Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Er waart een virus door Europa

Revue
 
Het virus houdt zich niet aan de afgesproken grenzen en de EU-lidstaten houden zich ook niet aan alle
 

Brussel Inside

22 maart · Editie #129 · Bekijk online
Hoe komt Europa uit de crisis? Dat is de hamvraag in Brussel. Alle andere onderwerpen zijn voorlopig ondergeschikt. Brexit is een feit, maar de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Het virus houdt zich niet aan de afgesproken grenzen en de EU-lidstaten houden zich ook niet aan alle afspraken. De Europese Commissie probeert te coördineren, maar ondertussen legt elke lidstaat zijn eigen accenten. Van we zijn in oorlog tot en met laten we effe normaal doen.
De financiële markten lijken even gekalmeerd, maar is dat schijn of vertrouwen ze alle zware woorden uiteindelijk toch niet? In dat geval zal er nog een stevige politieke discussie losbarsten, want er is veel verschil van mening. En alles wat we tot een paar weken geleden heel belangrijk vonden ligt óf stil (brexit) óf krijgt een hele andere wending (Green Deal).
De nieuwsbrief staat in het teken van veranderingen door het virus.
Er waait een virus door Europa.

Alles uit de kast
In Bosnië worden de straten schoongespoten om mogelijke resten van het virus te verwijderen
In Bosnië worden de straten schoongespoten om mogelijke resten van het virus te verwijderen
Het mooie van beroemde historische uitspraken is dat iedereen weet op welk moment ze zijn gedaan. Woorden, zinnen met inhoud en betekenis. We will never surrender van Winston Churchill, Ich bin ein Berliner van John F. Kennedy, er waart een spook door Europa van Karl Marx of recenter Whatever it takes van Mario Draghi.
Teksten die ergens voor staan, maar die meteen als nadeel hebben dat je er nooit overheen kan. En ze opnieuw gebruiken maakt meestal weinig indruk. Het is een beetje wat de Europese Centrale Bank overkwam vorige week en in haar kielzog de Europese ministers van Financiën. In bijna elke verklaring die werd afgegeven werd gerept over het oplossen van de financiële gevolgen van de coronacrisis. Whatever it takes, zei Christine Lagarde. Wopke Hoekstra, de Nederlandse minister van Financiën, herhaalde dezelfde woorden een paar dagen later.
Ze hadden aanvankelijk geen groot effect, helemaal omdat er geen daden bij de woorden kwamen en iedereen proefde dat whatever it takes toch een beetje achter de haag van de tanden bleef steken. Knarsetandend werd het gezegd, maar je hoorde dat niet alle bankpresidenten én niet alle politici voor de gevolgen willen opdraaien.
Waar hebben we het over?
Over het ESM. Het Europese Stabilisatie Mechanisme. Een pot met geld, financiële vuurkracht van ruim 400 miljard euro. Een fonds dat in het leven werd geroepen na de Griekse schuldencrisis, om dergelijke drama’s te voorkomen. Maar je kan niet zomaar geld uit die pot halen. Leningen moeten unaniem door de lidstaten worden goedgekeurd. En in Nederland is het kabinet nog niet zo ver. Ook in Finland en Duitsland is er twijfel.
Voorbarig is het woord dat Nederland gebruikt. Bovendien vindt ons land dat Italië nu heel even op de blaren moet zitten, al zegt minister Hoekstra dat het verleden geen rol speelt. Intern wordt nog steeds gemopperd dat het land de staatsschuld de afgelopen goede jaren op orde had moeten brengen.
De Italianen zelf halen alles uit de kast en gebruiken veelvuldig de woorden van Mario Draghi.
Premier Conte: “Europa moet met buitengewone middelen reageren op een buitengewone crisis en alles doen wat nodig is om de economie te ondersteunen.”
Conte waarschuwt voor een sociaal-economische tsunami die de EU zal treffen als er niet meer gemeenschappelijk wordt opgetreden. “De markten zijn bikkelhard”, volgens de premier.
En daarom had hij nog wel een idee. Geef als Europese Unie obligaties uit. Nu doen landen dat nog zelf, maar hij wil dat er vanwege de coronacrisis Europese staatsleningen komen. Eurobonds, of zoals Conte het zelf noemt: coronabonds. Hij heeft in ieder geval de steun van Frankrijk.
