen over de bewegingsvrijheid, zeker nu Europa aan de derde coronagolf lijkt te zijn begonnen. Een dergelijk paspoort was er dus nooit gekomen en al helemaal niet nog voor de zomer. En daarmee lijkt het wellicht voor de reisgrage EU-burger op een slappe oplossing.
Win-win?
Toch valt dat te betwisten. De roep om een Europees vaccinpaspoort kwam namelijk niet van een EU-burger, maar van de Zuid-Europese lidstaten. Vanuit het perspectief van de lidstaten is dit een prima oplossing. Zij kunnen nu toeristen ontvangen zonder het gedoe van allerlei doktersverklaringen in vreemde talen.
Er kan simpelweg een QR-code gescand worden en de grensbewaker ziet in eigen taal of iemand gevaccineerd is of negatief getest. Per land kan er gekeken worden of er aanvullende eisen gesteld worden aan mensen die niet zijn gevaccineerd, zoals bijvoorbeeld een quarantaineperiode. Het land moet wel aan de Europese Commissie doorgeven wat deze aanvullende eisen dan zijn.
Het maakt het heel lastig voor lidstaten om hiertegen te zijn, en dus lijkt het realistisch dat dit systeem voor de zomer ingevoerd kan worden. Kortom, vreugde bij de Zuid-Europese vakantielanden. Maar we gaan zien of deze blijheid in de zomer ook te zien is bij jongeren die nog niet gevaccineerd zijn en daardoor mogelijk toch lastiger de grens over kunnen. 
Geen gezelligheid aan de brexit-BAR
Door Sander van Hoorn
Het is bijna een wet in Brussel: als je de verdeling van een bedrag niet meteen regelt, ontstaat er later gedoe. Zeker als het totaalbedrag vaststaat en het ‘gedoe’ dus een zero-sum game is.
Welkom in de brexit-BAR, waar de stellingen deze week werden betrokken. De BAR, de Brexit Adjustment Reserve, is een pot van 5,3 miljard Euro die tijdens de onderhandelingen over de Europese meerjarenbegroting en het corona-steunfonds opzij werd gezet om de lidstaten te ondersteunen die onevenredig hard getroffen werden door de brexit.
Verdeelsleutel
Omdat er al zo veel geschipperd was aan het einde van 2020, werd het aan de commissie overgelaten om met een verdeelsleutel te komen. Het voorstel lijkt rechtvaardig: neem voor een land het volume van de handel met het VK en deel dat door de mate waarin die handel bijdraagt aan het bruto binnenlands product van een land. Rangschik dan de 27 EU lidstaten.
Rechtvaardig, want in deze verdeelsleutel wordt ook de visserijsector meegewogen. Rechtvaardig, omdat kleine economieën die dus relatief zwaar getroffen worden ‘hoger’ scoren.
Rechtvaardig, omdat volgens deze verdeelsleutel Ierland, Nederland, Denemarken, België, Duitsland en Frankrijk (ongeveer in deze volgorde) het meeste geld krijgen. En je kunt op je klompen aanvoelen dat dit zo ongeveer de landen zijn die het hardst geraakt worden. Nederland krijgt op basis van deze sleutel 750 miljoen euro.
Ook andere landen willen stukje van de taart
Maar rechtvaardig is iets vooral in de ogen van de ontvanger. Frankrijk en Duitsland willen meer. Italië, Spanje en Griekenland willen ook wat. En dan heb je binnen de Europese Raad al snel een blok waar rekening mee gehouden moet worden.
Deze groep landen stelt een alternatieve verdeelsleutel voor waardoor zij meer, en vooral Ierland en Nederland minder krijgen. Nederland heeft een medestander in Pascal Arimont, rapporteur in het Europees Parlement en dus een van de onderhandelaars. Hij is bang dat als dit kaartje niet overeind blijft, het hele kaartenhuis van de meerjarenbegroting omver valt.
Maar in de wandelgangen van de Europese Raad klinken rustiger geluiden. Er zal een andere verdeling komen, dat is de realiteit als een groep landen groot genoeg is om een blokkerende minderheid te vormen.
Voor het antwoord op de vraag wat dat voor de 750 miljoen euro van Nederland betekent moet je de komende tijd naar naar Duitsland kijken. Zal dat land in de Raad het bereikte akkoord over de meerjarenbegroting op het spel willen zetten, vraagt Arimont zich af.
In het nieuws afgelopen week
  • Guy Verhofstadt krijgt toch nog een rol in de Conferentie over de Toekomst van Europa. Het lijkt een schamele troostprijs geworden.
  • Toezichthouder EMA liet deze week weten dat het AstraZeneca-vaccin toch echt veilig is. Kort na deze boodschap besloot een groot aantal Europese landen het inenten met dit vaccin weer op te pakken.
Op de agenda van komende week
  • Dinsdag is Coronavaccindag in het Europees Parlement. De commissie Volksgezondheid praat dan met Emer Cooker, de directeur van het Europees Medicijnagentschap EMA. Maar op hetzelfde moment praat de begrotingscommissie met Sandra Gallina, die aan het hoofd stond van het team dat onderhandelde met de farmaceuten. Zijn dat de boeven of maakte de EU zelf grote fouten?
  • Maandag staat vis op het menu van de landbouwministers. Omdat voor een groot deel van de vis nog geen verdeling is vastgesteld tussen de EU, het VK en Noorwegen zullen de lidstaten voorstellen om de komende maanden in twaalfden (per maand opvissen wat je in de eerste maanden van 2021 gemiddeld mocht vangen) door te vissen tot dat akkoord er is.
  • Donderdag en vrijdag komen de regeringsleiders in tegenstelling tot het originele plan digitaal bij elkaar. Op het menu hier belasting op digitale producten en diensten, sancties en corona. De coronacijfers in België gaan zodanig omhoog dat is besloten toch geen fysieke top te houden.
Barend Leyts
.@eucopresident has decided to a videoconference for the March #EUCO following the surge of #COVID19 cases in member states.

The president will in the meantime continue consultations with all leaders.

Details on logistics will follow shortly.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Thomas Spekschoor en Tijn Sadée.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Aïda Brands met Revue.