Dat is op zich niet nieuw, want ook tijdens de vorige crisis was Frankrijk groot voorstander van Europese obligaties, omdat op die manier de leningen minder risico lopen. Immers staan de rijkere landen, waaronder Duitsland en Nederland garant.
Maar net als toen staan Nederland en Duitsland niet te juichen. Hoewel er wel een kleine verschuiving is. De Duitse bondskanselier Angela Merkel geeft een opening, een muizengaatje. Ze is bereid om een gezamenlijke schulduitgifte (de corona-obligaties) te overwegen, om zo de impact van het coronavirus binnen de perken te houden. Ze laat het onderzoeken en dat is wellicht het begin van een nieuw inzicht. Merkel legt de bal bij haar minister van Financiën Olaf Scholz, die het verder zal bespreken met de ministers van de Eurogroep. Maar er is wat aan het veranderen in het Duitse denken.
Waar komt het geld vandaan?
Het makkelijke antwoord is van Christine Lagarde. De ECB zet de geldmachines weer aan. Er komt 750 miljard euro beschikbaar. Maar dat zullen de belastingbetalers ook merken. Het Nederlandse noodpakket moet uiteindelijk worden opgehoest door alle belastingbetalers.
De geldsluizen gaan overal in de wereld open. Voor meer dan 3.000 miljard euro is er ondertussen in de hele wereld aan beloftes gedaan. Met man en macht wordt geprobeerd een grote economische crisis te voorkomen. Misschien is dat ook de reden dat Duitsland zich nu soepeler lijkt op te stellen. Bij de redding van Griekenland hebben de Duitsers diep in de portemonnee getast, als Italië door het virus in moeilijkheden zou komen, kost dat Duitsland een veelvoud en dat kan de economie van ons buurland niet hebben. Dan kan je de problemen (het uit elkaar vallen van de eurozone) maar beter voor zijn.
Komende week vergaderen de ministers van Financiën opnieuw en ook de premiers hebben afgesproken om voorlopig elke week via een videoverbinding te overleggen. De echte top die voor eind maart was voorzien is van de baan.
Ontslag gevraagd
ECB-president Christine Lagarde
ECB-president Christine Lagarde
In Italië zelf hebben ze heimwee naar de oud-ECB-president Mario Draghi en zijn Whatever it takes, vooral omdat zijn opvolger Christine Lagarde in hun ogen een kolossale misstap beging. Ze weigerde te garanderen  er alles aan te doen om de leenkosten van Italië te drukken, nu het land tientallen miljarden in de economie moet pompen door de coronacrisis. Daar is de ECB niet voor, zei ze. Mustafa Marghadi over boosheid en de eis om ontslag van Lagarde:
De Italianen waren woedend en zelfs de kalme hand van president Mattarella begon te schudden. Hij kwam met een uiterst zeldzame berisping voor de Française.
“Er is solidariteit nodig en geen acties die dat in de weg staan.”
De markten waren het met de Italianen eens, want de rentes stegen direct. En Lagarde zag zich genoodzaakt haar opmerking terug te nemen. “We zijn er geheel aan toegewijd om problemen te voorkomen in deze zware tijden voor de eurozone”, stuurde ze alsnog de wereld in. 
Het is niet alleen de angst voor de markten, die de leiders in Italië zo boos maakten over de opmerkingen van Lagarde. De regerende partijen zijn bang voor de eurosceptici die in de coulissen wachten op elke misstap van Brussel (of Frankfurt) in de coronacrisis. Na haar blunder richtte oppositieleider Matteo Salvini zijn pijlen direct op Lagarde door haar ontslag te eisen.
Er vanuit gaande dat Brussel voorzichtig zou reageren eiste hij steeds meer reddingsgeld van de regering en dat Brussel alle begrotingsbeperkingen moest vergeten. Maar de reactie vanuit Europa was meegaander dan hij moet hebben verwacht. 
Eerst kwam de ECB met het al genoemde pakket van 750 miljard euro. Waarna Ursula von der Leyen de begrotingsregels tijdelijk in de prullenbak gooide. Alle euro-kritische wind werd daarmee uit de zeilen van Salvini genomen. Hij focust zich de afgelopen dagen daarom vooral op het verlenen van steun aan de medische hulpverleners. 
Het risico van de vrijgevigheid van de EU is wat er gebeurt nadat de medische crisis voorbij is en we midden in de economische zitten. Want als de steunmaatregelen aan Italië opnieuw gepaard gaan met stevige bezuinigingen, dan trekt de wind weer aan en gaat het schip Lega met kapitein Salvini weer met een razende rotgang vooruit. En onvermijdelijk op ramkoers met Brussel.
Barnier getroffen
En in dat Brussel zijn de onderwerpen waar iedereen zich de laatste tijd druk over maakte, zoals de brexit, de nieuwe begroting en een nieuwe EU-Turkije-deal voorlopig in een bureaulade gestopt. “Daar hebben we het echt al een week niet meer over”, aldus een hoge EU-diplomaat. Maar gelukkig hebben we Tim de Wit nog in Londen.
“God, wat mis ik brexit!”, staat er onder de cartoon waarop een stel op de bank naar de tv kijkt en overspoeld wordt met coronanieuws.
De EU is door corona gegijzeld, de Britten hebben het nergens anders over en dus liggen de onderhandelingen over de toekomstige handelsrelatie stil. Onderhandelingen die sowieso al onder flinke tijdsdruk gevoerd moesten worden. Want eind dit jaar moet het beklonken zijn. Met of zonder deal.
Michel Barnier
I would like to inform you that I have tested positive for #COVID19. I am doing well and in good spirits. I am following all the necessary instructions, as is my team.

For all those affected already, and for all those currently in isolation, we will get through this together.
Het werd allemaal sowieso al een stuk ingewikkelder toen afgelopen week bleek dat Michel Barnier, het belangrijkste EU-gezicht van de onderhandelingen, besmet is geraakt met het coronavirus. Hij maakt het naar omstandigheden goed, maar is voorlopig wel uit de running.
En zijn Britse counterpart David Frost is sinds vrijdag in zelfisolatie. Ook Frost bleek ‘lichte symptomen’ te hebben en nam daardoor het zekere voor het onzekere. Of ook hij het virus heeft is niet bekend.
Officieel zouden beide onderhandelingsteams komende week via een videoverbinding wel overleg voeren, maar zonder de belangrijkste onderhandelaars aan boord en zonder de volledige aandacht van Brussel en Londen had het geen enkele zin om te proberen vorderingen te maken.
Afgelopen week vroegen oppositieleden tijdens het vragenuurtje in het Lagerhuis of Johnson niet gewoon de datum van 31 december moet uitstellen. Daarop gaf de premier aan dat nu eenmaal bij wet is vastgelegd dat de Britten eind dit jaar de transitiefase beëindigen en dat hij geen reden ziet om die datum aan te passen. Geen uitstel dus.
Maar stilletjes gaan steeds meer ingewijden ervan uit dat uitstel de enige mogelijkheid is. Peter Foster, correspondent voor The Telegraph in Brussel, tekende afgelopen week al op dat er verschillende EU-bronnen hem toevertrouwden dat uitstel de enige oplossing is. Ook bronnen in Downing Street lieten hem weten dat Johnson weliswaar nu nog niet voor het uitstel zal pleiten, maar dat ook hij ergens de komende weken publiekelijk zal toegeven dat er niets anders opzit dan de onderhandelingen uit te stellen.
En dat is, zeker economisch, zeer goed te verdedigen. Anand Menon, directeur van de denktank UK and a Changing Europe, denkt dat de economische klap die de coronacrisis zal achterlaten zo groot is, dat het zeer onwenselijk is om er dan nog een brexit-klap bovenop te gooien. Zelfs in het onwaarschijnlijke geval dat er al een deal komt, zei Menon tegen de brexit-commissie van het Lagerhuis, dan is er voor de Britse economie amper tijd om zich op die nieuwe situatie in te stellen terwijl de coronaschade nog verwerkt moet worden.
En inmiddels is zelfs een meerderheid van de Britten er voorstander van om de onderhandelingen uit te stellen, zo bleek uit een peiling, 55 procent vindt dat een goed idee: Het lijkt dus een kwestie van tijd.
Files aan de grens
Grenscontroles die uit de grond gestampt worden, files van tientallen kilometers en vrachtwagens met duizenden medische gezichtsmaskers die hun vracht niet kunnen afleveren. Er gebeurde veel op de Europese snelwegen deze week. De regeringsleiders besloten daarom de buitengrenzen van de EU te sluiten in de hoop dat de binnengrenzen daardoor open konden blijven.
Toch gingen vrijwel alle Europese landen deze week op slot voor niet-essentieel verkeer. Portugal, Estland, Spanje, Slowakije, Polen, Noorwegen, België, Litouwen, Hongarije, Denemarken, Tsjechië, België, Oostenrijk en Duitsland voeren grenscontroles uit. 
Doorsteken is wel toegestaan, maar is niet makkelijk. In Frankrijk heb je bijvoorbeeld een ondertekend formulier nodig, dat verklaart dat je echt direct naar Nederland gaat. En om door Spanje heen te rijden moet je zelfs een toestemmingsbrief van de Nederlandse ambassadeur in Madrid hebben. De grenzen blijven wel gewoon open voor werk- en vrachtverkeer.
Elk land heeft z’n eigen woorden en eigen ijkpunten. De Franse president zegt dat we in oorlog zijn, de Italianen en Spanjaarden leggen de nadruk op de gemeenschapszin. Premier Sanchez heeft het over een gezondheidsoorlog. En voor de Duitse bondskanselier Merkel is de crisis het ergste sinds de Tweede Wereldoorlog.
Brusselse diplomaten vertellen aan iedereen die het horen wil dat de maatregelen die genomen worden op elkaar lijken. Dat er helemaal niet zoveel verschil is tussen de lidstaten. Voor een deel klopt dat. Maar soms is de realiteit anders.
Een paar scènes van de laatste paar dagen.
Eindelijk krijgen we onze maskers, klonk het vrijdag in Oostenrijk. Een vrachtwagen gevuld met 240.000 medische gezichtsmaskers kon eindelijk doorrijden naar Oostenrijk, nadat het dagen stil had gestaan bij de Duits-Zwitserse grens. De Duitse overheid kwam woensdag met een wet waardoor het exporteren van medische hulpmiddelen, zoals maskers, verboden is.
Bij de grens tussen Polen en Duitsland stonden auto’s deze week soms meer dan twintig uur in de 50 kilometer lange rij voor de doorsteek richting Estland, Letland en Litouwen. De Poolse grenscontrole checkte grondig alle auto’s en vrachtwagens vanwege het coronavirus. Uiteindelijk konden Baltische burgers, nadat ze bekogeld waren met flessen, naar huis met een Duitse veerpont.
Oost-Europeanen die op doortocht waren naar Roemenië, Bulgarije, Servië en Oekraïne stonden dinsdagnacht voor een dichte deur. De Hongaarse grenscontrole liet niemand naar binnen. Nadat automobilisten druk uitoefenden, door uit hun auto te stappen en op de weg te gaan zitten, heeft Hongarije uiteindelijk langzaam de stoet mensen door kunnen laten. Al heeft het wel een paar dagen geduurd.
België besloot vrijdag haar grenzen dicht te doen en dat streng te gaan controleren, onder meer omdat hordes Nederlandse wielrentoeristen door Vlaanderen fietsten. “De grens moest openblijven voor zorgmedewerkers, niet voor dagtripjes of goedkoop tanken,” zei premier Rutte op vrijdag. “Het is geen business as usual. Ik hoop dat mensen die dat niet doorhebben, dat echt snappen nu.” 
Vorig weekend zaten de Nederlandse terrassen vol met Belgische horecatoeristen. Cafés waren door coronamaatregelen in België al dicht, dus trokken dorstige Vlamingen naar het noorden om van de lossere regels in Nederland te genieten. “Maar,” zei de Belgische minister van Binnenlandse Zaken, “het virus stopt niet aan de grenzen.”
Klik hier voor overzicht van de coronagevallen in de EU.
Hashtags en verboden
#ikblijfthuis, #staythef***home, #JeResteChezMoi. Het zijn populaire hashtags op Twitter op het moment. Deze week heeft de politie in veel landen zogenaamde ‘coronafeestjes’ moeten opschorten. In Berlijn werden ramen van café’s zelfs dichtgeplakt en mocht je alleen naar binnen als je het geheime klopje of wachtwoord kende. Hannah van der Wurff over de veelheid aan maatregelen.
Laten we beginnen met de jongeren. Wanneer jongeren thuis zitten, zonder school en met gesloten bioscopen en clubs, en ze hoeven niet verplicht binnen te blijven – zoals wel in lockdown landen moet - kan al die vrijheid en verveling uitlopen tot een regelrechte ramp, is de angst van virologen. “Dat jonge mensen zoveel bewegen laat zien dat het sluiten van clubs en café’s een goed idee is. Het gaat erom dat jonge mensen, die minder sneller zullen merken dat ze ziek zijn, wel anderen ziek kunnen maken,” zegt een Duitse viroloog. (Lees hier meer.)
Bijna alle landen in Europa hebben deze week hun horeca, winkels en alle recreatie dichtgegooid. De vraag is: wat valt er nu nog te doen in Europa.
Waar kunnen we nog heen? 
Te beginnen met Nederland. Net zoals in alle andere landen blijven essentiële winkels gewoon open. Boodschappen doen, naar de apotheek, tanken, een krant kopen, je haar laten knippen of de post versturen kan dus gewoon nog. Maar restaurants, kroegen, nachtclubs, musea, bioscopen moesten vorige week al dicht. Hoewel winkels en hotels open mochten blijven, sluiten steeds meer zelf hun deuren. De klanten blijven weg.
Bij onze Europese buren was het eerder deze week ongeveer hetzelfde verhaal. Maar als je in België je haar wilde laten doen mocht de kapper maar één persoon in zijn winkel hebben. In Duitsland kon je geen hotel meer boeken. In Tsjechië kon dat wel, maar alleen als je gestrand was. In Oostenrijk gingen deze week de parken weer open, mits iedereen één meter afstand kan houden.
In Hongarije moeten restaurants en café’s om drie uur ’s middags dicht, zijn sportscholen, de bioscoop, theaters en bibliotheken gesloten, maar mochten de meeste winkels openblijven. De burgemeester van Budapest, Gergely Karácsony, smeekte premier Orban of deze ook dicht konden. Het Hongaarse publiek kan nog steeds de winkelstraat in.
De Zweedse overheid gaf haar burgers wel heel veel verantwoordelijkheid door alle evenementen met minder dan 500 man door te laten gaan en winkels gewoon open te laten. Veel winkels (waaronder Ikea), bioscopen, theaters, sportscholen en kleinere evenementen namen het heft in eigen hand en trokken deze week zelf de deur dicht.
Noorwegen, Frankrijk, Griekenland, Italië, Spanje en Zwitserland wonden er geen doekjes om en sloten alles, behalve de essentiële winkels. Oftewel een complete sociale lockdown.
Zweedse scholen
Dat is een kleine greep uit de vele maatregelen die zijn genomen. Maar de aanpak van het virus zorgt voor nogal wat vragen en soms ook spanningen tussen verschillende landen. Neem Scandinavië, waar ze vaak eensgezind zijn, maar nu toch verschillend denken en dat zorgt met name tussen Finland en Zweden voor gedoe.
De Finnen kijken vaak naar Zweden, om niet al teveel uit de pas te lopen. Zo ook bij de aanpak van corona. Terwijl Denemarken en Noorwegen snel strenge maatregelen namen, kwam Finland pas veel later in actie, omdat ze lange tijd het beleid van Zweden volgden.
De scholen in Zweden zijn als enige in de Europese Unie nog open, omdat volgens de Zweden sluiting geen effect heeft op de verspreiding van het virus. Wel geven de middelbare scholen en universiteiten online onderwijs, de basisscholen en kinderdagverblijven zijn nog open.
Ook zijn de Zweedse grenzen nog open.
Zweedse dienst voor Volksgezondheid: “De geschiedenis heeft ons geleerd dat het volkomen nutteloos is om de grenzen te sluiten.”
Bovendien is het virus nog niet wijdverspreid in Zweden. “Maatregelen zoals in Italië, Frankrijk en Spanje zijn nog niet nodig.” De Zweedse regering vreest ook dat als de scholen worden gesloten, het met name lastig wordt voor iedereen die in de zorg werkt.
De maatregel is echter niet in beton gegoten. Het kabinet heeft gemeenten en schoolbesturen de bevoegdheid gegeven om zelfstandig scholen te sluiten.
Nieuwe woorden
Het MARC VAN RANST Lied ("Hoe Het Danst" Parodie)
En elke crisis zorgt voor nieuwe woorden. Soms letterlijk overgenomen uit het Engels, soms bedacht of een leuke vertaling. Een kleine greep, en stuur de woorden die je tegenkomt door.
Hofviroloog wordt gebruikt voor de in bijna elk land bekende virologen. In Nederland Jaap van Dissel. In België is het Marc van Ranst. Die is zo populair dat er een liedje over hem is gemaakt. Klik op het filmpje om te zien.
Social Distancing: daarmee wordt bedoeld dat we anderhalve meter afstand moeten houden, alleen naar buiten als het echt moet, niet met al teveel mensen bij elkaar. Kortom afstand houden. We zoeken nog wel een Nederlands woord.
Virtueel koffiemoment: rond elf uur in de ochtend komen collega’s niet meer bij elkaar rond de koffiemachine, maar achter de computer tijdens een online vergadering. Daarin wordt niet over het werk gesproken en iedereen drinkt z'n eigen kopje koffie achter het beeldscherm.
Flatten the curve mag natuurlijk niet ontbreken. Want alle maatregelen hebben betrekking op dit begrip. Er is geen ontkomen aan het virus, maar we kunnen het spreiden, afvlakken. Hier het filmpje waarin het wordt uitgelegd.
Anderhalve meter politie gebruikt door premier Rutte, waarmee hij aangeeft dat mensen op minstens anderhalve meter van elkaar moeten blijven.
Masker diplomatie wat de nieuwe politiek van China aangeeft. Nu Europa maskers nodig heeft worden de mondkapjes naar landen als Italië en België gestuurd, zoals de panda’s ook worden ingezet om de banden aan te halen. Meer uitleg hier.
En verder
Balazs Csekö
Hungarian Justice Min. @JuditVarga_EU sends bill to Parliament:
- State of emergency til end of 2020
- Rule by decree
- Parliament suspended
- No snap elections/referendums
- Spreading fake news and rumors punishable with up to 5 years in prison #COVID19
https://t.co/1QJaLaKp6J
…..Tellen de Hongaren wel het aantal coronagevallen, maar maken ze niet bekend waar die mensen wonen. Om paniek te voorkomen zo zeggen de autoriteiten. We willen niet alarmeren, maar voorkomen, aldus een woordvoerder. Meer Hongaars nieuws hier. Hongarije heeft ondertussen de noodtoestand uitgeroepen. Er wordt per decreet geregeerd.
…..In IJsland pakken ze het coronavirus anders aan. De IJslandse regering wil iedereen op het eiland laten testen, of ze nou symptomen vertonen of niet. Een week geleden kon men zich vrijwillig laten testen en de teller stond vrijdagavond al op 9.189, waarvan 409 positief. Lees meer over IJsland hier. En lees hier meer over hoe IJsland iedereen test en wat andere landen daarvan kunnen leren. Kijk hier voor statistieken van alle IJslandse gevallen.
….Zijn dit nog een aantal verhalen die tot nadenken stemmen. Lees hier de analyse van Monika Sie Dhian Ho directeur van Clingendael. En hier de gedachtes van Luuk van Middelaar.
…..Bestaat het gevaar van virussen op de computer nu heel veel mensen thuis werken. Daar valt wat tegen te doen. Doe hier een leuke test (een cyberquiz) bedacht door Maria Genova, voor het radioprogramma Nieuwsweekend.
…..Is de handel in CO2 rechten volledig ingestort. Die handel (het ETS-systeem) is de belangrijkste pijler van het klimaatbeleid van de Europese Commissie. Bedrijven moeten betalen om CO2 uit te stoten. De afgelopen tijd was de prijs al gestegen naar 25 euro per ton, maar ligt nu rond de 16 euro. Hier is de prijsontwikkeling te volgen.
…..Is er maandagavond gewoon een Brussel bij Nacht, ondanks alle scherpe maatregelen in de hoofdstad van Europa. Tijn Sadée is de verteller van dienst. Uitzending vanaf 23.30 op NPO Radio 1.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Mitra Nazar, Conny Keessen, Hannah van der Wurff, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.